{"id":101346,"date":"2023-01-16T17:09:02","date_gmt":"2023-01-16T15:09:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=101346"},"modified":"2023-01-16T15:46:30","modified_gmt":"2023-01-16T13:46:30","slug":"22-09-76","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=101346","title":{"rendered":"Marsze \u015bmierci wyruszy\u0142y 78 lat temu z niemieckiego obozu Auschwitz"},"content":{"rendered":"

Poci\u0105g z ewakuowanymi wi\u0119\u017aniami KL Auschwitz. Stycze\u0144 1945 r. Kolin, Czechy. Fot. Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Marsze \u015bmierci wyruszy\u0142y 78 lat temu z niemieckiego obozu Auschwitz<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Marek Szafra\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

78 lat temu Niemcy rozpocz\u0119li ewakuacj\u0119 obozu Auschwitz i jego podoboz\u00f3w. Od 17 do 21 stycznia w marszach \u015bmierci wyprowadzili do oboz\u00f3w w g\u0142\u0119bi Rzeszy ok. 56 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po drodze \u017cycie straci\u0142o co najmniej 9 tys. z nich.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

Wydarzenia sprzed 78 lat upami\u0119tni w czwartek Fundacja Pobliskie Miejsca Pami\u0119ci Auschwitz-Birkenau z Brzeszcz. Jej prezes Agnieszka Molenda-Kopijasz przypomnia\u0142a, \u017ce od 17 do 21 stycznia g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0105 przez t\u0119 miejscowo\u015b\u0107 przesz\u0142o oko\u0142o 25 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u201eWielu z nich nie wytrzyma\u0142o ju\u017c na pocz\u0105tku. Gin\u0119li z wycie\u0144czenia lub od kul esesman\u00f3w. 19 stycznia 1945 r. niemiecki burmistrz Brzeszcz nakaza\u0142 mieszka\u0144com pochowanie zw\u0142ok zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w le\u017c\u0105cych na trasie ewakuacji, pocz\u0105wszy od Rajska przez Brzeszcze a\u017c po koniec Jawiszowic. Zebrano 18 cia\u0142. Brzeszcze sta\u0142y si\u0119 miejscem poch\u00f3wku i pierwszej zbiorowej mogi\u0142y ofiar ewakuacyjnego marszu \u015bmierci. Nast\u0119pna mogi\u0142a znajduje si\u0119 w Mied\u017anej\u201d \u2013 powiedzia\u0142a Molenda-Kopijasz.<\/span><\/p>\n

W czwartek przedstawiciele fundacji wsp\u00f3lnie z w\u0142adzami Brzeszcz z\u0142o\u017c\u0105 kwiaty na miejscowym cmentarzu, gdzie jest mogi\u0142a ofiar. 19 stycznia 1945 r. pochowano tam 18 wi\u0119\u017ani\u00f3w: Alfreda Kohna, Balthasara Sauera, Richarda Wernera, Ann\u0119 Weiss i 14 bezimiennych wi\u0119\u017ani\u00f3w kompleksu obozowego Auschwitz.<\/span><\/p>\n

\n

Niemcy przygotowywali ewakuacj\u0119 kompleksu obozowego ju\u017c pod koniec 1944 r. Zadecydowali, \u017ce rozpocznie si\u0119 w sytuacji bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia wkroczeniem armii sowieckiej. Kolumny wi\u0119\u017ani\u00f3w mia\u0142y si\u0119 sk\u0142ada\u0107 wy\u0142\u0105cznie ze zdrowych ludzi, kt\u00f3rzy podo\u0142aj\u0105 trudom d\u0142ugiego marszu. W\u015br\u00f3d ewakuowanych by\u0142o jednak sporo chorych, kt\u00f3rzy obawiali si\u0119, \u017ce pozostanie w obozie b\u0119dzie oznacza\u0142o \u015bmier\u0107.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Niemcy przygotowywali ewakuacj\u0119 kompleksu obozowego ju\u017c pod koniec 1944 r. Zadecydowali, \u017ce rozpocznie si\u0119 w sytuacji bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia wkroczeniem armii sowieckiej. Kolumny wi\u0119\u017ani\u00f3w mia\u0142y si\u0119 sk\u0142ada\u0107 wy\u0142\u0105cznie ze zdrowych ludzi, kt\u00f3rzy podo\u0142aj\u0105 trudom d\u0142ugiego marszu. W\u015br\u00f3d ewakuowanych by\u0142o jednak sporo chorych, kt\u00f3rzy obawiali si\u0119, \u017ce pozostanie w obozie b\u0119dzie oznacza\u0142o \u015bmier\u0107.<\/span><\/p>\n

Pierwsze kolumny wymaszerowa\u0142y 17 stycznia z podoboz\u00f3w Neu Dachs w Jaworznie oraz Sosnowitz. Ostatnia wysz\u0142a 21 stycznia z podobozu Blechhammer w Blachowni \u015al\u0105skiej. Trasy marsz\u00f3w wiod\u0142y do Wodzis\u0142awia i Gliwic. Najd\u0142u\u017csz\u0105, kt\u00f3ra liczy\u0142a 250 km, pokona\u0142o 3,2 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w z podobozu w Jaworznie. Szli do KL Gross Rosen na Dolnym \u015al\u0105sku. Kolumny konwojowali uzbrojeni esesmani.<\/span><\/p>\n

