{"id":103332,"date":"2023-05-18T17:09:00","date_gmt":"2023-05-18T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=103332"},"modified":"2023-05-10T06:06:10","modified_gmt":"2023-05-10T04:06:10","slug":"11-09-75","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=103332","title":{"rendered":"Jidysz to nie dziwol\u0105g [ODPOWIED\u0179 NA LIST]"},"content":{"rendered":"

Dr Karolina Szymaniak, literaturoznawczyni i t\u0142umaczka, adiunkt w \u017bIH, gdzie kieruje Pracowni\u0105 Bada\u0144 nad Kultur\u0105 Jidysz;<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Jidysz to nie dziwol\u0105g [ODPOWIED\u0179 NA LIST]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Karolina Szymaniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Problem odpowiedniego zapisu s\u0142\u00f3w \u017cydowskich nie jest bynajmniej spraw\u0105 tej lub innej zwariowanej jidyszystki. Wi\u0105\u017c\u0119 si\u0119 ze zjawiskiem g\u0142\u0119biej zakorzenionym. Z jednej strony z panuj\u0105cym w Polsce lekcewa\u017c\u0105cym stosunkiem do kultury jidysz, z drugiej \u2013 z nieprzemy\u015blan\u0105 recepcj\u0105 dorobku ameryka\u0144skich studi\u00f3w \u017cydowskich.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Bardzo mnie cieszy, \u017ce kwestia jidysz staje si\u0119 przedmiotem debaty, bo \u017cyjemy w kraju, w kt\u00f3rym standardy redakcyjne dotycz\u0105ce zapisu s\u0142\u00f3w \u017cydowskich wci\u0105\u017c nie s\u0105 respektowane i wielu osobom wydaje si\u0119, \u017ce takowych nie ma. Cieszy tym bardziej, \u017ce rozmowy Miko\u0142aja Grynberga potwierdzaj\u0105, jak wa\u017cnym sk\u0142adnikiem \u017cydowskiej pami\u0119ci w Europie \u015arodkowo-Wschodniej jest jidysz. Bez niego nie spos\u00f3b w pe\u0142ni zrozumie\u0107 naszej przesz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Mimo to list dr Patrycji Do\u0142owy<\/strong><\/span><\/a> wymaga d\u0142u\u017cszego komentarza.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, racj\u0119 ma Autorka, gdy broni r\u00f3\u017cnorodno\u015bci j\u0119zyka m\u00f3wionego i wskazuje, \u017ce wymowa u\u017cywana przez Henryka Grynberga nie by\u0142a jedyn\u0105. Trzeba te\u017c doda\u0107, \u017ce m\u00f3wimy tu \u2013 co Autorka s\u0142usznie podkre\u015bla \u2013 o zapisywaniu pami\u0119ci, kt\u00f3ra kszta\u0142t s\u0142\u00f3w i fraz mog\u0142a zniekszta\u0142ci\u0107, bo nie wszyscy bohaterowie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rzy wypowiadaj\u0105 si\u0119 o jidysz, p\u0142ynnie nim m\u00f3wili. Tyle \u017ce nie da si\u0119 odeprze\u0107 wszystkich uwag recenzenta w ten spos\u00f3b. Pewne sprawy s\u0105 oczywiste, pewne natomiast mo\u017cna by\u0142o \u2013 i nale\u017ca\u0142o! \u2013 wyja\u015bni\u0107 w przypisach.<\/span><\/p>\n

We\u017amy przyk\u0142ad pierwszy z brzegu. Sk\u0105d np. wzi\u0119\u0142o si\u0119 u Miko\u0142aja Grynberga kisz mi tuches<\/em>, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby zapisa\u0107 kisz mir in tuches<\/em> czy \u2013 w standardzie jidysz \u2013 kusz mir in toches<\/em>? M\u00f3wimy przecie\u017c o j\u0119zyku s\u0142abo znanym polskiemu odbiorcy, a skoro wydawca zdecydowa\u0142 si\u0119 doda\u0107 do ksi\u0105\u017cki obja\u015bnienia, to wykpiwanie si\u0119 uwag\u0105, \u017ce nie jest \u201eto potrzebne, a z pewno\u015bci\u0105 nie jest konieczne\u201d ca\u0142kiem chybia celu. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce Henryk Grynberg m\u00f3wi czasem po prostu o zwyk\u0142ych pomy\u0142kach, czego Autorka w swoich uwagach zdaje si\u0119 nie dostrzega\u0107. Co wi\u0119cej, gdy polemizuje z pisarzem sama \u2013 nie\u015bwiadomie, jak s\u0105dz\u0119 \u2013 powiela pewne stereotypy dotycz\u0105ce j\u0119zyka jidysz. Sp\u00f3jrzmy jednak na t\u0119 spraw\u0119 szerzej, a list dr Do\u0142owy potraktujmy jedynie jako punkt wyj\u015bcia.<\/span><\/p>\n

