Tag Archive | Najwiekszy blog emigracji marca’68

Germany “Irritated” by FIFA Over Human Rights in Qatar, Iran

Germany “Irritated” by FIFA Over Human Rights in Qatar, Iran

Reuters and Algemeiner Staff


FILE PHOTO: Soccer Football – International Friendly – Oman v Germany – Sultan Qaboos Sports Complex, Muscat, Oman – November 16, 2022 DFB president Bernd Neuendorf is pictured before the match REUTERS/Annegret Hilse

Germany’s decision not to back FIFA President Gianni Infantino’s re-election next year was a result of the soccer’ body’s handling of human rights issues at World Cup hosts Qatar and its failure to take a stand on Iran, German Football Association (DFB) chief Bernd Neuendorf said on Friday.

Qatar is the first Middle Eastern country to be picked by FIFA to host the World Cup, but the small energy-rich nation has come under intense pressure for its treatment of foreign workers and restrictive social laws.

Neuendorf said the DFB’s decision not to back Infantino, set to be re-elected for a third term in March, was because the German federation had been “irritated” by a number of issues related to the World Cup.

“We indeed took this decision (not to back Infantino). It was not easy but at the end of the day that was the decision because we believe we have to make a statement,” Neuendorf told a news conference.

“Infantino already has the support of continental confederations and his re-election is very likely. But after his letter two weeks ago that human rights should not play a role and we should focus on football we were considerably irritated,” Neuendorf added.

“There were other things as well that irritated us with FIFA. The ban of the slogan for the Danish shirt because ‘human rights for all’ was written on it.”

FIFA last week had rejected a request by the Danish Football Association to train at the World Cup in shirts with the words “human rights for all” on them.

“Such a slogan is not a political decision you can chose to take. It is about human rights and they are universal and binding around the world,” Neuendorf said.

He said while FIFA was quick to ban the Danish request it remained silent amid ongoing protests in Iran.

Several Iranian sportsmen and women have used international competition to indicate their support for the protests that have rocked the country since the death of 22-year-old Mahsa Amini in the custody of the morality police in September.

“The very courageous women in Iran deserve our support,” Neuendorf said.

“The Iran team has made their statements which made it clear they distance themselves from the regime. That’s a good signal. FIFA did not position itself. It positioned itself in the Denmark case but not Iran. Don’t just ban the Denmark shirt. Take a position on Iran,” he said.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


„Życie i Zagłada chełmskich Żydów w 80 rocznicę likwidacji getta w Chełmie”. Zapraszamy na wystawę


„Życie i Zagłada chełmskich Żydów w 80 rocznicę likwidacji getta w Chełmie”. Zapraszamy na wystawę

Żydowski Instytut Historyczny


Wraz z Muzeum Ziemi Chełmskiej im. W. Ambroziewicza w Chełmie zapraszamy na wystawę „Życie i Zagłada chełmskich Żydów w 80 rocznicę likwidacji getta w Chełmie”. Żydowski Instytut Historyczny jest partnerem ekspozycji.


11_2022_Chełm (5).jpg

„Żydzi w Chełmie, na mapie pamięci społeczności żydowskich innych miast Polski, zajmują szczególne miejsce. Stanowili blisko połowę obok Polaków, Ukraińców i Niemców. W 1939 r. Chełm liczył 33 662 mieszkańców i był obok Lublina jednym z największych skupisk ludności żydowskiej na Lubelszczyźnie (15 000). W okresie międzywojennym Żydzi tworzyli tradycyjną społeczność. Poza niewielką warstwą ludności zamożnej i wykształconej, większość utrzymywała się z drobnego handlu i rzemiosła. Wśród starszego pokolenia dominowali ortodoksi i chasydzi. W latach 20. XX w. głównym rabinem Chełma był Majer Najhauz (nazywany tomaszower rebe)”.


Chelm_plakat_comp.jpg


11_2022_Chełm (2).jpg


11_2022_Chełm (1).jpg


11_2022_Chełm (3).jpg


11_2022_Chełm (4).jpg

„W Chełmie zaczęto mówić, że będą tu mogli pozostać tylko pracujący. W maju 42 była pierwsza akcja. Milicja żydowska i granatowa chodziła z SS owcami po mieszkaniach i zabierała starszych ludzi, przeważnie Żydów słowackich. Akcję prowadził Teimer SD. Żydzi zostali wysłani pociągami do Włodawy ale część wyładowano w Sobiborze w którym był już obóz śmierci ale myśmy o tym nie wiedzieli”

– wspominała Gitla Libhaber w relacji złożonej po wojnie w Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego.

6 listopada 1942 roku Niemcy zarządzili zakaz wstępu do „dzielnicy zamkniętej” w Chełmie. To wtedy przeprowadzili ostateczną likwidację.

Na wystawie „Życie i Zagłada chełmskich Żydów w 80 rocznicę likwidacji getta w Chełmie” można obejrzeć wybór zdjęć i dokumentów przedstawiających życie i zagładę tamtejszej społeczności w 1942 roku. Ekspozycja przywołuje także relacje Ocalałych – tych, którzy przeżyli getto w Chełmie – z naszego Archiwum.

