{"id":103027,"date":"2023-03-21T17:09:42","date_gmt":"2023-03-21T15:09:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=103027"},"modified":"2023-03-21T12:58:41","modified_gmt":"2023-03-21T10:58:41","slug":"27-09-82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=103027","title":{"rendered":"Po\u017cegna\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci, wr\u00f3ci\u0107 do zasad"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/USA1.jpg\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/studioopinii.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/studio.png\" alt=\"\" width=\"35%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/studioopinii.pl\/archiwa\/232986\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Po\u017cegna\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci, wr\u00f3ci\u0107 do zasad<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/9\/9d\/Scene_at_the_Signing_of_the_Constitution_of_the_United_States.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>Podpisanie amerykanskiej Konstytucji 17 wrzesnia 1787r. Obraz Howarda Chandlera Christy z 1940 roku<\/em><\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>Sukces zachodniej cywilizacji nie\u00a0opiera si\u0119 na\u00a0posiadaniu lepszej prawdy. \u0179r\u00f3d\u0142em tego sukcesu by\u0142a, jak si\u0119 wydaje, akceptacja metod weryfikowania prawdy. Nie\u00a0by\u0142a to, bro\u0144 bo\u017ce, powszechna akceptacja, zgo\u0142a przeciwnie, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, logiczna analiza, empiryczne badania, poszanowanie regu\u0142 gry i\u00a0arbitra\u017cu, to\u00a0wszystko s\u0105\u00a0warto\u015bci nieustannie kwestionowane. Zwolennicy namaszczonej przez\u00a0\u201eBoga\u201d w\u0142adzy oraz\u00a0autorytetu pochodz\u0105cego od\u00a0\u201eBoga\u201d nie\u00a0daj\u0105 za\u00a0wygran\u0105, wi\u0119c\u00a0nagle papieska \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jest polsk\u0105 racj\u0105 stanu. Lewicowy rewolucyjny romantyzm wydaje si\u0119 znacznie bardziej atrakcyjny od\u00a0t\u0119pego tradycjonalizmu, ale\u00a0\u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 te\u017c nie\u00a0gardzi i\u00a0zawsze got\u00f3w jest po\u015bwi\u0119ci\u0107 empiryczne metody weryfikowania prawdy na\u00a0rzecz p\u0142omiennych idei i\u00a0braterstwa w\u00a0podnieconym t\u0142umie. Nasz (chrze\u015bcija\u0144ski) b\u00f3g nie\u00a0jest nic a\u00a0nic lepszy od\u00a0reszty boskiej zgrai, ale\u00a0zosta\u0142 zmuszony do\u00a0cz\u0119\u015bciowego pogodzenia si\u0119 z\u00a0faktem, \u017ce\u00a0kap\u0142ani nie\u00a0o\u00a0wszystkim mog\u0105 decydowa\u0107. Konstytucjonalizm zepchn\u0105\u0142 religi\u0119 na\u00a0drugi plan, ale\u00a0poprzedzi\u0142a go\u00a0rewolucja w\u00a0instytucjach o\u015bwiatowych, gdzie empiryzm wzi\u0105\u0142 g\u00f3r\u0119 nad\u00a0teologi\u0105.<\/strong><\/span><\/h4>\n<p class=\"has-helvetica-font-family has-custom-font has-custom-weight has-custom-lineheight\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nie\u00a0mog\u0119 wiedzie\u0107, czy\u00a0jeste\u015bmy \u015bwiadkami upadku, czy\u00a0tylko\u00a0chwilowego za\u0142amania, ale\u00a0zar\u00f3wno w\u00a0edukacji, jak i\u00a0w\u00a0polityce obserwujemy ucieczk\u0119 od\u00a0empirycznych metod weryfikowania prawdy na\u00a0rzecz ideologicznych dogmat\u00f3w (religijnych b\u0105d\u017a \u015bwieckich).