American Jewry consider themselves more American than they do Jews’

American Jewry consider themselves more American than they do Jews’

Boaz Bismuth , Caroline B. Glick and Ariel Kahana

In this excerpt of an exclusive interview with Israel Hayom, Jonathan Pollard discusses why his arrest created such a problem for US Jews and tackles a demon that many would prefer to ignore: Accusations of dual loyalty.

Jonathan and Esther Pollard in Jerusalem (Eric Sultan) | Photo: Eric Sultan


The Jonathan Pollard affair embarrassed Israel, enraged the US, and caused American Jews shame, as well as raising a sense of threat. Pollard’s decision to spy for Israel, especially the ideological justification for the act, hit the deepest and most sensitive nerves of US Jewry and awakened the most frightening demons.

In those years, Jews in influential positions were suspect of using their position to favor Israel’s interests over those of the US, so many Jews saw Pollard as supplying ammunition to those who sought to hurt them. Not only did US Jewry not defend him, but they also avoided him like the plague. Even when the Israeli government started to acknowledge its responsibility, Jewish leaders didn’t lift a finger to help him. The Israeli spy didn’t do much to help himself when he and his wife voiced their opinion about them.

“Their attitude was, ‘Get the hell out of our face. You already showed where your loyalty was.’ And I always have an argument with these people. I said my loyalty is to the Jewish people and the Jewish state. And they said, ‘Well, you don’t belong here.’ I said, ‘Barur [obviously]. I don’t belong here, I said neither do you. You should go home.’ Their answer was, ‘We are home. This isn’t exile, this is the United States.'”

Pollard says that after he was arrested, the FBI gave him a book of names of prominent pro-Jewish individuals, their addresses and phone numbers. “It reminded me of the book the Nazis had for the invasion of England with names of Jews. I was told to put a checkmark next to a name if I suspected they had connections to Israeli intelligence. [They said], ‘You won’t have to give evidence, you won’t have to give testimony in court, nothing, just put a checkmark next to their name.’ I didn’t touch it.”

Q: Do you remember the names?

“Of course. I remember because at the time they were screaming and yelling for my head. They said they had no problem with my life sentence. No one in the Jewish community had a problem with the life sentence.”

Pollard says he once asked a Jewish leader who came to visit him in prison what would have happened if he had brought the evidence of danger to Israel to him, rather than to [handler] Aviem Sella. He said, ‘I would have offered you coffee, and I would have kept you there and would have had the FBI come and arrest you as an agent provocateur.’ What? When people say ‘Never again,’ do they understand what that means? No. No. They don’t understand what that means.”

Q: Jews in the US accuse you of having dual loyalties.

“If you don’t like the accusation of double loyalty, then go the F*** home. It’s as simple as that. If you live in a country where you are constantly under that charge, then you don’t belong there. You go home. You come home. If you outside Israel, then you live in a society in which you are basically considered unreliable. The bottom line on this charge of dual loyalty is, I’m sorry, we’re Jews, and if we’re Jews, we will always have dual loyalty.

“American Jewry has one major problem – they consider themselves more American than they do Jews,” Pollard asserted.

“My father was a very highly decorated army officer during World War II. He graduated from college with a veterinary degree and he was in the US Cavalry, and he got accepted into Yale medical school.

“So he traveled with my mother to Yale, to New Haven, in uniform. He walked into the admissions office and the dean of admissions took one look at him, and said, ‘What’s your real name?’ My father said ‘Pollard.’ ‘No,’ the dean said, ‘What’s your real name?’ So my father said ‘Polanski.’ So the dean said, ‘Jew, huh?’ He said they had one too many and my father would not be admitted. My father said he’d already been accepted. The dean said, ‘One too many.'”

Subscribe to Israel Hayom’s daily newsletter and never miss our top stories!

Q: If a young Jewish naval intelligence officer today is asked by the Mossad to work for Israel, and calls to ask for your advice, what would you tell him?

“I’d tell him, not doing anything is unacceptable. So simply going home is not acceptable. Making aliyah is not acceptable. You have to make a decision whether your concern for Israel and loyalty to Israel and loyalty to your fellow Jews, is more important than your life.

“Because you know what would probably happen to you if you get caught. It will be hell. But you have to look at yourself every morning in the mirror, and you have to live with yourself. If you do nothing, and you turn your back, or simply make aliyah, and go on with your life, you’ll be no better than those Jews who before and after the destruction of the Temple said, ‘It’s not my responsibility.'”

Q: So you recommend that he should do what you did, and pay the price.

“I need him to go in with his eyes open.”

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:

Natalie Portman Shares Literary Favorites by Israeli, Jewish Authors in Elle Magazine Questionnaire

Natalie Portman Shares Literary Favorites by Israeli, Jewish Authors in Elle Magazine Questionnaire

Shiryn Ghermezian

Natalie Portman. Photo: Wikimedia Commons.

