{"id":102893,"date":"2023-03-15T17:09:17","date_gmt":"2023-03-15T15:09:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=102893"},"modified":"2023-03-15T11:56:05","modified_gmt":"2023-03-15T09:56:05","slug":"21-09-83","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=102893","title":{"rendered":"Katastrofa demokracji, czy katastrofa w demokracji."},"content":{"rendered":"

Demonstrators against the judicial reform in Jerusalem, 13 February 2023<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Katastrofa demokracji, czy katastrofa w demokracji12 min czytania<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski: <\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Stanis\u0142aw Obirek nale\u017cy do\u00a0tych autor\u00f3w, \u017ce\u00a0kt\u00f3rymi zgadzam si\u0119 w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci spraw. By\u0142oby dziwne, gdyby\u015bmy zgadzali we\u00a0wszystkim, r\u00f3\u017cnimy si\u0119 i\u00a0to\u00a0bardzo mocno w\u00a0sprawie, kt\u00f3ra\u00a0nad\u00a0Wis\u0142\u0105 ma\u0142o kogo interesuje. W\u00a0dalekim Izraelu od\u00a0lat m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o\u00a0konieczno\u015bci zreformowania relacji mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105, wykonawcz\u0105 i\u00a0s\u0105downicz\u0105. Stanis\u0142aw Obirek napisa\u0142\u00a0kr\u00f3tki artyku\u0142<\/a>\u00a0pod wymownym tytu\u0142em \u201eKatastrofa demokracji w\u00a0Izraelu\u201d.<\/strong><\/span><\/h4>\n

Nie\u00a0zamierza\u0142em o\u00a0tej\u00a0reformie pisa\u0107 z\u00a0prostego powodu, to\u00a0jest temat, kt\u00f3ry\u00a0mnie przerasta. Pr\u00f3buj\u0119 co\u015b z\u00a0tego zamieszania zrozumie\u0107 i\u00a0zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce\u00a0znajduj\u0119 si\u0119 na\u00a0bardzo niepewnym gruncie. O\u00a0katastrofie demokracji w\u00a0Izraelu s\u0142ysz\u0119 od\u00a0dziesi\u0105tk\u00f3w lat, a\u00a0ta\u00a0najnowsza wydaje mi\u00a0si\u0119 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca i\u00a0rzeczywi\u015bcie jest gro\u017ana.<\/span><\/p>\n

Czy\u00a0jest gro\u017ana dlatego,\u00a0 \u017ce\u00a0wprowadzana reforma niszczy demokracj\u0119, czy\u00a0jest gro\u017ana dlatego, \u017ce\u00a0polityczne rozr\u00f3by mog\u0105 narazi\u0107 i\u00a0bez\u00a0tego bardzo nara\u017cony kraj?<\/span><\/p>\n