Ekspozycję na skwerze Szmula Zygielbojma, ul. Mickiewicza 6, w Chełmie będzie można oglądać od dziś do 30 grudnia 2022 roku.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


The 51 South Africans who died fighting in Israel in World War I

The 51 South Africans who died fighting in Israel in World War I

RICHARD SHAVEI-TZION


On the morning of September 20, 1918, less than two months before the end of the war, those 51 young men, so far away from home, were covered in blood and glory.
.

THE COMMONWEALTH War Graves Commission’s Jerusalem War Cemetery, Mount Scopus. / (photo credit: RICHARD SHAVEI-TZION)

There are many minor hills with major significance in Jerusalem. One of them is Mount Scopus. On its northern slope, adjacent to the Hadassah Hospital, lies the Commonwealth War Graves Commission’s Jerusalem War Cemetery.

There, with a view to the city, in perfect formation on immaculately laid out lawns, lie the remains of 2,439 soldiers who sacrificed their lives on the altar of country and duty during World War I. Mostly young men from the United Kingdom, they also include Australians, New Zealanders and others who fell far away from home on the ancient battlefields of Palestine, now Israel.

Among them are 51 South African soldiers who served in the 1st Cape Corps (CC), all of whom were killed in a single action. Their graves are marked with the distinctive Springbok emblem, the national animal of South Africa.

There is another small hill northwest of Mevo Shilo in Samaria, known in Hebrew as Giv’it (“small hill”) and in Arabic as Kh. Jibeit. The earliest evidence of human settlement there goes back some 4,700-5,000 years. Jews lived there at the time when Shilo was the religious capital of Israel. There, on the morning of September 20, 1918, less than two months before the end of the war, those 51 young men, so far away from home, were covered in blood and glory.

GRAVES OF Jewish soldiers in the cemetery. (credit: RICHARD SHAVEI-TZION)

Kh. Jibeit: Where 51 South African soldiers lost their lives in World War II

The 1st Cape Corps was established in 1915 as a combat unit, drawing conscripts from Cape Town and the surrounding countryside. In the reality of South Africa at the time, they were recruited from the so-called Colored mixed-race community**. They had a long-standing tradition of military service for the British Empire, serving during the frontier wars (1779-1879) and the South African (Boer) War (1899-1902.) In the hierarchy prevalent at the time, white commissioned officers were appointed to command the corps, while their non-commissioned counterparts were so-called Colored**.

The corps first saw service in East Africa and in Egypt. Then in July 1918, they were assigned to General Allenby’s forces in Palestine, who were tasked with defeating the Ottoman armies. By then, Allenby’s army had captured Gaza and Jerusalem and was heading north, with Damascus as their ultimate goal.

The Battles of Square Hill and Kh. Jibeit were part of a series of many battles known collectively as the Battle of Megiddo. On the night of September 18-19th, together with forces from India and Britain, the Cape Corps launched a successful attack on Square Hill, taking 180 Turkish prisoners and losing one soldier.

The following night, they were ordered to attack a particularly well-defended stronghold on Kh. Jibeit. In his comprehensive Story of the 1st Battalion Cape Corps 1915-1919, Ivor Difford recalls: “The men sang, made their wills, said their prayers and washed their teeth. At the immediate prospect of a scrap at close quarters, they were high-spirited and full of vim.”

“The men sang, made their wills, said their prayers and washed their teeth. At the immediate prospect of a scrap at close quarters, they were high-spirited and full of vim.”

Ivor Difford

There was little available intelligence on the Turkish defenses. The force sustained heavy casualties, especially after sunrise, as their positions were exposed to Turkish units that had taken cover in caves. Despite their courageous action, which included bayonet charges, deployment of hand grenades and hand-to-hand combat, they were unable to capture the hill.

WHEN ALMOST all of the commissioned officers leading their men had either been killed or wounded, the troops were ordered to withdraw. One of the survivors described what he saw: “Major Cowell, the attack leader, was mortally wounded. He called over Capt. Harris to hand over and say goodbye. Harris was struck dead as they shook hands. At about the same time, Lieutenants (A.N.) Difford and Vipan were killed. Morris, already wounded twice, handed command to Hoy and was evacuated.”

Under heavy enemy fire, the non-commissioned officers organized a rapid and orderly retreat, a remarkable feat that was highly praised by officers who witnessed the action from neighboring outposts. Ivor Difford writes, “Extraordinary efforts had to be made to evacuate them speedily. In this work, Lieutenant Woods and Private van Wyk worked together and were most conspicuous. They had already got four men to safety when van Wyk was shot through the heart as they put down the fifth man undercover. Van Wyk was… absolutely fearless… he had twice carried a message across the flat to Major Cowell and brought back replies under a murderous fire.”

“Extraordinary efforts had to be made to evacuate them speedily. In this work, Lieutenant Woods and Private van Wyk worked together and were most conspicuous. They had already got four men to safety when van Wyk was shot through the heart as they put down the fifth man undercover. Van Wyk was… absolutely fearless… he had twice carried a message across the flat to Major Cowell and brought back replies under a murderous fire.”

