Archive | 2020/11/25

Czas Heglów minął bezpowrotnie. Tischner, Bauman, Kołakowski i ich najnowsze biografie


Czas Heglów minął bezpowrotnie. Tischner, Bauman, Kołakowski i ich najnowsze biografie

Hubert Czyżewski


Nękany rozterkami ksiądz Tischner w biografii Bonowicza. Bauman wiecznie uciekający przed polskim antysemityzmem w książce Wagner. Kołakowski rozprawiający się z Bogiem za pomocą marksizmu w monografii Mentzla. Wszyscy trzej stali się pod koniec życia orędownikami tej samej myśli – musimy się pogodzić z płynnością i kruchością naszego świata.

Wydaje się coraz bardziej oczywiste, że pokolenie urodzone w latach 20. i na początku lat 30. XX wieku miało najważniejszy wpływ na intelektualną historię Polski tego stulecia. Przedstawiciele pierwszej po ponad stu latach generacji urodzonej w niepodległym kraju, wyedukowani w polskich, a nie zaborczych szkołach, od wczesnego dzieciństwa mogli kształcić się, otwarcie czerpiąc z rodzimej kultury. Ich formacyjnym doświadczeniem było jednak nie patriotyczne wychowanie II RP, ale tragedia II wojny światowej, która wielu z nich dotknęła osobiście. W 1945 roku byli nastolatkami, którzy chcąc zapomnieć o niedawnych koszmarach, często z młodzieńczym entuzjazmem angażowali się w budowanie nowego porządku. Obiecywał im on lepszy i sprawiedliwszy, a przede wszystkim pozbawiony faszyzmu świat.

Spotkanie z marksizmem było też najczęściej ich pierwszą poważną intelektualną inicjacją. Późniejsze ewentualne rozczarowanie i w przypadku wielu przynajmniej częściowe odejście od komunizmu wyznaczyło horyzont ich zaangażowania politycznego w czasach PRL. Rok 1968 był dla nich punktem zwrotnym, który przełamał ich biografie na pół. To od tego mniej więcej momentu część inteligencji należącej do pokolenia urodzonego w końcówce lat 20. zaczęła tworzyć opozycję demokratyczną, potem zaś zabrała się za budowę III RP. To ona wskazywała wyzwania i formułowała język, którym wciąż myślimy o Polsce i o świecie, niezależnie od tego, czy chcemy ten język przyjąć i dalej go rozwijać, czy raczej buntować się przeciw niemu i szukać nowych dróg myślenia. Tak czy inaczej, pokolenie końca lat 20. położyło fundamenty pod świat mentalny, w którym obecnie żyjemy.

Ponieważ większość osób, które do niego należały, już odeszła, możemy z dystansem i coraz bardziej krytyczną refleksją oceniać ich dziedzictwo. W tym roku ukazały się trzy biografie jednych z najważniejszych przedstawicieli tego wielkiego pokolenia polskiej inteligencji: „Tischner. Biografia” Wojciecha Bonowicza, nieopublikowana wciąż po polsku „Bauman: A Biography” Izabeli Wagner oraz „Kołakowski. Czytanie świata. Biografia” autorstwa Zbigniewa Mentzla.

W życiorysach tych trzech filozofów splatają się prawie wszystkie najważniejsze wątki i doświadczenia polskiej inteligencji w XX wieku. Prawdopodobnie najważniejszy proces w najnowszej historii intelektualnej Polski – konflikt marksizmu z katolicyzmem i ostateczny sojusz „świeckiej lewicy” z Kościołem w obronie demokracji – najlepiej oddaje życie Leszka Kołakowskiego (1927–2009). Józef Tischner (1931–2000) był z kolei księdzem katolickim w wyjątkowym dla polskiego chrześcijaństwa okresie naznaczonym postaciami Stefana Wyszyńskiego i Jana Pawła II, ale także (a może przede wszystkim) – jednym z kluczowych przedstawicieli nowoczesnej filozofii kontynentalnej, kontynuatorem dziedzictwa fenomenologii i propagatorem egzystencjalizmu. Zygmunt Bauman (1925–2017) wreszcie był nie tylko jednym z ostatnich wielkich przedstawicieli tradycji inteligencji polsko-żydowskiej, ale także jednym z najważniejszych na świecie teoretyków postmodernizmu, być może bardziej tłumaczem współczesnych procesów socjologicznych niż filozofem. Biografie tych trzech myślicieli dają nam w pewnym sensie niemal pełny obraz losów polskiej inteligencji w drugiej połowie XX wieku, każdy z biografów podszedł jednak do swojego bohatera w inny sposób.

