{"id":101535,"date":"2023-01-28T17:09:09","date_gmt":"2023-01-28T15:09:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=101535"},"modified":"2023-01-22T11:44:40","modified_gmt":"2023-01-22T09:44:40","slug":"28-09-80","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=101535","title":{"rendered":"Izrael narodzi\u0142 si\u0119 w Polsce"},"content":{"rendered":"

Szewach Weiss \/ Foto: PAP, Grzegorz Micha\u0142owski<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a> Izrael narodzi\u0142 si\u0119 w Polsce<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Piotr Zychowicz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Plus Minus: W Warszawie budowane jest Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Kto to jest polski \u017byd?<\/b><\/span><\/h4>\n
\n

Szewach Weiss: <\/b>Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. M\u00f3wimy bowiem o w\u0119druj\u0105cym narodzie, \u017cyj\u0105cym w kraju, kt\u00f3ry zmienia\u0142 granice. Nie mo\u017cemy narzuci\u0107 komu\u015b to\u017csamo\u015bci polskiego \u017byda, gdy on sam jej nie ma. Trudno te\u017c odbiera\u0107 mu j\u0105, skoro on si\u0119 czuje polskim \u017bydem, chocia\u017c urodzi\u0142 si\u0119 daleko od granic dzisiejszej Polski.<\/span><\/p>\n

Polski o znacznie mniejszym terytorium ni\u017c kiedy\u015b.<\/b><\/h4>\n

Dok\u0142adnie. We\u017amy czterech premier\u00f3w Izraela. David Ben Gurion, legendarny tw\u00f3rca pa\u0144stwa \u017cydowskiego. Ka\u017cdy wie, \u017ce pochodzi\u0142 z P\u0142o\u0144ska. Ale on sam mawia\u0142, \u017ce jest z Rosji. \u017by\u0142 bowiem pod zaborem rosyjskim. M\u00f3wi\u0142 po polsku, ale r\u00f3wnie\u017c po rosyjsku. Trzeba spr\u00f3bowa\u0107 to zrozumie\u0107. Wielu \u017byd\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych jidysz, pytanych, sk\u0105d pochodz\u0105, nie odpowiada\u0142o, \u017ce s\u0105 z Polski. Stwierdzali: jestem z P\u0142o\u0144ska, jestem z Warszawy, jestem z Krakowa, jestem z Lublina, jestem z Wilna, jestem ze Lwowa. \u017byd by\u0142 zwi\u0105zany ze swoj\u0105 ma\u0142\u0105 ojczyzn\u0105. I nie bardzo obchodzi\u0142o go, kto rz\u0105dzi na danym terytorium \u2013 byle tylko dano mu spok\u00f3j. On by\u0142 patriot\u0105 lokalnym swojej gminy. Nie by\u0142 oczywi\u015bcie wrogiem Polski.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

Nie dotyczy to chyba jednak wszystkich<\/b><\/h4>\n

<\/b>Oczywi\u015bcie. Byli i \u017bydzi zasymilowani, kt\u00f3rzy w pe\u0142ni identyfikowali si\u0119 z narodem polskim i jego niepodleg\u0142o\u015bciowymi d\u0105\u017ceniami. Oni \u017cyli sprawami Polski. Prze\u017cywali triumfy i pora\u017cki Polak\u00f3w. Polska by\u0142a dla nich najwa\u017cniejsza. Tacy ludzie, nawet je\u017celi urodzili si\u0119 na terytorium dzisiejszej Ukrainy czy Bia\u0142orusi, wzrastali w polskim kr\u0119gu kulturowym i identyfikowali si\u0119 z Polsk\u0105. Wr\u00f3\u0107my jednak do izraelskich premier\u00f3w. Kolejny z nich Menachem Begin do Palestyny przyby\u0142 jako \u017co\u0142nierz Armii Andersa. Z dum\u0105 m\u00f3wi\u0142, \u017ce sko\u0144czy\u0142 prawo na Uniwersytecie Warszawskim, ale jednocze\u015bnie pytany, sk\u0105d jest, zawsze odpowiada\u0142: \u201ez Brze\u015bcia”. Kolejny by\u0142y premier, a obecny prezydent Szymon Peres. Urodzi\u0142 si\u0119 w Wiszniewie na terytorium II RP. Teraz miasteczko to jest na Bia\u0142orusi. I gdy Peres przyje\u017cd\u017ca do Polski, m\u00f3wi, \u017ce jest \u017bydem z Polski, a jak jedzie na Bia\u0142oru\u015b, m\u00f3wi, \u017ce jest \u017bydem z Bia\u0142orusi. I my\u015bl\u0119, \u017ce w obu przypadkach ma racj\u0119. Kolejny przyk\u0142ad Icchak Szamir…<\/span><\/p>\n