Autorka twierdzi, \u017ce nie mamy mo\u017cliwo\u015bci zapisu m\u00f3wionego j\u0119zyka jidysz (czy szerzej \u2013 w og\u00f3le j\u0119zyka m\u00f3wionego), bo nie ma s\u0142ownik\u00f3w j\u0119zyka m\u00f3wionego. Z przes\u0142anki nie wynika jednak konkluzja. Filologowie j\u0119zyk m\u00f3wiony wszak opisuj\u0105. Badania filologiczne nad j\u0119zykiem jidysz licz\u0105 sobie ju\u017c dobre sto lat, je\u015bli za ich symboliczny pocz\u0105tek przyj\u0105\u0107 prac\u0119 \u201eZadania filologii jidysz\u201d Bera Borochowa z 1913 r. Opisywano i opisuje si\u0119 zar\u00f3wno standardowy j\u0119zyk jidysz (literacki), jak i dialekty i gwary. Warto wspomnie\u0107 tu chocia\u017cby \u2013 gdy mowa o dialektach i gwarach \u2013 takie prace jak \u201eLanguage and Culture Atlas of Ashkenazic Jewry\u201d lub redagowany przez Davida Katza \u201eDialects of the Yiddish Language\u201d, czy te\u017c \u2013 je\u015bli chodzi o prace szczeg\u00f3\u0142owe \u2013 ksi\u0105\u017ck\u0119 Ewy Geller \u201eWarschauer Jiddisch\u201d lub \u201eLubliner Jiddisch\u201d Mogens Dyhr i Ingeborg Zint. Pokolenia badaczy wypracowa\u0142y metody takiego zapisu i nie jest kwesti\u0105 zachcianki redaktora b\u0105d\u017a autora ustalanie tych zasad od nowa i t\u0142umaczenie si\u0119 ca\u0142kowit\u0105 niemo\u017cno\u015bci\u0105. Tego, czy zapisujemy \u201eh\u201d czy \u201ech\u201d, nie mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 niemo\u017cliwym do uj\u0119cia \u017cywio\u0142em mowy! Jakie\u015b minimum zasad mo\u017cna tu wprowadzi\u0107. A jak to zrobi\u0107? Mo\u017cna wybra\u0107 naukow\u0105 metod\u0119 zapisu \u2013 kt\u00f3ra w publikacji takiej jak ksi\u0105\u017cka Miko\u0142aja Grynberga nie ma oczywi\u015bcie zupe\u0142nie sensu \u2013 mo\u017cna te\u017c zastosowa\u0107 zapis uproszczony, przyst\u0119pny dla czytelnika i obja\u015bniaj\u0105cy mu \u015bwiat j\u0119zyka jidysz. Temu s\u0142u\u017cy\u0142yby przypisy, kt\u00f3re tak \u0142atwo Autorka postponuje.<\/span><\/p>\n

Czy to wa\u017cne \u2013 mog\u0105 zapyta\u0107 niekt\u00f3rzy? Zapewniam Pa\u0144stwa, \u017ce problem odpowiedniego zapisu s\u0142\u00f3w \u017cydowskich nie jest bynajmniej spraw\u0105 tej lub innej zwariowanej jidyszystki. Wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zjawiskiem g\u0142\u0119biej zakorzenionym. Z jednej strony z panuj\u0105cym w Polsce lekcewa\u017c\u0105cym stosunkiem do kultury jidysz, z drugiej \u2013 z nieprzemy\u015blan\u0105 recepcj\u0105 dorobku ameryka\u0144skich studi\u00f3w \u017cydowskich i wynikaj\u0105cym st\u0105d \u2013 niewygodnym dla polskiego odbiorcy i cz\u0119sto rodz\u0105cym nieporozumienia \u2013 zapisem pewnych kluczowych termin\u00f3w w transliteracji lub transkrypcji angielskiej.<\/span><\/p>\n