Ivor Difford

Four hundred CC troops took part in the battle. They suffered 152 casualties of whom 43 lay dead on the field of battle, white and Colored men, divided in life, joined in death. Later, a further eight would die of their wounds. Many of the troops received medals for acts of great courage.

Later in the day, Indian units that were ordered to charge the hill again found that the Turkish units had taken massive casualties and were retreating, undoubtedly weakened by the actions of the Cape Corps.

Despite their heroism, their actions received little attention in South Africa. White governments seldom acknowledged the contributions of non-white soldiers, as the right to military service was considered synonymous with the right to citizenship, from which non-white communities were excluded.

Ironically, reading through the list of the fallen, it is apparent that although they may have been of different color, their names, almost all of English or Dutch-Afrikaans origin, are proof of similar ancestry to their white counterparts.

British military historian and strategist Liddell Hart wrote that the Battle of Megiddo was “One of the most completely decisive battles in all history. Within a few days, the Turkish armies in Palestine had practically ceased to exist.” The men of the Cape Corps played a material role in that victory. By October 1, Allenby had reached Damascus.

Said Allenby, who had been promoted to the rank of Field Marshal Viscount, “The record of those of the Cape Corps who fought under my command is one that any troops might envy. Especially on September 19 and 20, 1918, they covered themselves with glory, displaying a bravery and determination that has never been surpassed.”

Allenby’s triumph ended 400 years of Ottoman rule, and the British army governed Palestine until Britain was granted the Mandate for Palestine in 1920. The Balfour Declaration with its promise of a Jewish homeland formed part of the founding document of Mandatory Palestine and was a material component in the establishment of the State of Israel. While British attitudes and policy subsequently changed, if the Turks had won the war for Palestine, the chances of establishing Israel would, at the very least, have been greatly diminished.

On November 11, the world once again commemorates Armistice Day marking the end of World War I. It is fitting to give honor to the 1st Cape Corps, which played a significant role in the liberation of Israel from the Turks and subsequently, in the establishment of the State of Israel. ❖


The writer produces “Gift of a Lifetime Videos” for people wishing to hand down their stories and values to their offspring.


**Cape Coloreds are a South African ethnic group consisting primarily of persons of mixed race and Khoisan descent. For more information: en.wikipedia.org/wiki/Cape_Coloureds


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Pedestrian stabbed dead by scooter driver in central Israel

Pedestrian stabbed dead by scooter driver in central Israel


ILTV Israel News


52-year old Israeli, Yuri Volkov is stabbed to death for daring to cross the street. See the full story here…

 


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com

 


Wielki głód w Ukrainie. Najstraszniejszym psem Stalina był Polak Stanisław Kosior

Zima 1932 r., uzbrojony komsomolec stoi na straży stodoły, w której składowano zboże skonfiskowane ukraińskim chłopom (domena publiczna)


Wielki głód w Ukrainie. Najstraszniejszym psem Stalina był Polak Stanisław Kosior

Marta Panas-Goworska Andrzej Goworski


Jeśli Stalin byłby CEO, czyli chief executive officer, to Stanisława Kosiora w korpoterminologii nazwalibyśmy GM, czyli general managerem. Był najwyżej postawionym w historii Polakiem we władzach ZSRR.


Pamiętacie rezydencję w podkijowskiej Meżyhirji, którą porzucił Janukowycz? Pod koniec lutego 2014 r. otwarto ją dla zwiedzających i Ukraińcy ruszyli oglądać bogactwa. Złotego sedesu nie znaleziono, ale pozostała kolekcja samochodów i biały fortepian Lennona. Wśród ozdób wcale nie najokazalszą była rzeźba „Biegnący dzik”, warta 80 tys. euro. Odnaleziono też sztabkę złota w kształcie chleba.

W uroczysku nad Dnieprem, gdzie mieszkał i Chruszczow, pierwsze wille dla partyjnych elit wzniesiono tuż po Wielkim Głodzie. Powstały wtedy trzy rezydencje w stylu „stalinowskiego neoklasycyzmu”, rozmachem dorównujące willi Janukowycza. We wnętrzach znajdowały się m.in. sale balowe i kinowe, przestronne łazienki i garderoby. A kim był szczęściarz, który w 1935 r. pierwszy zamieszkał w Meżyhirji?

Aleksandr Babionyszew, historyk i badacz sowieckiej demografii, nazywa go „najstraszniejszym aktorem” Hołodomoru i pierwszym w Ukrainie realizatorem poleceń Stalina. To Polak, Podlasianin, Stanisław Kosior.

Za chlebem z Donbasu

Kosior niewątpliwie umiał docenić luksusy. Urodził się 18 listopada 1889 r. w Węgrowie, dziś w województwie mazowieckim, ale historycznie przynależnym do Podlasia. Badacze wspominają, że rodzina była „biedna” lub „bardzo biedna”. O jego pierwszych latach opowiadają Irina Guro i Anatolij Andriejew w biograficznej powieści „Gorizonty”. Nazwisko drugiego autora to pseudonim, pod którym skrył się oficer radzieckiego wywiadu Paweł Sudopłatow. I to ten duet – Guro i Andriejew alias Sudopłatow – opisał również historię ojca Kosiora.