Ten, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 o polskim antysemityzmie wyssanym z mlekiem matki?<\/b><\/h4>\n

Tak, ten. Urodzi\u0142 si\u0119 w R\u00f3\u017canej, kilka razy wypowiedzia\u0142 si\u0119 stereotypowo, bardzo negatywnie o Polakach. Jego ojciec zosta\u0142 bowiem zar\u0105bany siekier\u0105 przez s\u0105siada Polaka. Szamir pochodzi wi\u0119c z Polski, ale tak si\u0119 od niej oddali\u0142, \u017ce nie chcia\u0142by, \u017ceby kto\u015b okre\u015bla\u0142 go mianem polskiego \u017byda. Pewnie by si\u0119 za to obrazi\u0142. Tak wi\u0119c na pytanie, kto jest polskim \u017bydem, bardzo trudno odpowiedzie\u0107. Znacznie \u0142atwiej jest powiedzie\u0107, kto jest \u017bydem z Polski. Budowane w Warszawie muzeum powinno by\u0107 w\u0142a\u015bnie po\u015bwi\u0119cone \u017bydom z Polski.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce polskiego \u017byda mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 analizy DNA?<\/b><\/h4>\n

(\u015bmiech) O nie, to nie by\u0142by najlepszy pomys\u0142. Obawiam si\u0119, \u017ce wtedy trzeba by\u0142oby definicj\u0119 polskiego \u017byda rozszerzy\u0107 na ca\u0142y polski nar\u00f3d. Zbyt d\u0142ugo mieszkali\u015bmy w jednym pa\u0144stwie, zbyt d\u0142ugo tworzyli\u015bmy jedno spo\u0142ecze\u0144stwo, \u017ceby nasza krew si\u0119 nie zmiesza\u0142a. Ludzie \u017cyj\u0105 nie tylko obok siebie, ale tak\u017ce razem. Nie ma wi\u0119c Polaka, kt\u00f3ry nie mia\u0142by \u017cydowskiej krwi w swoich \u017cy\u0142ach, i nie ma polskiego \u017byda, kt\u00f3ry nie mia\u0142by w swoich \u017cy\u0142ach krwi polskiej.<\/span><\/p>\n

Czy polski \u017byd mo\u017ce si\u0119 obecnie urodzi\u0107 poza Polsk\u0105?<\/b><\/h4>\n

To problem kolejnych pokole\u0144. Ludzi, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 na \u015bwiat w rodzinach \u017byd\u00f3w z Polski, kt\u00f3re zamieszka\u0142y w Izraelu czy Ameryce. I tu dotykamy delikatnej sprawy. Trzeba o tym jednak powiedzie\u0107 otwarcie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 drugiego pokolenia polskich \u017byd\u00f3w niestety nie m\u00f3wi po polsku. Natomiast zupe\u0142nie inaczej jest w przypadku \u017byd\u00f3w z Niemiec, Rumunii czy W\u0119gier. Tam drugie pokolenie, a czasem nawet trzecie, znakomicie w\u0142ada j\u0119zykami starych ojczyzn.<\/span><\/p>\n