In a new literary questionnaire published by Elle magazine on Tuesday, Jewish actress Natalie Portman named a number of books by Israeli and Jewish authors that have left a lasting impression on her.

The Jerusalem-born Oscar winner, 39, who became a New York Times-bestselling author with the fall publication of “Natalie Portman’s Fables,” said the book that helped shape her worldview is “Sapiens: A Brief History of Humankind,” the Israeli author Yuval Noah Harari’s bestseller about humanity’s creation and evolution.

When asked which text she has “re-read the most,” Portman answered “Poems of Jerusalem, by Yehuda Amichai. She also said the book with the recipe to her favorite dish of falafel is “Israeli Soul” by Michael Solomonov and Steven Cook.

The “Thor: Love and Thunder” star shared that the book currently sitting on her nightstand is “The Cost of Living: A Working Autobiography” by Deborah Levy, and that Nora Ephron’s novel “I Feel Bad About My Neck: And Other Thoughts on Being a Woman” made her roar with laughter. When asked what she would gift a new graduate, the mother-of-two said “Men Explain Things to Me” by Rebecca Solnit, a collection of seven essays that discuss gender, feminism and power. She added that Solnit’s “Hope in the Dark: Untold Histories, Wild Possibilities” fills her with optimism about the future.

Portman also revealed that as a child, she once asked for a Hanukkah gift of “The Baby-sitter’s Club Super Special 1: Baby-sitters on Board!” by Ann M. Martin.

Portman will be the honorary chair of National Library Week 2021 from April 4–10 with the theme of “Welcome to Your Library.”

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:

Dlaczego arabscy posłowie do Knesetu nienawidzą państwa

Arabski poseł do Knesetu Sami Abou Shahadeh, który odmówił złożenia obowiązującej przysięgi

Dlaczego arabscy posłowie do Knesetu nienawidzą państwa

Vic Rosenthal Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

We wtorek w Izraelu odbyło się zaprzysiężenie posłów 24. Knesetu. Posłów poproszono o złożenie przysięgi, że “…będą wierni państwu Izrael i z oddaniem będą wypełniać [swoje] zadanie w Knesecie”. Większość odpowiedziała: “Przysięgam”, ale czterech posłów arabskich i jeden żydowski komunista nie zrobili tego. Arabowie, członkowie partii Hadasz (komunistycznej) i Balad (“ziemi”) powiedzieli że przysięgają walczyć przeciwko „okupacji i apartheidowi” lub „rasizmowi i rasistom”. Te oświadczenia nie zostały przyjęte i pięciu posłów wyprowadzono z sali. Stracą zapewne przywileje posłów do Knesetu do momentu złożenia poprawnej przysięgi, jak nakazuje Prawo Podstawowe w tej sprawie. Nie udało mi się ustalić, czy również zostaną pozbawieni poselskich uposażeń, ale nie czekam na to z zapartym tchem.

Nie jest to nic nowego. Arabscy posłowie w 2013 roku wyszli z ceremonii przed odśpiewaniem narodowego hymnu izraelskiego, Hatikwa. Ówczesna posłanka, Hanin Zoabi z partii Balad, wyjaśniła, że “jako Arabkę urodzoną w tym kraju, ten hymn uciska mnie i poniża”. Pieśń wyraża “nadzieję Żydów… na bycie wolnym narodem we własnym kraju, ziemi Syjonu i Jerozolimy”. Zoabi i inni palestyńscy nacjonaliści odrzucają ideę żydowskiego państwa; ich oficjalna platforma wzywa do palestyńskiego państwa w Judei/Samarii i “powrotu” potomków arabskich uchodźców z 1948 roku na teren Izraela sprzed 1967 roku i założenia tam dwunarodowego państwa. Uważają siebie za “prawdziwych właścicieli ziemi”, a więc słowa Hatikwy są dla nich obraźliwe.

Wszystkie partie arabskie i arabsko-żydowska partia komunistyczna są otwarcie antysyjonistyczne. Balad jest finansowana przez Katar; partia Ra’am Mansoura Abbasa (która, jak na ironię, może poprzeć koalicję Netanjahu swoimi głosami), jest związana z Bractwem Muzułmańskim, rodzicem i patronem Hamasu. Prawo Podstawowe dla Knesetu mówi, że “negowanie istnienia państwa Izraela jako państwa żydowskiego i demokratycznego” dyskwalifikuje osobę chcącą kandydować w wyborach do Knesetu. Gdyby to prawo było egzekwowane, prawdopodobnie żaden z dzisiejszych arabskich posłów nie mógłby kandydować.

