{"id":103839,"date":"2023-04-29T17:09:47","date_gmt":"2023-04-29T15:09:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=103839"},"modified":"2023-04-28T09:57:55","modified_gmt":"2023-04-28T07:57:55","slug":"02-09-82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=103839","title":{"rendered":"Dlaczego Sudan p\u0142onie? Ludob\u00f3jcy walcz\u0105 o w\u0142adz\u0119"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Dlaczego Sudan p\u0142onie? Ludob\u00f3jcy walcz\u0105 o w\u0142adz\u0119<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Konstanty Gebert<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W Sudanie ludob\u00f3jcy walcz\u0105 o w\u0142adz\u0119, a rosyjskie samoloty wywo\u017c\u0105 poza wszelk\u0105 kontrol\u0105 darfurskie z\u0142oto lotami do Latakii w Syrii, sk\u0105d trafia na mi\u0119dzynarodowy rynek, a dochody zasilaj\u0105 fundusze wojenne. Z\u0142oto stanowi 40 procent suda\u0144skiego eksportu, a roczna warto\u015b\u0107 przemytu szacowana jest na miliardy dolar\u00f3w.<\/strong><\/h4>\n

Dwadzie\u015bcia lat temu re\u017cim suda\u0144skiego prezydenta Omara al-Baszira pope\u0142ni\u0142 w prowincji Darfur pierwsze ludob\u00f3jstwo XXI wieku. Armia i arabskie boj\u00f3wki d\u017cand\u017cawid\u00f3w \u2013 \u201eje\u017ad\u017ac\u00f3w diab\u0142a\u201d \u2013 wymordowa\u0142y w ci\u0105gu kilku lat oko\u0142o 300 tysi\u0119cy Darfurczyk\u00f3w z czarnosk\u00f3rych lud\u00f3w Fur, Masalit i Zagawa. Darfurczycy, osiadli rolnicy, cz\u0119sto chrze\u015bcijanie lub animi\u015bci, historycznie byli niewolnikami muzu\u0142ma\u0144skich Arab\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mordercza skuteczno\u015b\u0107 wodz\u00f3w<\/strong><\/h4>\n

Konstanty Gebert<\/strong> \/ screen shot<\/em><\/span><\/p>\n

Na konflikty o ziemi\u0119, r\u00f3\u017cnice religijne i rasowe, na\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 aspiracje mieszka\u0144c\u00f3w prowincji do wi\u0119kszej niezale\u017cno\u015bci. Sudan od lat targany by\u0142 krwaw\u0105 wojn\u0105 domow\u0105, kt\u00f3ra z czasem doprowadzi\u0142a do oderwania si\u0119 chrze\u015bcija\u0144sko-animistycznego i czarnosk\u00f3rego po\u0142udnia kraju i powstania nowego pa\u0144stwa \u2013 Po\u0142udniowego Sudanu.<\/span><\/p>\n

Darfur nie d\u0105\u017cy\u0142 do niepodleg\u0142o\u015bci, lecz do mo\u017cliwo\u015bci stanowienia o swoim losie. Chartum za\u015b t\u0142umi\u0142 wszelkie takie d\u0105\u017cenia z obawy przed powt\u00f3rzeniem si\u0119 po\u0142udniowosuda\u0144skiego scenariusza. Wojskami w Darfurze dowodzi\u0142 gen. Abdel Fattah al-Burhan, d\u017cand\u017cawidami za\u015b \u2013 ambitny, cho\u0107 niepi\u015bmienny handlarz wielb\u0142\u0105d\u00f3w Mohammed Hamdan Dagalo, zwany zdrobniale \u201eHemeti\u201d \u2013 Mehmecik.<\/span><\/p>\n

Obaj wodzowie tak skutecznie pokierowali rzezi\u0105, \u017ce Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci oskar\u017cy\u0142 w 2009 roku genera\u0142a Baszira i jego najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w o ludob\u00f3jstwo; urz\u0119duj\u0105cej g\u0142owie pa\u0144stwa taki zarzut postawiono po raz pierwszy; na li\u015bcie oskar\u017conych nie znalaz\u0142 si\u0119 jednak ani Burhan, ani Hemeti.<\/span><\/p>\n

Oskar\u017cony o ludob\u00f3jstwo genera\u0142 porz\u0105dzi\u0142 jednak, nadal okazyjnie morduj\u0105c i sk\u0142adaj\u0105c wizyty za granic\u0105, kolejnych dziesi\u0119\u0107 lat. Zosta\u0142 obalony cztery lata temu w powstaniu ludowym, spowodowanym kryzysem ekonomicznym po oderwaniu si\u0119 Po\u0142udnia, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 suda\u0144skie z\u0142o\u017ca ropy.<\/span><\/p>\n

Genera\u0142owie w imieniu narodu<\/strong><\/span><\/h4>\n

Burhan i Hemeti \u2013 zrazu bezwzgl\u0119dnie t\u0142umili powstanie, morduj\u0105c setki ludzi, a pomagali im w tym rosyjscy najemnicy z grupy Wagnera. Hemeti z handlarza wielb\u0142\u0105d\u00f3w awansowa\u0142 na genera\u0142a-porucznika i dow\u00f3dc\u0119 Si\u0142 Szybkiego Wsparcia (RSF), dzia\u0142aj\u0105cych niezale\u017cnie od armii. Gdy rzezie nie zdo\u0142a\u0142y powstrzyma\u0107 buntu, obaj genera\u0142owie zmienili front i sami aresztowali prezydenta.<\/span><\/p>\n

Nie tyle jednak przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do powsta\u0144c\u00f3w, co kazali im przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do siebie: powsta\u0142a Przej\u015bciowa Suwerenna Rada, z udzia\u0142em przedstawicieli spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra mia\u0142a doprowadzi\u0107 do przekazania w\u0142adzy cywilom.<\/span><\/p>\n

Nigdy do tego nie dosz\u0142o, bezsilny cywilny premier zosta\u0142 dwa lata temu obalony, a nast\u0119pnie w tak zwanym porozumieniu ramowym obaj genera\u0142owie podzielili si\u0119 w\u0142adz\u0105 \u2013 sprawowan\u0105 nadal, rzecz jasna, w imieniu narodu.<\/span><\/p>\n

Rosyjska gor\u0105czka z\u0142ota<\/strong><\/h4>\n

Arabski arystokrata Burhan gardzi parweniuszem Hemetim i usi\u0142uje go sobie podporz\u0105dkowa\u0107; ten jednak wykaza\u0142 si\u0119 niezwyk\u0142ym sprytem. Nie tylko, wysy\u0142aj\u0105c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 16 tysi\u0119cy boj\u00f3wkarzy z RSF na wojn\u0119 toczon\u0105 przez Saudyjczyk\u00f3w w Jemenie, zyska\u0142 bezpo\u015bredni kontakt z rz\u0105dz\u0105cymi w Rijadzie, a nast\u0119pnie tak\u017ce w ZEA i Egipcie. Ale robi\u0105c wsp\u00f3lne interesy z firm\u0105 Meroe kontrolowan\u0105 przez szefa Wagnera, Jewgenija Prigo\u017cyna, zapewni\u0142 sobie uprzywilejowane kontakty w Moskwie, kt\u00f3ra zrazu nie wiedzia\u0142a, kt\u00f3rego z dw\u00f3ch genera\u0142\u00f3w poprze\u0107.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie Hemetiego Putin go\u015bci\u0142 na Kremlu w noc inwazji na Ukrain\u0119. Dziesi\u0119\u0107 lat temu odkryto w D\u017cebel Amir w Darfurze ogromne z\u0142o\u017ca z\u0142ota, kt\u00f3rych eksploatacj\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 jeden arabski plemienny przyw\u00f3dca Musa Hilal. Hemeti szybko zlikwidowa\u0142 Hilala i sam po\u0142o\u017cy\u0142 \u2013 we wsp\u00f3\u0142pracy z Meroe \u2013 r\u0119k\u0119 na z\u0142ocie.<\/span><\/p>\n

Rosyjskie samoloty wywo\u017c\u0105 poza wszelk\u0105 kontrol\u0105 darfurskie z\u0142oto lotami do Latakii w Syrii, sk\u0105d trafia na mi\u0119dzynarodowy rynek, a dochody zasilaj\u0105 fundusze wojenne Kremla \u2013 i osobiste Hemetiego. Z\u0142oto stanowi 40 procent suda\u0144skiego eksportu, a roczna warto\u015b\u0107 przemytu szacowana jest na miliardy dolar\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Cywile w potrzasku dyktator\u00f3w<\/strong><\/h4>\n

Porozumienie ramowe przewidywa\u0142o, \u017ce w ci\u0105gu dziesi\u0119ciu lat RSF stan\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 armii regularnej, a wi\u0119c przejd\u0105 pod rozkazy Burhana. Ale Hemeti \u017c\u0105da\u0142 dziesi\u0119ciu lat, nie dw\u00f3ch \u2013 by w tym czasie skutecznie si\u0119 z dow\u00f3dc\u0105 armii rozprawi\u0107. Hemeti mia\u0142 pieni\u0105dze i mi\u0119dzynarodowe kontakty, ale Burhan \u2013 lotnictwo oraz wskrzeszonych z politycznego niebytu islamist\u00f3w, kt\u00f3rzy byli baz\u0105 polityczn\u0105 Baszira, a teraz zn\u00f3w si\u0119gaj\u0105 po w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie. Gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Burhan nie jest got\u00f3w czeka\u0107 dziesi\u0119ciu lat, RSF uderzy\u0142y \u2013 w lotnisko, pa\u0142ac prezydencki, dow\u00f3dztwo armii.<\/span><\/p>\n

Gdyby uda\u0142o si\u0119 im zabi\u0107 Burhana, Hemeti by\u0142by zwyci\u0119zc\u0105. Genera\u0142 jednak ocala\u0142, a jego samoloty bezlito\u015bnie bombarduj\u0105 pozycje RSF. Za wcze\u015bnie jednak, by og\u0142asza\u0107 kl\u0119sk\u0119 handlarza wielb\u0142\u0105d\u00f3w. RSF zdoby\u0142y, w mie\u015bcie Meroe, baz\u0119 lotnicz\u0105, w kt\u00f3rej stacjonuje pi\u0119\u0107 egipskich MiG-\u00f3w 29: Kair popiera Burhana. Je\u015bli Hemetiemu uda si\u0119 do nich znale\u017a\u0107 pilot\u00f3w, mo\u017ce jeszcze wygra\u0107.<\/span><\/p>\n

Nawet bez nich, gro\u017c\u0105c zniszczeniem maszyn, mo\u017ce wymusi\u0107 na Egipcie presj\u0119 na Burhana. Zamach mo\u017ce si\u0119 zako\u0144czy\u0107 jutro kl\u0119sk\u0105 jednej ze stron \u2013 co by\u0142oby z korzy\u015bci\u0105 dla okrutnie do\u015bwiadczonej ludno\u015bci kraju; jak ju\u017c ma by\u0107 dyktatura, to niech chocia\u017c dyktator b\u0119dzie jeden. A ktokolwiek wygra, b\u0119dzie i tak robi\u0142 z Meroe z\u0142ote interesy.<\/span><\/p>\n

Europejskie oburzenie<\/strong><\/h4>\n

Za\u015b UE si\u0119 oburza, \u017ce jej ambasador zosta\u0142 w Chartumie pobity, a USA \u2013 \u017ce ich konw\u00f3j dyplomatyczny zosta\u0142 ostrzelany. Oburzaj\u0105 si\u0119 s\u0142usznie: nikogo nie nale\u017cy bi\u0107 i do nikogo strzela\u0107, a dyplomat\u00f3w zw\u0142aszcza, bo chroni ich immunitet.<\/span><\/p>\n

Ze smutkiem nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce ludno\u015b\u0107 Chartumu nie wysz\u0142a ze swoich piwnic i schron\u00f3w na ulice, by spontanicznie zamanifestowa\u0107 oburzenie na te bezsensowne akty przemocy. T\u0105 zdumiewaj\u0105c\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105 na jaskrawe pogwa\u0142cenie protoko\u0142u dyplomatycznego Suda\u0144czycy udowadniaj\u0105, \u017ce nie zas\u0142uguj\u0105 na nic lepszego ni\u017c Hemeti albo Burhan.<\/span><\/p>\n

Albo ewentualnie Baszir, kt\u00f3ry nie pojecha\u0142 do Hagi, tylko odsiedzia\u0142 dwa lata wi\u0119zienia za korupcj\u0119, a teraz w wi\u0119zieniu czeka na wyrok za wydanie w 2019 roku rozkazu strzelania do demonstrant\u00f3w. Zaraz, zaraz \u2013 jak si\u0119 nazywali dwaj oficerowie, kt\u00f3rzy rozkaz ten wykonali, zanim doszli do wniosku, \u017ce lepiej obali\u0107 rozkazodawc\u0119?<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego Sudan p\u0142onie? Ludob\u00f3jcy walcz\u0105 o w\u0142adz\u0119 Konstanty Gebert W Sudanie ludob\u00f3jcy walcz\u0105 o w\u0142adz\u0119, a rosyjskie samoloty wywo\u017c\u0105 poza wszelk\u0105 kontrol\u0105 darfurskie z\u0142oto lotami do Latakii w Syrii, sk\u0105d trafia na mi\u0119dzynarodowy rynek, a dochody zasilaj\u0105 fundusze wojenne. Z\u0142oto stanowi 40 procent suda\u0144skiego eksportu, a roczna warto\u015b\u0107 przemytu szacowana jest na miliardy dolar\u00f3w. Dwadzie\u015bcia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103839"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103892,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103839\/revisions\/103892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}