Dlaczego?<\/b><\/h4>\n

Odpowied\u017a jest bardzo przykra. \u017bydzi, kt\u00f3rzy wyjechali z Polski, mieli do niej uraz w sercu. Pierwsza du\u017ca fala emigracji to lata 20. XX wieku. Tak zwana fala Grabskiego. \u017bydzi zdecydowali si\u0119 w\u00f3wczas na emigracj\u0119, bo minister skarbu W\u0142adys\u0142aw Grabski wprowadzi\u0142 takie regu\u0142y opodatkowania \u201ezawod\u00f3w \u017cydowskich”, \u017ce czuli, i\u017c si\u0119 w Polsce dusz\u0105. Druga, wi\u0119ksza fala emigracji do Palestyny nast\u0105pi\u0142a w latach 30., po \u015bmierci marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, kiedy \u017bydzi poczuli, \u017ce w ich ojczy\u017anie dzieje si\u0119 co\u015b z\u0142ego. By\u0142 to moment, gdy endecja ca\u0142kowicie zdzicza\u0142a i nastroje zrobi\u0142y si\u0119 fatalne. W efekcie, gdy \u017bydzi znale\u017ali si\u0119 w innych krajach, nie chcieli ju\u017c przekazywa\u0107 polskiego j\u0119zyka i polskiej kultury swoim dzieciom. W Izraelu zacz\u0119li intensywnie uczy\u0107 si\u0119 hebrajskiego, a w Stanach Zjednoczonych angielskiego. To tymi j\u0119zykami starali si\u0119 rozmawia\u0107 w domach.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi pan, \u017ce w przypadku \u017byd\u00f3w niemieckich jest inaczej. Oni nie mieli do Niemc\u00f3w urazy?<\/b><\/h4>\n

To paradoks. To w Polsce \u017bydom przez 800 lat \u017cy\u0142o si\u0119 wr\u0119cz wspaniale. I dlatego rozczarowanie, gdy pojawi\u0142 si\u0119 w niej antysemityzm, by\u0142o wi\u0119ksze ni\u017c w innych krajach. Im z wy\u017cszego pu\u0142apu spadasz, tym bardziej boli zderzenie z ziemi\u0105. Oczywi\u015bcie wzrost nastroj\u00f3w antysemickich by\u0142 trendem og\u00f3lnoeuropejskim, ale w\u015br\u00f3d polskich \u017byd\u00f3w wywo\u0142a\u0142 najwi\u0119kszy szok. Po Polakach si\u0119 tego nie spodziewali.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Jak powinno wygl\u0105da\u0107?<\/b><\/h4>\n

Ca\u0142a Polska jest jednym wielkim Muzeum Historii \u017byd\u00f3w. Miasta, miasteczka, wsie, cmentarze, kamienice, synagogi. Tablica pos\u0142\u00f3w \u017cydowskich w Sejmie i jesziwa w Lublinie. Krak\u00f3w, Nowy S\u0105cz. Polska to ogromne, ciekawe i niestety dramatyczne muzeum \u017cydowskie. W sk\u0142ad jego eksponat\u00f3w wchodz\u0105 bowiem tak\u017ce \u2013 podkre\u015blam to z ca\u0142\u0105 moc\u0105 \u2013 niemieckie obozy zag\u0142ady. W 1939 roku w Polsce by\u0142o 3,5 miliona \u017byd\u00f3w. Do tego na ca\u0142ym \u015bwiecie mieszka\u0142o jeszcze kolejne 2 miliony \u017byd\u00f3w polskiego pochodzenia. Czyli w sumie jedna trzecia narodu! Cz\u0119\u015b\u0107, tak jak Polacy, wyjecha\u0142a za chlebem, cz\u0119\u015b\u0107 uciek\u0142a, cz\u0119\u015b\u0107 opu\u015bci\u0142a kraj po pogromie w Kielcach, a cz\u0119\u015b\u0107 komuni\u015bci wyrzucili w marcu 1968 roku. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 opu\u015bci\u0142a jednak Polsk\u0119 kominami Be\u0142\u017cca, Auschwitz, Treblinki czy Sobiboru…<\/span><\/p>\n

W jaki spos\u00f3b przedstawi\u0107 w muzeum Zag\u0142ad\u0119, aby jej koszmar ca\u0142kowicie nie przys\u0142oni\u0142 reszty ekspozycji?<\/b><\/h4>\n

Polska dla wielu \u017byd\u00f3w jest wielkim \u017cydowskim cmentarzem. W sytuacji, gdy w\u0142a\u015bnie Niemcy dokonali tutaj tak strasznego aktu ludob\u00f3jstwa, bardzo trudno b\u0119dzie stworzy\u0107 muzeum, kt\u00f3re zajmuje si\u0119 innymi sprawami ni\u017c Holokaust. Bo po takim dramacie nikt ju\u017c nie ma g\u0142owy do pochylania si\u0119 nad tym, co by\u0142o wcze\u015bniej. Przera\u017caj\u0105cy ogrom Holokaustu przes\u0142ania i spycha na dalszy plan wszystko inne. A prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce zwiedzaj\u0105cy natkn\u0105 si\u0119 na symbole Zag\u0142ady, ju\u017c id\u0105c do muzeum. Min\u0105 Umschlagplatz, min\u0105 pomnik Bohater\u00f3w Getta.<\/span><\/p>\n