Zacznijmy od\u00a0tego, co\u00a0wida\u0107 z\u00a0Dobrzynia nad\u00a0Wis\u0142\u0105. Od\u00a0kilku lat Izrael mia\u0142 bardzo chaotyczne rz\u0105dy, gdy\u017c\u00a0nie\u00a0udawa\u0142o si\u0119 wybra\u0107 stabilnej koalicji.\u00a0Izraelska ordynacja wyborcza ma\u00a0bardzo niski pr\u00f3g dla partii politycznych, wszystkie rz\u0105dy kleci si\u0119 z\u00a0partii i\u00a0partyjek, wi\u0119c\u00a0rozlatuj\u0105 si\u0119 z\u00a0byle powodu.\u00a0<\/strong>Efekt taki, \u017ce\u00a0wybory odbywaj\u0105 si\u0119 w\u00a0tym kraju cz\u0119\u015bciej ni\u017c w\u00a0innych. Innym problemem jest brak konstytucji. Izraelski parlament mia\u0142 po\u00a0og\u0142oszeniu niepodleg\u0142o\u015bci konstytucj\u0119 uchwali\u0107, ale\u00a0nie\u00a0uda\u0142a mu\u00a0si\u0119 ta\u00a0sztuka, jak twierdz\u0105 jedni z\u00a0powodu wojny, a\u00a0jak m\u00f3wi\u0105 inni z\u00a0powodu\u00a0 swar\u00f3w mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy\u00a0mieli w\u00a0Jerozolimie uzgodni\u0107 konstytucyjne regu\u0142y.\u00a0Tak\u00a0czy\u00a0inaczej, konstytucji jak nie\u00a0by\u0142o, tak\u00a0nie\u00a0ma, a\u00a0rol\u0119 konstytucji pe\u0142ni\u0105 ustawy zasadnicze.\u00a0<\/strong>Nie\u00a0jest to\u00a0jedyny na\u00a0\u015bwiecie demokratyczny kraj bez\u00a0konstytucji, pytanie, czy\u00a0te\u00a0ustawy zasadnicze dobrze odgrywaj\u0105 swoj\u0105 rol\u0119 zast\u0119pcz\u0105.\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Izrael ma\u00a0ich 13, ale\u00a0to\u00a0nie\u00a0liczba tych ustaw jest pechowa. Powstawa\u0142y w\u00a0r\u00f3\u017cnych okresach, uchwalano je\u00a0zwyk\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w obecnych akurat w\u00a0Knesecie pos\u0142\u00f3w. Nowy rz\u0105d wni\u00f3s\u0142 pod\u00a0obrady Knesetu projekt zmian zasad wyboru s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego i\u00a0kilka innych poprawek do\u00a0ustawy zasadniczej o\u00a0s\u0105dach i\u00a0ustawy zasadniczej o\u00a0rz\u0105dzie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Najkr\u00f3cej rzecz bior\u0105c zaproponowano i\u00a0przeg\u0142osowano w\u00a0pierwszym czytaniu:<\/span><\/p>\n

    \n
  1. \n
      \n
    1. Powo\u0142anie parlamentarnej komisji wybieraj\u0105cej kandydat\u00f3w do\u00a0S\u0105du Najwy\u017cszego, kt\u00f3rych\u00a0ostatecznie mianuje prezydent. Komisji ma\u00a0przewodniczy\u0107 minister sprawiedliwo\u015bci, ma\u00a0mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c dw\u00f3ch zast\u0119pc\u00f3w z\u00a0ministerstwa, do\u00a0komisji wchodzi trzech pos\u0142\u00f3w Knesetu, prezes S\u0105du Najwy\u017cszego i\u00a0dw\u00f3ch wskazanych przez\u00a0s\u0105d s\u0119dzi\u00f3w SN. (Sk\u0142ad komisji parlamentarnej b\u0119dzie si\u0119 zmienia\u0142 po\u00a0ka\u017cdych wyborach parlamentarnych.)<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
        \n
      1. \n
          \n
        1. Reforma ogranicza urz\u0119dowanie prezesa i\u00a0wiceprezesa SN\u00a0do\u00a0jednej sze\u015bcioletniej kadencji, a\u00a0po\u00a0zako\u0144czeniu funkcji mog\u0105 nadal pozosta\u0107 jako zwykli s\u0119dziowie SN.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
            \n
          1. \n
              \n
            1. Kolejna poprawka stanowi, \u017ce\u00a0\u017caden s\u0105d, w\u00a0tym SN, nie\u00a0b\u0119dzie mia\u0142 prawa uchylania b\u0105d\u017a ograniczania Ustaw Zasadniczych. \u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                \n
              1. \n
                  \n
                1. SN\u00a0mo\u017ce orzec, \u017ce\u00a0proponowana przez\u00a0Kneset ustawa jest sprzeczna z\u00a0prawem ale\u00a0takie orzeczenie wymaga\u0107 b\u0119dzie poparcia decyzji przez\u00a013 z\u00a015 s\u0119dzi\u00f3w.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                  Inn\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3ra\u00a0wzbudza wiele kontrowersji, jest sprawa znajduj\u0105ca si\u0119 obecnie w\u00a0komisji parlamentarnej, kt\u00f3ra\u00a0dotyczy tzw. doradcy prawnego rz\u0105du. Jest to\u00a0funkcja \u0142\u0105cz\u0105ca zar\u00f3wno prokuratora generalnego, doradcy prawnego, jak i\u00a0swego rodzaju ombudsmana. Jest to\u00a0kombinacja, kt\u00f3rej\u00a0nie\u00a0spotykamy w\u00a0\u017cadnym innym kraju. Propozycja zmierza do\u00a0rozdzielenia tych funkcji z\u00a0wyra\u017anym zdefiniowaniem jednakowo uprawnie\u0144, relacji z\u00a0innymi instytucjami, trybu podejmowania decyzji oraz\u00a0mo\u017cliwo\u015bci odwo\u0142ania od\u00a0ich decyzji. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

