{"id":100347,"date":"2022-12-18T17:09:54","date_gmt":"2022-12-18T15:09:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=100347"},"modified":"2022-12-13T10:36:53","modified_gmt":"2022-12-13T08:36:53","slug":"12-09-67","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=100347","title":{"rendered":"Komu wierzymy i dlaczego tak niech\u0119tnie?"},"content":{"rendered":"

(\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Virtual Learning)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Komu wierzymy i dlaczego tak niech\u0119tnie?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n

Najnowsze badania Gallupa<\/a> pokazuj\u0105, \u017ce blisko 40 procent Amerykan\u00f3w nie ma cienia zaufania do medi\u00f3w, kolejne 28 procent ma ograniczone zaufanie do \u015bcis\u0142o\u015bci przekazywanych przez media informacji. Wierz\u0105cych w uczciwo\u015b\u0107 i rzetelno\u015b\u0107 dziennikarzy pozostaje ju\u017c niewielu. <\/strong><\/span><\/h4>\n

Kiedy w 1972 roku zaczynano badania nad zaufaniem spo\u0142ecze\u0144stwa ameryka\u0144skiego do \u015brodk\u00f3w masowego przekazu, 68 procent spo\u0142ecze\u0144stwa wyrazi\u0142o przekonanie, \u017ce s\u0105 przez media uczciwie i rzetelnie  informowani, a w cztery lata p\u00f3\u017aniej 72 procent (co by\u0142o utrzymuj\u0105cym si\u0119 do dzi\u015b rekordem).     <\/span><\/p>\n

Co si\u0119 zmieni\u0142o? Na przestrzeni kolejnych dziesi\u0119cioleci wiele si\u0119 zmieni\u0142o i to nie tylko w Stanach Zjednoczonych.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

W latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku byli\u015bmy \u015bwiadkami wielkiej tabloidyzacji. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 epoka wykupywania renomowanych tytu\u0142\u00f3w przez magnat\u00f3w prasowych i pogo\u0144 za masowo\u015bci\u0105. Charakter dziennikarstwa zacz\u0105\u0142 si\u0119 jednak zmienia\u0107 ju\u017c wcze\u015bniej pod wp\u0142ywem przemian technologicznych. Radio i telewizja narzuci\u0142y nie tylko now\u0105 konkurencj\u0119 dla prasy drukowanej, ale odebra\u0142y monopol na pierwsze\u0144stwo. Redaktorzy prasy drukowanej musieli si\u0119 liczy\u0107 z faktem, \u017ce ich czytelnicy najwa\u017cniejsze informacje mogli dosta\u0107 o dzie\u0144 wcze\u015bniej z medi\u00f3w elektronicznych, tym samym komentarz stawa\u0142 si\u0119 istotniejszy od informacji. Zmiany w technikach drukarskich podnios\u0142y status fotografii w prasie drukowanej (kt\u00f3ry gazety takie jak \u201eBild\u201d podnios\u0142y do absurdu), walka o czytelnika sk\u0142ania\u0142a do rezygnacji z nudnej rzetelno\u015bci na rzecz plotkarskiego tabloidu. Wielka rewolucja mia\u0142a jednak przyj\u015b\u0107 wraz z Internetem.<\/span><\/p>\n

\nNowe dziennikarskie pokolenie by\u0142o zach\u0119cane do pogoni za sensacj\u0105, Internet zwielokrotni\u0142 szybko\u015b\u0107 i ilo\u015b\u0107 informacji. Wiadomo\u015bci lec\u0105 ciurkiem jak z kranu, tych wa\u017cnych nikt nie sprawdza, bzdurnych nikt nie wyrzuca do kosza na \u015bmieci. Ju\u017c to wystarczy\u0142oby, \u017ceby straci\u0107 zaufanie do medi\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nMedialny biznes podleg\u0142a r\u00f3wnie\u017c przemianom politycznym. Idea dziennikarstwa ponadpartyjnego zosta\u0142a zast\u0105piona dziennikarstwem zaanga\u017cowanym. Media publiczne coraz cz\u0119\u015bciej by\u0142y zaw\u0142aszczane przez partie aktualnie sprawuj\u0105ce rz\u0105dy, media prywatne, zacz\u0119\u0142y si\u0119 upodabnia\u0107 do biuletyn\u00f3w partyjnych. Pojawi\u0142a si\u0119 otwarcie deklarowana filozofia, \u017ce fakty s\u0105 mniej istotne od Sprawy. Zaanga\u017cowany dziennikarz nie tylko nie czu\u0142 powo\u0142ania do sprawdzania fakt\u00f3w, ale coraz cz\u0119\u015bciej by\u0142 zatrudniany przez redakcj\u0119 z powodu swojego zaanga\u017cowania, a nie na podstawie kompetencji w jakiej\u015b dziedzinie, umiej\u0119tno\u015bci sprawdzania fakt\u00f3w  i rzetelno\u015bci w przekazywaniu informacji.        <\/span><\/p>\n