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zdawa\u0107 by\u00a0si\u0119 mog\u0142o, \u017ce\u00a0dotyczy to\u00a0tylko\u00a0nauk spo\u0142ecznych, bowiem powr\u00f3t ideologicznych dogmat\u00f3w na\u00a0uniwersytety rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od\u00a0nauk humanistycznych, ale\u00a0nie\u00a0ograniczy\u0142 si\u0119 do\u00a0nich i\u00a0dzi\u015b hunwejbini szalej\u0105, doszukuj\u0105c si\u0119 rasizmu w\u00a0matematyce, chemii, biologii i\u00a0innych.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Greta Thunberg w\u0142a\u015bnie skasowa\u0142a sw\u00f3j tweet z\u00a02018 roku, poniewa\u017c proroctwu ko\u0144ca \u015bwiata w\u00a02023\u00a0r. wygas\u0142 termin wa\u017cno\u015bci. Wyst\u0105pi\u0142a w\u00a0roli dzieci\u0119cej prorokini, ale\u00a0opar\u0142a swoje proroctwo na\u00a0wypowiedziach doros\u0142ych ludzi nauki, kt\u00f3rzy\u00a0zignorowali naukowy sceptycyzm i\u00a0zacz\u0119li uprawia\u0107 nauk\u0119 w\u00a0ferworze walki o\u00a0popularno\u015b\u0107. Ka\u017cda Kasandra jest na\u00a0zale\u017cnych od\u00a0lajk\u00f3w salonach zawsze mile widziana, koszty utraty rozs\u0105dku znikaj\u0105 w\u00a0kreatywnej buchalterii.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/pbs.twimg.com\/media\/Fq9sbeoWAAMnVEZ?format=png&amp;name=small\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>Tweet usuni\u0119ty na pocz\u0105tku marca 2023.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ameryka\u0144ski publicysta podejrzewa, \u017ce dramat zacz\u0105\u0142 si\u0119 w pami\u0119tnym roku 1968 i daje si\u0119 t\u0119 tez\u0119 podbudowa\u0107 nie tylko opisami wydarze\u0144 z owego roku na ulicach i na uczelniach zachodnich stolic, ale r\u00f3wnie\u017c ogl\u0105daj\u0105c p\u00f3\u017aniejsze kariery akademickie uczestnik\u00f3w tamtych wydarze\u0144 oraz ich wp\u0142yw na kolejne pokolenia student\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z drugiej strony w dwudziestym wieku tendencje demokratyczne i antydemokratyczne \u015bciera\u0142y si\u0119 nie tylko w akademickich dyskursach, ale r\u00f3wnie\u017c na polach bitew, po stronie koszt\u00f3w utraty rozumu znalaz\u0142y si\u0119 dziesi\u0105tki milin\u00f3w zabitych ludzi. Mo\u017cemy si\u0119 zastanawia\u0107, jakim cudem najpierw ameryka\u0144ska Deklaracja Niepodleg\u0142o\u015bci, a nast\u0119pnie Konstytucja zyska\u0142y ten, a nie inny kszta\u0142t i pozyska\u0142y niezb\u0119dne poparcie, ale bez w\u0105tpienia by\u0142o to nadzwyczajne po\u0142\u0105czenie tego, co warte by\u0142o ocalenia z francuskiego O\u015bwiecenia, z tym, co warte by\u0142o zachowania z tradycji brytyjskiej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dzi\u015b podwa\u017canie zaufania do\u00a0empirycznych metod weryfikowania prawdy, ideologiczne zmagania, odrzucanie parlamentarnych regu\u0142 gry (zar\u00f3wno na\u00a0arenie politycznej, przez\u00a0media, jak i\u00a0w\u00a0salach uniwersyteckich), prowadzi do\u00a0pytania: jakim cudem mimo wszystkich napi\u0119\u0107 i\u00a0problem\u00f3w uda\u0142o si\u0119 za\u00a0oceanem stworzy\u0107 pa\u0144stwo wolnych obywateli, zdolnych do\u00a0kompromis\u00f3w?\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Poniewa\u017c dzi\u015b Izrael cierpi na\u00a0niemo\u017cno\u015b\u0107 ustanowienia konstytucyjnego \u0142adu, (albo\u00a0raczej do\u015bwiadcza dramatycznego kryzysu z\u00a0powodu trwaj\u0105cej 75 lat niemo\u017cno\u015bci uchwalenia konstytucji), izraelski badacz, Yehuda Weintraub\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jpost.com\/opinion\/article-734014\">zastanawia<\/a>\u00a0si\u0119 nad\u00a0pytaniem, jakim cudem ta\u00a0sztuka uda\u0142a si\u0119 232 lata temu Amerykanom. Wojna