Tischner: rozterki młodego księdza

Biografia napisana przez Wojciecha Bonowicza jest gruntownie zrewidowaną i poszerzoną wersją wcześniejszej książki „Tischner” [2001]. Ze wszystkich trzech tytułów, ten poświęca najwięcej miejsca życiu prywatnemu bohatera. Otrzymujemy wielobarwny obraz Podhala, na którym dorastał Tischner, z całą skomplikowaną tożsamością góralską, ubóstwem i bogatymi relacjami rodzinnymi wewnątrz społeczności scalonej niezliczonymi więzami pokrewieństwa. Autor ciekawie przedstawia rozterki młodego Tischnera, który najpierw mocował się ze swoim powołaniem do kapłaństwa, a potem przeżywał intelektualne rozdarcie: z jednej strony miał wątpliwości co do skostniałego tomizmu, który musiał wkuwać w seminarium, z drugiej – ciężko było mu odrzucić w marksizmie te jego nauki, które podkreślały fundamentalne znaczenie sprawiedliwości społecznej. Jak podsumowuje Bonowicz, powojenny spór między katolicyzmem a marksizmem, który Tischner opisze potem w książce „Polski kształt dialogu” [1979], był dla młodego księdza do pewnego stopnia sporem z samym sobą [s. 153].

Środek ciężkości biografii przesuwa się wraz z intelektualnym dojrzewaniem bohatera. W latach 50. i 60. Tischner, rozwijając się jako filozof, czerpał chyba z każdego dostępnego źródła – nie tylko uczył się podstaw filozofii u księdza Kazimierza Kłósaka czy chodził na marksistowskie seminarium prowadzone przez Adama Schaffa, ale przede wszystkim był uczniem Romana Ingardena. Starał się rozwijać dalej polską tradycję fenomenologiczną i poszerzać międzynarodowe kontakty jako badacz Husserla. Biografia dobrze pokazuje, jak Tischner budował swoje intelektualne fundamenty, aby rozkwitnąć jako oryginalny filozof. W latach 70. i 80. robił to poprzez krytykę tomizmu w sporze z tak zwaną „szkołą lubelską”, a później poprzez zaangażowanie w ruch „Solidarności” i aktywny udział w politycznych sporach lat 90. – często wbrew stanowisku większości hierarchii kościelnej. Dużą wartością biografii jest również ukazanie, jak Tischner łączył pracę duszpasterską ze studiami naukowymi, jak codzienny kontakt z różnymi środowiskami i różne doświadczenia życiowe wzbogacały jego filozoficzną perspektywę. Bonowicz, od wielu lat związany z redakcjami „Tygodnika Powszechnego” i „Znaku”, znał osobiście Tischnera i miał dostęp do wielu jego przyjaciół i uczniów, z których świadectw obficie korzystał. Wśród omawianych książek „Tischner” to najbardziej klasyczna biografia. Życie bohatera nie jest w niej pretekstem do opowieści o szerszym problemie społecznym, ale pozostaje zawsze w centrum zainteresowania biografa, który przedstawia zarówno życie prywatne, jak i dorobek intelektualny filozofa.

Bauman: antysemityzm i nieodwzajemniona miłość do Polski

Zupełnie inną perspektywę przyjęła Izabela Wagner, pisząc „Bauman: A Biography”. Uczciwszy tytuł tej książki powinien brzmieć „Historia polskiego antysemityzmu na przykładzie życia Zygmunta Baumana”. Cała biografia jest pisana z perspektywy jednej tezy: Bauman chciał być Polakiem, ale inni Polacy wymuszali na nim przyjęcie żydowskiej tożsamości. Pragnienie Baumana było, jak je nazywa autorka, „nieodwzajemnioną miłością do Polski” [s. 368; tłumaczenie autora].