                  Wola\u0142bym, \u017ceby\u00a0ocen\u0119 tych propozycji robi\u0142 kto\u015b z\u00a0kompetencjami profesor \u0141\u0119towskiej, ale\u00a0nawet laik maj\u0105cy rozeznanie na\u00a0temat zasad konstytucyjnych regulacji w\u00a0krajach takich jak USA, Wielka Brytania czy\u00a0Szwecja nie\u00a0mo\u017ce oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce\u00a0por\u00f3wnywanie tych reform do\u00a0tego, co\u00a0robi\u0105 partie rz\u0105dz\u0105ce w\u00a0Polsce lub na\u00a0W\u0119grzech jest, najdelikatniej m\u00f3wi\u0105c, niestosowne.\u00a0<\/strong>Dopiero po\u00a0zaznajomieniu si\u0119 z\u00a0tym, co\u00a0reforma zmienia, mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 zastanawia\u0107 si\u0119 nad\u00a0pytaniem, w\u00a0jakim stopniu uzasadniona by\u0142a krytyka istniej\u0105cego dot\u0105d stanu rzeczy. Czy, jak twierdz\u0105 krytycy, r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105, wykonawcz\u0105 i\u00a0s\u0105downicz\u0105 istotnie by\u0142a zachwiana i\u00a0to\u00a0w\u00a0stopniu, kt\u00f3ry\u00a0zmienia\u0142 system w\u00a0jurystokracj\u0119? Przyjaciel z\u00a0Izraela, nie\u00a0bez\u00a0ironii, pisze, \u017ce\u00a0izraelska konstytucja przypomina Talmud. Jest tych 13 ustaw zasadniczych, kt\u00f3re s\u0105\u00a0niesp\u00f3jne i\u00a0ma\u0142o precyzyjne, za\u00a0to\u00a0ka\u017cdy s\u0105d mo\u017ce sobie dowolnie dopisywa\u0107 komentarze, poprawki i\u00a0instrukcje wykonawcze, co\u00a0w\u00a0efekcie doprowadzi\u0142o do\u00a0uzurpowania sobie w\u0142adzy prawnik\u00f3w nad\u00a0w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i\u00a0wykonawcz\u0105. Co\u00a0wi\u0119cej, S\u0105d Najwy\u017cszy by\u0142 praktycznie instytucj\u0105 samoodtwarzaj\u0105c\u0105 si\u0119. Jego zdaniem zmiana przybli\u017ca izraelski S\u0105d Najwy\u017cszy do\u00a0Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z\u00a0mocniejszym umocowaniem w\u00a0parlamencie.<\/span><\/p>\n