Sprawa jest o tyle wa\u017cna, \u017ce, jak wspomnia\u0142am, w jakim\u015b zale\u017cno\u015bciowym p\u0119dzie polskie wydawnictwa (i wielu polskich autor\u00f3w) uznaj\u0105, \u017ce zasady transkrypcji wygl\u0105daj\u0105ce bardziej obco s\u0105 lepsze ni\u017c te, kt\u00f3re \u0142atwiej b\u0119dzie zrozumie\u0107 czytelnikowi polskiemu. St\u0105d np. nieme \u201eh\u201d na ko\u0144cu wyraz\u00f3w lub \u201esh\u201d zamiast \u201esz\u201d itp. S\u0142owo \u201eShoah\u201d zamiast \u201eSzoa\u201d jest najlepszy tego dowodem. Zapami\u0119tanie w bezmy\u015blnym kopiowaniu obcych wzor\u00f3w prowadzi zreszt\u0105 do komicznych sformu\u0142owa\u0144. Jak poradzi\u0107 sobie z odmian\u0105 b\u0142\u0119dnie zapisanych s\u0142\u00f3w? Wtedy mo\u017cemy z \u201eHa-cefiry\u201d (tytu\u0142 gazety) otrzyma\u0107 \u201eHa-cefirch\u0119\u201d. A gdy musimy odmieni\u0107 \u201eShoah\u201d, tak ch\u0119tnie zapisywane u nas z angielska? Otrzymamy odpowiednio \u201eShoaha\u201d, \u201eShoahu\u201d itd. Jeszcze bardziej myl\u0105cy jest za\u015b zapis hybrydowy, kt\u00f3re znajdujemy zreszt\u0105 w \u201eOskar\u017cam Auschwitz\u201d Miko\u0142aja Grynberga. Mowa tam o Jom Ha-shoah zamiast po prostu Jom Haszoa. Ale to oczywi\u015bcie wzi\u0119te z osobna drobiazgi, jako redaktorka sama wiem, \u017ce trudno unikn\u0105\u0107 potkni\u0119\u0107 nawet przy najwi\u0119kszej staranno\u015bci. Chodzi jednak o sprawy bardziej og\u00f3lne.<\/span><\/p>\n

Patrycja Do\u0142owy pisze o r\u00f3\u017cnicach w transkrypcji jidysz. Tak, istniej\u0105 r\u00f3\u017cne systemy transkrypcji jidysz, ale s\u0105 one zwykle zale\u017cne od odbiorcy docelowego, kt\u00f3remu powinno by\u0107 \u0142atwo je odczyta\u0107 \u2013 inny wi\u0119c b\u0119dzie on dla odbiorcy angielskiego, inny za\u015b dla niemieckiego. Najnowsze standardy transliteracji i transkrypcji omawia\u0142a i wielokrotnie przedstawia\u0142a w swoich pracach prof. Ewa Geller (odsy\u0142am chocia\u017cby do tomu \u201eJidyszland \u2013 polskie przestrzenie\u201d). W Polsce (i nie tylko) zdaje si\u0119 jednak panowa\u0107 przekonanie, \u017ce w sprawie jidysz \u201eka\u017cdy wie lepiej\u201d albo raczej \u201ewszystko wolno\u201d, bo \u201enikt nic nie wie\u201d, a je\u015bli wiedzia\u0142, to by\u0142o to\u2026 pewnie przed wojn\u0105. Wtedy przecie\u017c \u2013 jak pisze Patrycja Do\u0142owy \u2013 wydano ostatni s\u0142ownik polsko-jidyszowy! Tak jakby nie istnia\u0142 w og\u00f3le bogaty i zr\u00f3\u017cnicowany dorobek wsp\u00f3\u0142czesnej jidyszystyki polskiej i nie funkcjonowa\u0142o licz\u0105ce sobie ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioro cz\u0142onk\u00f3w Polskie Towarzystwo Studi\u00f3w Jidyszystycznych.<\/span><\/p>\n

Nie chodzi jednak o nauk\u0119, ta jako\u015b sobie radzi. Odpowiednich standard\u00f3w powinno si\u0119 pilnowa\u0107 przede wszystkim w publikacji nienaukowej, czyli docieraj\u0105cej do znacznie szerszego grona odbiorc\u00f3w. Inaczej ko\u0144czy si\u0119 to tak, jak w przypadku przek\u0142adu ksi\u0105\u017cki Dawida Grosmana \u201ePatrz pod: Mi\u0142o\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3rej pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 zamiast pobrzmiewa\u0107 jidysz, sugeruje raczej, \u017ce chodzi o niemiecki. I tak zamiast \u201eA szrek!\u201d mamy \u201eSchrecklich\u201d, czy zamiast \u201ewos\u201d \u2013 \u201ewas\u201d, by poda\u0107 tylko najprostsze przyk\u0142ady. W ten spos\u00f3b \u2013 nie pierwszy raz ju\u017c w historii \u2013 osobom m\u00f3wi\u0105cym jidysz odmawia si\u0119 g\u0142osu.<\/span><\/p>\n

