{"id":102125,"date":"2023-02-19T17:05:50","date_gmt":"2023-02-19T15:05:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=102125"},"modified":"2023-02-13T11:18:05","modified_gmt":"2023-02-13T09:18:05","slug":"19-05-83","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=102125","title":{"rendered":"Iran: Wyprzeda\u017c klejnot\u00f3w rodzinnych, by kupi\u0107 lojalno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

Co robi autokrata, gdy jego baza poparcia jest wstrz\u0105sana powszechnymi protestami? Standardowa odpowied\u017a brzmi: stara si\u0119 uspokoi\u0107 zwolennik\u00f3w, zwi\u0119kszaj\u0105c ich przywileje, daj\u0105c im tym samym wi\u0119kszy udzia\u0142 w utrzymaniu status quo. Na zdj\u0119ciu: prezydent Iranu Ebrahim Raisi przemawia na wiecu przed by\u0142\u0105 ambasad\u0105 USA w Teheranie, 4 listopada 2022 r. (Zdj\u0119cie: Atta Kenare\/AFP via Getty Images)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Iran: Wyprzeda\u017c klejnot\u00f3w rodzinnych, by kupi\u0107 lojalno\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Amir Taheri<\/p>\n

<\/strong>T\u0142umaczenie: <\/span>Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n

Co robi autokrata, gdy jego baza poparcia jest wstrz\u0105sana powszechnymi protestami?<\/span><\/p>\n

Standardowa odpowied\u017a brzmi: stara si\u0119 uspokoi\u0107 zwolennik\u00f3w, zwi\u0119kszaj\u0105c ich przywileje, daj\u0105c im tym samym wi\u0119kszy udzia\u0142 w utrzymaniu\u00a0status quo<\/i>.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie pr\u00f3buje zrobi\u0107 “Najwy\u017cszy Przewodnik” Republiki Islamskiej, ajatollah Ali Chamenei, wydaj\u0105c edykt dotycz\u0105cy najwi\u0119kszego planu prywatyzacji w historii Iranu.<\/span><\/p>\n

Przedstawiony publicznie w zesz\u0142ym tygodniu program jest si\u00f3dmym tego rodzaju od czasu uruchomienia pierwszego 23 lata temu.<\/span><\/p>\n

Nowy program oferuje cztery nowo\u015bci:<\/span><\/p>\n

Po pierwsze, w przeciwie\u0144stwie do poprzednich program\u00f3w, nie ustanawia \u017cadnych ogranicze\u0144 co do tego, jakie aktywa materialne mo\u017cna sprzeda\u0107.<\/span><\/p>\n

Po drugie, zrzeka si\u0119 indywidualnego nadzoru sprawowanego przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w i Islamski Mad\u017clis (namiastk\u0119 parlamentu).<\/span><\/p>\n

Po trzecie, nie okre\u015bla \u017cadnych ogranicze\u0144 czasowych dla planu, w efekcie daj\u0105c siedmioosobowej koterii prawo do sprzeda\u017cy maj\u0105tku pa\u0144stwowego tak d\u0142ugo, jak uznaj\u0105 to za stosowne.<\/span><\/p>\n

Na koniec powo\u0142uje siedmioosobow\u0105 komisj\u0119, kt\u00f3ra ma nadzorowa\u0107 wdra\u017canie, jednocze\u015bnie zapewniaj\u0105c im nieodwo\u0142alny immunitet przed jakimkolwiek \u015bciganiem zwi\u0105zanym z programem.<\/span><\/p>\n

Ten ostatni punkt jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny, poniewa\u017c daje kilku osobom, kt\u00f3re wszystkie s\u0105 zwi\u0105zane z Korpusem Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej (IRGC), w\u0142adz\u0119 przekazywania nieokre\u015blonych aktyw\u00f3w publicznych komu tylko zechc\u0105.<\/span><\/p>\n

Rozdawanie przys\u0142ug jako spos\u00f3b na kupowanie lub utrzymywanie poparcia politycznego jest cech\u0105 Republiki Islamskiej od jej powstania w 1979 roku.<\/span><\/p>\n

W 1980 roku, kilka miesi\u0119cy po przej\u0119ciu w\u0142adzy, ajatollah Ruhollah Chomeini zatwierdzi\u0142 masowy program wyw\u0142aszcze\u0144 realizowany poza jak\u0105kolwiek formaln\u0105 struktur\u0105 pa\u0144stwow\u0105.<\/span><\/p>\n

W ramach tego planu tysi\u0105ce mu\u0142\u0142\u00f3w (lub os\u00f3b przebranych za mu\u0142\u0142\u00f3w i zapuszczaj\u0105cych brody na t\u0119 okazj\u0119) przej\u0119\u0142o w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105 w imieniu natychmiast utworzonych “islamskich organizacji charytatywnych”.<\/span><\/p>\n

