{"id":103099,"date":"2023-03-24T17:09:37","date_gmt":"2023-03-24T15:09:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=103099"},"modified":"2023-03-24T15:32:51","modified_gmt":"2023-03-24T13:32:51","slug":"30-09-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=103099","title":{"rendered":"[Prognoza w\u0119drowna] Czy to koniec demokracji w Izraelu"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n
\"\"<\/a>[Prognoza w\u0119drowna] Czy to koniec demokracji w Izraelu<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Konstanty Gebert<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
W ten weekend na ulice niespe\u0142na dziesi\u0119ciomilionowego Izraela wysz\u0142o 260 tysi\u0119cy ludzi. Tydzie\u0144 temu by\u0142o to p\u00f3\u0142 miliona. Protestuj\u0105cy domagaj\u0105 si\u0119 odrzucenia pakietu ustaw, kt\u00f3rych wej\u015bcie w \u017cycie oznacza\u0142oby koniec demokracji w Izraelu. Scenariusz, w kt\u00f3rym skrajnie prawicowy rz\u0105d spe\u0142nia \u017c\u0105dania protestuj\u0105cych, wydaje si\u0119 jednak ma\u0142o prawdopodobny. Czy Izraelowi grozi wi\u0119c wojna domowa?<\/span><\/div>\n

W ten weekend na ulice dziewi\u0119cioip\u00f3\u0142milionowego Izraela wysz\u0142o 260 tysi\u0119cy ludzi. Tydzie\u0144 temu by\u0142o to p\u00f3\u0142 miliona. A jednak nie s\u0105 to najwi\u0119ksze demonstracje w historii kraju. Tamte mia\u0142y miejsce czterdzie\u015bci lat temu po masakrach w palesty\u0144skich obozach Sabra i Szatila w Bejrucie, podczas pierwszej wojny liba\u0144skiej.<\/span><\/p>\n

Palesty\u0144skich cywili zamordowa\u0142y tam boj\u00f3wki maronit\u00f3w, liba\u0144skich chrze\u015bcijan, z kt\u00f3rymi Palesty\u0144czycy walczyli podczas wojny domowej. Maronici byli sojusznikami Izraela, za\u015b izraelskie wojska okupacyjne w Bejrucie wiedzia\u0142y o masakrze i jej nie przerwa\u0142y.<\/span><\/p>\n

W reakcji, niespotykanej w historii wojen, 400 tysi\u0119cy Izraelczyk\u00f3w wysz\u0142o w\u00f3wczas na ulice, by protestowa\u0107 przeciwko temu, \u017ce ich armia nie ochroni\u0142a cywili po przeciwnej stronie konfliktu. Izrael za\u015b liczy\u0142 w\u00f3wczas wszystkiego 4,2 miliona mieszka\u0144c\u00f3w. Co oznacza, \u017ce w demonstracjach wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 co dziesi\u0105ty Izraelczyk. By dor\u00f3wna\u0107 tej skali mobilizacji, dzi\u015b na ulice winien wyj\u015b\u0107 niemal milion.<\/span><\/p>\n

Upadek s\u0105du i demokracji<\/strong><\/h4>\n

By\u0107 mo\u017ce do tego dojdzie. Inaczej bowiem ni\u017c w 1982 roku, kiedy dosz\u0142o do powo\u0142ania niezale\u017cnej pa\u0144stwowej komisji \u015bledczej, kt\u00f3ra uzna\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105 izraelskiego rz\u0105du za dopuszczenie do masakry, tym razem rz\u0105d idzie w zaparte.<\/span><\/p>\n

Nie zamierza rezygnowa\u0107 z pakietu ustaw, kt\u00f3ry mia\u0142by dawa\u0107 mu monopol na mianowanie s\u0119dzi\u00f3w, praktycznie eliminowa\u0107 prawo S\u0105du Najwy\u017cszego do oceny konstytucyjno\u015bci ustaw, a parlamentowi przyznawa\u0107 prawo do odrzucania jego wyrok\u00f3w. Dodatkowo zaproponowane ustawy gwarantuj\u0105 premierowi, oskar\u017conemu przed s\u0105dem o korupcj\u0119, oszustwa i nadu\u017cycie w\u0142adzy, praktycznie nieusuwalno\u015b\u0107 i prawo do mianowania polityka skazanego za oszustwa podatkowe i handlowe na stanowisko ministra finans\u00f3w. Przyj\u0119cie tak bezprecedensowego pakietu legislacji oznacza\u0142oby koniec demokracji w Izraelu.<\/span><\/p>\n