                  Mo\u017cna i\u00a0warto dyskutowa\u0107 o\u00a0tym, w\u00a0jakim stopniu te\u00a0krytyki s\u0105\u00a0uzasadnione, jednak patrz\u0105c z\u00a0boku warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0obecna dyskusja w\u00a0samym Izraelu jest raczej sporem politycznym i\u00a0walk\u0105 o\u00a0w\u0142adz\u0119 ni\u017c dyskusj\u0105 merytoryczn\u0105.\u00a0<\/strong>Zdaj\u0105c sobie z\u00a0tego spraw\u0119, prezydent Herzog wylewa oliw\u0119 na\u00a0wzburzone fale. Ile mo\u017ce z\u00a0tego zrozumie\u0107 postronny obserwator znad Wis\u0142y? Kiedy prezydent kraju\u00a0m\u00f3wi<\/a>\u00a0\u201ejest jeszcze czas na\u00a0dialog\u201d i\u00a0zwraca si\u0119 do\u00a0rz\u0105dz\u0105cej koalicji \u201eznajd\u017acie spos\u00f3b na\u00a0przekonanie opozycji do\u00a0negocjacji\u201d, ja\u00a0s\u0142ysz\u0119 w\u00a0jego g\u0142osie rozpacz. Izraelska opozycja s\u0142yszy co\u00a0innego:<\/span><\/p>\n

                  \n

                  Prezydent zrezygnowa\u0142 z\u00a0naczelnej zasady, kt\u00f3r\u0105 sam ustali\u0142: zamro\u017cenia ustawodawstwa w\u00a0stanie, w\u00a0jakim by\u0142 przed\u00a0g\u0142osowaniem w\u00a0komisji i\u00a0plenum. Wygl\u0105da na\u00a0to, \u017ce\u00a0my\u015bli, \u017ce\u00a0jest prezydentem Likudu, a\u00a0nie\u00a0prezydentem pa\u0144stwa. Zamiast zaj\u0105\u0107 zdecydowane stanowisko przeciwko \u2018Ustawie Zasadniczej: Dyktatura\u2019, obwinia setki tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rzy\u00a0wyszli na\u00a0ulice, jako winnych zaistnia\u0142ej sytuacji, a\u00a0nie\u00a0tych, kt\u00f3rzy\u00a0pr\u00f3buj\u0105 zamordowa\u0107 demokracj\u0119, powinien wyj\u015b\u0107 i\u00a0o\u015bwiadczy\u0107, \u017ce\u00a0jest to\u00a0ustawa niekonstytucyjna<\/strong>\u00a0\u2013 napisali organizatorzy protestu przeciw reformie.<\/p>\n<\/blockquote>\n

                  Czy\u00a0w\u00a0tej\u00a0sytuacji istnieje szansa na\u00a0przekonanie opozycji do\u00a0dialogu? Premier apelowa\u0142 do\u00a0opozycji o\u00a0negocjacje przed\u00a0pierwszym czytaniem i\u00a0ponawia wezwania do\u00a0dialogu nadal, ale, jak si\u0119 wydaje, z\u00a0drugiej strony jest wy\u0142\u0105cznie zacietrzewienie. Projekt przeszed\u0142 pierwsze czytanie, prawdopodobnie przejdzie kolejne i\u00a0stanie si\u0119 prawem. \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

                  Dlaczego jestem krytyczny wobec artyku\u0142u profesora Obirka o\u00a0\u201ekatastrofie demokracji w\u00a0Izraelu\u201d, kt\u00f3ry\u00a0jest oparty przede wszystkim na\u00a0\u201eanalizie\u201d przedstawionej przez\u00a0modnego izraelskiego pisarza? Yuval Noah Harari nie\u00a0prezentuje czytelnikom samej reformy. Jego analiza jest wieloprzymiotnikowa. Czytelnik dowiaduje si\u0119, \u017ce\u00a0\u201enie\u00a0jest reform\u0105 s\u0105downictwa, ale\u00a0bardziej przypomina antydemokratyczny zamach stanu\u201d, \u017ce\u00a0\u201eskrajnie prawicowa koalicja dosz\u0142a do\u00a0 w\u0142adzy\u201d, \u017ce\u00a0wprowadza \u201eniezwykle kontrowersyjne ustawy\u201d.<\/span><\/p>\n

