{"id":103621,"date":"2023-05-22T17:09:46","date_gmt":"2023-05-22T15:09:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=103621"},"modified":"2023-05-14T08:06:56","modified_gmt":"2023-05-14T06:06:56","slug":"23-09-84","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=103621","title":{"rendered":"Rozmowa na koniec roku"},"content":{"rendered":"

A. Gierymski, \u201e\u015awi\u0119to Tr\u0105bek”<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Rozmowa na koniec roku<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

MAGDALENA W\u00d3JCIK<\/strong><\/span><\/p>\n

ludzie<\/a>\u00a0\/\u00a0<\/strong><\/span>CHIDUSZ 51 – 8\/2018 ]<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n

\n

\u201eWRACAMY DO TAKIEGO SPOSOBU POSTRZEGANIA HISTORII, W KT\u00d3RYM WINA I ODPOWIEDZIALNO\u015a\u0106 S\u0104 ZAWSZE ODRZUCANE I PRZERZUCANE NA KOGO\u015a INNEGO, PO TO, \u017bEBY POZBY\u0106 SI\u0118 JAKICHKOLWIEK PSYCHOLOGICZNYCH CZY MORALNYCH K\u0141OPOT\u00d3W. TO INFANTYLIZM\u201d \u2013 M\u00d3WI PROFESOR PAWE\u0141 \u015aPIEWAK, DYREKTOR \u017bYDOWSKIEGO INSTYTUTU HISTORYCZNEGO W WARSZAWIE<\/strong><\/span>.\u00a0<\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Magdalena W\u00f3jcik: Co by\u0142o dla pana najwa\u017cniejsze w tym mijaj\u0105cym, burzliwym dla spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej 5778 roku?<\/b><\/p>\n

Pawe\u0142 \u015apiewak<\/strong>: Oczywi\u015bcie najwa\u017cniejsze s\u0105 zawsze sprawy zdrowia, a poniewa\u017c pojawi\u0142y si\u0119\u00a0u mnie problemy zdrowotne, to one s\u0105 dla mnie teraz na pierwszym miejscu. A patrz\u0105c bardziej og\u00f3lnie, z punktu widzenia historii ten rok by\u0142 dla polskich \u017byd\u00f3w w pewnym sensie najgorszy od wielu lat. Chyba najbardziej dramatycznym momentem by\u0142a pr\u00f3ba nowelizacji ustawy o Instytucie Pami\u0119ci Narodowej, w my\u015bl kt\u00f3rej mia\u0142oby si\u0119 kara\u0107 wszystkich ludzi na \u015bwiecie, kt\u00f3rzy wypowiedz\u0105 si\u0119 na temat stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich inaczej ni\u017c chcia\u0142by tego IPN. To nie tylko krok represyjny, ale te\u017c\u00a0dow\u00f3d na to, jak \u017ale formu\u0142owane jest prawo.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Co najbardziej dotkn\u0119\u0142o pana w kwestii nowelizacji tej ustawy?\u00a0<\/b><\/p>\n

Pr\u00f3buje ona narzuci\u0107 jednolity rodzaj pami\u0119ci czas\u00f3w wojny. Wymusza narracj\u0119, kt\u00f3ra jest zgodna z oczekiwaniami w\u0142adzy, a na ni\u0105 nie spos\u00f3b si\u0119 zgodzi\u0107. To skrzywdzi wiele os\u00f3b, przede wszystkim tych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li i s\u0105 zupe\u0142nie bezbronni. Zaszkodzi te\u017c Polakom jako narodowi, bo zlikwiduje obszary, kt\u00f3re wymagaj\u0105\u00a0refleksji i skruchy. A skruchy uczy zar\u00f3wno chrze\u015bcija\u0144stwo, jak i judaizm. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce jakikolwiek element odpowiedzialno\u015bci zostaje zniesiony. Czyli wracamy do sposobu postrzegania historii, w kt\u00f3rym wina i odpowiedzialno\u015b\u0107 s\u0105 zawsze odrzucane i przerzucane na kogo\u015b innego, po to, \u017ceby pozby\u0107 si\u0119 jakichkolwiek psychologicznych czy moralnych k\u0142opot\u00f3w. To infantylizm.\u00a0<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie tworzy si\u0119 instytucje wzmacniaj\u0105ce jednolity przekaz pami\u0119ci. Polityka personalna IPN-u \u015bwiadczy o tym, \u017ce pozbywa si\u0119\u00a0stamt\u0105d wszystkich, kt\u00f3rzy maj\u0105 inne pogl\u0105dy ni\u017c jego\u00a0dyrektor Jaros\u0142aw Szarek. Wida\u0107 to te\u017c dobrze na przyk\u0142adzie Muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku i wielu innych instytucji.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Nowelizacja ustawy o IPN-ie wywo\u0142a\u0142a te\u017c fal\u0119 antysemityzmu.\u00a0<\/b><\/p>\n