o\u00a0niepodleg\u0142o\u015b\u0107 niby by\u0142a wygrana, ale\u00a0brytyjskie wojska by\u0142y nadal na\u00a0ameryka\u0144skiej ziemi, mieszka\u0144cy z\u00a0by\u0142ych brytyjskich kolonii pochodzili z\u00a0r\u00f3\u017cnych\u00a0 kraj\u00f3w, byli wyznawcami r\u00f3\u017cnych religii, dzieli\u0142y ich interesy i\u00a0odmienne wyobra\u017cenia, jak te\u017c ta\u00a0niepodleg\u0142o\u015b\u0107 ma\u00a0w\u0142a\u015bciwie wygl\u0105da\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Konfederacja by\u0142ych brytyjskich kolonii na\u00a0ameryka\u0144skiej ziemi by\u0142a w\u0142a\u015bciwie lu\u017anym zwi\u0105zkiem, bez\u00a0mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia wsp\u00f3lnej polityki. Wielu mia\u0142o \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce\u00a0trzeba jako\u015b ustali\u0107, co\u00a0dalej.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u00a0maju 1787 roku zwo\u0142ano Konwencj\u0119 Konstytucyjn\u0105, kt\u00f3ra\u00a0najpierw mia\u0142a zrewidowa\u0107 i\u00a0uzupe\u0142ni\u0107 Statut Konfederacji, ale\u00a0szybko zorientowano si\u0119, \u017ce\u00a0fundament nowego pa\u0144stwa musi by\u0107 solidniejszy i\u00a0w\u00a0ci\u0105gu niespe\u0142na trzech miesi\u0119cy (od\u00a0lipca do\u00a0wrze\u015bnia) powsta\u0142 zwarty projekt konstytucji. Jakim cudem? Zdaniem Weintrauba (i\u00a0nie\u00a0tylko\u00a0jego) zadecydowa\u0142a o\u00a0tym jako\u015b\u0107 delegat\u00f3w i\u00a0wcze\u015bniejsze wydarzenia w\u00a0Europie. Znajomo\u015b\u0107 prac brytyjskich i\u00a0francuskich filozof\u00f3w O\u015bwiecenia plus (co\u00a0by\u0142o szczeg\u00f3lnie wa\u017cne) gotowo\u015b\u0107 do\u00a0zaakceptowania kompromis\u00f3w, pozwoli\u0142a na\u00a0wyj\u0105tkowo sprawn\u0105 prac\u0119 nad\u00a0projektem tego dokumentu.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"has-helvetica-font-family has-custom-font has-custom-weight has-custom-lineheight\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Towarzyszy\u0142a tej\u00a0pracy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce\u00a0politycy musz\u0105 stworzy\u0107 system instytucjonalnego nadzoru nad\u00a0politykami, \u017ce\u00a0jednostkowe ambicje i\u00a0grupowe interesy zawsze prowadz\u0105 do\u00a0pr\u00f3b zaw\u0142aszczenia w\u0142adzy i\u00a0konstytucyjne regu\u0142y musz\u0105 to\u00a0utrudnia\u0107. Jak pisa\u0142 w\u00f3wczas James Madison ochrona\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jpost.com\/israel-news\/can-we-sort-out-the-concept-of-civil-liberties-in-a-jewish-state-668055\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">praw obywatelskich musi by\u0107 taka sama jak ochrona praw religijnych<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To\u00a0zadanie wymaga\u0142o zar\u00f3wno starannego przemy\u015blenia relacji mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi pionami w\u0142adzy, jak i\u00a0zasad op\u0142acania zar\u00f3wno polityk\u00f3w z\u00a0wyboru, jak i\u00a0urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych. System federalny zmusza\u0142 do\u00a0nieustannej troski o\u00a0klarowno\u015b\u0107 prerogatyw w\u0142adz federalnych i\u00a0gwarancji dla samorz\u0105dowych uprawnie\u0144 w\u0142adz stanowych oraz\u00a0takiej reprezentacji do\u00a0w\u0142adz federalnych, jaka b\u0119dzie najbardziej akceptowalna dla wszystkich.