Nie bardzo te\u017c rozumiem, co ma na my\u015bli dr Do\u0142owy, gdy pisze: \u201eInaczej te\u017c zapisywano i zapisuje si\u0119 te s\u0142owa w s\u0142ownikach (je\u015bli chodzi o polski, to w og\u00f3le ostatni s\u0142ownik pochodzi z 1929 r. \u2013 niedawno zosta\u0142 wznowiony)\u201d. Spr\u00f3buj\u0119 to jednak prze\u0142o\u017cy\u0107. Po pierwsze, ostatni s\u0142ownik polsko-jidysz nie zosta\u0142 wydany w 1929 r., lecz w 2007 r. Jest to s\u0142ownik jidysz-polski, polski-jidysz, kt\u00f3ry podaje s\u0142owa zar\u00f3wno w alfabecie jidysz, jak i transkrypcji polskiej, cho\u0107 ma on raczej charakter glosariusza ni\u017c s\u0142ownika z prawdziwego zdarzenia. Rzecz w tym, \u017ce istniej\u0105 przecie\u017c inne rzetelne s\u0142owniki: jidysz-angielski, jidysz-francuski, jidysz-rosyjski, jidysz-bia\u0142oruski, jidysz-hiszpa\u0144ski, jidysz-japo\u0144ski i inne, tak wi\u0119c gdyby kto\u015b chcia\u0142 do nich si\u0119gn\u0105\u0107, m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107. Mamy te\u017c co najmniej dwa wiarygodne s\u0142owniki online. Po drugie, wzmiankowany s\u0142ownik (zreszt\u0105 tylko polsko-jidysz, a nie jidysz-polski) z 1929 r. podaje s\u0142owa jidysz alfabetem jidysz i nie podaje ani norm, ani transkrypcji, ani te\u017c wymowy! Po trzecie i najwa\u017cniejsze, istnieje standardowy j\u0119zyk jidysz, kt\u00f3ry opisuje si\u0119 w s\u0142ownikach. Ewentualne r\u00f3\u017cnice mog\u0105 dotyczy\u0107 kwestii zmian ortografii, ale te nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z tym, jak s\u0142owa transkrybujemy na inne alfabety i jak nale\u017ca\u0142oby je zapisa\u0107! Owszem, wi\u0119ksze s\u0142owniki odnotowuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c formy oboczne i dialektalne, ale nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tu specjalnie od s\u0142ownik\u00f3w innych j\u0119zyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

I tu wracamy do clou naszej sprawy, bo w tej s\u0142ownikowej uwadze wychodz\u0105 na jaw tak silnie w Polsce obecne prze\u015bwiadczenia na temat j\u0119zyka jidysz jako j\u0119zyka \u201edziwnego\u201d czy, by zacytowa\u0107 troch\u0119 soczystych historycznych okre\u015ble\u0144, b\u0119d\u0105cego \u201ezlepkiem wyraz\u00f3w kalecz\u0105cych ucho i B\u00f3g wie sk\u0105d pozbieranych\u201d, \u201emow\u0105 ze szmat najrozmaitszych narzeczy sfastrygowan\u0105\u201d, \u201emow\u0105 Guron\u00f3w dzikich\u201d, \u201eosobliw\u0105 lingwistyczn\u0105 mikstur\u0105\u201d, \u201edziwol\u0105giem j\u0119zykowym\u201d. Dyskurs ten ma niestety d\u0142ugie i niechlubne tradycje, kt\u00f3re si\u0119gaj\u0105 o\u015bwiecenia. Wynika z nich, \u017ce j\u0119zyk jidysz jest jako\u015b szczeg\u00f3lnie r\u00f3\u017cny od innych j\u0119zyk\u00f3w, tak inny, \u017ce nie spos\u00f3b ustali\u0107 jakichkolwiek zasad.<\/span><\/p>\n