Książka zaczyna się opisem skandalicznego zajścia z 2013 roku, kiedy wykład autora „Płynnej nowoczesności” na Uniwersytecie Wrocławskim został przerwany przez protest grup neofaszystowskich. Od tego momentu przykłady ksenofobii i antysemityzmu nie przestają opuszczać kart tej biografii. Już przy opisie urodzin przyszłego filozofa Wagner zaznacza, że tego samego dnia lokalna gazeta „Kurjer Poznański” z entuzjazmem opisywała przemówienie Mussoliniego [s. 7]. Dalej pisze, że w szkole, w której uczył się młody Bauman, nauczyciel geografii „nie wierzył, że żydowscy uczniowie zdobyli wiedzę w uczciwy sposób” [s. 32]. Zresztą w ogóle, zdaniem autorki, antysemityzm „organizował przedwojenne społeczeństwo” [s. 55]. Mimo że Bauman był pewien swojej polskości, to nawet w ludowym wojsku odmawiano mu możliwości czucia się Polakiem, a podziemie antykomunistyczne po wojnie „polowało na Żydów” [s. 108]. W sylwestra 1967 roku u Baumanów czworo z dziesięciorga osób było Żydami [s. 258; co chyba oznacza jedną żydowską parę gości poza gospodarzami], a po 1989 roku Bauman nie został w pełni zaakceptowany na nowo przez polskie środowisko akademickie, w przeciwieństwie do Kołakowskiego, bo „po pierwsze, Kołakowski był uważany za stuprocentowego Polaka” [s. 370].
Nie ma wątpliwości, że antysemityzm to jedna z najczarniejszych kart historii Polski, a życiorys Zygmunta Baumana był jedną z jego najbardziej tragicznych ilustracji. Niemniej jednak przyjęcie tak jednoznacznego punktu widzenia przez autorkę, wydaje się zupełnie przysłaniać inne aspekty długiego i bogatego życia filozofa. W 400-stronnicowej biografii Bauman trafia do Anglii dopiero po ponad 300 stronach – a i tak jego życie w Leeds jest opisane przede wszystkim z perspektywy tego, jakie miał osobiste relacje ze swoimi studentami i jakie smaczne obiady im gotował.

Trzeba podkreślić, że Wagner korzystała z ogromnego materiału archiwalnego i prac zawodowych historyków, a także, co stanowi chyba największą wartość książki, z niepublikowanego do tej pory kilkudziesięciostronicowego szkicu autobiograficznego „The Poles, The Jews, and I: An Investigation into Whatever Made Me What I Am” [„Polacy, Żydzi i ja. Co uczyniło mnie tym, kim jestem”], który Bauman przygotował po angielsku na potrzeby swojej rodziny między połową lat 80. a latami 2000. Być może to właśnie ton tego eseju, który z cytowanych fragmentów wybrzmiewa gorzkim rozczarowaniem tą „nieodwzajemnioną miłością do Polski”, zasugerował autorce perspektywę całej książki. Wydaje się jednak, że wpadła w pułapkę, która czyha na wszystkich biografów: zbyt zaufała swojemu bohaterowi.

Można szczególnie żałować tego, że Wagner prawie w ogóle nie podejmuje próby przedstawienia filozoficznego dziedzictwa Baumana. Najważniejsze prace filozofa są opisane bardzo pobieżnie, a najsłynniejsza chyba „Nowoczesność i Zagłada” [1989] jest przedstawiona przede wszystkim w zestawieniu ze wspomnieniami żony Baumana – Janiny Bauman. Tylko ze zdziwieniem można przyjąć tezę, że Zygmunt Bauman jest „niedoceniony” jako rewizjonista w połowie lat 50. [s. 202–203]. Akurat ten autor dość długo trzymał się ram partyjnej ortodoksji. Czytelnik nie dowie się z tej biografii, co to jest postmodernizm, na czym właściwie polega baumanowska „płynność” i dlaczego Bauman był tak cenionym i niezwykle popularnym na całym świecie autorem. Wagner zdobyła się za to na interesujące podsumowanie komentujące powodzenie Baumana wśród młodszych czytelników: „Kto by pomyślał, że tak wielu młodych ludzi, pozornie zagubionych w morzu gier komputerowych, awatarów, wirtualnych romansów, tweetów, czatów i najnowszych smartfonów, kupi i doceni tak wiele jego książek? Jak on tego dokonał?” [s. 399].

