Foto: ROL<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/rzecz-p.png\")
<\/a>Dlaczego Edelman nie lubi\u0142 Izraela<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\nPiotr Zychowicz<\/strong><\/span><\/p>\n Rz: Jest pan specjalnym wyslannikiem Izraela na dzisiejszy pogrzeb Marka Edelmana. Dlaczego panstwo zydowskie przypomnialo sobie o Edelmanie dopiero po jego smierci?<\/span><\/p>\n Mosze Arens: Bez przesady, w Izraelu zyli i nadal zyja ludzie, kt\u00f3rzy wraz z nim walczyli podczas powstania w getcie warszawskim w 1943 roku. Weterani ci utrzymywali z nim kontakt do konca i uwazali go za towarzysza broni. Woleliby pewnie, zeby po wojnie \u0096 tak jak oni \u0096 przyjechal do Izraela, ale szanowali jego decyzje o pozostaniu w Polsce.<\/span><\/p>\n M\u00f3wi pan o znajomych Marka Edelmana. Ale co z wladzami? Co z instytutem Yad Vashem? Dlaczego nie zapraszano go do Izraela, dlaczego nie urzadzano spotkan Edelmana z mlodzieza?<\/span><\/p>\n Nie moge wypowiadac sie w imieniu innych rzad\u00f3w, ale obecny gabinet premiera Beniamina Netanjahu \u0096 kt\u00f3ry reprezentuje dzis w Warszawie \u0096 uwaza Marka Edelmana za wielkiego bohatera narodu zydowskiego. Nastawienie do tej postaci w Izraelu sie zmienia. Jestem przekonany, ze Marek Edelman znajdzie swoje miejsce w panteonie naszych bohater\u00f3w. Czyli tam, gdzie jest jego miejsce.<\/span><\/p>\n A jakie bylo nastawienie wobec Marka Edelmana dotychczas?<\/span><\/p>\n Niestety, musze przyznac, ze Marek Edelman nie byl w Izraelu specjalnie popularny. Byl to skutek jego, czesto bardzo ostrej, krytyki dzialan panstwa zydowskiego na Bliskim Wschodzie. Znam te sprawe bardzo dobrze. Kilka lat temu pr\u00f3bowalem bowiem nam\u00f3wic czolowe izraelskie uniwersytety do przyznania mu honorowego doktoratu. Wskazywalem, ze Edelman dostal wiele odznaczen od Polski, a nawet od Francji, ale nadal nie docenil go jego wlasny nar\u00f3d, kt\u00f3ry przeciez tyle mu zawdziecza. Moje dzialania, niestety, zakonczyly sie fiaskiem. Na moje argumenty odpowiadano: \u0084Nie bedziemy honorowac osoby, kt\u00f3ra oczernia nasza ojczyzne\u0094.<\/span><\/p>\n Dlaczego Edelman nie lubil Izraela?<\/span><\/p>\n On byl lewicowcem z krwi i kosci, i jako taki zawsze byl po stronie slabszych. Sam byl kiedys slabym, kt\u00f3ry prowadzil podziemna walke z silniejszymi. I to o wiele silniejszymi. Powstanie w getcie warszawskim bylo przeciez z g\u00f3ry skazane na porazke. Wlasnie dlatego Edelman instynktownie sprzyjal Palestynczykom. Ale mysle, ze istota sporu pomiedzy Edelmanem a Izraelczykami lezala gdzie indziej. Edelman byl ostatnim bundysta. Na zawsze pozostal wierny ideologii Bundu, najwiekszej w przedwojennej Polsce zydowskiej partii. I dlatego nie m\u00f3gl zaakceptowac Izraela.<\/span><\/p>\n [wyimek]Dla Edelmana jako bundysty domem byla Polska, a nie jakis odlegly Izrael, w kt\u00f3rym nie czul sie dobrze[\/wyimek]<\/span><\/p>\n Dlaczego? Na czym polegala ta ideologia?<\/span><\/p>\n Bund uwazal, ze Zydzi powinni pozostac w Polsce. Ze to tutaj, a nie na Bliskim Wschodzie, jest ich miejsce i prawdziwa ojczyzna. Sprzeciwial sie emigracji do Palestyny i w zaciety spos\u00f3b zwalczal ruch syjonistyczny. Wlasnie takimi kategoriami myslal Edelman. Dla niego domem byla Polska, a nie jakis odlegly Izrael, w kt\u00f3rym nie czul sie dobrze. \u0084Zydowskie panstwo?\u0094 \u0096 pytal. \u0084Jak to moze byc zydowskie panstwo, skoro tu sie nie m\u00f3wi w jidysz?\u0094.<\/span><\/p>\n A w jakim jezyku pan rozmawial z Markiem Edelmanem?<\/span><\/p>\n Wlasnie w jidysz. Nigdy nie zapomne spotkania z nim w mieszkaniu jego przyjaci\u00f3l w Warszawie kilka lat temu. Pilismy koniak, kt\u00f3ry mu przywiozlem z Izraela, i dlugo dyskutowalismy. To byla dyskusja pomiedzy bundysta i syjonista. Byc moze ostatnia taka rozmowa, jaka odbyla sie w tym miescie. A przeciez na poczatku XX wieku takich rozm\u00f3w w jidysz w Warszawie toczyly sie tysiace. Choc ostatecznie zwyciezyl syjonizm, przed wojna oba te ruchy byly r\u00f3wnoprawnymi rywalami.