Około 20% obywateli Izraela jest Arabami, głównie potomkami Arabów, którzy nie uciekli z tego terenu, kiedy stał się on Izraelem w 1948 roku. Część jest mieszkańcami wschodniej Jerozolimy, którzy zaakceptowali izraelskie obywatelstwo, kiedy oferowano je im po wojnie 1967 roku (chociaż większość odmówiła i pozostaje stałymi rezydentami, którzy mogą głosować w wyborach lokalnych, ale nie w wyborach krajowych). Arabowie są istotną częścią gospodarki i życia kulturalnego Izraela. 

I nigdzie się nie wybierają. Meir Kahane twierdził, że jeśli nie usunie się ich z kraju, demograficznie przeważą nad Żydami; w miarę jednak upływu czasu stopa urodzeń Żydów i Arabów zbiegła się i ten niepokój osiadł.  Z drugiej strony, jeśli polityczne stanowisko arabskich posłów do Knesetu jest reprezentatywne dla arabskiej populacji, to obecność dużej mniejszości, która sprzeciwia się istnieniu żydowskiego państwa, jest niezmiernie niebezpieczna. Czy naprawdę istnieje taka mniejszość?

Nie jest to proste pytanie. Kilka sondaży w ostatnich latach pokazywało, że znaczna większość arabskich obywateli Izraela jest zadowolona za swojego życia w tym kraju i nie chciałaby żyć w żadnym innym – z pewnością nie w Autonomii Palestyńskiej ani w Gazie. Zaskakująco, niedawny sondaż pokazał, że jedna trzecia spośród nich także aprobuje działania premiera Netanjahu, którego żydowska lewica nieustannie oskarża o antyarabski rasizm.  

Z drugiej strony, znaczna większość twierdzi, że sprzeciwia się definicji Izraela jako narodowego państwa narodu żydowskiego, co deklaruje Prawo Państwa Narodowego, i wolałaby państwo dwunarodowe. Wydaje się jednak – i anegdotyczne dowody to potwierdzają – że ekonomiczne i fizyczne bezpieczeństwo, jakie mają w Izraelu, przeważa nad względami ideologicznymi.

Ta sytuacja nie jest idealna, ale jest prawdopodobnie najlepsza, jakiej można oczekiwać. Ideologiczny spór wypływa z tradycyjnej narracji palestyńskiej, w której widzą oni siebie jako rdzennych mieszkańców kraju, których fala europejskich najeźdźców żydowskich  zapchnęła i ukradła ich ziemię przemocą. Ta opowieść zadaje poważny cios honorowi arabskiej społeczności, który to honor – jak część z nich wierzy – można odzyskać tylko przez wygnanie najeźdźców siłą. Czasami jest to rozumiane jako utrata honoru również muzułmańskiej ummah, a w tym wypadku dochodzi silny religijny imperatyw odzyskania honoru. Połączenie tych przekonań może skłonić ich wyznawców do popełniania aktów terroru, także do zamachów samobójczych.

Choć większość Arabów w Izraelu nie jest ekstremistami, ta narracja ma olbrzymi wpływ na ich kolektywną świadomość. Czasami wyraża się to w sposób, który nas szokuje, jak w niedawnym gorącym powitaniu zgotowanym terroryście, którego uwolniono po 35 latach spędzonych w więzieniu za makabryczne torturowanie i zamordowanie młodego żydowskiego żołnierza.

Palestyńską narrację przekazuje izraelsko-arabski system szkolny i lewicowi żydowscy i arabscy nauczyciele uniwersyteccy. Przenika ona arabską kulturę: teatr, poezję i muzykę. Choć nienawiść do Żydów i gloryfikacja męczeństwa w służbie sprawy nie są przedmiotem oficjalnego program nauczania, jak to jest w Gazie i Autonomii Palestyńskiej, jest częścią obiegowej mądrości w arabskich społecznościach, że antyizraelscy terroryści są bohaterami i bohaterkami, nawet jeśli ich działania uznaje się za niepraktyczne. Palestyńska narracja jest zasadniczą częścią ideologii arabskich intelektualistów, włącznie z członkami Knesetu, w powiązaniu lub bez powiązania z przesłaniem religijnym, nacjonalistycznym lub panarabskim.

Czy może istnieć arabska mentalność, która w pełni akceptuje fakt żydowskiego państwa, mentalność, która rozumie, że nie ma niczego fundamentalnie bezprawnego w państwie narodowym i która potrafi uznać decyzję życia jako mniejszość w kraju należącym do kogoś innego jako nie haniebną?  

Wymagałoby to nauczania nowego zrozumienia historii państwa, która ostro zaprzecza istniejącej palestyńskiej narracji. Musiałoby się przedstawiać rzeczywistą historię żydowskiego narodu i palestyńskich Arabów w regionie, zamiast mitów, które stworzono dla celów politycznych. Trzeba byłoby opisywać migracje różnych grup, które składają się na dzisiejszych Palestyńczyków i nie wymyślać historyjek o Filistynach i Kananejczykach. Trzeba byłoby zaakceptować, że Żydzi żyli w tym regionie przez tysiące lat i zbudowali Świątynię w Jerozolimie (a, nawiasem mówiąc, że Jezus był Żydem z Judei). Wreszcie, trzeba byłoby porzucić koncepcję, że Palestyńczycy są ofiarami żydowskiego kolonializmu i że są tu rdzenni, a my nie jesteśmy.