Kołakowski: marksizm jako osobisty rozrachunek z Bogiem

Zbigniew Mentzel to wieloletni redaktor różnych zbiorów pism Leszka Kołakowskiego. Na krótko przed śmiercią przeprowadził z nim też długi wywiad rzekę „Czas ciekawy, czas niespokojny” [dwa tomy, 2007–2008]. Dlatego „Kołakowski. Czytanie świata” to w pewnym sensie podsumowanie całego edytorskiego dorobku biografa. Autor podkreśla, że książka traktująca o bohaterze wyjątkowo skrytym i niechętnym to prywatnych zwierzeń to przede wszystkim „biografia myśli” [s. 9]. Nie jest to co prawda klasyczna biografia intelektualna, ale Mentzlowi rzeczywiście udaje się przedstawić wszystkie najważniejsze wątki bogatej twórczości filozoficznej Kołakowskiego na tle wydarzeń z jego życia prywatnego. Nie pomija przy tym wątków trudnych, podobnie jak w przypadku Baumana odbijających się echem długo po śmierci bohatera – przede wszystkim młodzieńczego zaangażowania w komunizm.

W tym kontekście Mentzel przedstawia też swoją najbardziej oryginalną tezę, którą uważa za jeden z kluczy do zrozumienia Kołakowskiego. Grając na tytule książki filozofa o Pascalu, biograf sugeruje, że po wojnie Kołakowski czuł, że „Bóg jest mu coś dłużny”. Chodzi przede wszystkim o to, że Kołakowski wcześnie stracił rodziców – matka zmarła na raka, kiedy miał tylko trzy lata, a ojca zamordowali Niemcy w 1943 roku. Mentzel uważa, że entuzjastyczne zaangażowanie w komunizm, a przede wszystkim antyreligijne i antyklerykalne tyrady młodego Kołakowskiego, należy do pewnego stopnia tłumaczyć właśnie poczuciem osobistych rozrachunków z Bogiem, które chciał w ten sposób wyrównać. Jest to oczywiście nie teza, którą można zweryfikować, ale jedynie intuicja, którą może przedstawić ktoś, kto nie tylko dobrze przyswoił sobie twórczość filozofa, ale także znał go prywatnie. Na szczęście biograf oparł się pokusie psychologizowania na temat intencji młodego sieroty i swoje podejrzenie pozostawił bez zbędnych komentarzy do oceny czytelnikowi.

Książka przeprowadza czytelnika przez wszystkie najważniejsze wydarzenia w intelektualnym życiorysie Kołakowskiego: rewizjonistyczne wystąpienia, publikację dzieł z historii idei z lat 50. i 60., przymusową emigrację w 1968 roku, pisanie monumentalnych „Głównych nurtów marksizmu”, zaangażowanie w pomoc opozycji demokratycznej w Polsce od lat 70., powrót do centrum życia intelektualnego w kraju po 1989 roku, wreszcie – przestawienie się na bardziej popularyzatorskie formy w ostatnich dekadach życia. Uczucie niedosytu pozostawia jedynie potraktowanie przez Mentzla tego, co dla samego Kołakowskiego było chyba najważniejsze, to znaczy problematyki religijnej, czy też, szerzej, metafizycznej, której poświęcono zaledwie kilkustronicowy rozdział. W „Czytaniu świata” znajdziemy za to szerszą dyskusję na temat „spadku po Kołakowskim” i omówienie kilku najsłynniejszych krytyk myśli filozofa, jakie pojawiły się na przestrzeni kilkudziesięciu ostatnich lat. Biograf broni swojego bohatera przed zarzutami zarówno z prawa, jak i lewa, formułując przy tym własne podsumowanie myśli Kołakowskiego: jawi się on jako filozof arystotelesowskiego „złotego środka”, umiarkowania w niemal każdej postaci, „ograniczonej pochwały niekonsekwencji” [s. 316]. Jego myśl to filozofia, która dotyczy nie tyle wielkich projektów politycznych czy wielkich pytań metafizycznych, którym Kołakowski poświęcił życie, ile, paradoksalnie, życia codziennego. Takie jest właśnie zdaniem Mentzla dziedzictwo postawy błazna, której Kołakowski miał pozostać na zawsze wierny i którą nam po sobie pozostawia. Łączy ona „odwagę bez fanatyzmu, inteligencję bez zniechęcenia i nadzieję bez zaślepień” [s. 412]. Warto może jeszcze dodać, że ostatnie zdanie słynnego eseju, opuszczone w cytacie w biografii, brzmi: „Wszystkie inne owoce myślenia filozoficznego są mało ważne”. Wydaje się, że „Czytanie świata” będzie długo najlepszym wprowadzeniem do życia i myśli filozofa, lekturą dla czytelników, którzy nie znają dobrze twórczości i biografii Kołakowskiego, albo którzy nie zajmują się na co dzień filozofią.