                  \n

                  W\u00a0nowym re\u017cimie prawnym nie\u00a0jest jasne, co\u00a0powstrzyma\u0142oby obecny lub przysz\u0142y rz\u0105d przed\u00a0uchwaleniem praw, kt\u00f3re na\u00a0przyk\u0142ad zamykaj\u0105 opozycyjne gazety, odmawiaj\u0105 robotnikom prawa do\u00a0strajku, znosz\u0105 wolno\u015b\u0107 akademick\u0105, kryminalizuj\u0105 homoseksualizm, delegalizuj\u0105 partie arabskie, mog\u0105 pozbawi\u0107 praw wyborczych obywateli arabskich lub \u2013 co\u00a0by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejsze \u2013 mog\u0105 zmieni\u0107 sam system wyborczy w\u00a0spos\u00f3b gwarantuj\u0105cy trwa\u0142e utrzymanie w\u0142adzy.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

                  Czy\u00a0jest cie\u0144 podstaw do\u00a0takich insynuacji? Ja\u00a0ich nie\u00a0widz\u0119, mo\u017ce jestem w\u00a0b\u0142\u0119dzie, ale\u00a0dla mnie ten akapit jest wystarczaj\u0105cym powodem, \u017ceby\u00a0autora tych s\u0142\u00f3w uzna\u0107 za\u00a0przeciwie\u0144stwo autorytetu i\u00a0cz\u0142owieka niezas\u0142uguj\u0105cego na\u00a0uwag\u0119.<\/span><\/p>\n

                  W\u00a0komentarzu pod\u00a0artyku\u0142em Stanis\u0142awa Obirka napisa\u0142em, \u017ce\u00a0\u201ekrytyka jakiejkolwiek reformy bez\u00a0podawania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w proponowanych zmian nie\u00a0jest krytyk\u0105, jest czym\u015b zupe\u0142nie innym\u201d. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

                  Profesor Obirek zareagowa\u0142 wezwaniem \u201eniech czytelnicy rozs\u0105dz\u0105 kto ma\u00a0racj\u0119\u201d. Jak maj\u0105 rozs\u0105dzi\u0107, kto ma\u00a0racj\u0119, je\u015bli nadal nie\u00a0dostarczymy im\u00a0informacji, na\u00a0czym polega reforma i\u00a0o\u00a0co\u00a0toczy si\u0119 sp\u00f3r?<\/span><\/p>\n

                  Ze\u00a0Stanis\u0142awem Obirkiem \u0142\u0105czy nas bardzo wiele. By\u0107 mo\u017ce na\u00a0pierwszym miejscu wymieni\u0142bym wsp\u00f3ln\u0105 alergi\u0119 na\u00a0obecno\u015b\u0107 religii w\u00a0polityce (prawdopodobnie mnie \u0142atwiej dostrzec religijny fanatyzm w\u00a0niekt\u00f3rych \u015bwieckich partiach). \u0141\u0105cz\u0105 nas lewicowe warto\u015bci, ale\u00a0obawiam si\u0119, \u017ce\u00a0mamy r\u00f3\u017cne pogl\u0105dy na\u00a0temat tego, kto o\u00a0tych warto\u015bciach tylko\u00a0m\u00f3wi, a\u00a0kto je\u00a0wzgl\u0119dnie skutecznie realizuje. Zdecydowanie r\u00f3\u017cni nas spos\u00f3b patrzenia na\u00a0polityk\u0119. W\u00a0ocenie jakiegokolwiek zdarzenia jak ognia unikam wyj\u015bciowej klasyfikacji lewica-prawica, staraj\u0105c si\u0119 zrozumie\u0107, co\u00a0kto m\u00f3wi i\u00a0robi, bez\u00a0zabawy w\u00a0\u201ekogo kocham, kogo lubi\u0119\u201d. Staram si\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0naj\u0142atwiej wprowadzaj\u0105 mnie w\u00a0b\u0142\u0105d ludzie, kt\u00f3rych\u00a0szanuj\u0119 i\u00a0podziwiam, a\u00a0najtrudniej ludzie, kt\u00f3rych\u00a0darz\u0119 g\u0142\u0119bok\u0105 niech\u0119ci\u0105.<\/strong>\u00a0Ci\u00a0drudzy s\u0105\u00a0dla mnie niebezpieczni w\u00a0inny spos\u00f3b, mog\u0119 (i\u00a0prawdopodobnie cz\u0119sto tak\u00a0si\u0119 dzieje), nie\u00a0zauwa\u017ca\u0107, kiedy maj\u0105 racj\u0119. \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