\u201eSzli\u015bmy ca\u0142ymi dniami (\u2026). Noc\u0105 zatrzymywali\u015bmy si\u0119 w wioskach i osadach. (\u2026) Wielu umiera\u0142o z zimna, na og\u00f3\u0142 noc\u0105, cz\u0119\u015b\u0107 mia\u0142a odmro\u017cone stopy. Je\u015bli kto\u015b nie m\u00f3g\u0142 i\u015b\u0107, by\u0142 zabijany przez Niemc\u00f3w. Pow\u0142\u00f3czyli\u015bmy nogami, chcia\u0142o nam si\u0119 pi\u0107, byli\u015bmy wyg\u0142odzeni, ale musieli\u015bmy i\u015b\u0107, i\u015b\u0107, i\u015b\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 po wojnie Szlomo Venezia, by\u0142y wi\u0119zie\u0144, cz\u0142onek Sonderkommando, specjalnej grupy wi\u0119\u017ani\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie \u017byd\u00f3w, wykorzystywanych przez SS do usuwania cia\u0142 ofiar zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

Podczas marsz\u00f3w zgin\u0119\u0142o co najmniej 9 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w. Umierali z zimna, zm\u0119czenia lub zostali zastrzeleni przez Niemc\u00f3w. W\u015br\u00f3d zabitych by\u0142 Stanis\u0142aw Bytnar, wi\u0119ziony w Auschwitz II-Birkenau ojciec Jana Bytnara “Rudego”, \u017co\u0142nierza Szarych Szereg\u00f3w, jednego z bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki Aleksandra Kami\u0144skiego “Kamienie na szaniec”. Zosta\u0142 aresztowany przez Niemc\u00f3w wraz z synem w marcu 1943 r. Z wi\u0119zienia na Pawiaku trafi\u0142 do obozu. Zastrzelili go konwojenci SS.<\/span><\/p>\n

\n

W kompleksie KL Auschwitz Niemcy pozostawili ok. 7 tys. skrajnie wyczerpanych wi\u0119\u017ani\u00f3w. 27 stycznia 1945 r. oswobodzili ich \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Na trasie dochodzi\u0142o do masakr. W nocy z 21 na 22 stycznia na stacji kolejowej w Leszczynach ko\u0142o Rybnika zosta\u0142 zatrzymany poci\u0105g z Gliwic z 2,5 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po po\u0142udniu rozkazano im opu\u015bci\u0107 wagony. Z powodu wycie\u0144czenia cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie by\u0142a w stanie wykona\u0107 rozkazu. Niemcy zacz\u0119li strzela\u0107 w otwarte drzwi wagon\u00f3w. Zgin\u0119\u0142o ponad 300 os\u00f3b. Ocala\u0142ych pognano na zach\u00f3d.<\/span><\/p>\n

Ofiary marsz\u00f3w chowano po drodze. W\u015br\u00f3d nich by\u0142y dzieci. Najm\u0142odsz\u0105 ofiar\u0105 marszu by\u0142 Ireneusz Rowi\u0144ski. Jego matka Leokadia uciek\u0142a z kolumny podczas nocnego postoju w Pszczynie i wraz z dwoma \u017byd\u00f3wkami schroni\u0142a si\u0119 u mieszkanki wsi. 21 stycznia urodzi\u0142a. Dziecko by\u0142o sine i \u017ale oddycha\u0142o. Ch\u0142opiec zmar\u0142 dziewi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej. W 2011 r. na pomniku przy zbiorowym grobie ofiar marszu \u015bmierci na pszczy\u0144skim cmentarzu wmurowano tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Ireneusza.<\/span><\/p>\n

Mieszka\u0144cy okolic, przez kt\u00f3re przechodzi\u0142y marsze – Polacy i Czesi \u2013 pomagali wi\u0119\u017aniom, kt\u00f3rzy zdo\u0142ali zbiec z kolumny. Ukrywali ich i karmili.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119\u017aniowie, kt\u00f3rzy doszli do Wodzis\u0142awia lub Gliwic, wywo\u017ceni byli – mimo trzaskaj\u0105cego mrozu – otwartymi wagonami kolejowymi do oboz\u00f3w Mauthausen i Buchenwald. Wielu z tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli marsze, zgin\u0119\u0142o w obozach w g\u0142\u0119bi Rzeszy.<\/span><\/p>\n

W kompleksie KL Auschwitz Niemcy pozostawili ok. 7 tys. skrajnie wyczerpanych wi\u0119\u017ani\u00f3w. 27 stycznia 1945 r. oswobodzili ich \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej. (PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poci\u0105g z ewakuowanymi wi\u0119\u017aniami KL Auschwitz. Stycze\u0144 1945 r. Kolin, Czechy. Fot. Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau Marsze \u015bmierci wyruszy\u0142y 78 lat temu z niemieckiego obozu Auschwitz Marek Szafra\u0144ski 78 lat temu Niemcy rozpocz\u0119li ewakuacj\u0119 obozu Auschwitz i jego podoboz\u00f3w. Od 17 do 21 stycznia w marszach \u015bmierci wyprowadzili do oboz\u00f3w w g\u0142\u0119bi Rzeszy ok. 56 tys. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101346"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101346"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101377,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101346\/revisions\/101377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}