W 1985 roku Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych poinformowa\u0142o, \u017ce przej\u0119to ponad 75 tysi\u0119cy firm i dom\u00f3w prywatnych, w wi\u0119kszo\u015bci od w\u0142a\u015bcicieli, kt\u00f3rzy uciekli z kraju.<\/span><\/p>\n

Zaj\u0119te nieruchomo\u015bci okre\u015blono jako “ghanimah<\/i>” (\u0142up wojenny) zgodnie z zasadami szariatu. Chomeini wyda\u0142 dekret, w kt\u00f3rym stwierdzi\u0142, \u017ce dopuszczalne jest odmawianie modlitw w skonfiskowanych maj\u0105tkach.<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnie rz\u0105dy prezydenta Abol-Hassana Bani-Sadra i premiera Mir-Husseina Mussaviego przeprowadzi\u0142y masow\u0105 nacjonalizacj\u0119, kt\u00f3ra zwi\u0119kszy\u0142a udzia\u0142 sektora publicznego w gospodarce z 55 procent za szacha do 70 procent.<\/span><\/p>\n

Nowy re\u017cim wykorzysta\u0142 ten schemat do nagradzania swoich zwolennik\u00f3w, tworz\u0105c miejsca pracy dla m\u0119\u017cczyzn i przekazuj\u0105c maj\u0105tek przedrewolucyjnych elit biznesowych nowopowsta\u0142ym elitom rewolucyjnym.<\/span><\/p>\n

By przytoczy\u0107 jeden przyk\u0142ad, ajatollah Hadi Ghaffrai, za\u0142o\u017cyciel Hezbollahu, nagle zosta\u0142 dyrektorem generalnym najwi\u0119kszego ira\u0144skiego producenta po\u0144czoch.<\/span><\/p>\n

Jednak na pocz\u0105tku lat 90. mu\u0142\u0142owie obawiali si\u0119, \u017ce porewolucyjna bur\u017cuazja nabiera kszta\u0142tu i mo\u017ce rzuci\u0107 wyzwanie re\u017cimowi.<\/span><\/p>\n

Aby zapobiec temu niebezpiecze\u0144stwu, \u00f3wczesny prezydent Ali-Akbar Hashemi Rafsand\u017cani rozwin\u0105\u0142 ide\u0119 “chosulati<\/i>\u00a0“, prywatno-publicznego sektora gospodarki kontrolowanego przez politycznych mu\u0142\u0142\u00f3w i ich sojusznik\u00f3w ze s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa wojskowego, poza zasadami sektora publicznego i prywatnego.<\/span><\/p>\n

Nowy schemat sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 gospodarki rentierskiej, w kt\u00f3rej dost\u0119p nie tylko do mo\u017cliwo\u015bci tworzenia maj\u0105tku, ale tak\u017ce do normalnych us\u0142ug publicznych jest zapewniony przez jeden kana\u0142: lojalno\u015b\u0107 wobec systemu i “Najwy\u017cszego Przewodnika”.<\/span><\/p>\n

Ten hybrydowy sektor sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z ponad 400 fundacji i organizacji charytatywnych r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, organizacji\u00a0ad hoc<\/i>, takich jak “Komitet Pomocy Imama”, “Komitet ds. Wdra\u017cania Rozkaz\u00f3w Imama”, funduszy i holding\u00f3w zwi\u0105zanych ze \u015bwi\u0119tymi sanktuariami, rzekomo nieoprocentowanych islamskich bank\u00f3w, firm ubezpieczeniowych, licznych realnych lub fikcyjnych sp\u00f3\u0142dzielni oraz ponad 30 nowo powsta\u0142ych firm us\u0142ugowych i doradczych zwi\u0105zanych g\u0142\u00f3wnie z przemys\u0142em naftowym.<\/span><\/p>\n

Sektor hybrydowy rozszerzy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na bran\u017c\u0119 transportow\u0105, b\u0119d\u0105c w\u0142a\u015bcicielem czterech linii lotniczych, sze\u015bciu linii \u017ceglugowych i kilku firm produkuj\u0105cych samochody, najwi\u0119kszego w kraju wykonawcy rob\u00f3t publicznych oraz kilku grup holdingowych i inwestycyjnych.<\/span><\/p>\n

Cztery sieci supermarket\u00f3w powi\u0105zane z IRGC i regularn\u0105 armi\u0105, sie\u0107 hoteli i o\u015brodk\u00f3w turystycznych, a tak\u017ce przej\u0119cie przemys\u0142u komunikacyjnego, w tym telefonii kom\u00f3rkowej i poczty, radykalnie zwi\u0119kszy\u0142y udzia\u0142 tego sektora w gospodarce.<\/span><\/p>\n

W ramach sektora IRGC kontrolowa\u0142 25 port\u00f3w, z kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 importowa\u0107 i eksportowa\u0107 towary bez przechodzenia przez normalne kana\u0142y celne.<\/span><\/p>\n