<\/span><\/p>\n Dla Edelmana ten sp\u00f3r sprzed 70 lat nadal byl zywy?<\/span><\/p>\n Tak. Podam panu przyklad: rozmawialem z nim na temat bliskiego mi Zydowskiego Zwiazku Wojskowego. Zapomnianej prawicowej organizacji, kt\u00f3ra wziela udzial w powstaniu w getcie w Warszawie. Po wojnie calkowicie zmarginalizowano jej wklad w walke, m\u00f3wiono tylko o lewicowej Zydowskiej Organizacji Bojowej, do kt\u00f3rej nalezal Edelman. Okazalo sie, ze on do konca uwazal prawicowych Zyd\u00f3w z ZZW za \u0084faszyst\u00f3w i bandyt\u00f3w\u0094!<\/span><\/p>\n Pytalem go: \u0084Dlaczego sie nie zjednoczyliscie, dlaczego nie walczyliscie razem?\u0094. Odpowiedzial, ze nic by z tego nie wyszlo z powod\u00f3w ideologicznych. Jezeli nawet w\u00f3wczas, podczas walki z Niemcami, nie byli w stanie sie porozumiec, to prosze sie nie dziwic, ze wielu z nich nie porozumialo sie r\u00f3wniez po wojnie.<\/span><\/p>\n Po wojnie wielu bundyst\u00f3w przyznalo jednak racje syjonistom. Holokaust mial udowodnic, ze Zydzi, aby byc bezpieczni, musza utworzyc wlasne panstwo.<\/span><\/p>\n Marek Edelman nie podzielal tego pogladu. Uwazal, ze zydowskie zycie w Europie, w Polsce mozna odtworzyc. Ze w Polsce jest miejsce dla Zyd\u00f3w.<\/span><\/p>\n Bund, jego zdaniem, nie zostal pokonany ideologicznie. Po prostu wiekszosc jego czlonk\u00f3w i zwolennik\u00f3w zostala wymordowana przez Niemc\u00f3w. On przetrwal. I uznal, ze chociaz nie ma juz Bundu, on musi tu pozostac i byc wierny idealom swojego ruchu. Przeciez gdyby nie Holokaust, w Polsce zylaby olbrzymia spolecznosc zydowska, Bund mialby sie swietnie, a sp\u00f3r z syjonizmem toczylby sie do dzis.<\/span><\/p>\n I wlasnie ta wiernosc przegranej sprawie Bundu powodowala, ze Marek Edelman byl dla wielu Izraelczyk\u00f3w niewygodny?<\/span><\/p>\n W duzej mierze tak. Pamietam dyskusje z osobami, kt\u00f3re zablokowaly przyznanie mu honorowego doktoratu. Nie akceptowaly, ze Zyd moze byc nastawiony tak krytycznie wobec zydowskiego panstwa. Nie jest tajemnica, ze ludzie, kt\u00f3rzy kieruja obecnie w Izraelu badaniami nad Holokaustem i powstaniem w getcie warszawskim, maja przekonania syjonistyczne. Nie byli w stanie go zrozumiec. Ale to, jak juz powiedzialem, teraz sie zmieni.<\/span><\/p>\n Mosze Arens, ur. w 1925 roku w Kownie, juz jako mlody czlowiek zwiazal sie z prawicowym ruchem syjonistycznym. W 1939 roku wyjechal do USA, po wojnie znalazl sie w Izraelu. Byl jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w Likudu, ideologiem tej partii. Trzykrotnie byl ministrem obrony, raz \u0096 szefem dyplomacji. Napisal ksiazke o walkach ZZW w Warszawie.<\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Foto: ROL Dlaczego Edelman nie lubi\u0142 Izraela Piotr Zychowicz Uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u017bydzi nie powinni wyje\u017cd\u017ca\u0107 z Polski. Wielu syjonist\u00f3w mu tego nie wybaczy\u0142o \u2013 m\u00f3wi Mosze Arens, by\u0142y minister obrony i by\u0142y minister spraw zagranicznych Rz: Jest pan specjalnym wyslannikiem Izraela na dzisiejszy pogrzeb Marka Edelmana. Dlaczego panstwo zydowskie przypomnialo sobie o Edelmanie dopiero po […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103901"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103910,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103901\/revisions\/103910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nUwa\u017ca\u0142, \u017ce \u017bydzi nie powinni wyje\u017cd\u017ca\u0107 z Polski. Wielu syjonist\u00f3w mu tego nie wybaczy\u0142o \u2013 m\u00f3wi Mosze Arens, by\u0142y minister obrony i by\u0142y minister spraw zagranicznych<\/strong><\/h4>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"