Wincenty, syn Jana, przez osiem lat służył w carskiej armii i w latach 80. XIX w. wrócił do Węgrowa. Ożenił się z Heleną Filipek i gospodarzył pod miasteczkiem. W tym czasie na świat przyszło co najmniej sześcioro dzieci, spośród których przeżyło pięcioro, sami chłopcy: najstarszy Staszek oraz Władek (ur. 1891), Józek i Michał (ur. 1893) oraz Kazik (ur. 1896). O pomoc w odszukaniu ich domu poprosiliśmy bibliotekarkę z Węgrowa, która zajmuje się historią miasta, ale nie odnalazła śladów tej familii. Pozostaje nam zdać się na źródła rosyjskie i ukraińskie.

Zgodnie z nimi Kosiorowie znaleźli się na granicy ubóstwa i ojciec zadecydował o wyjeździe. Jeszcze w wojsku służył w Donbasie, który wtedy dynamicznie się rozwijał. Latem 1897 r. rodzina przeniosła się do odległego o 1,7 tys. km na wschód Sulina (Krasnyj Sulin), leżącego obecnie w Rosji, w tzw. Wschodnim Donbasie.

Stanisław Kosior, pulemiotczik

Kosiorowie zamieszkali w barakach, ale od razu Wincenty zaczął budować dom. Został też przyjęty do pracy przy wielkim piecu w hucie. Rodzina powiększyła się i na świat w 1897 r. przyszła Zofia. Staszek pomagał matce, a w wieku 11 lat rozpoczął naukę w trzyletniej szkole, którą miał skończyć z wyróżnieniem. Wśród jego lektur, między Czernyszewskim, Hercenem i Bielińskim, znalazł się Michał Wojnicz, polski rewolucjonista, ale i księgarz, odkrywca nieodczytanego do dziś rękopisu. Byłby to więc autor nietuzinkowy, a przy tym zapewne rzadko czytany przez bolszewików.

Rodziców nie było stać, żeby Staszek kontynuował naukę, i jako 14-latek zaczął pracę w hucie. Początkowo dostarczał korespondencję, ale na własne życzenie przeniesiono go bliżej ojca, w 1904 r. w dokumentach pojawia się jako „uczeń ślusarza”. Od tego momentu rozpoczyna się jego przygoda z rewolucją. Pewne jest, że nosił ulotki Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR), a w październiku 1905 r., gdy huta zastrajkowała, wszedł w skład straży robotniczej. Miał chronić mityngi przed czarną sotnią, czyli odpowiednikami dzisiejszych nacjonalistów z pałką w jednej ręce, a różańcem w drugiej. Wtedy przylgnął do niego pseudonim „Pulemiotczik”, a więc strzelec z karabinu maszynowego, ze względu na charakterystyczny sposób mówienia – gwałtowny, pewny siebie, trafiający do odbiorców.

Roztropny konspirator

Pod koniec 1905 r. Kosiorowie przenieśli się do górniczo-hutniczego Ałczewska na Ługańszczyźnie. Staszek i Władek zatrudnili się w tamtejszym kombinacie i kontynuowali działalność rewolucyjną. Tu dały o sobie znać jego talenty – miał zapał i determinację, ale był przy tym ostrożny i nie dał się złapać. Gdy Władysław miał niezłą już kartotekę, on był czysty. Ale w końcu i nim zainteresowała się Ochrana i żeby zmylić trop, wrócił w 1907 r. do Sulina. Tam powołał zakładowy klub piłkarski, a że sam miał talent do sportu, został kapitanem drużyny, z którą zjeździł Donbas, aranżując przy okazji spotkania partyjne. Mógł też łatwiej przewozić ulotki czy broszury, które gromadził w fabrycznej bibliotece u kolegi Skoropupowa. Siatka pokrywała całe Zagłębie i może dlatego na ślad Kosiora znów wpadła Ochrana. I znów miał szczęście – wprawdzie otrzymał nakaz osiedlenia się w innej guberni, ale wystarczyło, że wrócił do Ałczewska.

Nie przestrzegał jednak policyjnych zakazów i do 1915 zjeździł wschód Ukrainy. Podczas jednego z takich wypadów wpadł w ręce żandarmów. W protokole przeczytamy, że w jego mieszkaniu w Kijowie „odkryto znaczącą liczbę tendencyjnych i marksistowskich broszur i książek oraz notatek dot. ruchu robotniczego”. Za to nie wywinął się już od Sybiru.

Permanentna rewolucja

W „Gorizontach” czytamy, że na zsyłce w guberni irkuckiej czas spędzał na lekturze. Wraz z wybuchem rewolucji lutowej w 1917 r. udało mu się wyjechać do Piotrogrodu, gdzie włączył się w działania wojenno-rewolucyjnego komitetu. Przewodził mu Lew Trocki, udzielał się w nim i Feliks Dzierżyński, a w dalszym planie także Stalin. Wtedy Kosiorowie opowiedzieli się po stronie Trockiego i jego koncepcji permanentnej rewolucji, mającej rozlać się na Europę. Postulowali obalenie władzy Symona Petlury w Ukrainie i sprzeciwiali się niezależnemu ośrodkowi władzy w Warszawie.