Tydzie\u0144 temu prezydent Herzog (kt\u00f3ry przyb\u0119dzie do Polski na obchody rocznicy powstania w getcie, k\u0142ad\u0105c kres trwaj\u0105cemu od pi\u0119ciu lat konfliktowi dyplomatycznemu mi\u0119dzy oboma krajami) z\u0142o\u017cy\u0142 rozbudowan\u0105 propozycj\u0119 kompromisow\u0105, kt\u00f3ra wprawdzie zwi\u0119ksza wp\u0142yw rz\u0105du na s\u0105downictwo, ale nie eliminuje niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w. Rz\u0105dowej koalicji godzina starczy\u0142a jednak, by propozycje g\u0142owy pa\u0144stwa odrzuci\u0107, bo \u2013 jak stwierdzi\u0142a minister transportu Regev \u2013 \u201eobra\u017caj\u0105 one inteligencj\u0119 izraelskiej opinii publicznej\u201d, kt\u00f3ra da\u0142a w\u0142adz\u0119 koalicji w\u0142a\u015bnie, a ona zamierza si\u0119 z s\u0105downictwem rozprawi\u0107. Prezydent, rzek\u0142a, \u201ewyst\u0105pi\u0142 przeciwko narodowi i suwerenowi\u201d.<\/span><\/p>\n

M\u0105dry Izraelczyk po szkodzie<\/strong><\/h4>\n

Zanim jednak Regev (kt\u00f3ra zas\u0142yn\u0119\u0142a z tego, \u017ce jako minister kultury stwierdzi\u0142a z dum\u0105, \u017ce \u201eCzechowa nie czyta\u0142a\u201d) wyst\u0105pi z wnioskiem o ukaranie prezydenta za zdrad\u0119, warto przypomnie\u0107, \u017ce koalicja Netanjahu zdoby\u0142a jedynie 30 tysi\u0119cy g\u0142os\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c jej przeciwnicy. Do wybor\u00f3w sz\u0142a za\u015b z og\u00f3lnym has\u0142em \u201ereformy s\u0105downictwa\u201d.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej, trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce suweren jest na ulicach i protestuje przeciwko rz\u0105dowemu zamachowi na pa\u0144stwo, za\u015b koalicji nie uda\u0142o si\u0119 zorganizowa\u0107 ani jednej demonstracji poparcia dla swojego programu. I to w sytuacji, gdy popiera go \u2013 jak wynika z sonda\u017cu telewizyjnego Kana\u0142u 13 \u2013 40 procent respondent\u00f3w. Przeciwnik\u00f3w programu jest tyle samo, a reszta jest niezdecydowana. Gdyby wybory odby\u0142y si\u0119 teraz ponownie, koalicji nie uda\u0142oby si\u0119 ju\u017c zdoby\u0107 wi\u0119kszo\u015bci. M\u0105dry Izraelczyk po szkodzie.<\/span><\/p>\n

Ryzyko eskalacji przemocy<\/strong><\/h4>\n

Zamiast demonstracji poparcia jest przemoc. Zamaskowani chuligani napadaj\u0105 na demonstrant\u00f3w, kopi\u0105 ich, pluj\u0105. Dosz\u0142o do pr\u00f3b wjechania samochodami i motocyklami w t\u0142um. W wyst\u0105pieniu telewizyjnym premier pot\u0119pi\u0142 \u201eprzemoc po obydwu stronach\u201d, cho\u0107 jak dot\u0105d jedynym \u201eaktem przemocy\u201d protestuj\u0105cych by\u0142a pikieta przez zak\u0142adem fryzjerskim w Tel Awiwie, w kt\u00f3rym \u2013 akurat w dniu wielkich protest\u00f3w \u2013 pani premierowa robi\u0142a sobie koafiur\u0119.<\/span><\/p>\n

