{"id":102626,"date":"2023-03-11T17:09:14","date_gmt":"2023-03-11T15:09:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=102626"},"modified":"2023-03-05T14:10:58","modified_gmt":"2023-03-05T12:10:58","slug":"11-09-74","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=102626","title":{"rendered":"Prof. M. Wo\u0142os: niezale\u017cnie od skali zbrodni taki ludob\u00f3jca jak Stalin dla Putina i jego otoczenia b\u0119dzie punktem odniesienia"},"content":{"rendered":"

Prof. Mariusz Wo\u0142os. Fot. PAP\/M. Obara<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Prof. M. Wo\u0142os: niezale\u017cnie od skali zbrodni taki ludob\u00f3jca jak Stalin dla Putina i jego otoczenia b\u0119dzie punktem odniesienia<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Niezale\u017cnie od skali zbrodni taki ludob\u00f3jca jak Stalin dla Putina i jego otoczenia b\u0119dzie punktem odniesienia jako przyw\u00f3dca, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 kraj ku wielko\u015bci \u2013 m\u00f3wi PAP prof. Mariusz Wo\u0142os, historyk z Instytutu Historii PAN oraz Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN. 70 lat temu, 5 marca 1953 r., zmar\u0142 dyktator ZSRS J\u00f3zef Stalin.<\/strong><\/p>\n

\n

Polska Agencja Prasowa: Czy Stalin by\u0142 w wi\u0119kszym stopniu wyznawc\u0105 komunizmu, buduj\u0105cym imperium sowieckie, czy raczej Wielkorusem, zapatrzonym w imperium car\u00f3w i buduj\u0105cym je w kostiumie kraju komunistycznego? Czy dla dyktatora wzorem by\u0142 w wi\u0119kszym stopniu Lenin, czy wybitni i brutalni w\u0142adcy dawnej Rosji, tacy jak Iwan Gro\u017any?<\/strong><\/p>\n

Prof. Mariusz Wo\u0142os:<\/strong>\u00a0My\u015bl\u0119, \u017ce te wzory, do kt\u00f3rych odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 Stalin, nie s\u0105 z sob\u0105 sprzeczne. Je\u015bli Stalin by\u0142by wy\u0142\u0105cznie ortodoksyjnym komunist\u0105, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce to najlepszy ustr\u00f3j na \u015bwiecie, to po pakcie Ribbentrop-Mo\u0142otow nie wyda\u0142by Hitlerowi na \u015bmier\u0107 niemieckich komunist\u00f3w. To \u201edrobiazg\u201d, ale symboliczny.<\/span><\/p>\n

\n

W mojej opinii Stalin by\u0142 wielkoruskim szowinist\u0105, kt\u00f3ry chcia\u0142 odbudowa\u0107 imperium rosyjskie. W du\u017cej mierze uda\u0142o mu si\u0119 tego dokona\u0107, poniewa\u017c rozszerzy\u0142 granice swojego pa\u0144stwa i jego stref\u0119 interes\u00f3w do rozmiar\u00f3w, o kt\u00f3rych Lenin i carowie mogli tylko pomarzy\u0107.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W mojej opinii Stalin by\u0142 wielkoruskim szowinist\u0105, kt\u00f3ry chcia\u0142 odbudowa\u0107 imperium rosyjskie. W du\u017cej mierze uda\u0142o mu si\u0119 tego dokona\u0107, poniewa\u017c rozszerzy\u0142 granice swojego pa\u0144stwa i jego stref\u0119 interes\u00f3w do rozmiar\u00f3w, o kt\u00f3rych Lenin i carowie mogli tylko pomarzy\u0107. Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce do budowy imperium i supermocarstwa wykorzystywa\u0142 ideologi\u0119 komunistyczn\u0105, ale wy\u0142\u0105cznie w swojej interpretacji. Nie tolerowa\u0142 komunist\u00f3w od siebie niezale\u017cnych. Krwawa rozprawa z trockizmem jest tego najlepszym dowodem. Ta sama uwaga odnosi si\u0119 do mordowania starych bolszewik\u00f3w-leninowc\u00f3w czy tzw. kosmopolit\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych nie brakowa\u0142o przecie\u017c ideowych komunist\u00f3w, tyle tylko, \u017ce my\u015bl\u0105cych innymi kategoriami. Stalin nie by\u0142 wi\u0119c ortodoksyjnym komunist\u0105. Bez w\u0105tpienia by\u0142 wielkoruskim szowinist\u0105, toleruj\u0105cym wy\u0142\u0105cznie pogl\u0105dy zgodne ze swoimi.<\/span><\/p>\n