Do roku 2000, kiedy uruchomiono pierwszy formalny program prywatyzacji, sektor hybrydowy stanowi\u0142 20 procent gospodarki narodowej.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug profesora Hassana Mansoura, wybitnego ira\u0144skiego ekonomisty, w 2022 r. sektor publiczny stanowi\u0142 61 proc. gospodarki, z czego 39 proc. przypad\u0142o na hybrydowy i na kurcz\u0105cy si\u0119 klasyczny sektor prywatny.<\/span><\/p>\n

Pojawienie si\u0119 gospodarki rentierskiej mo\u017cna opisa\u0107 poprzez kolejne skandale korupcyjne, w wi\u0119kszo\u015bci z udzia\u0142em genera\u0142\u00f3w IRGC.<\/span><\/p>\n

Stephane A. Dudoignon, francuski specjalista ds. IRGC, pisze, \u017ce to podczas drugiej kadencji prezydenta Rafsand\u017caniego korupcja sta\u0142a si\u0119 systemowa, co oznacza, \u017ce nie by\u0142a ju\u017c wyj\u0105tkiem od regu\u0142y, ale sam\u0105 regu\u0142\u0105; w\u0142a\u015bciwie stylem \u017cycia.<\/span><\/p>\n

Czasami skandale zmusza\u0142y re\u017cim do aresztowania niekt\u00f3rych wy\u017cszych oficer\u00f3w IRGC, takich jak Masood Mehrdadi, niegdy\u015b znany jako “ekonomiczny m\u00f3zg” IRGC, i organizowania proces\u00f3w pokazowych. Kilka innych wybitnych postaci IRGC, takich jak genera\u0142owie Ahmad Vahidi, pierwszy szef Si\u0142 Kuds, Muhammad Baker Kalibaf, Hussein Tala, Muhammad Esmail Kowthari, Rostam Kassemi i Huszang Allah-Dad, g\u0142\u00f3wny skarbnik Si\u0142 Kuds, oraz D\u017camaleddin Aberumand s\u0105 zamieszani w domniemane sprawy korupcyjne od 1989 roku.<\/span><\/p>\n

Nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c genera\u0142 broni Kassem Solejmani by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wymieniany jako g\u0142\u00f3wny udzia\u0142owiec w ponad 20 przedsi\u0119biorstwach w Iranie, Iraku, Syrii i Libanie, kontroluj\u0105c jednocze\u015bnie tajny bud\u017cet Si\u0142 Kuds, co zwalnia\u0142o go z kontroli prawnej ze strony Rady Ministr\u00f3w lub Mad\u017clisu.<\/span><\/p>\n

Przekazywanie maj\u0105tku publicznego wybranym zwolennikom ma charakter rutynowy.<\/span><\/p>\n

Zwolennik, zwykle starszy oficer IRGC lub starszy mu\u0142\u0142a, zabezpiecza niskooprocentowan\u0105 po\u017cyczk\u0119 z banku pa\u0144stwowego, aby kupi\u0107 pa\u0144stwowe aktywa po najni\u017cszej cenie. Prawie zawsze jest to tylko formalno\u015b\u0107. Po nabyciu aktyw\u00f3w nowy w\u0142a\u015bciciel zak\u0142ada sp\u00f3\u0142k\u0119 i sprzedaje cz\u0119\u015b\u0107 swoich udzia\u0142\u00f3w innym, osi\u0105gaj\u0105c ogromny zysk. Ci, kt\u00f3rzy nabywaj\u0105 najlepsze nieruchomo\u015bci, maj\u0105 wyj\u0105tkowo du\u017ce zyski.<\/span><\/p>\n

Zwykle cz\u0119\u015b\u0107 zysk\u00f3w jest od razu chowana na rachunkach bankowych za granic\u0105.<\/span><\/p>\n

Program umo\u017cliwia r\u00f3wnie\u017c re\u017cimowi przetworzenie na biznesmen\u00f3w ogromnej liczby genera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych IRGC i armia regularna produkuj\u0105 ka\u017cdego roku.<\/span><\/p>\n

Obecna czystka w korpusie oficerskim dodaje pilno\u015bci najnowszemu planowi prywatyzacji.<\/span><\/p>\n

Pozostaje jeden problem: czy zdemobilizowani lub emerytowani genera\u0142owie b\u0119d\u0105 na tyle pewni przysz\u0142o\u015bci re\u017cimu, by przyst\u0105pi\u0107 do oferowanego programu przetwarzania ich?<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co robi autokrata, gdy jego baza poparcia jest wstrz\u0105sana powszechnymi protestami? Standardowa odpowied\u017a brzmi: stara si\u0119 uspokoi\u0107 zwolennik\u00f3w, zwi\u0119kszaj\u0105c ich przywileje, daj\u0105c im tym samym wi\u0119kszy udzia\u0142 w utrzymaniu status quo. Na zdj\u0119ciu: prezydent Iranu Ebrahim Raisi przemawia na wiecu przed by\u0142\u0105 ambasad\u0105 USA w Teheranie, 4 listopada 2022 r. (Zdj\u0119cie: Atta Kenare\/AFP via Getty […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102125"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102125"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102141,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102125\/revisions\/102141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}