Niestety, niezmiernie rzadko zdarzają się nauczyciele akademiccy, którzy nauczaliby tej wersji historii, którą mogą zaakceptować zarówno Żydzi, jak Arabowie – ponieważ jest prawdą. Postmodernistyczny pogląd, że wszystkie narracje są równie prawdziwe (lub fałszywe) jest dzisiaj powszechny. Politycy, którzy przyjęliby prawdziwą wersję historii, byliby zmuszeni do zrezygnowania z politycznej korzyści nawoływania do nienawiści, co postawiłoby ich w gorszej sytuacji w stosunku do tych, którzy by tego nie zrobili (i dlatego wszyscy arabscy posłowie do Knesetu co najmniej powtarzają slogany w służbie palestyńskiego nacjonalizmu).

Nie oczekuję, że to się zdarzy, przynajmniej nie przy dzisiejszej obsadzie głównych bohaterów, zarówno żydowskich, jak arabskich. Najlepsze więc, na co możemy mieć nadzieję, jest wzrost pragmatyzmu, zrozumienie, że codzienne życie jest ważniejsze od ideologii. Nie jest to doskonałe, ale możemy z tym żyć.

Vic Rosenthal

Urodzony w Stanach Zjednoczonych, studiował informatykę i filozofię na University of Pittsburgh. Zajmował się rozwijaniem programów komputerowych. Mieszka obecnie w Izraelu. Publikuje w izraelskiej prasie. Jego artykuły często zamieszcza Elder of Ziyon.

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:

Accused Iranian-Agent New York Times Writer Claims ‘Memory Loss,’ Asks for Court Delay

Accused Iranian-Agent New York Times Writer Claims ‘Memory Loss,’ Asks for Court Delay

Ira Stoll

A taxi passes by in front of The New York Times head office, Feb. 7, 2013. Photo: Reuters / Carlo Allegri / File.

The frequent New York Times contributor facing criminal charges for allegedly serving as an unregistered, paid agent of the government of Iran is asking for a three-month delay in his case, citing health problems including “memory loss.”

Kaveh Afrasiabi, an Iranian national who is a US permanent resident, or green card holder, pleaded not guilty in February. Prosecutors say he was paid approximately $265,000 by the Iranian UN mission since 2007 and also received health insurance benefits. Afrasiabi has acknowledged to The Algemeiner that he received the money.

A status conference in the case had been set for April 21. In a recent filing, Afrasiabi, who is representing himself, asked Judge Edward Korman of the US District Court for the Eastern District of New York, “to postpone the hearing to sometime in late June or early July, by which time a clearer picture of his medical condition will emerge.”

“As grounds for this Motion, Defendant states that he is still suffering from the head injuries inflicted upon him by police brutality as well as a highly suspicious car accident in February 2020 when his car was totaled by a tow truck backing into him on a broad day light when the Defendant was on his routine library visit in Watertown. Defendant has repeatedly asked the Justice Department to investigate that matter, that caused his hospitalization, and has been ignored, just as his pleas regarding police brutality against him have been ignored,” the motion says. “Presently, the Defendant is under treatment at the Neurology Department at a local hospital, and is scheduled to undergo an MRI and other tests, e.g., concerning his memory loss … the MRI department is backed up and have informed Afrasiabi that it may take up to a month or more before they can do the test. Depending on the outcome of these tests and the effectiveness of the medication he is taking to deal with perpetual migraine headache, Defendant Afrasiabi may be physically and medically unable to represent himself in this instant action.”

On March 9, Judge Korman denied Afrasiabi’s motion requesting to continue the paid consulting work for Iran. “Defendant is free to pursue any form of employment that does not cause him to violate the terms of his release, which include the condition that he will not violate the law,” Korman ordered. Afrasiabi replied in an email: “I am 64 years old, publicly smeared, under house arrest … what kind of employment can I possibly got? It is not realistic.”

Prosecutors had opposed allowing Afrasiabi to continue the paid work for Iran’s UN mission. “The defendant in essence asks the Court to permit him to resume committing the crimes with which he is currently charged. The Court lacks the authority to permit the defendant to commit further crimes, and the motion should be denied,” the federal prosecutor handling the case, Ian Richardson, wrote to Judge Korman. Richardson wrote that unrestricted contact with the Iranian officials would “create an unacceptable risk that the defendant could arrange with them to flee.”

