{"id":100139,"date":"2022-12-01T17:09:50","date_gmt":"2022-12-01T15:09:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=100139"},"modified":"2022-11-30T13:40:19","modified_gmt":"2022-11-30T11:40:19","slug":"04-09-78","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=100139","title":{"rendered":"LISTOPAD KOSZERNY"},"content":{"rendered":"

Juliusz KOSSAK (1824 Nowy Wi\u015bnicz – 1899 Krak\u00f3w)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>LISTOPAD KOSZERNY<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

JERZY \u0141UKASZEWSKI<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Dla budowania narodowego mitu,<\/strong> kt\u00f3ry ma przekona\u0107 Polak\u00f3w i nie tylko o naszej wyj\u0105tkowo\u015bci i co za tym idzie \u2013 nale\u017cnym nam wyj\u0105tkowym miejscu w rodzinie narod\u00f3w \u015bwiata, od lat u\u017cywa si\u0119 tych samych element\u00f3w. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o histori\u0119 naszych walk z wrogami naje\u017cd\u017caj\u0105cymi nas ze wszech stron. Opowie\u015bci te na og\u00f3\u0142 odpowiednio koloryzowane i cenzurowane tak bardzo wros\u0142y w nasz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jakakolwiek ingerencja w ich tre\u015b\u0107 jest w stanie wywo\u0142a\u0107 burz\u0119, nawet po\u015br\u00f3d ludzi nieco bardziej \u015bwiat\u0142ych ni\u017c przeci\u0119tna. Nie m\u00f3wi\u0119 tu o politykach, bo \u015bwiat\u0142ych tam jak na lekarstwo (czasami ma cz\u0142owiek wra\u017cenie, \u017ce \u015bwiatlejsi s\u0105 celowo wycinani z ich szereg\u00f3w).<\/span><\/p>\n

Mamy dzi\u015b kolejn\u0105 rocznic\u0119 jednego z powsta\u0144 obros\u0142ych legend\u0105, kt\u00f3rej lepiej nie defasonowa\u0107, je\u015bli nie chce si\u0119 zyska\u0107 miana antypolaka itp.<\/span><\/p>\n

A cz\u0142owieka czasem korci, by nawet niejakiemu B\u0105kiewiczowi i jego mocodawcom u\u015bwiadomi\u0107 pewne fakty, kt\u00f3re mo\u017cna pomija\u0107, udawa\u0107, \u017ce si\u0119 ich nie widzi, ale kt\u00f3rych wymaza\u0107 si\u0119 nie da.<\/span><\/p>\n

Czy kto\u015b np. pami\u0119ta, by przy okazji szumnego obchodzenia kolejnej rocznicy kolejnego upad\u0142ego powstania kto\u015b wspomina\u0142 o nacjach innych, ni\u017c nasza w\u0142asna, a zamieszkuj\u0105cych tereny nadwi\u015bla\u0144skie?<\/span><\/p>\n

Owszem, w PRL<\/span>-owskich podr\u0119cznikach do historii wspominano obcokrajowc\u00f3w (W\u0142och\u00f3w, Rosjan itd.) bior\u0105cych udzia\u0142 w naszych powstaniach, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o styczniowe. Rzadziej wspomina\u0142o si\u0119 oficer\u00f3w serbskich, kt\u00f3rych sprowadzi\u0142 wprost z Akademii w Berlinie Julian \u0141ukaszewski, komisarz RN na zab\u00f3r pruski.<\/span><\/p>\n

Jeszcze rzadziej, niemal wcale nie wspomina\u0142o si\u0119 o lokalnych niepolakach. Pami\u0119tam swoje zaciekawienie, kiedy w gazecie z 1923 roku znalaz\u0142em wzmiank\u0119 o \u015bmierci jednego z ostatnich powsta\u0144c\u00f3w, walcz\u0105cego na Litwie w randze porucznika nazwiskiem J\u00f3zef Gruenseit. Zdj\u0119cie zmar\u0142ego weterana mog\u0142o zaskoczy\u0107. Przedstawia\u0142o cz\u0142owieka ubranego w cha\u0142at, w mycce na g\u0142owie, z pejsami do p\u00f3\u0142 piersi.<\/span><\/p>\n

Nie wiem, jak to zrobi\u0107, ale chcia\u0142bym widzie\u0107 min\u0119 naszych zawszonych narodowc\u00f3w, gdyby im pokaza\u0107 to zdj\u0119cie. Plus wzmiank\u0119 dziennikarza m\u00f3wi\u0105c\u0105, \u017ce II RP przyzna\u0142a zmar\u0142emu (za \u017cycia, rzecz jasna) specjaln\u0105 rent\u0119 jako zas\u0142u\u017conemu dla Ojczyzny.<\/span><\/p>\n