Przy czym warto dodać, że Józef Kosior, młodszy brat Stanisława, był, jak Piłsudski, członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej.

Ta mieszanka miała im zaszkodzić w przyszłości, ale na razie cieszyli się opinią oddanych bolszewików, a Stanisława uważano za urodzonego zarządcę i oddelegowano na jeden z najtrudniejszych frontów wojny domowej – zachodni brzeg Dniestru. Walczył tam z Ukraińcami i Polakami i nieźle sobie radził. „Występując przed [kijowskimi] robotnikami zakładów Arsenał, kombinatu Gretiera i Kriwanieka oraz innymi, Kosior wzywał do obalenia Dyrektoriatu [narodowego rządu ukraińskiego] i pokazywał jego okrucieństwa wobec narodu ukraińskiego” – pisze autor jedynej, choć tendencyjnej, biografii Kosiora, Mychajło Pohrebynski, dziś liczący się „technolog” ruskiego miru w Ukrainie.

Musiałem Trockiego wziąć siłą

Od 1919 przez trzy lata Stanisław pełnił najwyższe funkcje w Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy, ale w 1922 r. wysłano go do w Nowonikołajewska (Nowosybirsk) na Syberii, gdzie stanął na czele biura partii. Lokalni historycy piszą, że udało mu się odbudować rolnictwo w guberni – za jego czasów produkcja zboża wzrosła do poziomu 91 proc., a hodowla zwierząt sięgnęła 140 proc. w porównaniu z czasami przed rewolucją. Zapewne już wtedy na polecenie Lenina i Stalina prowadził przygotowania do kolektywizacji. Wiemy też, że promował kino, to dzięki niemu na Syberii zaczęto kręcić filmy. Zachowały się jego charakterystyki, pisano, że był „malutki, prawie karlego wzrostu, pulchny, o nieproporcjonalnie dużej, łysej głowie”. W książce „Trocki” Dmitrija Wołkogonowa, historyka i wysokiego rangą wojskowego, który miał dostęp do tajnych archiwów, przeczytamy, że już dwa lata po opuszczeniu Nowonikołajewska Stalin polecił Kosiorowi, aby dopilnował deportacji Trockiego. Możliwe, że w ten sposób zamierzał poddać go próbie. Po wykonaniu zadania Kosior wysłał szyfrogram:

„Musiałem [Trockiego] wziąć siłą i nieść na rękach, bo sam iść odmówił, zamknął się w pokoju, musiałem wyłamać drzwi. Wieczorem aresztujemy Murałowa [wojskowego, związanego z Trockim], i innych”.

Stalin odpisał: „Szyfrogram o sztukach Trockiego i trockistów otrzymałem”.

Trocki w styczniu 1924 r.Trocki w styczniu 1924 r.  domena publiczna

Stalin i Kosior czyli pan i jego pies

W znanym dowcipie Stalin przegania dziecko proszące o cukierek, a ludzie wykrzykują: „A mógł zabić!”. Na zdjęciu w internecie podpisanym „wesoły Stalin” również widzimy go dobrotliwym. Fotografię zrobiono w kwietniu 1927 r. podczas XII kongresu bolszewików, pół roku przed deportacją Trockiego. Siedzący po prawej Stalina Bucharin i Rykow nie pomyśleliby pewnie, że zostaną skazani na śmierć jako „prawo-trockiści”. W początkach 1927 r. kojarzono ich z lewicą, choć już za kilka miesięcy Stalin napiętnuje ich jako „prawicowe odchylenie”.

Na zdjęciu jest więcej przyszłych wrogów. Stojący za Gruzinem elegancki mężczyzna to Robert Eiche, Łotysz odpowiedzialny za kolektywizację zachodniej Syberii, a więc człowiek, który przejął dzieło Kosiora i odwrócił statystyki, a mimo to został rozstrzelany. Uwieczniono i Kosiora.

Jedynie on i Stalin śmieją się pełną gębą, z tym że Stalin emanuje radością właściciela psa, a Stanisław zdaje się nim być.

Z dokumentów wynika, że podczas kongresu Kosior występował kilkukrotnie. Sprzeciwiał się mu Polak, Karol Radek. Później zwolennicy Radka wołali, że Kosior propaguje „wolność słowa od komunisty do monarchisty”. A Bucharin zarzucił mu przemienianie partii w „federację różnych grup”.

Fotografia zrobiona w kwietniu 1927 r. podczas XII kongresu bolszewików. Uśmiechnięty Stalin głaszcze po głowie rozbawionego Stanisława Kosiora. 12 lat później każe go rozstrzelaFotografia zrobiona w kwietniu 1927 r. podczas XII kongresu bolszewików. Uśmiechnięty Stalin głaszcze po głowie rozbawionego Stanisława Kosiora. 12 lat później każe go rozstrzelac  domena publiczna

Stalin również odniósł się do Kosiora. Powiedział, że nieprawdziwe są jego twierdzenia, jakoby „Trocki nie miał zajęcia”, bo kieruje armią i nie bierze odpowiedzialności za nic innego. Oczywiste już było, że Stalin dąży do pozbycia się Trockiego, wygaszenia NEP-u (Nowaja Ekonomiczeskaja Politika, kilkuletnia liberalizacja niektórych gałęzi gospodarki), a potem rozpoczęcia kampanii przeciw wsi.