C\u00f3\u017c wi\u0119c zrobi\u0107? Punkt ci\u0119\u017cko\u015bci przenie\u015b\u0107 na te 800 lat zgodnego wsp\u00f3\u0142\u017cycia?<\/b><\/h4>\n

Oczywi\u015bcie to niezwykle wa\u017cne. Nale\u017cy pokaza\u0107, \u017ce Polska by\u0142a krajem, kt\u00f3ry \u017byd\u00f3w przyj\u0105\u0142, wzi\u0105\u0142 w obron\u0119 i zapewni\u0142 im opiek\u0119. \u017be tu \u017cy\u0142o im si\u0119 najlepiej, tu kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 ich kultura, a Polska przez wieki by\u0142a centrum \u017cydowskiego \u017cycia. To bardzo wa\u017cne przes\u0142anie, kt\u00f3re musi si\u0119 znale\u017a\u0107 w muzeum. Problem jednak w tym, \u017ce takie projekty ju\u017c by\u0142y. Powsta\u0142y na ten temat ksi\u0105\u017cki i filmy. Dwa przyk\u0142ady z ostatnich lat. \u201eAtlas historii \u017byd\u00f3w polskich” oraz wydana przez \u201eRzeczpospolit\u0105” pi\u0119kna seria 38 zeszyt\u00f3w \u201e\u017bydzi polscy”. Wszystko zrobione \u0142adnie, estetycznie \u2013 tak jak to Polacy potrafi\u0105. Przecie\u017c to s\u0105 gotowe ekspozycje. Wystarczy tylko doda\u0107 eksponaty i mamy wystaw\u0119. Robienie tego po raz kolejny jest marnowaniem historycznej szansy, jak\u0105 stwarza muzeum.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119c pan proponuje?<\/b><\/h4>\n

Moim zdaniem historia \u017byd\u00f3w z Polski nie ko\u0144czy si\u0119 wraz z Holokaustem, czy jak chc\u0105 inni \u2013 wraz z rokiem 1968. Ta historia trwa. \u017bydzi z Polski podbili \u015bwiat! W\u0142a\u015bnie to trzeba pokaza\u0107 w warszawskim muzeum. To mo\u017ce zrobi\u0107 kolosalne wra\u017cenie na odwiedzaj\u0105cych. Polakach, \u017bydach, Amerykanach i innych narodach.<\/span><\/p>\n

Na przyk\u0142ad? Zacznijmy od Izraela. Przecie\u017c stworzyli to pa\u0144stwo polscy \u017bydzi. T\u0119 jedyn\u0105 bliskowschodni\u0105 demokracj\u0119, kt\u00f3ra odgrywa tak olbrzymi\u0105 rol\u0119 na \u015bwiecie. Ja przyjecha\u0142em do Izraela jako dziecko w 1947 roku i doskonale pami\u0119tam, \u017ce wsz\u0119dzie s\u0142ysza\u0142em polski j\u0119zyk, wsz\u0119dzie na wysokich stanowiskach spotyka\u0142em \u017byd\u00f3w z Polski. Na pocz\u0105tku wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1948 roku armia izraelska liczy\u0142a 45 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Ogromna cz\u0119\u015b\u0107 z tego to ludzie z Polski. Na koniec wojny, w marcu 1949, by\u0142o tych \u017co\u0142nierzy ju\u017c 135 tys. I zn\u00f3w \u2013 byli to m\u0119\u017cczy\u017ani ocaleli z Zag\u0142ady, w wi\u0119kszo\u015bci pochodz\u0105cy z Polski. Dotarli do Izraela na statkach z Europy i trafili prosto w szeregi armii. Byli krwaw\u0105 tac\u0105, na kt\u00f3rej dostali\u015bmy Pa\u0144stwo Izrael.<\/span><\/p>\n

Czyli bez \u017byd\u00f3w z Polski Izrael by\u0142by zupe\u0142nie innym pa\u0144stwem.<\/b><\/h4>\n