A je\u015bliby poszuka\u0107 dalej to okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdej polskiej wojence i to nawet przed rozbiorami, znale\u017aliby\u015bmy starozakonnych, kt\u00f3rych nasza mitologia jako\u015b nie kojarzy z bohaterskimi walkami narodu wyj\u0105tkowo wyj\u0105tkowego, jakim przecie\u017c jeste\u015bmy.<\/span><\/p>\n

Kiedy jednak ju\u017c zag\u0142\u0119bimy si\u0119 w studni\u0119 historii to im g\u0142\u0119biej, tym wzmianek wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, ju\u017c w czasach napoleo\u0144skich zdarza\u0142y si\u0119 \u015brodowiska pr\u00f3buj\u0105ce dokona\u0107 rzeczowej analizy statusu mniejszo\u015bci \u017cydowskiej, odpowiedzie\u0107 na pytania o pochodzenie mniej lub bardziej stereotypowego obrazu negatywnych cech przypisywanych ka\u017cdej mniejszo\u015bci przez tolerancyjny przecie\u017c z natury nar\u00f3d polski.<\/span><\/p>\n

Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ju\u017c na pocz\u0105tku XIX wieku \u015brodowisko zwi\u0105zane z Walerianem \u0141ukasi\u0144skim lansowa\u0142o tez\u0119, \u017ce prawdziwe i mniej prawdziwe wady narodu \u017cydowskiego s\u0105 \u2026 naszej produkcji!<\/span><\/p>\n

W bardzo logiczny spos\u00f3b przedstawiano sytuacj\u0119 prawno-ekonomiczn\u0105 \u017byd\u00f3w w I RP, kt\u00f3ra to sytuacja z czasem wymusza\u0142a wr\u0119cz okre\u015blone zachowania, kt\u00f3re nast\u0119pnie by\u0142y przedmiotem krytyki ze strony tych, kt\u00f3rzy \u2026 je spowodowali.<\/span><\/p>\n

To samo \u015brodowisko g\u0142osi\u0142o, \u017ce czas jest najwy\u017cszy, by status \u017cydowski zmieni\u0107, zaczynaj\u0105c od zniesienia wszelkich ogranicze\u0144 jakie na nich ci\u0105\u017cy\u0142y przez wieki, a dotycz\u0105ce przede wszystkim zakazu niekt\u00f3rych zaj\u0119\u0107 oraz zmiany podleg\u0142o\u015bci prawnej na tak\u0105, jaka ci\u0105\u017cy\u0142a na wszystkich obywatelach Polski.<\/span><\/p>\n

Pisa\u0142em niegdy\u015b o tej odmiennej podleg\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra w odleg\u0142ych wiekach \u015brednich by\u0142a przywilejem, a z czasem zmieni\u0142a si\u0119 w przekle\u0144stwo przynosz\u0105ce \u017bydom wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d takie pomys\u0142y w polskich \u015brodowiskach niepodleg\u0142o\u015bciowych?<\/span><\/p>\n

\u017badna tajemnica, \u017cadne zaskoczenie.<\/span><\/p>\n

Nazwisko Berka Joselewicza zna\u0142 wtedy i zna dzi\u015b niemal ka\u017cdy, cho\u0107by z obrazu J. Kossaka. Wtedy jednak znano nie tylko jego.<\/span><\/p>\n

W przesz\u0142o\u015bci zas\u0142u\u017cyli si\u0119 dla Polski tacy ludzie jak por. Notkiewicz \u2013 kawaler francuskiej Legii Honorowej, major u\u0142an\u00f3w Kacper Junghof, Mordko Rosenfeld \u2013 porucznik strzelc\u00f3w, uczestnik szar\u017cy pod Somosierr\u0105 Izrael Kempi\u0144ski, Eliasz Berek Chwat, chirurg z legion\u00f3w D\u0105browskiego Rosenfeld i wielu, wielu innych.<\/span><\/p>\n

Nie dziwota wi\u0119c, \u017ce co bardziej rozumni polscy konspiratorzy wiedzieli, \u017ce i trzeba i warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 kwestii \u017cydowskiej tyle uwagi, by zmieni\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 na lepsz\u0105 od przesz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, nie bez opor\u00f3w. Zastrze\u017cenia wysuwane przez przeciwnik\u00f3w takich koncepcji bywa\u0142y czasem a\u017c \u015bmieszne, wida\u0107 by\u0142o, \u017ce wymy\u015blane \u201ena si\u0142\u0119\u201d, ale za to zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym powszechnie schematem.<\/span><\/p>\n

O jednym warto wszak\u017ce wiedzie\u0107. Nowosilcow i inni urz\u0119dnicy carscy nie ustawali w wysi\u0142kach, by Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w maksymalnie sk\u0142\u00f3ci\u0107. Stosowali przy tym i szanta\u017c ekonomiczny i argumenty abstrakcyjne, ale trafiaj\u0105ce do wyobra\u017ani.<\/span><\/p>\n