Afrasiabi also asked Korman to delay the hearing on the grounds that the US government had failed to provide him with material related to the case. “As a result, I will be unable to properly prepare myself for the April 21st status hearing,” Afrasiabi wrote April 14. He followed up on the afternoon of April 15: “With the status hearing only a few days away, I still have not received the discovery as promised by US attorney Richardson over three weeks ago. This is abusive of my rights as a pro se and puts me at a marked disadvantage for the upcoming hearing.”

The record of pre-trial motions is lively, with Afrasiabi, even while injured and representing himself, keeping up a steady flow of correspondence. He filed a copy of a 1998 letter supporting him from Howard Zinn, the prominent left-leaning Boston University professor. On February 19, Afrasiabi told Judge Korman, “I intend to commence an indefinite hunger strike as of next week to protest the racist, thinly veiled abuse of my human rights.”

In the hunger-strike letter, Afrasiabi wrote, “Whereas I worked legally and transparently as an Iran international affairs consultant for over 13 years with the full knowledge of US government from day one, I am today treated like a criminal and ‘national security threat’ subjected to dehumanizing and harsh treatment, contrary to the Declaration of Human Rights and UN Charter.” Said Afrasiabi, “The US attorney in New York and his henchmen have made outrageous extrajudicial statements defaming me publicly and seriously harming my hard-earned academic credential over 35 years, completely disregarding my serious contributions to the cause of peace and dialogue between the US and Iran, invading my privacy and having zero respect for my private life and personal property, and treating me like an animal by attaching a device to me that has caused recurrent physical pain.”

In arguing to be allowed to continue working for the Iranian UN Mission, Afrasiabi says he “was under the impression that his work was legal.” He says he was unfamiliar with the Foreign Agents Registration Act and therefore couldn’t have been conspiring to break it. “Defendant never once discussed FARA with any Iranian official and, in fact, was only vaguely aware of it and had never read it until after his arrest. The US government’s claim that he engaged in a conspiracy to violate FARA is completely baseless,” Afrasiabi told the court. “It is in US’s national interest to allow the Defendant to continue his consulting role, in light of the continuing hostilities between US and Iran and the need for voices like the Defendant seeking de-escalation of tensions.”

Afrasiabi wrote that if the court allowed him to continue the work, “I am prepared to register under the FARA Act…I am and have been an agent of peace committed to US-Iran reconciliation and peace and dialogue.”

In an email to The Algemeiner, Afrasiabi said that for family reasons he decided not to go through with the hunger strike. He said he did not know whether his case had come up in the talks at Vienna over the US re-entering the Iran nuclear deal it left during the Trump administration, but said he was hoping that the Biden administration “does not continue this crusade against me,” launched in the closing hours of the previous administration. Afrasiabi recently published a book, Agent of Peace, which he also submitted as a court filing.

The New York Times has yet to mention the case in its news columns, according to a search on its archives. The Times also has not appended any note to Afrasiabi’s op-ed pieces, still available on the Times’ website, that would disclose to Times readers that he was being paid by the Iranian government while writing for the paper about Iran. In a court affidavit, Afrasiabi writes, “I never wrote any book or article at the instruction of Iran Mission, nor did I ever waiver from my own independent standards in my publications. At times, my writings were at variance with Iran’s positions.”

Ira Stoll was managing editor of The Forward and North American editor of The Jerusalem Post. His media critique, a regular Algemeiner feature, can be found here.

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:

11 tajemnic i mało znanych faktów o życiu i śmierci Alberta Einsteina

Albert Einstein. Zdjęcie z roku 1921, kiedy dostał Nagrodę Nobla

11 tajemnic i mało znanych faktów o życiu i śmierci Alberta Einsteina

Piotr Cieśliński

Jego życie i dokonania obrosły legendą. Albert Einstein (1879-1955) jest bez wątpienia najsłynniejszym uczonym wszech czasów. Znamy go wszyscy, ale co o nim wiemy?


1. Pierwsza wzmianka w prasie o Einsteinie

Nazwisko Alberta Einsteina pojawiło się po raz pierwszy w prasie szwajcarskiej w 1902 roku, na trzy lata przed ogłoszeniem szczególnej teorii względności. Uczony miał wtedy 22 lata. Tekst był bardzo krótki. Dziennik “Anzeiger fuer die Stadt Bern” z 5 lutego 1902 roku zawiadamiał:

“Gruntowne korepetycje z matematyki i fizyki dla uczniów i studentów oferuje Albert Einstein, posiadacz dyplomu nauczycielskiego Politechniki Związkowej, Gerechtigkeitgass 32, pierwsze piętro. Bezpłatne lekcje próbne”.

2. Einstein miał córkę, po której ślad zaginął

Einstein miał córkę, której nigdy nie widział na oczy i po której słuch zaginął. Matką była Mileva Marić, Serbka, przyszła żona Einsteina. Poznali się na politechnice w Zurychu, gdzie oboje studiowali. Na początku maja 1901 roku, już po ostatnim semestrze nauki,  wybrali się na wycieczkę w Alpy nad jezioro Como, gdzie spędzili trzy dni, jedne z najbardziej romantycznych i szczęśliwych dni w historii tego związku.