\nW przesz\u0142o\u015bci redakcje nie ukrywa\u0142y swoich sympatii politycznych, ale dba\u0142y o etos obiektywizmu. Nigdy  media nie by\u0142y idealnie bezstronne, ale bezstronno\u015b\u0107 by\u0142a na sztandarach, dziennikarze zapewniali o swojej bezstronno\u015bci, a niekt\u00f3rzy zyskiwali s\u0142aw\u0119 w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki rzetelno\u015bci i obiektywno\u015bci.<\/span><\/p>\n

\nCzy to si\u0119 zmieni\u0142o? Obiektywizm przesta\u0142 by\u0107 uwa\u017cany za dziennikarsk\u0105 cnot\u0119. J\u0119zyk propagandy przesta\u0142 by\u0107 wstydliwy, przepuszczanie komentarzy do niemal wszystkich wydarze\u0144 przez pryzmat wewn\u0119trznych walk partyjnych sta\u0142o si\u0119 wszechobecne.<\/span><\/p>\n

\nPodczas gdy partie polityczne walcz\u0105c o w\u0142adz\u0119 mia\u0142y zawsze tendencj\u0119 do demonizowania swoich przeciwnik\u00f3w, media, okre\u015blaj\u0105ce si\u0119 jako \u201eczwarta w\u0142adza\u201d walczy\u0142y o odbiorc\u00f3w reklamuj\u0105c swoj\u0105 bezstronno\u015b\u0107. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce dzi\u015b te\u017c to robi\u0105, ale dostarczany towar powoduje, \u017ce odbiorcy maj\u0105 wra\u017cenie, \u017ce te reklamy nie maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

\nKiedy w po\u0142owie lat siedemdziesi\u0105tych przeprowadzono w Szwecji badania nad orientacj\u0105 polityczn\u0105 dziennikarzy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce partia komunistyczna, kt\u00f3ra w wyborach powszechnych z trudem przechodzi\u0142a przez pi\u0119cioprocentowy pr\u00f3g, mia\u0142a w\u015br\u00f3d dziennikarzy 20 procent poparcia. Kiedy zapyta\u0142em o ten fenomen zaprzyja\u017anionego dziennikarza telewizyjnego, odpowiedzia\u0142 p\u00f3\u0142 \u017cartem p\u00f3\u0142 serio, \u017ce policja przyci\u0105ga sadyst\u00f3w, a dziennikarstwo marzycieli, kt\u00f3rzy chc\u0105 zaczarowa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 s\u0142owami. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt, \u017ce jest to typ dziennikarza, kt\u00f3ry cz\u0119\u015bciej pisze o tym, jak by\u0107 powinno ni\u017c o tym jak jest.<\/span><\/p>\n

\nCoraz szybsze tempo informowania, walka o czytelnika\/widza\/s\u0142uchacza, tabloidyzacja (r\u00f3wnie\u017c renomowanych medi\u00f3w) i polityzacja informacji, to wszystko wskazuje na to, \u017ce zaufanie do medi\u00f3w b\u0119dzie nadal dramatycznie male\u0107, za\u015b odbiorcy b\u0119d\u0105 szuka\u0107 rozproszonych \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy o \u015bwiecie, co mo\u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci oznacza\u0107 zwrot w kierunku medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i jeszcze bardziej wyko\u015blawiaj\u0105cych rzeczywisto\u015b\u0107 przekaz\u00f3w \u015brodowiskowych. (R\u00f3wnie\u017c w Polsce wida\u0107, \u017ce m\u0142ode pokolenie coraz cz\u0119\u015bciej bardziej ufa informacjom znajomych w sieci ni\u017c zawodowcom utrzymuj\u0105cym si\u0119 z przekazywania informacji.)<\/span><\/p>\n

\nCzy ma sens pr\u00f3ba odbudowy dziennikarskiego etosu opartego na obiektywno\u015bci, kompetencji i rzetelno\u015bci? Prawdopodobnie nie ma na to wi\u0119kszych szans. Wielkie redakcje nie wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 zainteresowane budowaniem swojego autorytetu na rzetelno\u015bci kieruj\u0105c si\u0119 uzasadnion\u0105 obaw\u0105 przed konkurencj\u0105 ze strony  handlarzy sensacj\u0105. Nowym zjawiskiem s\u0105 samotne wilki, cz\u0119sto do\u015bwiadczonych dziennikarzy, maj\u0105cych du\u017ce kompetencje w takiej czy innej dziedzinie, kt\u00f3rzy tworz\u0105 niszowe strony dla zainteresowanych. Te oazy dziennikarskiej rzetelno\u015bci nie zmieniaj\u0105 i nie mog\u0105 zmieni\u0107 opinii spo\u0142ecznej o marniej\u0105cej profesji.<\/span><\/p>\n

