{"id":100961,"date":"2023-01-13T17:09:56","date_gmt":"2023-01-13T15:09:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=100961"},"modified":"2023-01-07T13:24:32","modified_gmt":"2023-01-07T11:24:32","slug":"06-09-75","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=100961","title":{"rendered":"Rzecz o spl\u0105taniu nauki i wiary"},"content":{"rendered":"

Profesor Marek Abramowicz (\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Wikipedia)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Rzecz o spl\u0105taniu nauki i wiary<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\u201eGazeta Wyborcza\u201d donosi<\/span><\/a><\/span> ustami astrofizyka, \u017ce sprawa z tym Panem Bogiem nie jest pewna, bo fizyka nie udowodni\u0142a, \u017ce boga nie ma, a co wi\u0119cej s\u0105 poszlaki, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na subiektywny wyb\u00f3r. Marek Abramowicz jest kompetentnym astrofizykiem i swoj\u0105 rozleg\u0142\u0105 wiedz\u0119 zaprz\u0119ga do wozu, kt\u00f3rym wiezie nas do o\u0142tarza metafizyki.<\/strong><\/h5>\n

Mi\u0119dzy metafizykiem a astrofizykiem jest jednak do\u015b\u0107 istotna r\u00f3\u017cnica i obawiam si\u0119, \u017ce mamy do czynienia z osobliwym rozdwojeniem ja\u017ani. Spr\u00f3bujmy wyw\u00f3d astrometafizyka stre\u015bci\u0107 w punktach.<\/span><\/p>\n

Artyku\u0142 Marka Abramowicza zaczyna si\u0119 tak:<\/span><\/p>\n

\n

Odkrycia dotycz\u0105ce wzgl\u0119dnej natury czasu i przestrzeni, kosmologii Wielkiego Wybuchu oraz kwantowej nieoznaczono\u015bci nadw\u0105tli\u0142y status ateizmu.<\/strong><\/p>\n

Fizyka jest dzi\u015b o wiele bli\u017cej uznania istnienia Boga za aktywny element obiektywnej rzeczywisto\u015bci, ni\u017c by\u0142a w wieku XIX.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak pisa\u0142 zmar\u0142y kilka lat temu inny astrofizyk, Victor Stenger:<\/span><\/p>\n

\n

Sami tei\u015bci, przedstawiaj\u0105c swoje pogl\u0105dy coraz bardziej polegaj\u0105 na nauce. Odkryli oni ch\u0142onnych s\u0142uchaczy w\u015br\u00f3d laik\u00f3w, kt\u00f3rym na og\u00f3\u0142 brak wystarczaj\u0105cego treningu do krytycznej oceny twierdze\u0144 naukowych, ale kt\u00f3rzy maj\u0105 g\u0142\u0119boki szacunek dla naukowych autorytet\u00f3w. Tradycyjne wierzenia podane w naukowym j\u0119zyku zyskuj\u0105 w oczach wielu ludzi wi\u0119ksz\u0105 wiarygodno\u015b\u0107. <\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak zatem Abramowicz pr\u00f3buje nas przekona\u0107, \u017ce nauka raczej nas do wiary przybli\u017ca ni\u017c od niej oddala?<\/span><\/p>\n

Najpierw przywo\u0142uje na pomoc innego \u015bwietnego fizyka Rogera Penrose i informuje, \u017ce Penrose postrzega metafizyczne spl\u0105tania fizyki jako fundamentalne tajemnice istnienia. Problem w tym, \u017ce to zdanie \u0142adnie brzmi i niczego nie wyja\u015bnia.<\/strong> Pyta dalej Abramowicz, czym jest nauka, ale nie pr\u00f3buje jej definiowa\u0107, ani tym bardziej przeciwstawia\u0107 wierze. (Ciekawe, czy zgodzi\u0142by si\u0119 ze stwierdzeniem, \u017ce wiara obywa si\u0119 bez sceptycyzmu, za\u015b fundamentem nauki jest sceptycyzm). Astrometafizyk po pozostawionym bez odpowiedzi pytaniu \u201eczym jest nauka?\u201d pyta \u201egdzie s\u0105 jej granice?\u201d I zn\u00f3w zamiast odpowiedzi serwuje kolejne pytanie: \u201eCzy fenomen \u015bwiadomo\u015bci jest pozanaukowy?\u201d<\/span><\/p>\n