PAP: M\u00f3wi si\u0119, \u017ce Rosjanie przywi\u0105zani s\u0105 do zasady \u201edobry car, \u017ali bojarzy\u201d. Czy z tej zasady, je\u015bli obowi\u0105zuje ona tak\u017ce po upadku ZSRS, wynika zapomnienie zbrodni Stalina lub ich \u201eu\u015bwi\u0119cenie\u201d w imi\u0119 budowy przez Stalina pot\u0119\u017cnego imperium\u201d?<\/strong><\/p>\n

Prof. M. Wo\u0142os:\u00a0<\/strong>System totalitarny bazuje na kilku filarach, m.in. na propagandzie, wywo\u0142ywaniu euforii mas, kulcie jednostki i strachu. Te wszystkie elementy nie tylko wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y, ale i wpisywa\u0142y si\u0119 w retoryk\u0119 zgodn\u0105 z zasad\u0105 \u201edobry car, \u017ali bojarzy\u201d i opart\u0105 na przekonaniu, \u017ce Stalin tward\u0105 r\u0119k\u0105 dobrze kieruje wielkim krajem. Ta idea osi\u0105gn\u0119\u0142a sw\u00f3j szczyt po zwyci\u0119stwie ZSRS w \u201ewielkiej wojnie ojczy\u017anianej\u201d. \u015awiadomie u\u017cywam tego okre\u015blenia wojny niemiecko-sowieckiej, sk\u0105din\u0105d bardzo popularnego w propagandzie obecnego re\u017cimu na Kremlu, kt\u00f3re pozwala\u0142o spo\u0142ecze\u0144stwu ZSRS i wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji widzie\u0107 tylko to, na co pozwoli dyktator. To przekonanie, wzmocnione propagand\u0105, w latach II wojny \u015bwiatowej sprawia\u0142o, \u017ce \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej umierali z imieniem Stalina na ustach. W\u00f3wczas Stalin odwo\u0142a\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do carskiej przesz\u0142o\u015bci i tradycji walki z naje\u017ad\u017acami z Zachodu. Komunizm to system, kt\u00f3ry potrafi si\u0119 b\u0142yskawicznie przepoczwarzy\u0107 pod wp\u0142ywem zagro\u017cenia. Stalin natychmiast po 22 czerwca 1941 r. u\u017cy\u0142 nacjonalizmu, przywr\u00f3ci\u0142 tradycyjne stopnie wojskowe, w propagandzie zaprzestano opluwania dziej\u00f3w Rosji przed 1917 r.<\/span><\/p>\n

W ten spos\u00f3b Stalin stworzy\u0142 w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy wra\u017cenie, \u017ce walcz\u0105 przede wszystkim za swoj\u0105 ojczyzn\u0119, a nie za urzeczywistnienie imperialistycznych idei. Na przyk\u0142ad w grudniu 1941 r., w czasie wizyty w Moskwie gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego, pokaza\u0142 w\u0142asnym wsp\u00f3\u0142obywatelom i mi\u0119dzynarodowej opinii publicznej, \u017ce czasy, gdy Polak\u00f3w opluwano i eksterminowano, nale\u017c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci. By\u0142o to dzia\u0142anie koniunkturalne, niezb\u0119dne w danym momencie, w\u0142a\u015bnie w okresie najwi\u0119kszego zagro\u017cenia dla przetrwania pa\u0144stwa sowieckiego. Komuni\u015bci w sowieckim wydaniu sztuk\u0119 propagandy opanowali lepiej ni\u017c dr Joseph Goebbels.<\/span><\/p>\n

PAP: Co w postrzeganiu Stalina w Rosji zmieni\u0142o si\u0119 po rozpocz\u0119ciu pierwszego etapu wojny z Ukrain\u0105 w 2014 r.?<\/strong><\/p>\n