Jak to się nie da? Da się…

Gdyby ZSRR porównać do korporacji, Stalin byłby CEO, czyli chief executive officer. W 1928 r. Kosior znów stanął na czele ukraińskiej partii i w korpoterminologii nazwalibyśmy go GM, czyli general managerem. Zarządzał, bagatela, 30-milionowym oddziałem – Ukraińską SRR – i starał się być wszędzie i wszystkiego doglądać. W innej sytuacji byłoby to zasługą, ale tu należy mówić o współuczestnictwie w zbrodni.

Nie od razu jednak sięgnął po radykalne środki. 1928 był nieurodzajny, a zbiory małe. Panowało wtedy przekonanie, częściowo potwierdzone w Kazachstanie, że państwowe gospodarstwa lepiej radzą sobie z przeciwnościami, i Kosior przyspieszył kolektywizację. Za sprawą opozycji w partii nie zdecydowano się jeszcze na bezpośrednią przemoc i kułaków opodatkowano. W odpowiedzi wybuchły „strajki zbożowe” i rolnicy ukrywali plony. Na wsiach żywność gromadzono też w obawie przed wojną z Anglią i Polską, którą straszyła propaganda. Kraj mierzył się z widmem głodu, ale następne lata okazały się obfite i zwłaszcza 1930 r. sprawił, że zapomniano o problemach.

Wtedy też wydarzyło się to, co Babionyszew nazywa przestępstwem Kosiora. W 1930 r. w Moskwie, po lipcowym XVI zjeździe partii, spotkali się członkowie prezydium WKP(b) i niemal wszyscy oświadczyli, że nie da się utrzymać kontyngentów żywnościowych. Wyjątkiem byli Stalin i Kosior. Ten, jak prawdziwy menedżer globalnego korpo, oświadczył, że „już [kolektywizowano] mieszkańców Ukrainy w 75 proc. i [sądzi], że przestrzenie zostaną zapełnione”. Stalin przyklasnął i w Ukrainie utrzymano wyśrubowane założenia. Kolejny rok był dość pomyślny, ale hasło „walki o urodzaj” nie znajdowało oddźwięku. Były regiony, gdzie nie zebrano całego zboża. I tak nadszedł 1932 r.

Czarne i czerwone tablice

Wszystko wskazywało na to, że zbiory będą niższe o 1/3, i Stalin nakazał coś z tym zrobić. Wiaczesław Mołotow z Łazarem Kaganowiczem przygotowali rozwiązanie prawne, później nazwane dekretem o pięciu kłosach, choć mówiono i o trzech kłosach. Przepis wprowadzał termin socjalistycznej własności i drakońskie kary za jej rozkradanie. Ale o ludobójczym wymiarze dekretu przesądziło wykorzystanie szeroko rozumianego aparatu represji, więc nie tylko OGPU, ale i wojska, pionierów, komsomolców, strażaków, wszelkich działaczy i robotników. Co z tego mieli? Wyjaśnia to piosenka śpiewana przez żołnierzy wysyłanych na wieś:

Wszystkich faszystów rozbijemy

W Ukrainie się nażyjemy

W Ukrainie dobrze żyć

Jest co szamać, jest co pić.

Timothy Snyder przypomina, że i tu Kosior wykazał się inicjatywą i wymyślił czarne i czerwone tablice. Na pierwsze wpisywano kołchozy, które nie wykonały norm, i tym odbierano całą żywność, także ziarno na zasiew. Na drugie trafiały gospodarstwa spełniające wytyczne; w 1932 r. na 25 tys. kołchozów w Ukrainie takich prymusów było 1,5 tys. i w nich śmiertelnego głodu nie było. Kosior osobiście doglądał realizacji poleceń i zauważył, że u kułaków odbieranie żywności nie działa. Zadecydował więc o powołaniu brygad z wykrywaczami metalu i niejako przy okazji odnajdywano drogocenności. Tym sposobem, niczym hitlerowcy Żydów, on wydrenował Ukraińców; dziś mniej się o tym mówi, a jeśli już, to raczej przywołuje torgsiny, gdzie żywność sprzedawano za walutę i złoto. Również za jego sprawą brygady mogły zabierać nie tylko mięso, mleko i płody rolne, ale też żywy dobytek. W grudniu 1932 r. chwalił się Stalinowi, że znalazł sposób na wieś:

„Najlepsze rezultaty dają natursztrafy [naturalne kary]. Przy krowie i świni kołchoźnicy, a także odnoosobnicy [rolnicy wciąż posiadający własną ziemię] mocno się trzymają”.

Pokażmy im, co to jest glód!

Hołodomor kojarzymy ze zdjęciami martwych mężczyzn leżących pod płotem albo zagłodzonego dziecka nad rzeką. Dzięki filmowi „Obywatel Jones” Agnieszki Holland do świadomości przedostały się też sceny kanibalizmu. Wszystko to Kosior widział na własne oczy i czytał raporty, w których pisano, że „w chacie czuć było smażonym”, żołnierze zajrzeli do garnka, kobieta zawołała: „to kulisz”, czyli potrawa z kaszy, oni zamieszali, a tam „ręka z paznokciami”. A mimo to na prezydium w Moskwie krzyczał: „Chłop chce udusić sowiecką władzę kościaną ręką głodu. Pokażemy mu, co to jest głód!”.

