{"id":102238,"date":"2023-03-31T17:00:48","date_gmt":"2023-03-31T15:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=102238"},"modified":"2023-03-25T09:08:15","modified_gmt":"2023-03-25T07:08:15","slug":"24-09-82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=102238","title":{"rendered":"Zaskoczeni naukowcy: Jak bardzo uporz\u0105dkowany jest Uk\u0142ad S\u0142oneczny"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Zaskoczeni naukowcy: Jak bardzo uporz\u0105dkowany jest Uk\u0142ad S\u0142oneczny<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Krzysztof Fija\u0142ek<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Uk\u0142ad S\u0142oneczny jest bardzo uporz\u0105dkowany\/Shutterstock<\/em><\/span><\/p>\n

Budowa Uk\u0142adu S\u0142onecznego nale\u017cy do najrzadziej wyst\u0119puj\u0105cych we wszech\u015bwiecie. Naukowcy ze Szwajcarii w opublikowanych w\u0142a\u015bnie wynikach bada\u0144 wyrazili zdziwienie, jak bardzo na tle innych system uporz\u0105dkowany jest uk\u0142ad, w kt\u00f3rym \u017cyjemy.<\/strong><\/span><\/h4>\n

W Uk\u0142adzie S\u0142onecznym panuje wyra\u017any porz\u0105dek – ma\u0142e, skaliste planety, takie jak Wenus, Ziemia i Mars orbituj\u0105 blisko gwiazdy. Du\u017ce, gazowe i lodowe olbrzymy takie jak Jowisz, Saturn czy Neptun, poruszaj\u0105 si\u0119 natomiast po d\u0142ugich, dalekich orbitach.<\/b><\/span><\/p>\n

Jak zwracaj\u0105 uwag\u0119 eksperci z Uniwersytetu w Bernie i kilku innych szwajcarskich o\u015brodk\u00f3w badawczych, ju\u017c dawno obserwacje wskazywa\u0142y na to, \u017ce taka aran\u017cacja planet jest rzadka.<\/span><\/p>\n

“Ponad dekad\u0119 temu astronomowie, na podstawie obserwacji prowadzonych prze\u0142omowym wtedy teleskopem Keplera, stwierdzili, \u017ce s\u0105siaduj\u0105ce z sob\u0105 planety w innych systemach zwykle s\u0105, pod wzgl\u0119dem masy i rozmiar\u00f3w podobne do siebie jak dwie krople wody” – wyja\u015bnia dr Lokesh Mishra, g\u0142\u00f3wny autor pracy opublikowanej w\u0142a\u015bnie, w pi\u015bmie “Astronomy & Astrophysics”<\/b><\/u><\/a>.<\/span><\/p>\n

Przez d\u0142ugi czas nie by\u0142o jednak wiadomo, czy takie obserwacje nie by\u0142y wynikiem ogranicze\u0144 stosowanych wtedy metod.<\/span><\/p>\n

Teraz szwajcarscy specjali\u015bci pokazali, \u017ce istniej\u0105 cztery typy planetarnych system\u00f3w. “Nazywamy te uk\u0142ady podobnym, uporz\u0105dkowanym, odwrotnym oraz mieszanym” – m\u00f3wi dr Mishra.<\/span><\/p>\n

“Wyja\u015bnia to m.in., dlaczego dowody na istnienie takich uk\u0142ad\u00f3w znajdowano w czasie pierwszych miesi\u0119cy pracy teleskopu Keplera” – dodaje astronom.<\/span><\/p>\n

Badaczy zaskoczy\u0142o jednocze\u015bnie, \u017ce systemy uporz\u0105dkowane, do kt\u00f3rych nale\u017cy Uk\u0142ad S\u0142oneczny, wyst\u0119puj\u0105 najrzadziej.<\/b><\/span><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o to, jakie czynniki decyduj\u0105 o architekturze danego systemu, badacze wymieniaj\u0105 m.in. mas\u0119 dysku py\u0142u i gazu, z kt\u00f3rych planety powstaj\u0105 oraz ilo\u015b\u0107 ci\u0119\u017ckich pierwiastk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

“Z niewielkich dysk\u00f3w o niedu\u017cej masie i przy gwiazdach z niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 ci\u0119\u017cszych pierwiastk\u00f3w powstaj\u0105 uk\u0142ady podobne. Du\u017ce, masywne dyski przy gwiazdach bogatych w ci\u0119\u017ckie pierwiastki daj\u0105 pocz\u0105tek uporz\u0105dkowanym i odwrotnym systemom. Uk\u0142ady mieszane powstaj\u0105 z dysk\u00f3w \u015bredniej wielko\u015bci. Dynamiczne oddzia\u0142ywania mi\u0119dzy planetami – takie jak kolizje i ucieczki – tak\u017ce wp\u0142ywaj\u0105 na finaln\u0105 architektur\u0119” – m\u00f3wi dr Mishra.<\/span><\/p>\n

“Niezwyk\u0142ym aspektem tych wynik\u00f3w jest to, \u017ce \u0142\u0105cz\u0105 one pocz\u0105tkowe warunki formowania si\u0119 planet z mierzalnym parametrem – architektur\u0105 uk\u0142adu. Dziel\u0105 je miliardy lat ewolucji. Po raz pierwszy uda\u0142o si\u0119 nam przerzuci\u0107 most nad t\u0105 gigantyczn\u0105 czasow\u0105 przepa\u015bci\u0105 i uzyska\u0107 daj\u0105ce si\u0119 sprawdzi\u0107 przewidywania. Ekscytuj\u0105ce b\u0119dzie obserwowanie, jak teoria ta wytrzymuje pr\u00f3b\u0119 czasu” – podsumowuje prof. Alibert.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zaskoczeni naukowcy: Jak bardzo uporz\u0105dkowany jest Uk\u0142ad S\u0142oneczny Krzysztof Fija\u0142ek Uk\u0142ad S\u0142oneczny jest bardzo uporz\u0105dkowany\/Shutterstock Budowa Uk\u0142adu S\u0142onecznego nale\u017cy do najrzadziej wyst\u0119puj\u0105cych we wszech\u015bwiecie. Naukowcy ze Szwajcarii w opublikowanych w\u0142a\u015bnie wynikach bada\u0144 wyrazili zdziwienie, jak bardzo na tle innych system uporz\u0105dkowany jest uk\u0142ad, w kt\u00f3rym \u017cyjemy. W Uk\u0142adzie S\u0142onecznym panuje wyra\u017any porz\u0105dek – ma\u0142e, skaliste […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102238"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102238"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102397,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102238\/revisions\/102397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}