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dwuizbowy system ustawodawczy pozwala\u0142 nie\u00a0tylko\u00a0na\u00a0lepszy nadz\u00f3r nad\u00a0jako\u015bci\u0105 stanowionych praw, ale\u00a0zwi\u0119ksza\u0142 szanse ich akceptacji zar\u00f3wno przez\u00a0w\u0142adze poszczeg\u00f3lnych stan\u00f3w, jak i\u00a0przez\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwo jako ca\u0142o\u015b\u0107.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Weintraub ze\u00a0zrozumia\u0142ych powod\u00f3w, koncentruje szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na\u00a0\u00f3wczesnych dyskusjach wok\u00f3\u0142 S\u0105du Najwy\u017cszego. Wszystkich, kt\u00f3rzy\u00a0przy\u0142o\u017cyli r\u0119k\u0119 do\u00a0tworzenia ameryka\u0144skiej konstytucji, wydaje si\u0119 charakteryzowa\u0107 niemal obsesyjna podejrzliwo\u015b\u0107, l\u0119k przed\u00a0tyrani\u0105, kt\u00f3ra\u00a0by\u0142a tak\u00a0cz\u0119sta i\u00a0tak\u00a0powszechna na\u00a0starym kontynencie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">S\u0105d Najwy\u017cszy i\u00a0niezale\u017cno\u015b\u0107 ca\u0142ego s\u0105downictwa mia\u0142a by\u0107 szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym narz\u0119dziem chroni\u0105cym przed\u00a0tyrani\u0105. Do\u017cywotnie mianowanie s\u0119dzi\u00f3w ustanowiono z\u00a0my\u015bl\u0105 o\u00a0uniezale\u017cnieniu s\u0119dzi\u00f3w od\u00a0w\u0142adzy wykonawczej, tak\u00a0by\u00a0ich lojalno\u015b\u0107 zwi\u0105zana by\u0142a z\u00a0Konstytucj\u0105, a\u00a0nie\u00a0z\u00a0lud\u017ami sprawuj\u0105cymi aktualnie w\u0142adz\u0119. Kontrola s\u0105dowa odpowiada\u0142a za\u00a0zgodno\u015b\u0107 legislacji i\u00a0dzia\u0142a\u0144 administracji z\u00a0postanowieniami Konstytucji.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Alexander Hamilton, pisz\u0105c o\u00a0znaczeniu niezawis\u0142o\u015bci s\u0105d\u00f3w, podkre\u015bla\u0142, \u017ce\u00a0ich rol\u0105 jest interpretacja prawa, a\u00a0nie\u00a0jego stanowienie.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Konstytucja jest w\u00a0rzeczywisto\u015bci i\u00a0musi by\u0107 uwa\u017cana przez\u00a0s\u0119dzi\u00f3w za\u00a0prawo podstawowe.\u00a0Dlatego do\u00a0nich nale\u017cy ustalenie jego znaczenia, jak r\u00f3wnie\u017c znaczenia ka\u017cdego konkretnego aktu pochodz\u0105cego od\u00a0cia\u0142a ustawodawczego.\u00a0Gdyby zdarzy\u0142a si\u0119 niemo\u017cliwa do\u00a0pogodzenia rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy nimi\u2026 Konstytucja powinna by\u0107 przedk\u0142adana nad\u00a0ustaw\u0119, intencja ludu nad\u00a0intencj\u0105 reprezentant\u00f3w.\u00a0\u2013 (Federalista, nr\u00a078)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dla Ojc\u00f3w Za\u0142o\u017cycieli szczeg\u00f3lnie istotne by\u0142o szukanie zabezpiecze\u0144 przed\u00a0ograniczaniem praw mniejszo\u015bci przez\u00a0wi\u0119kszo\u015b\u0107, jak r\u00f3wnie\u017c zmuszenie polityk\u00f3w do\u00a0szukania konsensusu. Mechanizm kwalifikowanej wi\u0119kszo\u015bci przeszed\u0142 pierwszy test, kiedy w\u00a01788 roku Konstytucja mia\u0142a by\u0107 ratyfikowana przez\u00a0stany. W\u00a0pierwszym podej\u015bciu uzyskano aprobat\u0119 trzech czwartych (9 stan\u00f3w z\u00a0trzynastu), ale\u00a0uznano, i\u017c\u00a0w\u00a0tak\u00a0wa\u017cnej sprawie jest to\u00a0niewystarczaj\u0105ce, wi\u0119c\u00a0zacz\u0119\u0142a si\u0119 bardzo silna kampania na\u00a0rzecz przekonania \u201eantyfederalist\u00f3w\u201d. Izraelski badacz zwraca uwag\u0119, \u017ce\u00a0wiele spraw, kt\u00f3re by\u0142y wtedy przedmiotem zacieklej debaty, widzimy dzi\u015b w\u00a0bardzo podobnej formie w\u00a0debacie izraelskiej. Intensywna dyskusja i\u00a0pierwsze dziesi\u0119\u0107 poprawek pozwoli\u0142y ostatecznie na\u00a0ratyfikacj\u0119 Konstytucji przez\u00a0wszystkie stany w\u00a01791 roku.