Fakt, udzieli\u0142a zgody na antysemickie argumenty w dyskusji. Nie chc\u0119\u00a0jednak nadawa\u0107 temu zbyt wielkiej roli: nie jest to powt\u00f3rka Marca \u201868 ani dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce jest mocno krzywdz\u0105ce dla nas jako narodu, a tak\u017ce dla obrazu Polski za granic\u0105. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce nikt nie chce z nami rozmawia\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\n

M\u00f3wienie, \u017ce pogromu w Kielcach nie dokonali Polacy albo domaganie si\u0119 ponownych bada\u0144, kt\u00f3re policz\u0105 ofiary w Jedwabnem, jest niczym innym jak tylko rozdrapywaniem ran, szukaniem powod\u00f3w do wzajemnego oskar\u017cania si\u0119 i wyrzucania sobie win.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Okaza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce dziennikarz mo\u017ce publicznie powiedzie\u0107\u00a0<\/b>\u201e<\/b>parchy\u201d \u2013 takich sytuacji nie by\u0142o ju\u017c\u00a0od dawna.\u00a0<\/b><\/p>\n

Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 obieca\u0142o, \u017ce stworzy mi\u0119dzypartyjn\u0105 komisj\u0119 do spraw walki z faszyzmem, ale nic takiego si\u0119\u00a0nie wydarzy\u0142o. Tymczasem toleruje si\u0119 ONR, s\u0142yszymy, \u017ce neonazi\u015bci obchodz\u0105 urodziny Hitlera. Takie przyk\u0142ady mo\u017cna by mno\u017cy\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Mieli\u015bmy z tym do czynienia ju\u017c wcze\u015bniej, wi\u0119c by\u0142o jasne, \u017ce wr\u00f3ci.\u00a0<\/b><\/p>\n

Ale s\u0105dzi\u0142em, \u017ce w\u0142adza lepiej nad tym zapanuje. Tym bardziej, \u017ce mieli\u015bmy i nadal mamy do czynienia z ewidentnymi elementami kampanii nienawi\u015bci. Na przyk\u0142ad systematycznie atakowano Piotra Cywi\u0144skiego, nie za jego wypowiedzi, ale za to, \u017ce w zarz\u0105dzanym przez niego Muzeum Auschwitz-Birkenau ambasadorka Izraela skrytykowa\u0142a nowelizacj\u0119 ustawy o IPN-ie \u2013 to by\u0142a zorganizowana, absolutnie nieprzypadkowa akcja. Cywi\u0144skiego spotka\u0142y wyrazy mi\u0119dzynarodowej solidarno\u015bci, ale to nie wystarczy. Polska zawsze przegrywa\u0142a w takich kampaniach polsko-\u017cydowskich i zn\u00f3w przegra. Naprawd\u0119 nie rozumiem, po co si\u0119 w to pcha\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

Powraca stereotyp Polaka-antysemity.\u00a0<\/b><\/p>\n

Nie chc\u0119 bra\u0107 na siebie za to odpowiedzialno\u015bci, a jednak nie mam wyboru. Jest to tym bardziej absurdalne, \u017ce w\u0142adze do\u015b\u0107 mocno stara\u0142y si\u0119 pozowa\u0107 na pro\u017cydowskie, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce \u017cydowsk\u0105 perspektyw\u0119 na histori\u0119 Zag\u0142ady i na stosunki polsko-\u017cydowskie. Ju\u017c teraz ma to fatalne skutki \u2013 \u015bwiatowe instytucje \u017cydowskie nie chc\u0105 dawa\u0107 pieni\u0119dzy na Polsk\u0119, co ogranicza nasze mo\u017cliwo\u015bci \u201eekspansji\u201d. Co prawda jeste\u015bmy traktowani z szacunkiem, ale mimo wszystko jako instytucja wsp\u00f3\u0142odpowiedzialna. Dlaczego oni mieliby nam cokolwiek fundowa\u0107? Niech Polska, Polacy daj\u0105. Dochodzi do tego zdumiewaj\u0105ca nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie z tymi sytuacjami w\u015br\u00f3d ministr\u00f3w naszego rz\u0105du.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Brak pieni\u0119dzy to dla wielu podstawowy hamulec, bo je\u015bli pa\u0144stwo nie da, to nie wiadomo, sk\u0105d je wzi\u0105\u0107.<\/b><\/p>\n

Tyle \u017ce to nie jest tak, \u017ce pa\u0144stwo \u201edaje na \u017byd\u00f3w\u201d. Maj\u0105tki \u017cydowskie, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 maj\u0105tkami polskimi, pracuj\u0105 przecie\u017c na bud\u017cet. Nie da si\u0119 tego policzy\u0107 tak, \u017ceby wysz\u0142o, \u017ce Polacy daj\u0105 \u017bydom.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Jak widzi pan rol\u0119 \u017bydowskiego Instytutu Historycznego w tej rzeczywisto\u015bci?\u00a0<\/b><\/p>\n

Dop\u00f3ki w\u0142adza nie ingeruje bezpo\u015brednio i nie narzuca mi tego, co mam m\u00f3wi\u0107, robimy swoje.<\/span><\/p>\n