Mileva opisała to przyjaciółce Helenie Savić: “Widok tej zimnej, białej nieskończoności sprawiał, że ciarki przechodziły mi po plecach, więc przytulałam się mocno do mojego ukochanego pod tymi wszystkimi płaszczami i szalami, którymi byliśmy opatuleni. (…) Jakże byłam szczęśliwa, mając znów mego ukochanego odrobinę dla siebie, zwłaszcza że widziałam, iż on jest równie szczęśliwy!”.

Mileva zaszła wtedy w ciążę, co przeszkodziło jej w zdaniu egzaminów i planach zdobycia doktoratu. Załamana pojechała do rodziców do Nowego Sadu. Na przełomie stycznia i lutego 1902 roku po ciężkim porodzie urodziła tam córkę i dała jej imię Liese (zdrobniale Lieserl).

W tym czasie Einstein starał się o posadę w Szwajcarskim Urzędzie Patentowym w Bernie. Urzędnik państwowy miał mieć nieposzlakowaną opinię i nie mógł sobie pozwolić na nieślubne dziecko. Być może dlatego Lieserl musiała zniknąć z jego życia.

Najbardziej prawdopodobna hipoteza mówi, że została oddana do adopcji (inna – że zmarła na szkarlatynę). Jedyne ślady, które pozostały dziś po dziecku, to kilka listów, w których jest wspominana. Einstein nigdy nie zobaczył córki.

Po ślubie Einstein i Marić mieli jeszcze dwóch synów. W swoim drugim małżeństwie – z kuzynką Elsą – nie miał dzieci.

3. W pierwszej swojej publikacji naukowej Einstein… się mylił

Swoją pierwszą pracę naukową Einstein opublikował w 1901 roku w “Annalen der Physik”. Była poświęcona zjawiskom kapilarnym związanym z napięciem powierzchniowym i siłami spójności cieczy.

Jak się okazało, zaproponowana w tej pracy teoria sił międzycząsteczkowych w cieczy była błędna.

4. Einstein miał sześć kochanek. Czy była wśród nich Maria Skłodowska-Curie?

W lipcu roku 2006 Uniwersytet Hebrajski ujawnił ponad 1,4 tys. prywatnych listów Einsteina. Było to w sumie 3,5 tys. stron zapisanych pomiędzy 1912 a 1955 rokiem. Korespondencję Einsteina z członkami rodziny Uniwersytet Hebrajski otrzymał od jego pasierbicy Margot. Przekazała ona listy uniwersytetowi na początku lat 80. z zastrzeżeniem, że mogą być upublicznione najwcześniej 20 lat po jej śmierci. Zmarła 8 lipca 1986 roku.

Lektura listów ukazała wielkiego fizyka w nowym świetle. Einstein w czasie małżeństwa z drugą żoną Elsą miał aż sześć kochanek. Niektóre z nich opisuje w listach do Margot, inne wyjawia w listach do…  żony (nie była zachwycona podbojami męża, ale z korespondencji nie wynika, by były one zagrożeniem dla ich małżeństwa).

W wielu popularnych książkach pojawia się wątek romansu między Einsteinem i Marią Skłodowską-Curie. Maria była ponad 11 lat starsza, spotkali się po raz pierwszy w lipcu 1909 r. na obchodach 350-lecia Uniwersytetu Genewskiego, ona już chodziła w glorii jako odkrywczyni radu, a on dopiero starał się o posadę na uczelni. Wciąż pracował jako starszy specjalista w urzędzie patentowym w Bernie. Dwa lata później Maria napisała Einsteinowi list polecający na jego pierwszą akademicką posadę.

W 1913 roku wybrali się razem na wycieczkę w Alpy. Nie ma jednak żadnych dowodów na to, że było to coś więcej niż przyjaźń i wzajemny szacunek.

Einstein i Skłodowska-Curie nad Jeziorem Genewskim. Zdjęcie z lat 20. zeszłego wiekuEinstein i Skłodowska-Curie nad Jeziorem Genewskim. Zdjęcie z lat 20. zeszłego wieku Wikimedia

5. Einstein dostał Nobla za swoją najbardziej rewolucyjną teorię. Ale… nie była to teoria względności

Einstein był nominowany do Nobla od 1910 roku. W sumie 62 razy. Nagrodę dostał tylko raz i dopiero w 1922 roku (ale była to nagroda za rok 1921, bo Komitet Noblowski o rok odłożył swoją decyzję). Po roku 1922 nie był już ani razu nominowany.