Jednak wbrew diabolicznym deklaracjom próbował kontrolować sytuację. Dbał na przykład o to, aby przemysłowy Donbas miał żywność, i tam śmiertelność była niższa. Niewątpliwie po okresie samorzutnego rozprzestrzeniania się głodu, latem 1933 r., przekierował śmiertelną falę na północ Ukrainy; wtedy też, już bez jego udziału, doświadczone zostały Białoruś, Powołże, Kazachstan. Otwartym pytaniem pozostaje, na ile świadomie realizował politykę Stalina. Leonid Praisman, badacz zajmujący się tematyką wojny domowej, od 1987 r. współpracownik Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, twierdzi, że Stalin, organizując Hołodomor, „główne uderzenie zaplanował w tych częściach kraju, gdzie w czasie wojny domowej chłopi aktywnie bronili się przed bolszewicką władzą”. Nie wiemy, czy zamierzał przy tym zgubić Ukraińców. Wszystko wskazuje na to, że realizował w różnym natężeniu wiele celów.

W przypadku Kosiora nie da się tego powiedzieć. Korzystając z korporacyjnych analogii, dostrzeżmy w nim nie tylko menedżera Ukrainy, ale zwłaszcza menedżera oddzielnego projektu Stalina – Wielkiego Głodu w republice.

Szpiedzy na marchlewszczyźnie

Babionyszew uważa, że Wielki Głód zrodził homo sovieticus, i przywołuje anegdotę, aby to zobrazować. Do Stalina przychodzi Kaganowicz i mówi, że urodzaj słaby i trzeba od chłopów wydzierać ziarno. Wąsacz spokojny, odpowiada: sami przyniosą. „Absurd stał się normą – dodaje demograf – a najgorsze, zagubiono miłość do ziemi”. Stalin wygrał tę, jak mawiał, najcięższą bitwę i ludzie, którymi się posłużył, przestali być potrzebni. Nad Kosiorem zawisły czarne chmury.

W 1925 r. w Ukraińskiej SRR w obwodzie wołyńskim stworzono Polski Rejon Narodowy im. Juliana Marchlewskiego zwany Marchlewszczyzną. Była to polska autonomia ze szkołami i instytucjami, gdzie zasiadali nasi rodacy.

Po 1930 r. okazało się, że poziom kolektywizacji jest tam niski, i to był dla Kosiora znak, że Stalin coś na niego ma. Później w Marchlewszczyźnie szef ukraińskiej bezpieki Stanisław Redens, Polak, Podlasianin z Tykocina, wykrył spisek. Nikołaj Iwanow w „Zapomnianym ludobójstwie” to, co się później stało, określił „diabelskim planem”, bowiem dekadę od likwidacji Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) jej ślady jakoby odkryto na Marchlewszczyźnie. Aresztowani radzieccy Polacy przyznali, że na rozkaz polskiego Sztabu Generalnego m.in. w lasach Żytomierszczyzny wycinali ścieżki, aby łatwiej było najechać ZSRR, a przewodzi im Kazimierz Kosior. Szef NKWD Nikołaj Jeżow kontynuował teatrzyk i poprosił o zgodę na zatrzymanie brata generalnego sekretarza Ukrainy. Stalin zgodził się, a równocześnie ściągnął Stanisława z rodziną z Meżyhirji i 19 stycznia 1938 r. awansował na wicepremiera, czyli zastępcę przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych. Stał się on więc najwyżej postawionym w historii Polakiem we władzach ZSRR. Ale wieko trumny było już uchylone.

„Nigdy nie był mi bliski”

Już 30 stycznia 1938 r. Stanisław Kosior pisał do Stalina: „Od wczorajszego dnia żyję pod strasznym brzemieniem kierowanych pod moim adresem podejrzeń i wątpliwości”. Potem jest akapit poświęcony Kazimierzowi. „Nigdy nie był mi bliski i nawet w Kijowie nie odwiedzaliśmy się”. Najwyraźniej ktoś szepnął mu, o co jest oskarżany. „Przekopałem w swojej pamięci, czy aby nie było kiedyś jakiejś aluzji do jego, Kazimierza, związków, ale niczego nie było” – i dziwi się bratu – „Dlaczego wszystko to wymyślił – ciężko mi to pojąć”.

Stalin potrzebował Kosiora już tylko na kozła ofiarnego. Zignorował list i pozwolił Jeżowowi dokończyć sprawę POW, będącą częścią tzw. polskiej operacji. Badający ją Iwanow ułożył najważniejsze fakty. 4 kwietnia 1938 enkawudziści aresztowali Kazimierza, a 3 maja – Stanisława. Wtedy też zamykani są kolejni członkowie rodziny. Z wyjątkiem Józefa, który zmarł rok wcześniej, bracia po przesłuchaniach są skazywani jako szpiedzy i członkowie POW. Enkawudziści rozstrzeliwują Władysława, potem Kazimierza, a Michał trafia do łagru i słuch o nim ginie. W sierpniu kula dosięga żonę Jelizawietę, również oskarżoną o zdradę, i tylko on, Stanisław, pozostaje nieosądzony.