Obawiam si\u0119, \u017ce musimy samodzielnie zasugerowa\u0107  odpowied\u017a \u2013 nauka nie  ma granic, nieustannie ods\u0142ania nowe tajemnice, ale je\u015bli idzie o \u015bwiadomo\u015b\u0107, jest ona przedmiotem bada\u0144, neurologia dostarcza nam wiele informacji, kt\u00f3re przesuwaj\u0105 granice naszej wiedzy o zjawisku \u015bwiadomo\u015bci, pozostawiaj\u0105c nas z wieloma nowymi pytaniami.<\/strong> Twierdzenie, \u017ce fenomen \u015bwiadomo\u015bci jest pozanaukowy, jest ca\u0142kowicie bezpodstawne. Dalej nasz astrometafizyk zaczyna si\u0119 pl\u0105ta\u0107 w zeznaniach:<\/span><\/p>\n

\n

Fizyka nigdy, \u017cadnym argumentem nie wykluczy\u0142a mo\u017cliwo\u015bci Bo\u017cej egzystencji, tote\u017c \u017caden z solidnych fizyk\u00f3w deklaruj\u0105cych si\u0119 jako ateista nie twierdzi, i\u017c wsp\u00f3\u0142czesna nauka dowiod\u0142a nieistnienia Boga. (pogrubienia moje A.K.) Rzeczy maj\u0105 si\u0119 tak: stwierdzenie \u201eBoga nie ma\u201d jest fundamentem ateizmu \u2013 powa\u017cnego, godnego szacunku \u015bwiatopogl\u0105du o staro\u017cytnej proweniencji, wyznawanego tak\u017ce przez niekt\u00f3rych najprzenikliwszych my\u015blicieli w dziejach. Mo\u017cna si\u0119 z nim zgadza\u0107 lub nie. Natomiast stwierdzenie \u201eodkrycia wsp\u00f3\u0142czesnej fizyki sugeruj\u0105, a nawet dowodz\u0105, \u017ce Boga nie ma\u201d jest hucpiarsk\u0105 bzdur\u0105.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Mamy tu zatem przyznanie, \u017ce zwi\u0105zani z nauk\u0105 atei\u015bci nie twierdz\u0105, jakoby fizyka dowiod\u0142a nieistnienia. Fundamentem ateizmu nie jest jednak twierdzenie, \u017ce Boga nie ma, tylko twierdzenie a\/ dowod\u00f3w na istnienie Boga\/bog\u00f3w brak, b\/ istnienie boga nie jest konieczne ani do wyja\u015bnienia zjawisk fizycznych, ani do tworzenia kodeks\u00f3w moralnych. <\/strong>Wreszcie ostatnie zdanie tego akapitu jest sprzeczne z pierwszym. Nasz astrometafizyk nie informuje kto niby g\u0142osi, \u017ce \u201eodkrycia wsp\u00f3\u0142czesnej fizyki sugeruj\u0105, a nawet dowodz\u0105, \u017ce Boga nie ma\u201d. Kopn\u0105wszy s\u0142omianego chocho\u0142a w s\u0142omiane krocze, autor zapewnia nas, \u017ce chocia\u017c \u201efizyka nie dowiod\u0142a ani nieistnienia, ani istnienia Boga, ale jej monumentalne odkrycia XX i XXI wieku ca\u0142kiem zasadnie zmuszaj\u0105, aby si\u0119 nad kwesti\u0105 pozamaterialnych aspekt\u00f3w rzeczywisto\u015bci wnikliwie zastanawia\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n

Jakie\u017c to odkrycia zasadnie zmuszaj\u0105 do takiego zastanawiania si\u0119? Marek Abramowicz wymienia trzy: <\/span><\/p>\n

1.      <\/strong>Materia nie jest wieczna. (Tu uczony ignoruje, \u017ce nie  wiemy, co by\u0142o przed Wielkim Wybuchem, jak r\u00f3wnie\u017c wszystkie rozwa\u017cania fizyk\u00f3w o relacjach energia-materia).<\/span><\/p>\n