Pogodzić się z kruchością tego świata

W swojej książce Wojciech Bonowicz przytacza apokryficzną anegdotę, wedle której Jan Paweł II miał przykazać Tischnerowi: „Masz być Heglem!” [s. 9]. Miało to chyba znaczyć, że przed księdzem stoi zadanie stworzenia spójnego systemu filozoficznego, który miałby opisywać całość współczesnego doświadczenia i nie pozostawiać przestrzeni na wątpliwości; dom ukończony w najdrobniejszych szczegółach, dzieło na miarę katedr myśli średniowiecznych i nowożytnych. Ale jak od razu przyznaje biograf: „[Tischner] Nie został Heglem naszych czasów” [s. 15]. Żaden z opisywanej trójki filozofów nim nie został, należy dodać. Ale być może jest to też najważniejsza lekcja płynąca z historii XX wieku – w Królestwie Ducha czas Heglów minął bezpowrotnie. Pokolenie polskich filozofów z końca lat 20. – doświadczone przez wojnę, uwodzenie komunizmem i boje z religią – ma chyba dla nas wspólne przesłanie. Jeśli celem filozoficznego namysłu jest „odkrywanie siebie w innym i innego w sobie”, jak przez całe życie utrzymywał Tischner, to w takim filozofowaniu nie ma nigdy ostatecznych odpowiedzi. Musimy się pogodzić z „płynnością” wszystkiego, co nas otacza, jak powiedziałby Bauman, albo z „kruchością tego wszystkiego”, jak ująłby to Kołakowski. Jeżeli myślenie ma być rzeczywiście otwarte na życie – jak zdają się mówić wszyscy trzej – to ten dom musi być wiecznie nieukończony. Z tej perspektywy Józef Tischner, Zygmunt Bauman i Leszek Kołakowski są raczej – zgodnie z tym, jak Mentzel podsumował tego ostatniego – „intelektualnymi rzecznikami epoki”, którzy zadają pytania o sens procesów naszych czasów, próbują znaleźć odpowiedzi na te pytania, a swoje wyniki przedstawiają w sposób zrozumiały [s. 368]. Wciąż należą oni do najważniejszych nauczycieli dzisiejszego świata, a ich biografie skłaniają do namysłu, który pozwoli w pewnym momencie pójść dalej.


Książki:

Wojciech Bonowicz, Tischner. Biografia”, wyd. Znak, Kraków 2020.
Izabela Wagner, „Bauman: A Biography”, wyd. Polity Press, Cambridge 2020.
Zbigniew Mentzel, „Kołakowski. Czytanie świata. Biografia”, wyd. Znak, Kraków 2020.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


2,000-year-old gem seal depicting Greek god Apollo found under City of David

2,000-year-old gem seal depicting Greek god Apollo found under City of David

HANNAH BROWN


Although Apollo is an Olympian deity of the Greek and Roman cultures, it is highly probable that the person wearing the ring with Apollo’s portrait was a Jew.

Seal with the image of Apollo.
(photo credit: ELIYAHU YANAI/CITY OF DAVID)

Researchers discovered a gem seal featuring a portrait of Apollo in the drainage channel of the City of David late last month. It was found in archaeological soil that was removed from the foundations of the Western Wall during work on the Archaeological Sifting Project in Tzurim Valley National Park.

The excavations were carried out under the auspices of the City of David and the Israel Nature and Parks Authority.

The gem features an engraved portrait of the god Apollo. According to researchers, this surprising and rare find is only the third secured gem sealing (intaglio) from the Second Temple period to have been discovered in Jerusalem.

The gem is cut from dark brown jasper and has remnants of light yellow, brown and white layers. In antiquity, jasper was considered a precious stone. The gem sealing was embedded in a ring, and it dates from the first century CE (Second Temple period).

The oval-shaped gem is 13 mm. long, 11 mm. wide and 3 mm. thick. Because it is an intaglio – having a design carved into the upper side of the stone – its main function was a seal to be stamped on soft material, usually beeswax, for use as a personal signature on contracts, letters, wills, goods and bundles of money.