Efekt po latach? Nieco zaskakuj\u0105cy, wart scenariusza filmowego. Powstanie przygotowane pierwotnie na 20 pa\u017adziernika wybuch\u0142o ostatecznie w spos\u00f3b nieco niekontrolowany w nocy z 29 na 30 listopada.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce to si\u0119 komu\u015b nie spodoba\u0107, ale jednymi z pierwszych \u201ewalk powsta\u0144czych\u201d by\u0142o ograbienie \u017cydowskich sklep\u00f3w na ul. Wa\u0142owej i Franciszka\u0144skiej. \u017beby by\u0142o jeszcze ciekawiej \u2013 ju\u017c na pocz\u0105tku grudnia, kiedy dyktatorem powstania zosta\u0142 Ch\u0142opicki, zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do niego niejaki Synaj Stanis\u0142aw Hernisz z propozycj\u0105 zorganizowania pu\u0142ku \u017cydowskiego. Hernisz mia\u0142 przy sobie ju\u017c kilkunastu pomocnik\u00f3w gotowych zaj\u0105\u0107 si\u0119 organizacj\u0105 projektu. Najwyra\u017aniej byli ponadto co zdarzy\u0142o si\u0119 na Wa\u0142owej i Franciszka\u0144skiej. Nie ka\u017cdego by\u0142oby na to sta\u0107.<\/span><\/p>\n

Niestety, od pocz\u0105tku zarysowa\u0142a si\u0119 r\u00f3\u017cnica zda\u0144. Hernisz chcia\u0142 zorganizowa\u0107 pu\u0142k \u017cydowski, ale nie poprzesta\u0107 na tym. \u017bydzi mieli na r\u00f3wni z Polakami wst\u0119powa\u0107 do wszystkich jednostek wojskowych stacjonuj\u0105cych w rejonach ich zamieszkania. Ch\u0142opicki nie chcia\u0142 si\u0119 na to zgodzi\u0107. Nie uwa\u017ca\u0142 za stosowne, by w polskim wojsku obok rdzennych Polak\u00f3w walczyli \u017bydzi, pomimo jak to zosta\u0142o pokazane, wielu przyk\u0142ad\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci. Ma\u0142o tego \u2013 rozporz\u0105dzenia dyktatora dotycz\u0105ce \u017byd\u00f3w mia\u0142y charakter dyskryminuj\u0105cy (szczeg\u00f3lnie \u201epodatki\u201d, jak np. rekrutowy, kt\u00f3ry \u017bydzi uwa\u017cali za szczeg\u00f3lnie ha\u0144bi\u0105cy w tych okoliczno\u015bciach).<\/span><\/p>\n

Polityka i uprzedzenia, ale i brak wyobra\u017ani i zmys\u0142u praktycznego zadzia\u0142a\u0142y na tyle skutecznie, \u017ce sprawa wyhamowa\u0142a i omal nie zosta\u0142a zaprzepaszczona. Ch\u0142opicki zachowywa\u0142 si\u0119 w tej sprawie co najmniej dziwnie. W\u0142asn\u0105 Rad\u0119 raczy\u0142 powiadomi\u0107 o propozycji Hernisza dopiero po \u2026 11 dniach! Dlaczego?<\/span><\/p>\n

Ostatecznie pomys\u0142 Hernisza podchwycili inni \u017bydzi z innych okolic, m.in. J\u00f3zef Berkowic z Tykocina.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna by tak d\u0142ugo, tym bardziej \u017ce sprawy s\u0105 niezwykle ciekawe w szczeg\u00f3\u0142ach.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b jednak niech nam wystarczy sam temat, na og\u00f3\u0142 obcy wsp\u00f3\u0142czesnym patriotom na pokaz, kt\u00f3rzy mogliby przyj\u0105\u0107 te informacje z b\u00f3lem \u017co\u0142\u0105dka.<\/span><\/p>\n

A mo\u017ce powinni? Wszak pono\u0107 cierpienie uszlachetnia?<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Juliusz KOSSAK (1824 Nowy Wi\u015bnicz – 1899 Krak\u00f3w) LISTOPAD KOSZERNY JERZY \u0141UKASZEWSKI Dla budowania narodowego mitu, kt\u00f3ry ma przekona\u0107 Polak\u00f3w i nie tylko o naszej wyj\u0105tkowo\u015bci i co za tym idzie \u2013 nale\u017cnym nam wyj\u0105tkowym miejscu w rodzinie narod\u00f3w \u015bwiata, od lat u\u017cywa si\u0119 tych samych element\u00f3w. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o histori\u0119 naszych walk z wrogami naje\u017cd\u017caj\u0105cymi nas ze wszech stron. Opowie\u015bci te na og\u00f3\u0142 odpowiednio koloryzowane i cenzurowane tak bardzo wros\u0142y w nasz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100139"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100139"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100150,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100139\/revisions\/100150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}