Ale gro\u017aba przemocy jest realna: Herzog w swej propozycji kompromisu m\u00f3wi\u0142 wprost o ryzyku \u201eprzelewu krwi\u201d. Jak donosi Kana\u0142 13, w odpowiedzi Netanjahu mia\u0142 oskar\u017cy\u0107 prezydenta o odpowiedzialno\u015b\u0107 za ewentualn\u0105 wojn\u0119 domow\u0105. Za\u015b demonstruj\u0105cych \u201eanarchist\u00f3w\u201d uzna\u0142 za zagro\u017cenie r\u00f3wne palesty\u0144skiemu terrorowi i ira\u0144skiemu programowi atomowemu. Doniesienia te dementuje gabinet premiera.<\/span><\/p>\n

Jednostronny kompromis<\/strong><\/h4>\n

Protestuj\u0105cy osi\u0105gn\u0119li jednak tyle, \u017ce koalicja z\u0142agodzi\u0142a sw\u00f3j projekt ustawy o powo\u0142ywaniu s\u0119dzi\u00f3w pi\u0119tnastoosobowego S\u0105du Najwy\u017cszego. Planowanej siedmioosobowej wi\u0119kszo\u015bci rz\u0105dowej w jedenastoosobowej komisji nominacyjnej chce przyzna\u0107 monopol tylko na najbli\u017csze dwie nominacje, z czterech przypadaj\u0105cych na t\u0119 kadencj\u0119 parlamentu. Do nast\u0119pnych musia\u0142aby przekona\u0107 przynajmniej dw\u00f3ch z pozosta\u0142ych czterech jej cz\u0142onk\u00f3w. Nic jednak nie gwarantuje, \u017ce koalicja nie mianuje swego nominata Prezesem S\u0105du, tym samym zyskuj\u0105c decyduj\u0105cy wp\u0142yw na jego prace.<\/span><\/p>\n

T\u0119 ustaw\u0119 rz\u0105d chce przeforsowa\u0107 jeszcze przed \u015bwi\u0119tem Pesach, pozosta\u0142e \u2013 tu\u017c po jego zako\u0144czeniu. A potem b\u0119dzie mo\u017cna na przyk\u0142ad zrobi\u0107 nowe wybory. Koalicyjny pose\u0142 ju\u017c wszak z\u0142o\u017cy\u0142 projekt ustawy daj\u0105cej rz\u0105dowi prawo mianowania prezesa Centralnej Komisji Wyborczej \u2013 kt\u00f3ry zadba, \u017ceby wynik by\u0142 zgodny z tym, co powinno by\u0107 wol\u0105 suwerena. Biedny, nie zorientowa\u0142 si\u0119 na czas, \u017ce wybieg\u0142 przed szereg, na razie musia\u0142 wi\u0119c projekt wycofa\u0107.<\/span><\/p>\n

Koalicja przedstawi\u0142a swe nowe propozycje jako \u201ejednostronny kompromis\u201d. Przyw\u00f3dca opozycyjnej Jedno\u015bci Narodowej, sk\u0105din\u0105d najbardziej ugodowy lider koalicji Benny Ganc, uzna\u0142 jednak, \u017ce jest to raczej \u201ejednostronne wycofanie si\u0119 z demokracji i z warto\u015bci Izraela\u201d.<\/span><\/p>\n

Dwa scenariusze na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/h4>\n

I chocia\u017c minister sprawiedliwo\u015bci Levin ostrzeg\u0142 ju\u017c S\u0105d Najwy\u017cszy przed ewentualnym uznaniem ustawy za niekonstytucyjn\u0105, m\u00f3wi\u0105c: \u201eTo by\u0142aby czerwona linia, kt\u00f3rej [przekroczenia] nie zaakceptujemy\u201d, wydaje si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne, by S\u0105d zastosowa\u0142 si\u0119 do polece\u0144 ministra.<\/span><\/p>\n