Komitet Noblowski nagrodził uczonego „za zasługi dla fizyki teoretycznej, szczególnie za odkrycie praw rządzących efektem fotoelektrycznym”. Mogło to dziwić, bo akurat wtedy Einstein nie był kojarzony z efektem fotoelektrycznym, o którym laicy nie słyszeli. Zyskał światową sławę z powodu ogólnej teorii względności przewidującej ugięcie promieni świetlnych w pobliżu Słońca, co zostało potwierdzone w 1919 roku przez brytyjską ekspedycję naukową.

Warto jednak wiedzieć, że sam Einstein za najbardziej rewolucyjną uznawał swą pracę o kwantach światła z 1905 r. Zasugerował w niej, że istnieją cząstki światła, tj. kwanty energii, które można traktować jak cząsteczki gazu. Tę hipotezę można było sprawdzić eksperymentalnie, mierząc energię elektronów wyrzucanych z metalu pod wpływem padającego nań światła – w tzw. zjawisku fotoelektrycznym.

W 1905 r. taki eksperyment był nieprawdopodobnie trudny do wykonania. Wielu wybitnych eksperymentatorów dostawało sprzeczne wyniki, nie było pewności, czy Einstein ma rację.

Znane były doświadczenia Philippa Lenarda – znakomitego fizyka niemieckiego, który zresztą znacznie później stał się nazistą i zwalczał Einsteina. I one pośrednio zgadzały się z hipotezą Einsteina. Brakowało jednak bezspornego potwierdzenia, że kwanty światła istnieją.

Zwłaszcza że sam pomysł – że światło składa się z jakichś małych cząstek – kwantów – wydawał się jeszcze wtedy zwariowany. Fizyka kwantowa zatriumfowała dopiero w latach 20. po I wojnie światowej.

6. Einstein był ojcem lasera i kwantowych stanów materii

W roku 1916 Einstein przewidział istnienie zjawiska emisji wymuszonej, dzięki któremu kilkadziesiąt lat później stało się możliwe zbudowanie laserów. Wzbudzony atom może wyemitować foton światła spontanicznie albo pod wpływem innego fotonu, którego energia odpowiada energii wzbudzenia atomu. Ten drugi proces – emisji wymuszonej – odgrywa podstawową rolę we współczesnych laserach. Einstein odkrył na drodze czystego rozumowania, że taki proces musi zachodzić w przyrodzie.

W latach 20. zeszłego wieku Einstein przewidział także istnienie całkiem nowego kwantowego stanu materii, który został stworzony dopiero w latach 90. zeszłego wieku.

Wszystko zaczęło się od listu, który przyszedł do Einsteina. Nieznany hinduski fizyk Satyendra Nath Bose wyprowadził w nim statystykę rozkładu fotonów w poszczególnych stanach kwantowych, która tłumaczyła słynne prawo Plancka opisujące emisję promieniowania ciała doskonale czarnego.

Einstein był tym tak zachwycony, że przetłumaczył list na niemiecki i doprowadził do jego publikacji w niemieckim piśmie “Zeitschrift für Physik”. A potem rozszerzył statystykę Bosego z kwantów światła na cząstki materii. Według tej teorii gaz jednakowych cząstek (zwanych dziś bozonami od nazwiska hinduskiego fizyka) w niskich temperaturach powinien przejść przemianę fazową i zamienić się w kwantowy kondensat.

Taki nowy stan materii, obecnie zwany kondensatem Bosego-Einsteina, po raz pierwszy udało się stworzyć w 1995 roku na Uniwersytecie Kolorado. Do dziś już znalazł wiele zastosowań, w superdokładnych zegarach atomowych.

7. Czy Einstein wierzył w istnienie fal grawitacyjnych?

Uczony kilka razy zmieniał na ten temat zdanie. W roku 1916, tuż po ogłoszeniu ogólnej teorii względności, napisał pracę, w której wykazywał, że takie fale – zmarszczki na czasoprzestrzeni – istnieją. Ale były to obliczenia przybliżone, a w dodatku Einstein popełnił w nich błąd. Wytknął mu to angielski fizyk Arthur Stanley Eddington, zauważając, że fale grawitacyjne opisane przez Einsteina mogą mknąć z dowolnie dużą prędkością (“z prędkością myśli” – jak wyzłośliwiał się Eddington).

W roku 1936  Einstein ponownie zabrał się do problemu fal grawitacyjnych. Tym razem wraz z asystentem Nathanem Rosenem usiłował rozwiązać swoje równania grawitacji bez stosowania przybliżeń. I wyszło im, że tych fal nie ma.

Einstein i Rosen, przekonani, że znaleźli dowód na to, że fale grawitacyjne nie istnieją, posłali swoje obliczenia do publikacji do “Physical Review”. Ale recenzent tego pisma zauważył błąd w tej pracy. Redakcja “Physical Review” zwróciła więc ją uczonemu z prośbą o ustosunkowanie się do uwag recenzenta.To jednak rozjuszyło Einsteina, który najwyraźniej po raz pierwszy spotkał się ze zwyczajem recenzowania prac.