\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"has-helvetica-font-family has-custom-font has-custom-weight has-custom-lineheight\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u00a0ten spos\u00f3b Konstytucja sta\u0142a si\u0119 Bibli\u0105 nowej republiki i\u00a0to\u00a0na\u00a0wierno\u015b\u0107 Konstytucji przysi\u0119ga prezydent, politycy wybrani do\u00a0Kongresu i\u00a0Senatu, politycy i\u00a0pracownicy administracji, \u017co\u0142nierze i\u00a0nowi obywatele. Jest to\u00a0Konstytucja, kt\u00f3ra\u00a0zda\u0142a egzamin lepiej ni\u017c inne, chocia\u017c i\u00a0tam jest nieustannie przedmiotem spor\u00f3w o\u00a0interpretacj\u0119 i\u00a0pr\u00f3b podwa\u017cenia jej znaczenia.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, jest w\u00a0historii pewien ma\u0142o znany epizod, kt\u00f3ry\u00a0warto przypomnie\u0107. W\u00a01946 roku wy\u0142oni\u0142 si\u0119 problem konstytucji w\u00a0okupowanej przez\u00a0Amerykan\u00f3w Japonii. Japo\u0144czycy mieli swoj\u0105 konstytucj\u0119 z\u00a01887 roku, kt\u00f3ra\u00a0zdaniem Amerykan\u00f3w wepchn\u0119\u0142a Japo\u0144czyk\u00f3w na\u00a0drog\u0119 militaryzmu i\u00a0wymaga\u0142a zmiany. Za\u017c\u0105dali jej modyfikacji zgodnie z\u00a0postanowieniami Konferencji Poczdamskiej. Japo\u0144czycy przedstawili projekt z\u00a0zaledwie kosmetycznymi zmianami. Jak g\u0142osi dotychczasowa wersja historii, genera\u0142 Douglas MacArthur uzna\u0142, \u017ce\u00a0w\u0142adze okupacyjne mog\u0105 i\u00a0powinny zabra\u0107 g\u0142os w\u00a0tej\u00a0sprawie. W\u00a0lutym 1946 roku 24 specjalist\u00f3w ameryka\u0144skich sporz\u0105dzi\u0142o w\u00a0ci\u0105gu jednego tygodnia projekt konstytucji dla Japonii, kt\u00f3ry\u00a0genera\u0142 MacArthur przedstawi\u0142 japo\u0144skiemu ministrowi spraw zagranicznych do\u00a0zatwierdzenia. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ta\u00a0wersja historii japo\u0144skiej konstytucji by\u0142a uznawana przez\u00a0dziesi\u0105tki lat, ostatnio jednak zacz\u0119to si\u0119 zastanawia\u0107, jakim cudem w\u00a0ten spos\u00f3b ustanowiona konstytucja utrzyma\u0142a si\u0119 do\u00a0dzi\u015b i\u00a0dlaczego Japo\u0144czycy traktuj\u0105 j\u0105\u00a0z\u00a0respektem? Badacze zacz\u0119li si\u0119 bli\u017cej przygl\u0105da\u0107 temu, co\u00a0w\u0142a\u015bciwie dzia\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy lutym 1946 a\u00a0ratyfikacj\u0105 tej\u00a0konstytucji w\u00a01947 roku. Wygl\u0105da na\u00a0to, \u017ce\u00a0jednak by\u0142o tu\u00a0sporo dyskusji i\u00a0chocia\u017c japo\u0144ska konstytucja w\u00a0wielu miejscach do\u00a0z\u0142udzenia przypomina ameryka\u0144sk\u0105, to\u00a0na\u00a0przyk\u0142ad rola cesarza wzorowana by\u0142a na\u00a0monarchii brytyjskiej. Tak\u00a0czy\u00a0inaczej, Japo\u0144czycy s\u0105\u00a0bardzo przywi\u0105zani do\u00a0swojej konstytucji, a\u00a0najprawdopodobniej by\u0142a to\u00a0konstytucja, kt\u00f3ra\u00a0powinna trafi\u0107 do\u00a0ksi\u0119gi rekord\u00f3w ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0tempo jej sporz\u0105dzenia. Yehuda Weintraub o\u00a0tej\u00a0historii nie\u00a0wspomina, a\u00a0kto wie, czy\u00a0nie\u00a0powinien, chocia\u017c propozycja takiej w\u0142a\u015bnie \u015bcie\u017cki przygotowania kompletnej konstytucji dla Izraela mog\u0142aby przyprawi\u0107 wielu ludzi na\u00a0izraelskiej lewicy o\u00a0zawa\u0142 serca.