A w\u00f3wczas rz\u0105d b\u0119dzie mia\u0142 tylko dwie mo\u017cliwo\u015bci. Albo podkuli ogon pod siebie i przyjmie wyrok, albo Kneset raczej przyzna sobie prawo odrzucania wyrok\u00f3w S\u0105du i ze\u0144 skorzysta.<\/span><\/p>\n

Wycofanie si\u0119 z projektu ustaw wydaje si\u0119 jednak ma\u0142o prawdopodobne. Sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 ono buntem faszyst\u00f3w w rz\u0105dzie przeciw Netanjahu, zerwaniem koalicji i nowymi wyborami, w kt\u00f3rych faszy\u015bci obroni\u0105 sw\u00f3j parlamentarny stan posiadania, ale Netanjahu niekoniecznie pozostanie przewodnicz\u0105cym Likudu. Jego partia, cho\u0107 zastraszona, mog\u0142aby wreszcie zdoby\u0107 si\u0119 na \u015bmia\u0142o\u015b\u0107 pozbycia si\u0119 go. W\u00f3wczas nikt ju\u017c nie wybroni oskar\u017conego Netanjahu przed wyrokiem i odsiadk\u0105.<\/span><\/p>\n

Pozostaje wi\u0119c drugi scenariusz, wobec kt\u00f3rego wojsko, policja, s\u0142u\u017cba bezpiecze\u0144stwa b\u0119d\u0105 musia\u0142y zdecydowa\u0107, czy za legalny uznaj\u0105 rz\u0105d dzia\u0142aj\u0105cy bezprawnie, czy te\u017c opowiedz\u0105 si\u0119 za S\u0105dem, kt\u00f3rego \u2013 jak koalicja nieustannie podkre\u015bla \u2013 suweren nigdy nie wybiera\u0142. Nie wiadomo, co zdecyduj\u0105 i czy wszyscy zdecyduj\u0105 to samo. \u201eKto my\u015bli, \u017ce prawdziwa wojna domowa jest nieprzekraczaln\u0105 granic\u0105, nie wie, o czym m\u00f3wi\u201d, ostrzeg\u0142 prezydent Herzog. O ten akurat grzech premiera Netanjahu oskar\u017cy\u0107 nie spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n

\n

Konstanty Gebert – <\/strong>urodzony w 1953 roku, sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eKultury Liberalnej\u201d, przez niemal 33 lata dziennikarz \u201eGazety Wyborczej\u201d oraz wsp\u00f3\u0142pracownik licznych innych medi\u00f3w w kraju i za granic\u0105. W stanie wojennym dziennikarz prasy podziemnej, pod pseudonimem Dawid Warszawski. Autor 12 ksi\u0105\u017cek, m.in. o obradach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u i o wojnie w Bo\u015bni, o europejskim XX wieku i o polskich \u017bydach. Jego najnowsza ksi\u0105\u017cka, o ludob\u00f3jstwach \u2013 \u201eOstateczne rozwi\u0105zania\u201d ukaza\u0142a si\u0119 w 2022 roku w wydawnictwie Agora i zosta\u0142a nagrodzona nagrod\u0105 KLIO oraz nagrod\u0105 im. Beaty Pawlak.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[Prognoza w\u0119drowna] Czy to koniec demokracji w Izraelu Konstanty Gebert W ten weekend na ulice niespe\u0142na dziesi\u0119ciomilionowego Izraela wysz\u0142o 260 tysi\u0119cy ludzi. Tydzie\u0144 temu by\u0142o to p\u00f3\u0142 miliona. Protestuj\u0105cy domagaj\u0105 si\u0119 odrzucenia pakietu ustaw, kt\u00f3rych wej\u015bcie w \u017cycie oznacza\u0142oby koniec demokracji w Izraelu. Scenariusz, w kt\u00f3rym skrajnie prawicowy rz\u0105d spe\u0142nia \u017c\u0105dania protestuj\u0105cych, wydaje si\u0119 jednak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103099"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103099"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103099\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103117,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103099\/revisions\/103117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}