Nie twierdz\u0119, \u017ce Patrycja Do\u0142owy \u015bwiadomie wpisuje si\u0119 w t\u0119 tradycj\u0119. O tym, \u017ce tak nie jest, \u015bwiadczy cho\u0107by to, jak du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119ca problemowi jidysz. Znam te\u017c i ceni\u0119 jej prac\u0119 na polu propagowania kultury jidysz. Niestety przy okazji swojego szczerego zainteresowania ujawnia, jak trwa\u0142e s\u0105 stare, dziedziczone przez nas przyzwyczajenia. Bo co nam m\u00f3wi stwierdzenie, \u017ce s\u0142owniki jidysz s\u0105 inne ni\u017c wszystkie, czy \u017ce \u201er\u00f3\u017cnice by\u0142y ogromne (i nadal s\u0105, tam, gdzie jeszcze s\u0105). Inaczej m\u00f3wiono w jednym miasteczku, inaczej w innym, inaczej w jednej cz\u0119\u015bci kraju, inaczej w innej, inaczej w ka\u017cdym z kraj\u00f3w, w kt\u00f3rym w jidysz si\u0119 m\u00f3wi\u0142o\u201d? Je\u015bli takie \u2013 summa summarum<\/em> prawdziwe stwierdzenie \u2013 u\u017cyte zostaje w kontek\u015bcie niemo\u017cno\u015bci poradzenia sobie redakcyjnego z zapisem s\u0142\u00f3w jidysz, to wychodzi z tego nic innego jak sugestia \u201edziwol\u0105gowato\u015bci\u201d j\u0119zyka \u017cydowskiego!<\/span><\/p>\n

Owszem, jidysz \u2013 tak jak inne j\u0119zyki \u2013 ma swoje dialekty oraz odmiany regionalne i gwarowe. Ale czy polszczyzna Lwowa by\u0142a taka sama jak polszczyzna Warszawy? Czy niemczyzna lub angielszczyzna s\u0105 j\u0119zykami jednolitymi? Zdania takie jak to powy\u017csze mo\u017cna by przecie\u017c napisa\u0107 tak\u017ce o nich. A jednak ich nie piszemy. A przynajmniej nie piszemy, by wskaza\u0107 na jak\u0105\u015b niemo\u017cno\u015b\u0107 czy dziwaczno\u015b\u0107. Nie jest to zatem cecha wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca, jak zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 w li\u015bcie Autorka.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli ju\u017c za\u015b r\u00f3\u017cnic szukamy, powiedzmy, \u017ce j\u0119zyk jidysz tym si\u0119 r\u00f3\u017cni od wymienionych wy\u017cej j\u0119zyk\u00f3w narodowych, \u017ce jest j\u0119zykiem diasporycznym ze wszelkimi tego konsekwencjami, o kt\u00f3rych nie b\u0119dziemy tu szerzej m\u00f3wi\u0107, ale nie oznacza to, \u017ce nie istnia\u0142y w og\u00f3le instancje reguluj\u0105ce jego rozw\u00f3j, nie istnia\u0142 standard, programy szkolne, a tym bardziej nie oznacza to, \u017ce nie wypracowano dotychczas \u017cadnych sp\u00f3jnych narz\u0119dzi jego opisu. Tak\u017ce dzisiejszy m\u00f3wiony jidysz jest na bie\u017c\u0105co opisywany i poddawany analizom.<\/span><\/p>\n

Warto o tym pami\u0119ta\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

Karolina Szymaniak<\/strong> – literaturoznawczyni, t\u0142umaczka i lektorka j\u0119zyka jidysz w Polsce i za granic\u0105, adiunkt w \u017bydowskim Instytucie Historycznym, wsp\u00f3\u0142pracowniczka Centrum Kultury Jidysz, redaktorka naczelna \u201eCwiszn. \u017bydowskiego Kwartalnika o Literaturze i Sztuce\u201d, cz\u0142onkini Zarz\u0105du Polskiego Towarzystwa Studi\u00f3w Jidyszystycznych.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr Karolina Szymaniak, literaturoznawczyni i t\u0142umaczka, adiunkt w \u017bIH, gdzie kieruje Pracowni\u0105 Bada\u0144 nad Kultur\u0105 Jidysz; Jidysz to nie dziwol\u0105g [ODPOWIED\u0179 NA LIST] Karolina Szymaniak Problem odpowiedniego zapisu s\u0142\u00f3w \u017cydowskich nie jest bynajmniej spraw\u0105 tej lub innej zwariowanej jidyszystki. Wi\u0105\u017c\u0119 si\u0119 ze zjawiskiem g\u0142\u0119biej zakorzenionym. Z jednej strony z panuj\u0105cym w Polsce lekcewa\u017c\u0105cym stosunkiem do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103332"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103332"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103332\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103520,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103332\/revisions\/103520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}