<\/span><\/p>\n<p class=\"has-custom-weight has-custom-lineheight\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Izraelska konstytucja to\u00a0nie\u00a0nasz problem, my\u00a0mamy inne problemy, kt\u00f3rych\u00a0podobie\u0144stwo z\u00a0izraelskimi jest tylko\u00a0pozorne. W\u00a0odr\u00f3\u017cnieniu od\u00a0Izraelczyk\u00f3w mamy konstytucj\u0119, kt\u00f3ra\u00a0jest ignorowana i\u00a0naruszana, a\u00a0co\u00a0gorsza, podobnie jak wiele innych zachodnich spo\u0142ecze\u0144stw, zn\u00f3w zacz\u0119li\u015bmy przedk\u0142ada\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci nad\u00a0zasadami.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Spory s\u0105\u00a0naturalnym i\u00a0nieuniknionym elementem, \u017cycia spo\u0142ecznego. W\u00a0d\u0142ugiej historii naszego gatunku przed\u00a0anarchi\u0105 chroni\u0142o prawo silniejszego, rz\u0105dy autorytarne lub zgo\u0142a tyrania; republika\u0144ska demokracja pozwala\u0142a na\u00a0przeniesienie walki z\u00a0ulicy do\u00a0parlament\u00f3w, gdzie konsensus dotyczy\u0142 przede wszystkim zasad prowadzenia i\u00a0rozstrzygania spor\u00f3w. Nie\u00a0wiem, czy\u00a0mo\u017cemy \u201ecofn\u0105\u0107 si\u0119 do\u00a0przodu\u201d, bo\u00a0gdzie nie\u00a0spojrze\u0107 tam wrzask i\u00a0wrzawa oraz\u00a0przysi\u0119gi, \u017ce\u00a0konstytucja to\u00a0ja. Kiedy zasady s\u0105\u00a0\u015bwi\u0119te, nasze \u015bwi\u0119to\u015bci schodz\u0105 na\u00a0drugi plan. To\u00a0jednak dzi\u015b wygl\u0105da na\u00a0czas przesz\u0142y. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Koraszewski.jpg\" width=\"20%\" \/><\/p>\n<h1 class=\"has-luminous-vivid-amber-background-color has-background\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Andrzej Koraszewski &#8211;\u00a0<\/em><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>Publicysta i\u00a0pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Ur. 26 marca\u00a0<strong>1940\u00a0<\/strong>w\u00a0Szymbarku, by\u0142y dziennikarz\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.wikiwand.com\/pl\/BBC\">BBC<\/a>, wiceszef polskiej sekcji BBC, i\u00a0publicysta paryskiej \u201e<a class=\"extlink https\" style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.wikiwand.com\/pl\/Kultura_(miesi%C4%99cznik)\">Kultury<\/a>\u201d.\u00a0<strong><a class=\"extlink https\" style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.wikiwand.com\/pl\/Andrzej_Koraszewski\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wi\u0119cej w\u00a0Wikipedii<\/a><\/strong>. \u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/andrzej.koraszewski\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Facebook<\/strong><\/a><\/em><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po\u017cegna\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci, wr\u00f3ci\u0107 do zasad Andrzej Koraszewski Podpisanie amerykanskiej Konstytucji 17 wrzesnia 1787r. Obraz Howarda Chandlera Christy z 1940 roku Sukces zachodniej cywilizacji nie\u00a0opiera si\u0119 na\u00a0posiadaniu lepszej prawdy. \u0179r\u00f3d\u0142em tego sukcesu by\u0142a, jak si\u0119 wydaje, akceptacja metod weryfikowania prawdy. Nie\u00a0by\u0142a to, bro\u0144 bo\u017ce, powszechna akceptacja, zgo\u0142a przeciwnie, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, logiczna analiza, empiryczne badania, poszanowanie regu\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103027"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103027"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103042,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103027\/revisions\/103042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}