                  Tu\u00a0zaczyna si\u0119 moja g\u0142\u00f3wna krytyka tego apelu, by\u015bmy s\u0105dzili, \u017ce\u00a0w\u00a0Izraelu jest jaka\u015b katastrofa demokracji. Autor zaczyna sw\u00f3j artyku\u0142 od\u00a0etykietek; izraelski s\u0105d najwy\u017cszy jest zagro\u017cony przez\u00a0rz\u0105dz\u0105c\u0105 nacjonalistyczno-religijn\u0105 koalicj\u0119, premier Izraela jest \u201ejak wiadomo jednym z\u00a0najbardziej przebieg\u0142ych polityk\u00f3w\u201d, \u201ekoalicjanci wymykaj\u0105 si\u0119 spod kontroli sprytnego Bibi\u201d. Jako antropolog autor powinien wiedzie\u0107, \u017ce\u00a0pakuje si\u0119 w\u00a0pu\u0142apk\u0119, \u017ce\u00a0przy tym stylu nawet przy najlepszej woli trudno go\u00a0pos\u0105dzi\u0107 o\u00a0bezstronno\u015b\u0107. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

                  Z\u00a0pewno\u015bci\u0105 r\u00f3\u017cnimy si\u0119 w\u00a0ocenie Benjamina Netanjahu. Moim zdaniem jest to\u00a0przede wszystkim autor izraelskiego cudu gospodarczego. (\u017baden polityk na\u00a0\u015bwiecie nie\u00a0zas\u0142uguje na\u00a0to, \u017ceby\u00a0na\u00a0niego patrze\u0107 przez\u00a0r\u00f3\u017cowe okulary, wszystkim nale\u017cy patrze\u0107 na\u00a0r\u0119ce, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0polityka jest brudn\u0105 gr\u0105, a\u00a0jej uczestnicy nie\u00a0maj\u0105 na\u00a0og\u00f3\u0142 moralnych skrupu\u0142\u00f3w, pr\u00f3buj\u0105c zniszczy\u0107 swoich oponent\u00f3w. Dotyczy to\u00a0r\u00f3wnie\u017c przeciwnik\u00f3w Benjamina Netanjahu).<\/span><\/p>\n

                  Obirek z\u00a0zapa\u0142em cytuje niegdy\u015b nies\u0142ychanie zas\u0142u\u017conego oficera, kt\u00f3ry\u00a0dzi\u015b, powodowany fanatyzmem, zach\u0119ca do\u00a0podwa\u017cania bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Czy\u00a0ten zachwyt jest uzasadniony?<\/span><\/p>\n

                  Obecna izraelska koalicja rz\u0105dz\u0105ca mo\u017ce budzi\u0107 obawy (w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci u\u00a0takich zaciek\u0142ych zwolennik\u00f3w rozdzia\u0142u pa\u0144stwa i\u00a0ko\u015bcio\u0142a jak ja). Poprzednia koalicja budzi\u0142a obawy swoj\u0105 mia\u0142ko\u015bci\u0105 programu \u201etylko nie\u00a0Bibi\u201d.<\/span><\/p>\n

                  Zarzut, \u017ce\u00a0reforma s\u0105downictwa jest pr\u00f3b\u0105 ucieczki Netanjahu przed\u00a0odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105 jest zwyczajnie nieodpowiedzialny. Ani powr\u00f3t do\u00a0w\u0142adzy nie\u00a0zatrzyma\u0142 procesu tego polityka, ani proponowana reforma nie\u00a0chroni polityk\u00f3w izraelskich przed\u00a0odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105. Innymi s\u0142owy Autor informuje nas o\u00a0swoich uprzedzeniach, a\u00a0nie\u00a0o\u00a0faktach.<\/span><\/p>\n