Prof. M. Wo\u0142os:\u00a0<\/strong>Wiosn\u0105 2014 r. uczestniczy\u0142em w konferencji naukowej w Omsku na Syberii i tam by\u0142em \u015bwiadkiem pierwszej agresji Rosji na Ukrain\u0119. W\u015br\u00f3d Rosjan, mimo ogromnej odleg\u0142o\u015bci od Ukrainy, dostrzeg\u0142em b\u0142yskawiczny wzrost nastroj\u00f3w nacjonalistycznych. Tak zadzia\u0142a\u0142 przekaz propagandowy o wielkiej, niezwyci\u0119\u017conej imperialnej Rosji, kt\u00f3ra mo\u017ce zrobi\u0107 wszystko. Dzi\u015b moje stosunki z tamtejszymi historykami zosta\u0142y ograniczone do minimum. Mam przyjaci\u00f3\u0142 w\u015br\u00f3d rosyjskich elit intelektualnych, g\u0142\u00f3wnie humanistycznych, kt\u00f3rzy jako ludzie wykszta\u0142ceni doskonale wiedz\u0105, na czym polega ten system. Wiedz\u0105 to co ja, ale boj\u0105 si\u0119. Raczej nie \u017cyj\u0105 w strachu przed utrat\u0105 \u017cycia, lecz utrat\u0105 pracy, ograniczeniem zarobk\u00f3w i zepchni\u0119ciem na margines. Utrzymywanie kontakt\u00f3w, cho\u0107by mailowych, z przyjaci\u00f3\u0142mi z \u201ewra\u017cego Zachodu\u201d, przedstawianego jako zagro\u017cenie dla istnienia Rosji, mo\u017ce by\u0107 dla nich bardzo gro\u017ane. Rozumiem ten punkt widzenia, ale ich nie rozgrzeszam.<\/span><\/p>\n

\n

Dzi\u015b wzoruje si\u0119 na jego metodach Putin. Odwo\u0142uje si\u0119 do \u201ewielkiej wojny ojczy\u017anianej\u201d i przedstawia dokonan\u0105 przez siebie agresj\u0119 jako obron\u0119 warto\u015bci Rosji przed ca\u0142ym \u015bwiatem, zw\u0142aszcza zdegenerowanym Zachodem. Ta narracja to wielka kalka dawnego przekazu sowieckiego.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Wci\u0105\u017c jednak niekt\u00f3rzy z grona moich rosyjskich znajomych czasami nadal si\u0119 do mnie odzywaj\u0105. To wyraz odwagi z ich strony. Cz\u0119\u015b\u0107 wyjecha\u0142a z Rosji jeszcze przed wojn\u0105 i w mojej opinii te\u017c s\u0105 ofiarami tego konfliktu, poniewa\u017c nie godz\u0105 si\u0119 na powr\u00f3t do pa\u0144stwa, kt\u00f3rego metody dzia\u0142ania w ich przekonaniu przypominaj\u0105 jako \u017cywo ustr\u00f3j faszystowski.<\/span><\/p>\n

Od os\u00f3b, kt\u00f3re zna\u0142em od lat, s\u0142ysza\u0142em w\u00f3wczas wiele s\u0142\u00f3w o \u201ema\u0142ej Polsce\u201d w cieniu wielkiej Rosji. Nawet ci, kt\u00f3rzy znali Polsk\u0119 i Europ\u0119, ulegali podbijaniu b\u0119benka nacjonalistycznego, wr\u0119cz szowinistycznego. Tak robi\u0142 towarzysz Stalin, aby sterowa\u0107 masami. Dzi\u015b wzoruje si\u0119 na jego metodach Putin. Odwo\u0142uje si\u0119 do \u201ewielkiej wojny ojczy\u017anianej\u201d i przedstawia dokonan\u0105 przez siebie agresj\u0119 jako obron\u0119 warto\u015bci Rosji przed ca\u0142ym \u015bwiatem, zw\u0142aszcza zdegenerowanym Zachodem. Ta narracja to wielka kalka dawnego przekazu sowieckiego, kt\u00f3ry niestety oddzia\u0142uje na spo\u0142ecze\u0144stwo rosyjskie, b\u0119d\u0105ce przecie\u017c przez siedem dekad, czyli przez trzy pokolenia, zanurzone kompletnie w systemie sowieckim. Obowi\u0105zuj\u0105ce w\u00f3wczas wzory mog\u0105 by\u0107 wi\u0119c z \u0142atwo\u015bci\u0105 wykorzystywane przez dzisiejszych w\u0142adc\u00f3w Rosji. Tak si\u0119 te\u017c dzieje. Szczeg\u00f3lnie istotne jest propagowanie przekonania o wy\u017cszo\u015bci Rosjan i d\u0105\u017cenie do odbudowy systemu bipolarnego z czas\u00f3w zimnej wojny, kt\u00f3ry by\u0142 wielkim osi\u0105gni\u0119ciem Stalina spe\u0142nionym pod koniec jego \u017cycia.<\/span><\/p>\n