\nKiedy widzisz wielki tytu\u0142, \u017ce Iran nie rozwi\u0105za\u0142 policji ds. moralno\u015bci. \u015awiat b\u0142\u0119dnie odczyta\u0142 s\u0142owa prokuratora generalnego<\/strong>, jeste\u015b informowanych o \u017ca\u0142osnej pr\u00f3bie oddalenia od siebie winy za zawodowe partactwo. To nie \u015bwiat \u201eodczytywa\u0142\u201d, to najpierw dziennikarze AFP a potem BBC i inni wprowadzali \u015bwiat w b\u0142\u0105d.  <\/span><\/p>\n

\nKa\u017cdego dnia w dziesi\u0105tkach spraw \u201e\u015bwiat\u201d jest raz za razem wprowadzany w b\u0142\u0105d przez ludzi trudni\u0105cych si\u0119 informowaniem.                                <\/span><\/p>\n

\nTrendu, kt\u00f3ry pokazuj\u0105 badania Gallupa, prawdopodobnie odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 nie da, niekt\u00f3re \u015brodowiska dziennikarskie mog\u0105 jednak spojrze\u0107 w lustro w przerwach mi\u0119dzy jedn\u0105 a drug\u0105 pogoni\u0105 za opowie\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przyci\u0105gnie maksimum uwagi.<\/span><\/p>\n

\nKiedy na pocz\u0105tku transformacji Eugeniusz Smolar zaproponowa\u0142 z Londynu utworzenie w Polsce radia czysto informacyjnego, reakcj\u0105 by\u0142 pusty \u015bmiech i stwierdzenie, \u017ce na takie dziwactwo to w Polsce nie b\u0119dzie odbiorc\u00f3w. Radio powsta\u0142o w nieco innym formacie i ostatnio dowiedzia\u0142em si\u0119 z niego, \u017ce o pewnym raperze nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 \u201eoni\u201d poniewa\u017c ta osoba jest niebinarna. Jest to anglicyzm, mechaniczne prze\u0142o\u017cenie s\u0142owa “they” jak ka\u017c\u0105 m\u00f3wi\u0107 o sobie takie osoby. Tymczasem mamy w polskim j\u0119zyku zaimek odzwierciedlaj\u0105cy niebinarno\u015b\u0107: “ono”. W przek\u0142adzie ksi\u0105\u017cki znakomitej biolo\u017cki, Olivii Judson, Porady seksualne doktor Tatiany dla wszystkich stworze\u0144<\/em>, t\u0142umacz, Marcin Ryszkiewicz, znalaz\u0142 nawet spos\u00f3b na uwzgl\u0119dnienie niebinarno\u015bci w czasownikach. Tak wi\u0119c stworzenia niebinarne w tej biologicznej ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi\u0142y: by\u0142om, zrobi\u0142om, zjad\u0142om. Jaka szkoda, \u017ce wypowiadaj\u0105ca si\u0119 w tej sprawie ekspertka nie sprawdzi\u0142a, jak o stworzeniach niebinarnych m\u00f3wi\u0105 polscy biolodzy. Wyszed\u0142em z \u0142azienki poinformowany o jednej z najwa\u017cniejszych spraw dzisiejszego \u015bwiata, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie, \u017ce podczas gdy ameryka\u0144skie media donosz\u0105 o wszystkim w cieniu nieustaj\u0105cej walki s\u0142onia z os\u0142em, u nas jest podobnie, ale nam wszystko przes\u0142ania walka pawia z papug\u0105.       <\/span><\/p>\n

\nP.S. Ameryka\u0144skie partie polityczne o\u017ceni\u0142 ze s\u0142oniem i os\u0142em s\u0142ynny rysownik Thomnas Nast, kt\u00f3ry w 1879 przedstawi\u0142 na rysunku republikan\u00f3w jako s\u0142onia a demokrat\u00f3w jako os\u0142a. A je\u015bli idzie o pawia i papug\u0119 to trudno powiedzie\u0107 sk\u0105d si\u0119 to wzi\u0119\u0142o.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Virtual Learning) Komu wierzymy i dlaczego tak niech\u0119tnie? Andrzej Koraszewski Najnowsze badania Gallupa pokazuj\u0105, \u017ce blisko 40 procent Amerykan\u00f3w nie ma cienia zaufania do medi\u00f3w, kolejne 28 procent ma ograniczone zaufanie do \u015bcis\u0142o\u015bci przekazywanych przez media informacji. Wierz\u0105cych w uczciwo\u015b\u0107 i rzetelno\u015b\u0107 dziennikarzy pozostaje ju\u017c niewielu. Kiedy w 1972 roku zaczynano badania nad zaufaniem spo\u0142ecze\u0144stwa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100347"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100347"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100509,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100347\/revisions\/100509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}