                  A\u00a0wreszcie troska o\u00a0mniejszo\u015bci.\u00a0Reforma w\u00a0\u017caden spos\u00f3b nie\u00a0zmienia statusu arabskich obywateli Izraela, a\u00a0je\u015bli komu\u015b si\u0119 tak\u00a0wydaje, to\u00a0trzeba to\u00a0jednak pokaza\u0107, gdy\u017c\u00a0w\u00a0innym przypadku takie twierdzenia s\u0105\u00a0go\u0142os\u0142owne.\u00a0<\/strong>Netanjahu w\u00a0swojej d\u0142ugiej s\u0142u\u017cbie na\u00a0stanowisku premiera zrobi\u0142 dla spo\u0142eczno\u015bci arabskiej znacznie wi\u0119cej ni\u017c kt\u00f3rykolwiek inny polityk izraelski. Powstanie pot\u0119\u017cnej arabskiej klasy \u015bredniej, radykalna poprawa arabskiej o\u015bwiaty, to\u00a0bez\u00a0w\u0105tpienia jego osobista zas\u0142uga.<\/span><\/p>\n

                  Stanowisko opozycji wobec tej\u00a0reformy jest faktycznie katastrof\u0105. Jest nie\u00a0tylko\u00a0rezygnacj\u0105 z\u00a0parlamentarnego rozwi\u0105zywania politycznych spor\u00f3w, jest gro\u017anym\u00a0 uderzeniem w\u00a0bezpiecze\u0144stwo kraju.<\/span><\/p>\n

                  Pisz\u0119 ten tekst bezpo\u015brednio po\u00a0terrorystycznym ataku \u017cydowskich osadnik\u00f3w na\u00a0arabsk\u0105 osad\u0119 za\u00a0zielon\u0105 lini\u0105. Ten atak zosta\u0142 stanowczo pot\u0119piony przez\u00a0premiera i\u00a0prezydenta. Sprawcy zostali natychmiast aresztowani i\u00a0nikt nie\u00a0ma\u00a0w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce\u00a0zostan\u0105 os\u0105dzeni z\u00a0ca\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105 prawa. (O\u00a0przepraszam, prawdopodobnie przywo\u0142ywany przez\u00a0Stanis\u0142awa Obirka pisarz jest pewien, \u017ce\u00a0ta\u00a0straszna koalicja ich os\u0142oni). \u017bydowskie pa\u0144stwo, niezale\u017cnie od\u00a0tego, kto rz\u0105dzi, karze ka\u017cdy terroryzm, ka\u017cd\u0105 pr\u00f3b\u0119 samowolnego wymierzania sprawiedliwo\u015bci. Autonomia Palesty\u0144ska terror nagradza.<\/strong>\u00a0Jeden polityk koalicji Zivka Fogel, na\u00a0domiar z\u0142ego przewodnicz\u0105cy Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Knesetu, powiedzia\u0142 co\u015b, co\u00a0s\u0142usznie spowodowa\u0142o burz\u0119:<\/span><\/p>\n

                  \n

                  wczoraj z\u00a0Huwary przyjecha\u0142 terrorysta.\u00a0Zamkni\u0119ta, spalona Huwara \u2013 to\u00a0jest to, co\u00a0chc\u0119 zobaczy\u0107.\u00a0To jedyny spos\u00f3b na\u00a0osi\u0105gni\u0119cie odstraszania.\u00a0Po morderstwie takim jak wczorajsze potrzebujemy spalenia wiosek, kiedy IDF nie\u00a0podejmuje dzia\u0142a\u0144.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

                  Te\u00a0s\u0142owa po\u00a0ca\u0142ej serii morderczych zamach\u00f3w, po\u00a0kt\u00f3rych\u00a0ka\u017cda \u015bmier\u0107 \u017cydowskiej ofiary by\u0142a witana szale\u0144stwem rado\u015bci w\u00a0palesty\u0144skich miastach, by\u0142yby ostro potraktowane, nawet gdyby\u00a0pad\u0142y z\u00a0ust prywatnej osoby. Powiedzia\u0142 to\u00a0jednak polityk i\u00a0pose\u0142 z\u00a0ramienia rz\u0105dz\u0105cej koalicji. Nic dziwnego, \u017ce\u00a0wywo\u0142a\u0142y stanowcze protesty ze\u00a0wszystkich stron. (Chcia\u0142bym, \u017ceby\u00a0w\u00a0naszym spo\u0142ecze\u0144stwie nieodpowiedzialne s\u0142owa wywo\u0142ywa\u0142y tak\u00a0stanowcze reakcje.) \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