PAP: Czy kiedykolwiek po rozpadzie ZSRS w roku 1991 zaistnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kowitej destalinizacji i desowietyzacji Rosji, nie takiej jak za czas\u00f3w Jelcyna, a nawet za rz\u0105d\u00f3w Putina – tylko ograniczonego upami\u0119tniania i dokumentowania zbrodni Stalina i ca\u0142ego systemu sowieckiego?<\/strong><\/p>\n

Prof. M. Wo\u0142os:\u00a0<\/strong>Wiele os\u00f3b odpowiedzia\u0142oby, \u017ce szansa na spe\u0142nienie si\u0119 takiego scenariusza zaistnia\u0142a na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, gdy otwierano cz\u0119\u015bciowo archiwa, m.in. dotycz\u0105ce zbrodni katy\u0144skiej. Moim zdaniem pe\u0142na desowietyzacja i destalinizacja nie by\u0142a mo\u017cliwa nawet w\u00f3wczas. Na przeszkodzie sta\u0142o wtedy i nadal stoi m.in. podczepienie Stalina do \u201ewielkiego zwyci\u0119stwa\u201d nad Niemcami w 1945 r. Mit \u201ewielkiej wojny ojczy\u017anianej\u201d, kultywowany zw\u0142aszcza od czas\u00f3w Bre\u017cniewa, jest niezwykle potrzebny spo\u0142ecze\u0144stwu rosyjskiemu, poniewa\u017c stanowi nie tylko element \u015bwiadomo\u015bci historycznej, ale r\u00f3wnie\u017c obywatelskiej, kszta\u0142tuj\u0105cy stosunek do pa\u0144stwa i pa\u0144stwowo\u015bci. Je\u015bli \u201erozstajemy si\u0119\u201d z towarzyszem Stalinem, to rzucamy cie\u0144 na ten mit, bo to przecie\u017c Stalin sta\u0142 w\u00f3wczas na czele zwyci\u0119skiego mocarstwa i tworzy\u0142 nowy porz\u0105dek w ramach Wielkiej Tr\u00f3jki. W powszechnej opinii Stalin by\u0142 tak\u017ce tw\u00f3rc\u0105 pot\u0119gi gospodarczej, kt\u00f3rej symbolem jest cho\u0107by metro w Moskwie i setki miast oraz dzielnic zbudowanych w stylu \u201ebaroku stalinowskiego\u201d. Wsz\u0119dzie wida\u0107 \u201er\u0119k\u0119 Stalina\u201d i wp\u0142ywa to na my\u015blenie o tej postaci.<\/span><\/p>\n

Jest co\u015b jeszcze, o czym ma\u0142o si\u0119 m\u00f3wi. Prawdziwa destalinizacja i desowietyzacja wymaga\u0142yby ods\u0142oni\u0119cia do ko\u0144ca mechanizm\u00f3w sprawowania w\u0142adzy, pocz\u0105wszy od czas\u00f3w Lenina i Stalina a\u017c po 1991 r., a mo\u017ce i dalej. Mam na my\u015bli niepomiernie rozbudowane donosicielstwo, r\u00f3wnie\u017c w ramach najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodzin, szpiegomani\u0119, zagraniczn\u0105 agentur\u0119 i agentur\u0119 wp\u0142ywu oraz inwigilacj\u0119 cudzoziemc\u00f3w. Ukazanie skali tych zjawisk by\u0142oby i dzisiaj szokuj\u0105ce, a zarazem przera\u017caj\u0105ce dla Rosjan. System ten nigdy nie zosta\u0142 do ko\u0144ca ujawniony. W\u0142a\u015bnie dlatego archiwa otwarto tylko cz\u0119\u015bciowo. Z wypracowanych w czasach Zwi\u0105zku Sowieckiego mechanizm\u00f3w korzysta dzi\u015b pe\u0142n\u0105 gar\u015bci\u0105 putinizm. Sam Putin jest najlepszym uciele\u015bnieniem przeniesienia sowieckich wzorc\u00f3w sterowania spo\u0142ecze\u0144stwem do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, ale i uciele\u015bnieniem si\u0142y oraz trwa\u0142o\u015bci ludzi wywodz\u0105cych si\u0119 z sowieckich s\u0142u\u017cb specjalnych.<\/span><\/p>\n

Niezale\u017cnie od skali zbrodni taki ludob\u00f3jca jak Stalin dla Putina i jego otoczenia b\u0119dzie punktem odniesienia jako przyw\u00f3dca, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 kraj ku wielko\u015bci, odbudowa\u0142 imperium i stworzy\u0142 stref\u0119 zale\u017cno\u015bci w Europie \u015arodkowej. Rosjanom wi\u0119c nie tak \u0142atwo rozsta\u0107 si\u0119 z mitem wielko\u015bci Stalina, bo jest on potrzebny i nawet je\u015bli nie b\u0119dzie wykorzystywany zbyt cz\u0119sto w spos\u00f3b bezpo\u015bredni, to b\u0119dzie si\u0119 kry\u0142 w my\u015bleniu elit rz\u0105dz\u0105cych Rosj\u0105, a nie tylko skrajnych wyznawc\u00f3w kwestionuj\u0105cych jego zbrodnie. Jestem bardzo sceptyczny i s\u0105dz\u0119, \u017ce to rozstanie b\u0119dzie bardzo trudne. Wielu Rosjan my\u015bli kategoriami imperialistycznymi, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce w centrum ich pami\u0119ci historycznej s\u0105 w\u0142adcy, kt\u00f3rzy rozszerzali granice Rosji i umacniali jej znaczenie na arenie mi\u0119dzynarodowej: Iwan Gro\u017any, Piotr Wielki, Katarzyna II, Aleksander I, Miko\u0142aj I oraz w\u0142a\u015bnie towarzysz Stalin. Ludzie tacy jak Putin chcieliby do tego grona \u201ewielkich\u201d do\u0142\u0105czy\u0107, zbieraj\u0105c \u201eziemie ruskie\u201d i kreuj\u0105c Rosj\u0119 na supermocarstwo, stanowi\u0105ce o losach \u015bwiata, abstrahuj\u0105c przy tym od realnych mo\u017cliwo\u015bci osi\u0105gni\u0119cia tak okre\u015blonych cel\u00f3w (ub\u00f3stwo niema\u0142ej cz\u0119\u015bci obywateli, problemy demograficzne, brak alternatywy dla ropy i gazu jako absolutnie podstawowego \u017ar\u00f3d\u0142a dochodu do bud\u017cetu itd.). Wielu Rosjanom takie dzia\u0142ania bardzo odpowiadaj\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

Skutkiem trwania tego imperializmu jest tak\u017ce obecna wojna przeciwko Ukrainie. Nawet je\u015bli zako\u0144czy si\u0119 w 2023 r., to nadal b\u0119dzie trwa\u0142a ukrai\u0144ska pami\u0119\u0107 o pope\u0142nionych przez Rosjan zbrodniach.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Z drugiej strony pami\u0119tajmy, \u017ce skutkiem trwania tego imperializmu jest tak\u017ce obecna wojna przeciwko Ukrainie. Nawet je\u015bli zako\u0144czy si\u0119 w 2023 r., to nadal b\u0119dzie trwa\u0142a ukrai\u0144ska pami\u0119\u0107 o pope\u0142nionych przez Rosjan zbrodniach. Co r\u00f3wnie istotne, w ci\u0105gu ostatnich dwunastu miesi\u0119cy dokona\u0142 si\u0119 proces jednoczenia i przyspieszonego tworzenia nowoczesnego narodu ukrai\u0144skiego na ca\u0142ym terytorium tego pa\u0144stwa, a nie wy\u0142\u0105cznie na zachodzie czy w centralnej cz\u0119\u015bci. To s\u0105 procesy nieodwracalne. Po wojnie po obu stronach pozostanie nienawi\u015b\u0107. W tym sensie nienawi\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w jest i b\u0119dzie najwi\u0119ksz\u0105 kl\u0119sk\u0105 Rosji.(PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Mariusz Wo\u0142os. Fot. PAP\/M. Obara Prof. M. Wo\u0142os: niezale\u017cnie od skali zbrodni taki ludob\u00f3jca jak Stalin dla Putina i jego otoczenia b\u0119dzie punktem odniesienia Micha\u0142 Szuka\u0142a Niezale\u017cnie od skali zbrodni taki ludob\u00f3jca jak Stalin dla Putina i jego otoczenia b\u0119dzie punktem odniesienia jako przyw\u00f3dca, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 kraj ku wielko\u015bci \u2013 m\u00f3wi PAP prof. Mariusz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102626"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102651,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102626\/revisions\/102651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}