\u017bIH \u015bwiata nie zbawi, ale poza dbaniem o Archiwum Ringelbluma ma kilka rzeczy do zrobienia. Przede wszystkim musimy edukowa\u0107 ludzi, jak m\u00f3wi\u0107 o historii \u017byd\u00f3w. Moim marzeniem jest opracowanie kanonicznych ksi\u0105\u017cek o historii polskich \u017byd\u00f3w i stosunkach polsko-\u017cydowskich na przestrzeni ostatnich 150 lat. Chcia\u0142bym, aby Instytut przygotowa\u0142 materia\u0142y studyjne, kt\u00f3re pozwol\u0105 ludziom zrozumie\u0107 i nazwa\u0107 to, co dzia\u0142o si\u0119 tutaj w ostatnich wiekach. Wydawa\u0142o nam si\u0119, \u017ce pewne lekcje odrobili\u015bmy ju\u017c pod koniec lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, ale od tego czasu w doros\u0142o\u015b\u0107 wesz\u0142y ju\u017c dwa nowe pokolenia Polak\u00f3w i trzeba zn\u00f3w wykona\u0107 t\u0119 sam\u0105 prac\u0119.<\/span><\/p>\n

\n

Czy polska i \u017cydowska narracja historyczna mog\u0105 si\u0119 spotka\u0107?\u00a0<\/b><\/p>\n

Nie ma takiej potrzeby. Nie rozumiem, dlaczego mieliby\u015bmy tworzy\u0107 narracyjne muzea historii polsko-\u017cydowskiej. Historia wojenna ka\u017cdej rodziny, ka\u017cdego cz\u0142owieka jest odmienna. Jak mieliby\u015bmy to po\u0142\u0105czy\u0107? By\u0142y historie pomocy i jej braku. Pr\u00f3ba przybli\u017cenia si\u0119\u00a0do prawdy poprzez wymuszenie wsp\u00f3lnej opowie\u015bci jest dla nas destrukcyjna.<\/span><\/p>\n

\n

Nie ma si\u0119 co dziwi\u0107, \u017ce s\u0105 takie pr\u00f3by, szczeg\u00f3lnie przy okazji tak wa\u017cnych rocznic jak odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci.\u00a0<\/b><\/p>\n

Dla \u017byd\u00f3w odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142o wielkim wydarzeniem. Wywo\u0142ywa\u0142o co prawda l\u0119ki i obawy, ale mimo wszystko by\u0142o do\u015bwiadczeniem pozytywnym. Niezale\u017cnie od p\u00f3\u017aniejszego poziomu antysemityzmu, po raz pierwszy powsta\u0142y w\u00f3wczas r\u00f3\u017cne demokratyczne instytucje prawa, kt\u00f3re \u2013 czasami tylko symbolicznie albo cz\u0119\u015bciowo, ale jednak chroni\u0142y \u017byd\u00f3w. Co\u015b, co w zaborze rosyjskim by\u0142o zupe\u0142nie nieznane. W dwudziestoleciu, cho\u0107 by\u0142 to bardzo kr\u00f3tki okres, du\u017co dobrego sta\u0142o si\u0119 dla akulturacji \u017byd\u00f3w do kultury polskiej. By\u0142 to wielki sukces. Szczycimy si\u0119 dzi\u015b wieloma Polakami, takimi jak na przyk\u0142ad Rafa\u0142 Lemkin.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Jaki b\u0119dzie 5779 rok?<\/b><\/p>\n

Na pewno nie\u0142atwy. Zmasowana pr\u00f3ba budowania nowej opowie\u015bci o historii polskich \u017byd\u00f3w zdaje si\u0119 nie mie\u0107 politycznej przeciwwagi. Platforma Obywatelska nie jest parti\u0105, kt\u00f3ra ma w tej kwestii jedno, mocne zdanie. Nie chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 negatywnie nastawieni, ale nie znajduj\u0119 w nich mocnego sojusznika w swojej sprawie. P\u00f3ki co cieszmy si\u0119 jednak, \u017ce mamy Nowy Rok. Mo\u017cna p\u00f3j\u015b\u0107 nad rzek\u0119, wyrzuci\u0107 grzechy.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A. Gierymski, \u201e\u015awi\u0119to Tr\u0105bek” Rozmowa na koniec roku MAGDALENA W\u00d3JCIK [ 02.04.2023\u00a0\u2013\u00a0ludzie\u00a0\/\u00a0CHIDUSZ 51 – 8\/2018 ] \u201eWRACAMY DO TAKIEGO SPOSOBU POSTRZEGANIA HISTORII, W KT\u00d3RYM WINA I ODPOWIEDZIALNO\u015a\u0106 S\u0104 ZAWSZE ODRZUCANE I PRZERZUCANE NA KOGO\u015a INNEGO, PO TO, \u017bEBY POZBY\u0106 SI\u0118 JAKICHKOLWIEK PSYCHOLOGICZNYCH CZY MORALNYCH K\u0141OPOT\u00d3W. TO INFANTYLIZM\u201d \u2013 M\u00d3WI PROFESOR PAWE\u0141 \u015aPIEWAK, DYREKTOR \u017bYDOWSKIEGO INSTYTUTU […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103621"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103621"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104319,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103621\/revisions\/104319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}