2.\u201e\u2026stwierdzili\u015bmy, \u017ce fundamentalne sta\u0142e fizyki (pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a, sta\u0142a grawitacji, sta\u0142a Plancka, masa elektronu etc.) s\u0105 bardzo finezyjnie wyregulowane \u00bbantropicznie\u00ab \u2013 to znaczy maj\u0105 warto\u015bci dok\u0142adnie takie, aby gwarantowa\u0142y nasze istnienie. <\/strong> (No c\u00f3\u017c, wsp\u00f3\u0142czesna nauka pozwala nam bardzo g\u0142\u0119boko zajrze\u0107 w kosmos i widzimy, \u017ce obywa si\u0119 on doskonale bez \u017cadnego \u017cycia. Przera\u017caj\u0105ca wielko\u015b\u0107 wszech\u015bwiata pozwala na domy\u015blanie si\u0119, \u017ce gdzie\u015b mog\u0142y zaistnie\u0107 warunki sprzyjaj\u0105ce powstaniu \u017cycia podobnie jak na Ziemi, ale chwilowo mamy dowody, \u017ce fundamentalnie sta\u0142e fizyki \u017cycia jeszcze nie gwarantuj\u0105, a zaledwie nie wykluczaj\u0105.<\/strong> To my jeste\u015bmy dostosowani do tych sta\u0142ych, ale w\u0105tpliwe, \u017ceby te sta\u0142e zosta\u0142y stworzone przez jakiego\u015b Boga z my\u015bl\u0105 o umo\u017cliwieniu zaistnienia Pana Marka.)<\/span><\/p>\n

3.      <\/strong>Argument numer trzy jest r\u00f3wnie komiczny, docieramy bowiem do kwantowej teorii Jezusa Chrystusa, poniewa\u017c dotarli\u015bmy do zjawisk, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 sprzeczne z nasz\u0105 wcze\u015bniejsz\u0105 wiedz\u0105, wi\u0119c  mo\u017cemy podeprze\u0107 teologi\u0119 kwantami, bo tu te\u017c nie wszystko jest jasne. B\u00f3g Schr\u00f6dingera albo jest, albo go nie ma, ale nie mo\u017cesz powiedzie\u0107, \u017ce masz dow\u00f3d jego nieistnienia.<\/span><\/p>\n

Dalej astrometafizyk podpiera swoj\u0105 wiar\u0119 obywaj\u0105c\u0105 si\u0119 bez dowod\u00f3w autorytetem swojej solidnej obecno\u015bci w nauce opartej na dowodach (maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce nie zauwa\u017cymy, \u017ce autorytet nauki nie nobilituje wiary). Ostatecznie Abramowicz wydaje si\u0119 zgadza\u0107 z uczestnikami debaty w Uppsali.<\/span><\/p>\n

\n

Profesorowie przyj\u0119li wst\u0119pne za\u0142o\u017cenie, \u017ce skoro nie ma dowod\u00f3w, ani empirycznych, ani racjonalnych, na istnienie lub na nieistnienie Boga, jego uznanie lub odrzucenie jest zawsze nast\u0119pstwem indywidualnej, subiektywnej wiary \u2013 wiary albo ateistycznej, albo religijnej.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Abramowicz pisze o egzystencjalnej potrzebie wierzenia, o eschatologicznym l\u0119ku przed ogromem wszech\u015bwiata i o grozie \u015bwiadomo\u015bci naszej sko\u0144czono\u015bci. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, broni swojego subiektywnego wyboru argumentami niemaj\u0105cymi \u017cadnego zwi\u0105zku z nauk\u0105. Chcia\u0142by jednak, \u017ceby ten wyb\u00f3r wygl\u0105da\u0142 na racjonalny, i z jednej strony wzywa do ostro\u017cno\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce nasza wiedza jest krucha i warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce niepewno\u015b\u0107 jest rozs\u0105dniejsza ni\u017c nadmierna pewno\u015b\u0107, z drugiej strony szale\u0144czo wymachuje brzytw\u0105 Ockhama, uwa\u017caj\u0105c jednak, \u017ceby nie skaleczy\u0107 Stw\u00f3rcy.<\/strong><\/span><\/p>\n