Einstein odpisał redakcji, że “nie upoważniał jej do udostępniania jego pracy specjalistom, zanim zostanie opublikowana”. Wycofał pracę z druku i już nigdy więcej nie opublikował żadnej pracy w “Physical Review”.

Jego wieloletni współpracownik – Leopold Infeld – twierdził, że Einstein do końca życia nie był pewien istnienia fal grawitacyjnych.

Ironią losu doniesienie o wykryciu fal grawitacyjnych zostało w zeszłym roku opublikowane w… “Physical Review Letters”, które jest siostrzanym wydawnictwem “Physical Review”.

8. Co Einstein powiedział przed śmiercią

Albert Einstein pod koniec życia cierpiał z powodu tętniaka aorty brzusznej. W sobotę 16 kwietnia 1955 roku zaczął się skarżyć na ostre bóle w całym ciele. Były tak silne, że stracił przytomność w łazience. Został przewieziony do Princeton Hospital. W niedzielę Einsteina odwiedził w szpitalu syn Hans. Rozmawiali o polityce, Hans nanosił poprawki na jego ostatnią pracę – próbę połączenia teorii grawitacji z innymi teoriami pola.

Einstein zmarł kolejnej nocy z niedzieli na poniedziałek – piętnaście po pierwszej nad ranem. Tuż przed śmiercią coś mówił, ale nigdy już się nie dowiemy, co to było. Do pielęgniarki, która go zresztą cierpliwie wysłuchiwała, mówił po niemiecku, a ona w tym języku nic nie rozumiała.

9. Co się stało z ciałem Einsteina

Einstein za życia często wyrażał wolę, by jego ciało po śmierci zostało skremowane. Podobno mówił do jednego z przyjaciół: “Moje ciało ma zostać spalone, żeby ludzie nie czcili moich kości”. I tak też się stało.

A po skromnej uroczystości pogrzebowej, w której uczestniczył nie więcej niż tuzin żałobników, jego popioły zostały gdzieś rozrzucone, najprawdopodobniej nad rzeką Delaware.

10. Niezwykły mózg Einsteina

Niecałe ciało uczonego zostało spopielone. Kilka godzin po śmierci uczonego, zanim jeszcze skremowano jego ciało, Thomas Stoltz Harvey, patolog ze szpitala w Princeton, wyjął z niego mózg i zachował w formalinie. Do dzisiaj nie jest jasne, czy uzyskał na to zgodę od rodziny Einsteina. On sam utrzymywał, że pozwolenie dostał od syna Einsteina Hansa. Miał nadzieję, że badania mózgu zdradzą, gdzie tkwił geniuszu.

Harvey dokładnie sfotografował obiekt swoich badań, potem podzielił go na 240 części, które następnie pociął na 2 tys. plasterków – do badań pod mikroskopem. Próbki mózgu geniusza wysłał do co najmniej 18 naukowców z całego świata. Ale w efekcie poza plasterkami, które amerykański patolog zachował sobie i trzymał we własnym domu, wszystkie inne gdzieś przepadły. Dopiero w 1998 roku Harvey przekazał zachowane części mózgu Einsteina do University Medical Center w Princeton.

Na temat mózgu Einsteina ukazało się sześć prac naukowych, które oparto na materiale uzyskanym od Harveya. Rozmiar mózgu uczonego był dość przeciętny, ale niektóre jego rejony miały niecodzienną budowę.

11. Czy Einstein wierzył w Boga?

Pięć lat temu na aukcji internetowej na eBayu za 3 mln dol. został sprzedany jeden z oryginalnych listów Einsteina. W tym liście z 3 stycznia 1954 r., a więc rok przed śmiercią, uczony napisał do filozofa Erika Gutkinda:

“Słowo ‘Bóg’ jest dla mnie niczym więcej niż wyrazem i wytworem ludzkiej słabości, a Biblia zbiorem dostojnych, ale jednak prymitywnych legend, ponadto dość dziecinnych. Żadna interpretacja, niezależnie od tego, jak subtelna, nie może tego zmienić”.

To chyba najbardziej bezpośrednia wypowiedź na temat wiary. Ale zdarzało mu się mówić o Bogu w sposób mniej jednoznaczny. Na przykład w wywiadzie w 50. urodziny powiedział:

“Nie jestem ateistą”. I dodał: “Jesteśmy w sytuacji dziecka wchodzącego do olbrzymiej biblioteki wypełnionej książkami w wielu językach. Dziecko wie, że ktoś musiał napisać te książki, ale nie wie jak. Nie rozumie ono języków, w których owe książki zostały napisane. Dziecko niewyraźnie dostrzega tajemniczy porządek w układzie ksiąg, ale nie wie, co to jest. Taki, wydaje mi się, jest stosunek nawet najbardziej inteligentnej istoty ludzkiej do Boga”.

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres: