{"id":10363,"date":"2014-12-07T19:07:12","date_gmt":"2014-12-07T17:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=10363"},"modified":"2014-12-07T09:54:56","modified_gmt":"2014-12-07T07:54:56","slug":"10363","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=10363","title":{"rendered":"Syn powiedzia\u0142 mi: “Nie chc\u0119 by\u0107 \u017bydem!”. I zacz\u0105\u0142 p\u0142aka\u0107"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Syn powiedzia\u0142 mi: “Nie chc\u0119 by\u0107 \u017bydem!”. I zacz\u0105\u0142 p\u0142aka\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

ROZMAWIA\u0141A ANNA MALINOWSKA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\"Monika

Monika Goldwasser ze zdj\u0119ciem biologicznej matki (MATEUSZ SKWARCZEK)<\/em><\/center><\/p><\/div>\n

– Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce m\u00f3j tata uczy\u0142 w Kr\u00f3lewskiej Hucie. Czy kiedy\u015b poznam, jaki by\u0142 dla uczni\u00f3w, gdzie mieszka\u0142, jak tu trafi\u0142? – zastanawia si\u0119 Monika Goldwasser, kt\u00f3ra Holocaust prze\u017cy\u0142a dlatego, \u017ce w transporcie zamiast niej wyjecha\u0142a lalka<\/strong><\/span><\/p>\n

Anna Malinowska: Od lat gromadzi pani informacje o swojej rodzinie, dlatego niedawno odwiedzi\u0142a pani Chorz\u00f3w. Czego si\u0119 pani dowiedzia\u0142a?<\/strong><\/span><\/p>\n

Monika Goldwasser: Dotar\u0142am do dokumentu, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce w 1930 roku m\u00f3j tata Adam Goldwasser pisa\u0142 z Kr\u00f3lewskiej Huty do Krakowa. Tata uczy\u0142 francuskiego, a to by\u0142a pro\u015bba o przyst\u0105pienie do kolejnego egzaminu pedagogicznego. Nie bardzo wiedzia\u0142am, co z t\u0105 informacj\u0105 zrobi\u0107. Gdy na spotkaniu nauczycieli w jednej z krakowskich szk\u00f3\u0142 opowiada\u0142am o swoim do\u015b\u0107 pogmatwanym \u017cyciorysie, na wspomnienie Kr\u00f3lewskiej Huty podszed\u0142 do mnie Krystian Kazimierczuk, jeden z nauczycieli. Uczy w Akademickim Zespole Szk\u00f3\u0142 Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych w Chorzowie, kt\u00f3ry kiedy\u015b by\u0142 Kr\u00f3lewsk\u0105 Hut\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to ta sama szko\u0142a, w kt\u00f3rej pracowa\u0142 m\u00f3j tata. Przed wojn\u0105 by\u0142o to Pa\u0144stwowe Gimnazjum im. Odrow\u0105\u017c\u00f3w. Wspania\u0142y zbieg okoliczno\u015bci! I od razu zosta\u0142am zaproszona do Chorzowa. Zobaczy\u0142am wi\u0119c miasto, w kt\u00f3rym tata pracowa\u0142, spotka\u0142am si\u0119 z nauczycielami z jego dawnej szko\u0142y. Nic wi\u0119cej nie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107. Mog\u0119 jedynie powiedzie\u0107, \u017ce uzupe\u0142ni\u0142am \u017cyciorys ojca o kolejny element.<\/span><\/p>\n

Prze\u017cy\u0142a pani Holocaustu.<\/strong><\/span><\/p>\n

– W sierpniu 1942 roku, kiedy likwidowano getto w My\u015blenicach, mia\u0142am siedem miesi\u0119cy. Rodzice wida\u0107 mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak to si\u0119 sko\u0144czy, i oddali mnie jednej z rodzin pod My\u015blenicami. Stamt\u0105d zosta\u0142am od razu zabrana do klasztoru Urszulanek w Krakowie. Na kartce wypisano dat\u0119 moich urodzin i informacj\u0119, \u017ce jestem Monik\u0105 Goldwasser, c\u00f3rk\u0105 Adama i Salomei.<\/span><\/p>\n

By\u0142am bardzo chora. Na ca\u0142ym ciele mia\u0142am wrzody. Siostry starannie si\u0119 mn\u0105 zaj\u0119\u0142y, ale wiadomo by\u0142o, \u017ce d\u0142u\u017cszy pobyt w plac\u00f3wce jest niebezpieczny. Niemcy stale robili naloty, wi\u0119c znaleziono polsk\u0105 rodzin\u0119, kt\u00f3ra zgodzi\u0142a si\u0119 mnie zabra\u0107.<\/span><\/p>\n

Polska mama opowiada\u0142a mi p\u00f3\u017aniej, \u017ce mia\u0142am bardzo smutne oczy. Wspomina\u0142a, \u017ce trudno sobie nawet wyobrazi\u0107 twarzyczk\u0119 ma\u0142ego dziecka z takim smutkiem w oczach. Kiedy wzi\u0119\u0142a mnie na r\u0119ce, bardzo mocno si\u0119 wtuli\u0142am i p\u0142aka\u0142am.<\/span><\/p>\n

Moi rodzice tymczasem w transporcie z My\u015blenic trafili do Skawiny. \u017beby sztuki si\u0119 zgadza\u0142y – a Niemcy do\u015b\u0107 skrupulatnie wszystkich liczyli – mama w moich dzieci\u0119cych fata\u0142aszkach trzyma\u0142a lalk\u0119. Rodzice ju\u017c w Skawinie zostali rozstrzelani. Mam zeznanie przed s\u0105dem kobiety, kt\u00f3ra u nich s\u0142u\u017cy\u0142a. Dok\u0142adnie opowiada\u0142a szczeg\u00f3\u0142y, pe\u0142ne okoliczno\u015bci. Z rodziny mojej mamy uratowa\u0142a si\u0119 tylko jedna siostra.<\/span><\/p>\n

Kiedy dowiedzia\u0142a si\u0119 pani prawdy?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Mia\u0142am 12 lat. Lubi\u0142am, chyba jak wszystkie dzieci, szpera\u0107 po r\u00f3\u017cnych zakamarkach w domu. W szafce z bielizn\u0105 znalaz\u0142am zgi\u0119t\u0105 w p\u00f3\u0142 kartk\u0119. Posz\u0142am do mamy i zapyta\u0142am, co to jest i dlaczego to jest tak schowane. Bardzo si\u0119 na mnie zdenerwowa\u0142a. Nic nie powiedzia\u0142a. Tylko t\u0119 kartk\u0119 zabra\u0142a. 10 lat p\u00f3\u017aniej mama zachorowa\u0142a. Wiedzia\u0142a, \u017ce nied\u0142ugo umrze. Wtedy zdecydowa\u0142a si\u0119 opowiedzie\u0107 mi ca\u0142\u0105 prawd\u0119. Powiedzia\u0142a, jak by\u0142o, wspomnia\u0142a te\u017c o kartce z bieli\u017aniarki. To by\u0142a moja metryka zabrana od zakonnic.<\/span><\/p>\n

By\u0142am w szoku, rozbita. 22-letnia kobieta dowiaduje si\u0119, \u017ce nie nosi w\u0142asnego imienia i nazwiska, \u017ce jej w\u0142asna matka jej nie urodzi\u0142a. To mnie najbardziej bola\u0142o. Kocha\u0142am moj\u0105 polsk\u0105 mam\u0119. Ona te\u017c kocha\u0142a mnie. Nie potrafi\u0142am tego poj\u0105\u0107, zrozumie\u0107, a ju\u017c tym bardziej pogodzi\u0107 si\u0119 z ca\u0142\u0105 histori\u0105. Wtedy te\u017c sobie postanowi\u0142am: to b\u0119dzie moja tajemnica! Nikomu o tym nie powiem! Nie przyznam si\u0119! Na\u0142o\u017cy\u0142am wi\u0119c blokad\u0119, kt\u00f3ra skutecznie wszystko tamowa\u0142a przez d\u0142ugie lata. Nikt nic nie wiedzia\u0142. Nawet m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry zosta\u0142 moim m\u0119\u017cem. Teraz z perspektywy czasu musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce to do\u015b\u0107 typowe zachowanie. W Stowarzyszeniu Dzieci Holocaustu spotka\u0142am wiele os\u00f3b, kt\u00f3re zareagowa\u0142y identycznie.<\/span><\/p>\n

W ko\u0144cu postanowi\u0142a pani zdj\u0105\u0107 blokad\u0119. Dlaczego?<\/strong><\/span><\/p>\n

– By\u0142 1990 rok. Mieszka\u0142am wtedy w Warszawie. Pracowa\u0142am w szpitalu jako po\u0142o\u017cna. Jednego wieczoru ogl\u0105da\u0142am telewizj\u0119. Pokazywano kobiet\u0119, kt\u00f3ra szuka\u0142a w Polsce krewnej. Ma\u0142ej dziewczynki, kt\u00f3ra w 1942 roku zosta\u0142a oddana na ratunek pod My\u015blenicami. Od razu wiedzia\u0142am, \u017ce m\u00f3wi o mnie. Waha\u0142am si\u0119, czy powinnam si\u0119 z ni\u0105 skontaktowa\u0107. W ko\u0144cu si\u0119 zdecydowa\u0142am. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to moja ciotka, jedyna siostra mamy, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a. D\u0142ugo rozmawia\u0142y\u015bmy. “Musisz w ko\u0144cu wyj\u015b\u0107 z szafy” – przekonywa\u0142a mnie. Zrozumia\u0142am, \u017ce \u017cycie w pojedynk\u0119 z tak\u0105 wiedz\u0105 rzeczywi\u015bcie staje si\u0119 dla mnie coraz ci\u0119\u017csze. Posz\u0142am do \u017bydowskiego Instytutu Historycznego. Pami\u0119tam, jak urz\u0119dniczka odnalaz\u0142a dokument ze zdj\u0119ciem mojej mamy. Po raz pierwszy zobaczy\u0142am jej twarz. Wybieg\u0142am na korytarz. Pop\u0142aka\u0142am si\u0119, w g\u0142owie mia\u0142am chaos. P\u00f3\u017aniej d\u0142ugo patrzy\u0142am w lustro. Zobaczy\u0142am, jak bardzo jestem do mamy podobna. Zrozumia\u0142am wtedy, \u017ce w\u0142a\u015bnie wysz\u0142am z szafy. A skoro tak, to o mojej rodzinie musz\u0119 si\u0119 jak najwi\u0119cej dowiedzie\u0107. Musz\u0119 zrekonstruowa\u0107 w\u0142asny \u017cyciorys.<\/span><\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142y poszukiwania?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Bardzo pomocny okaza\u0142 si\u0119 \u017bydowski Instytut Historyczny. Uzyska\u0142am tam wiele informacji. Tam te\u017c rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 moja w\u0119dr\u00f3wka po archiwach. Dokument\u00f3w szuka\u0142am w plac\u00f3wkach w Izraelu i w Stanach Zjednoczonych. W\u0142a\u015bnie w Ameryce dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce m\u00f3j dziadek by\u0142 w My\u015blenicach adwokatem. Odnalaz\u0142am te\u017c tam moj\u0105 rodzin\u0119. Ba, uda\u0142o mi si\u0119 nawet w Krakowie odszuka\u0107 prac\u0119 magistersk\u0105 mojej mamy. Napisana jest po niemiecku, bo mama studiowa\u0142a germanistyk\u0119, a tak\u017ce filozofi\u0119. Tata filozofi\u0119 i filologi\u0119 roma\u0144sk\u0105.<\/span><\/p>\n

Ca\u0142y czas szuka\u0142am te\u017c \u015bwiadk\u00f3w. I to by\u0142o dla mnie najwa\u017cniejsze, bo czasy dla mnie istotne stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej odleg\u0142e. Odwiedza\u0142am wi\u0119c siostry urszulanki, mieszka\u0144c\u00f3w My\u015blenic. Dotar\u0142am nawet do c\u00f3rki lekarza, kt\u00f3ry odbiera\u0142 mnie na \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jestem szcz\u0119\u015bliwa, bo sporo fakt\u00f3w uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107. A znam osoby, kt\u00f3re o swojej przesz\u0142o\u015bci nie wiedz\u0105 kompletnie nic. Moja kole\u017canka ze Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu wie tylko, \u017ce jacy\u015b ludzie w Rabce wyrzucili j\u0105 przez okno w krzaki. Tam znalaz\u0142a j\u0105 kobieta, kt\u00f3ra jej pomog\u0142a. Przez ca\u0142e lata nie uda\u0142o jej si\u0119 ustali\u0107 zupe\u0142nie nic! Jeszcze jak by\u0142a m\u0142odsza, mia\u0142a du\u017co zaj\u0119\u0107 i brak wiedzy a\u017c tak jej nie przeszkadza\u0142. Ale teraz, na emeryturze, coraz trudniej jej si\u0119 zasypia. Nie wie, kim jest, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a. To bardzo ci\u0119\u017ckie.<\/span><\/p>\n

Jak pani otoczenie i najbli\u017csi zareagowali na pani odkrycie?<\/span><\/strong><\/p>\n

– M\u0105\u017c \u015bmia\u0142 si\u0119, \u017ce jak by\u0142 m\u0142ody, Cyganka mu wr\u00f3\u017cy\u0142a, \u017ce zwi\u0105\u017ce si\u0119 z zagraniczn\u0105 osob\u0105. Syn z kolei bardzo \u017ale. Powiedzia\u0142: “Ja nie chc\u0119 by\u0107 \u017bydem!”. Zacz\u0105\u0142 p\u0142aka\u0107. T\u0142umaczy\u0142am, \u017ce korzeni nie da si\u0119 zmieni\u0107. \u017be jak doro\u015bnie, to zdecyduje, czy b\u0119dzie o tym m\u00f3wi\u0142 czy nie. Teraz ju\u017c troch\u0119 si\u0119 z tym pogodzi\u0142, ale z informacj\u0105 o swoim pochodzeniu raczej si\u0119 nie obnosi.<\/span><\/p>\n

Czuje si\u0119 pani \u017byd\u00f3wk\u0105?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Dla mnie istotna jest to\u017csamo\u015b\u0107. W tym sensie na pewno tak. Jestem \u017byd\u00f3wk\u0105, jestem cz\u0119\u015bci\u0105 tej wsp\u00f3lnoty. Natomiast co do religii, trudno wymaga\u0107 od doros\u0142ej, wychowanej, ukszta\u0142towanej w okre\u015blonych warunkach kobiety jakich\u015b zmian. Nie spo\u017cywam koszernych posi\u0142k\u00f3w i nie jestem religijna. To zreszt\u0105 dla mnie jest nawet \u015bmieszne, \u017ce kto\u015b nagle robi rewolucj\u0119 w swoim \u017cyciu tylko dlatego, \u017ce dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce jest \u017bydem. By\u0142am wychowana w katolickiej rodzinie. Nie mo\u017cna ode mnie wymaga\u0107 takich zmian. Ka\u017cdy powinien decydowa\u0107 sam za siebie. I nikt nie powinien tego ocenia\u0107.<\/span><\/p>\n

Czego chcia\u0142aby si\u0119 pani jeszcze dowiedzie\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

– Musz\u0119 uzupe\u0142ni\u0107 w\u0105tek chorzowski. Wiem, \u017ce z Kr\u00f3lewskiej Huty tata zosta\u0142 przeniesiony do Kalisza. Uda\u0142o mi si\u0119 nawi\u0105za\u0107 kontakt z jednym z jego tamtejszych uczni\u00f3w. Mieszka obecnie w Kanadzie. Od niego wiem, \u017ce tata cz\u0119sto je\u017adzi\u0142 do Pary\u017ca. Bardzo du\u017co o tym mie\u015bcie opowiada\u0142 w czasie zaj\u0119\u0107. Mia\u0142 do\u015b\u0107 nowatorskie podej\u015bcie do nauki j\u0119zyka. Bardzo bym chcia\u0142a spotka\u0107 podobnych uczni\u00f3w na \u015al\u0105sku. A mo\u017ce nawi\u0105za\u0107 kontakt z s\u0105siadami, kim\u015b, kto m\u00f3g\u0142 mojego ojca zna\u0107. Ka\u017cda informacja jest dla mnie cenna. Bo to te\u017c w ko\u0144cu m\u00f3j \u017cyciorys. I dobrze by\u0142oby go pozna\u0107 w ca\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Syn powiedzia\u0142 mi: “Nie chc\u0119 by\u0107 \u017bydem!”. I zacz\u0105\u0142 p\u0142aka\u0107 ROZMAWIA\u0141A ANNA MALINOWSKA – Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce m\u00f3j tata uczy\u0142 w Kr\u00f3lewskiej Hucie. Czy kiedy\u015b poznam, jaki by\u0142 dla uczni\u00f3w, gdzie mieszka\u0142, jak tu trafi\u0142? – zastanawia si\u0119 Monika Goldwasser, kt\u00f3ra Holocaust prze\u017cy\u0142a dlatego, \u017ce w transporcie zamiast niej wyjecha\u0142a lalka Anna Malinowska: Od lat […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10363"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10366,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10363\/revisions\/10366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}