Historyk Roj Miedwiediew twierdzi, że śledczy ani groźbą, ani torturami nie mogli nic wskórać. Przywieziono więc 16-letnią córkę Tamarę, którą „zgwałcono na oczach ojca”.

Już się nie sprzeciwił, „podpisał wszystko, całkowicie stracił zainteresowanie swoim losem”. Kat Stalina i niesławny morderca Polaków Wasilij Błochin rozstrzelał Stanisława 26 lutego 1939 r. Córka rzuciła się pod pociąg.

Zbrodniarz podwójnie zrehabilitowany

Chruszczow w referacie wygłoszonym w lutym 1956 r. na XX Zjeździe KPZR 12 razy wspominał o Kosiorze. Po miesiącu zrehabilitowano braci, choć nie pociągnęło to za sobą naświetlenia roli, jaką Stanisław odegrał w czasie Wielkiego Głodu. Przeciwnie, jego łysa głowa znów spoglądała ze znaczków i kojarzyła się z ludzkim bolszewikiem. A dzięki Chruszczowowi tę biografię uzupełniono o ukraiński element narodowy. Nazwiskiem Kosiora ponownie nazywano ulice i place. Zastanawia tylko, dlaczego Sudopłatow poświęcił mu powieść. Ten enkawudzista, Ukrainiec z urodzenia, musiał wiedzieć, kim był on naprawdę.

Radzieckie znaczki z 1969 i 1989 r., na których widnieje Stanisław Kosior (1889-1939) - działacz komunistyczny polskiego pochodzenia, polityk Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w okresie przymusowej kolektywizacji rolnictwa i wielkiego głodu, sekretarz generalny KC Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy (KP(b)U) (1928-1934), I sekretarz KP(b)U (1934-1938), wiceprzewodniczący Rady Komisarzy Ludowych ZSRR (wicepremier ZSRR) (1938), członek Komitetu Centralnego RKP(b)/WKP(b) (1924-1938), zastępca członka Politbiura KC WKP(b) (1927-1930), członek Politbiura WKP(b) (1930-1938), sekretarz KC WKP(b) (1926-28)
Radzieckie znaczki z 1969 i 1989 r., na których widnieje Stanisław Kosior (1889-1939) – działacz komunistyczny polskiego pochodzenia, polityk Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w okresie przymusowej kolektywizacji rolnictwa i wielkiego głodu, sekretarz generalny KC Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy (KP(b)U) (1928-1934), I sekretarz KP(b)U (1934-1938), wiceprzewodniczący Rady Komisarzy Ludowych ZSRR (wicepremier ZSRR) (1938), członek Komitetu Centralnego RKP(b)/WKP(b) (1924-1938), zastępca członka Politbiura KC WKP(b) (1927-1930), członek Politbiura WKP(b) (1930-1938), sekretarz KC WKP(b) (1926-28)  Wikimedia Commons

Wiele działo się wokół Kosiora i w 1981 r. cytowany już Mychajło Pohrebynski napisał o nim książkę. Jest to tekst stronniczy. Czemu służył?

Dziś, gdy po 24 lutego Pohrebynski został aresztowany, widać to wyraźniej. Szukał postaci, która łączyłaby oba kraje, a równocześnie była nośnikiem ruskiego miru. Czy kimś takim stał się Kosior? Jeszcze w XXI w. w Ukrainie było kilka ulic, którym patronował, m.in. w Krzywym Rogu, i nie pomylimy się, mówiąc, że najsłynniejszy obywatel tego miasta – Wołodymyr Zełenski – chodził przez Kosiora; ulicę tę przemianowano dopiero w 2016 r. Z pytaniem, jak tłumaczyć ten fenomen, zwróciliśmy się do odesyty, poety, eseisty i lekarza Demiana Fanszela.

„Będziecie się śmiać – odpowiedział – ale w czasie pierestrojki nazwisko Kosiora przez pewien czas było kojarzone z ludźmi represjonowanymi, których zrehabilitowała [po raz wtóry] specjalna komisja przy Gorbaczowie. Wybrzmiewało jako coś pozytywnego”.

Postsciprtum

13 stycznia 2010 r. kijowski sąd apelacyjny ostatecznie zakończył sprawę wytoczoną rok wcześniej przez Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy organizatorom Hołodomoru. Wokół procesu narosło wiele kontrowersji, przeciwnicy, w tym Janukowycz, twierdzili, że to walka z trupami, ale mimo to rozstrzygnięcie zapadło i „w imieniu Ukrainy” ogłoszono obowiązującą dziś wykładnię. Za Wielki Głód, rozumiany jako planowe działanie, mające na celu wyniszczenie narodu ukraińskiego, odpowiadają członkowie KC partii, Stalin, Mołotow, Kaganowicz i Postyszew oraz sekretarz partii w Ukrainie Kosior i ówczesny „premier” Ukrainy Włas Czubar. Przy nazwisku Kosiora stoi „urodzony w m. Węgrowie, […] Polak”.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com