Na koniec przywo\u0142uje seminarium w Sztokholmie, gdzie m\u00f3wi\u0142 o technice obserwacji pozwalaj\u0105cej udowodni\u0107, \u017ce w ciemnej materii w naszej Galaktyce nie ma ma\u0142ych, pierwotnych czarnych dziur, kt\u00f3re powsta\u0142y tu\u017c po Wielkim Wybuchu. Nie pisze jakim cudem dyskusja po wyk\u0142adzie o fizyce zesz\u0142a na metafizyk\u0119, ale informuje, \u017ce na koniec zadano obecnym na sali pytanie:    <\/span><\/p>\n

\n

Czy twoim zdaniem istniej\u0105 powa\u017cne powody na to, by uzna\u0107, \u017ce B\u00f3g istnieje? Odpowiedzi \u201ctak\u201d by\u0142o 56, prawie trzykrotnie wi\u0119cej ni\u017c \u201cnie\u201d tych by\u0142o tylko 20. Wynik na poz\u00f3r zaskakuj\u0105cy, poniewa\u017c Szwedzi s\u0105 powszechnie uwa\u017cani za spo\u0142ecze\u0144stwo bardzo zlaicyzowane. Ale ja nie by\u0142em zaskoczony: wszyscy g\u0142osuj\u0105cy nale\u017celi do wykszta\u0142conych elit, a wielu by\u0142o fizykami z solidnego uniwersytetu: Uppsala zajmuje 78. miejsce na li\u015bcie szanghajskiej.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Wynika z tego, \u017ce nikt nie odpowiedzia\u0142 \u201enie wiem\u201d. Ciekaw jestem, czy \u201eWyborcza\u201d zamie\u015bci jak\u0105\u015b polemik\u0119 z artyku\u0142em astrometafizyka, z pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi, dlaczego powa\u017cnie traktowana nauka sk\u0142ania do odpowiedzi, \u017ce nawet je\u015bli potrzeba Boga jest zrozumia\u0142a, to wiara w Boga do jej uprawiania nie jest potrzebna i z pewno\u015bci\u0105 nie przyczynia si\u0119 do jej rozwoju,<\/strong> (chocia\u017c s\u0105 r\u00f3wnie\u017c rzetelni naukowcy, dokonuj\u0105cy tego subiektywnego wyboru, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119, \u017ceby im Pan B\u00f3g nie przeszkadza\u0142 w pracy).<\/span><\/p>\n

Nauka i wiara bywaj\u0105 spl\u0105tane w umys\u0142ach naukowc\u00f3w, nie ma to wiele wsp\u00f3lnego z kwantami, a znacznie wi\u0119cej z przywi\u0105zaniem do opowie\u015bci babci. Wydaje si\u0119, \u017ce astrometafizyk Marek Abramowicz ca\u0142kiem nie\u017ale to pokaza\u0142.<\/span><\/p>\n

\n

Andrzej Koraszewski – <\/strong>Publicysta i pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny.<\/em><\/span><\/p>\n

Ur. 26 marca 1940 w Szymbarku, by\u0142y dziennikarz BBC, wiceszef polskiej sekcji BBC, i publicysta paryskiej \u201eKultury\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Profesor Marek Abramowicz (\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Wikipedia) Rzecz o spl\u0105taniu nauki i wiary Andrzej Koraszewski \u201eGazeta Wyborcza\u201d donosi ustami astrofizyka, \u017ce sprawa z tym Panem Bogiem nie jest pewna, bo fizyka nie udowodni\u0142a, \u017ce boga nie ma, a co wi\u0119cej s\u0105 poszlaki, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na subiektywny wyb\u00f3r. Marek Abramowicz jest kompetentnym astrofizykiem i swoj\u0105 rozleg\u0142\u0105 wiedz\u0119 zaprz\u0119ga do wozu, kt\u00f3rym wiezie nas do o\u0142tarza metafizyki. Mi\u0119dzy metafizykiem a astrofizykiem jest jednak do\u015b\u0107 istotna r\u00f3\u017cnica […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100961"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100961"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100983,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100961\/revisions\/100983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}