Pewnie by nie powsta\u0142. To oni zbudowali przecie\u017c ten kraj. Pierwszy rz\u0105d \u2013 13 ministr\u00f3w, z czego siedmiu z Polski. Pierwszy parlament \u2013 120 pos\u0142\u00f3w, z czego 51 proc. z Polski (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, by\u0142a to jedyna wi\u0119kszo\u015b\u0107 absolutna w historii Knesetu). Deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 39 podpis\u00f3w \u017cydowskich lider\u00f3w, z czego 21 z Polski. Uczeni, genera\u0142owie, pisarze, adwokaci, lekarze, politycy, ludzie kultury i sztuki. Wszyscy rektorzy Uniwersytetu Hebrajskiego. Z Polski przyjechali Natan Alterman, nasz najwybitniejszy poeta narodowy, Mosze Wile\u0144ski, nasz najwa\u017cniejszy kompozytor, kt\u00f3rego pie\u015bni \u015bpiewa do dzi\u015b ca\u0142y Izrael, Bronis\u0142aw Huberman, tw\u00f3rca wspania\u0142ej izraelskiej filharmonii. Tak mo\u017cna wymienia\u0107 bez ko\u0144ca. Dzisiejsza elita izraelska do dzi\u015b sk\u0142ada si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z potomk\u00f3w polskich \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Do Izraela wyjecha\u0142a jednak tylko cz\u0119\u015b\u0107 polskich \u017byd\u00f3w.<\/b><\/h4>\n

To prawda. Gdzie ich nie ma? Stany Zjednoczone, Australia, Kanada, pa\u0144stwa Europy Zachodniej. Wsz\u0119dzie tam \u017bydzi z Polski zrobili zawrotne kariery. Oni chyba zdobyli z po\u0142ow\u0119 wszystkich Nagr\u00f3d Nobla! We\u017amy Ameryk\u0119. 10 \u2013 15 procent miejsc w Kongresie, a do tego Hollywood. Przecie\u017c to tak\u017ce jest dzie\u0142o \u017byd\u00f3w z Polski. St\u0105d pochodzili i Goldwyn, i Mayer, i bracia Warner. Przecie\u017c ten cudny, m\u0105dry humor \u017cydowski takich tw\u00f3rc\u00f3w jak Woody Allen czy Peter Steinfeld to s\u0142ynny humor \u017cydowski rodem z \u0141odzi.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

To wszystko powinno zosta\u0107 pokazane w muzeum?<\/b><\/h4>\n

Oczywi\u015bcie! Nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107, dla kogo jest budowane to muzeum. Przede wszystkim dla Polak\u00f3w, z kt\u00f3rych wielu nie ma poj\u0119cia, czego ich dawni wsp\u00f3\u0142obywatele dokonali na \u015bwiecie. A przecie\u017c Polacy mog\u0105 by\u0107 dumni ze swoich \u017byd\u00f3w. Bo oni s\u0105 \u2013 czy tego chc\u0105, czy nie chc\u0105 \u2013 promotorami polsko\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie. (…)<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

Prof. Szewach Weis<\/strong>s – Politolog, polityk, dyplomata, w przesz\u0142o\u015bci przewodnicz\u0105cy Knesetu (1992-1996), ambasador Izraela w Polsce (2001-2003), kawaler Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

PIOTR ZYCHOWICZ<\/strong> – <\/span>By\u0142y dziennikarz \u201eRzeczpospolitej”, obecnie zast\u0119pca redaktora naczelnego tygodnika \u201eDo Rzeczy” i naczelny miesi\u0119cznika \u201eHistoria Do Rzeczy”. Autor ksi\u0105\u017cek (m.in. \u201ePakt Ribbentrop-Beck”, \u201eOb\u0142\u0119d ’44”)<\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szewach Weiss \/ Foto: PAP, Grzegorz Micha\u0142owski Izrael narodzi\u0142 si\u0119 w Polsce Piotr Zychowicz Plus Minus: W Warszawie budowane jest Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Kto to jest polski \u017byd? Szewach Weiss: Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. M\u00f3wimy bowiem o w\u0119druj\u0105cym narodzie, \u017cyj\u0105cym w kraju, kt\u00f3ry zmienia\u0142 granice. Nie mo\u017cemy narzuci\u0107 komu\u015b to\u017csamo\u015bci polskiego \u017byda, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101535"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101535"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101562,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101535\/revisions\/101562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}