                  Mog\u0119 by\u0107 niech\u0119tnie nastawiony do\u00a0obecno\u015bci religijnych partii w\u00a0obecnej koalicji, ale\u00a0nie\u00a0widz\u0119 najmniejszych podstaw do\u00a0obaw o\u00a0izraelsk\u0105 demokracj\u0119, chocia\u017c izraelskie spo\u0142ecze\u0144stwo, podobnie jak spo\u0142ecze\u0144stwa wielu innych kraj\u00f3w, jest nie\u00a0tylko\u00a0bardzo podzielone, ale\u00a0coraz bardziej nieufne wobec parlamentarnych metod rozwi\u0105zywania spor\u00f3w i\u00a0coraz bardziej podatne na\u00a0emocjonalne, wyprane z\u00a0fakt\u00f3w argumenty. To\u00a0gro\u017anie ostrze\u017cenie dla nas wszystkich, gdy\u017c\u00a0jest to\u00a0trend, kt\u00f3ry\u00a0w\u00a0\u017caden spos\u00f3b nie\u00a0jest geograficznie ograniczony.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n

                  P.S<\/strong>. Ju\u017c po\u00a0napisaniu tego tekstu dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce\u00a0minister Bezalel Smotrich powiedzia\u0142 w\u00a0\u015brod\u0119, \u017ce, arabska osada, na\u00a0kt\u00f3r\u0105 napadli\u00a0 \u017cydowscy osadnicy, powinna by\u0107 zlikwidowana przez\u00a0IDF. Niezale\u017cnie od\u00a0tego, czy\u00a0ta\u00a0osada jest siedliskiem terroryst\u00f3w, czy\u00a0nie, jest to\u00a0bardzo niedobry rozw\u00f3j sytuacji, kt\u00f3rego\u00a0konsekwencje s\u0105\u00a0trudne do\u00a0przewidzenia.<\/span><\/p>\n

                  \n

                  Andrzej Koraszewski<\/strong> – Publicysta i pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny. <\/strong>Ur. 26 marca\u00a01940w\u00a0Szymbarku, by\u0142y dziennikarz\u00a0BBC<\/a>, wiceszef polskiej sekcji BBC, i\u00a0publicysta paryskiej \u201eKultury<\/a>\u201d.\u00a0Wi\u0119cej w\u00a0Wikipedii<\/a><\/strong>.<\/em><\/span><\/p>\n

                  Facebook<\/strong><\/a><\/em><\/span><\/p>\n

                  \n
                  \n
                  \n
                  \n

                  Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
                  \nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
                  \nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
                  \n<\/em>                  webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

                  \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                  Demonstrators against the judicial reform in Jerusalem, 13 February 2023 Katastrofa demokracji, czy katastrofa w demokracji12 min czytania Andrzej Koraszewski: Stanis\u0142aw Obirek nale\u017cy do\u00a0tych autor\u00f3w, \u017ce\u00a0kt\u00f3rymi zgadzam si\u0119 w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci spraw. By\u0142oby dziwne, gdyby\u015bmy zgadzali we\u00a0wszystkim, r\u00f3\u017cnimy si\u0119 i\u00a0to\u00a0bardzo mocno w\u00a0sprawie, kt\u00f3ra\u00a0nad\u00a0Wis\u0142\u0105 ma\u0142o kogo interesuje. W\u00a0dalekim Izraelu od\u00a0lat m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o\u00a0konieczno\u015bci zreformowania relacji mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102893"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102893"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102906,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102893\/revisions\/102906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}