The intaglio features an engraving of Apollo’s head in profile to the left, with long hair flowing over a wide, pillar-like neck, large nose, thick lips and small, prominent chin. The hair is styled in a series of parallel lines directed to the apex and surrounded by a braid above the forehead. One line of hair marks a strand that covers the ear; long curls flow over part of the neck, reaching the left shoulder. Thin diagonal lines at the base of the head mark the upper end of the garment and the body.

Although Apollo is an Olympian deity of the Greek and Roman cultures, it is highly probable that the person wearing the ring with Apollo’s portrait was a Jew, according to the researchers, archaeologist Eli Shukron, Prof. Shua Amorai-Stark and senior archaeologist Malka Hershkovitz.

SHUKRON, who conducted the excavation in which the gem was found, said in a press release: “It is rare to find seal remains bearing the image of the god Apollo at sites identified with the Jewish population. To this day, two such gems [seals] have been found at Masada, another in Jerusalem inside an ossuary [burial box] in a Jewish tomb on Mount Scopus and the current gem that was discovered in close proximity to the Temple Mount.

“When we found the gem, we asked ourselves: ‘What is Apollo doing in Jerusalem? And why would a Jew wear a ring with the portrait of a foreign god?’ The answer to this, in our opinion, lies in the fact that the owner of the ring did so not as a ritual act that expresses religious belief, but as a means of making use of the impact that Apollo’s figure represents: light, purity, health and success.”

Amorai-Stark, a researcher of engraved gems, added: “At the end of the Second Temple period, the sun god Apollo was one of the most popular and revered deities in Eastern Mediterranean regions. Apollo was a god of manifold functions, meanings and epithets. Among Apollo’s spheres of responsibility, it is likely that association with sun and light – as well as with logic, reason, prophecy and healing – that fascinated some Jews, given that the element of light versus darkness was prominently present in the Jewish worldview in those days.”

“The fact that the craftsman of this gem left the yellow-golden and light brown layers on the god’s hair probably indicates a desire to emphasize the aspect of light in the god’s persona, as well as in the aura that surrounded his head,” he said. “The choice of a dark stone with yellow coloring of hair suggests that the creator or owner of this intaglio sought to emphasize the dichotomous aspect of light and darkness and/or their connectedness.”

The Archaeological Sifting Project at Tzurim Valley National Park, sponsored by the City of David and the Nature and National Parks Authority, is a large-scale archaeological project that offers the public an opportunity to experience and appreciate archaeological activity without the need for advanced training or specialized knowledge.

The sifting has been supervised closely by archaeologists. It allows participants to become “archaeologists for a day” as they process archaeological material unearthed in City of David excavations, where they often find ancient treasures. The findings discovered thus far in the project include an imprint of King Hezekiah, coins from different periods, arrowheads and jewelry.

Due to the current nationwide closure of tourist sites, the site is closed. But it will be reopened to the public as soon as conditions permit.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


The Spielberg Jewish Film Archive – Yemen Music of the Yemenite Jews (English)

The Spielberg Jewish Film Archive – Yemen Music of the Yemenite Jews (English)

Hebrew University of Jerusalem


Name: Yemen Music of the Yemenite Jews
Year: 1992
Duration: 00:28:16
Language: English

Abstract: Part of the Israel Music Heritage Project. The rhythms and traditions of Yemenite music.

The Spielberg Jewish Film Archive –
The 500 films, selected for the virtual cinema, reflect the vast scope of documentary material collected in the Spielberg Archive. The films range from 1911 to the present and include home movies, short films and full length features.

שם: מסורת יהודי תימן
שנה: 1992
אורך: 00:28:16
שפה: אנגלית

תקציר: חלק מפרויקט מורשת המוסיקה של ישראל “עם וצליליו”. המקצבים והמסורות במוסיקה התימנית.

ארכיון הסרטים היהודיים על שם סטיבן שפילברג –
חמש מאות הסרטים שנבחרו עבור הקולנוע הווירטואלי משקפים את ההיקף הנרחב של החומר התיעודי בארכיון שפילברג. באתר ישנם סרטים משנת 1911 ועד ימינו אלה ביתיים, קצרים ובאורך מלא.

כל הזכויות שמורות לארכיון הסרטים היהודיים על שם סטיבן שפילברג ולאוניברסיטה העברית בירושלים 2010; דף הבית; www.spielbergfilmarchive.org.il
http://multimedia.huji.ac.il/


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com