{"id":103915,"date":"2023-04-28T17:09:34","date_gmt":"2023-04-28T15:09:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=103915"},"modified":"2023-04-28T09:57:31","modified_gmt":"2023-04-28T07:57:31","slug":"06-09-77","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=103915","title":{"rendered":"\u201eNajwa\u017cniejsze jest \u017cycie”. Uroczysto\u015b\u0107 z okazji 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n
\"\"<\/a>\u201eNajwa\u017cniejsze jest \u017cycie”. Uroczysto\u015b\u0107 z okazji 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Natasza Majewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

19 kwietnia 2023 roku min\u0119\u0142a 80. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. O godzinie 12:00 pod Pomnikiem Bohater\u00f3w Getta w Warszawie odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 ku czci powsta\u0144c\u00f3w.<\/strong><\/span>
\n.
\nfot. Jakub Szymczuk \/ KPRP\u200b i Marek Borawski \/ KPRP<\/em><\/span><\/h4>\n

Ceremonia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od wsp\u00f3lnego od\u015bpiewania polskiego hymnu, po kt\u00f3rym przemawia\u0142 prof. Marian Turski, ocala\u0142y z Zag\u0142ady, wiceprzewodnicz\u0105cy Stowarzyszenia \u017bIH w Polsce.<\/span><\/p>\n

\u2013 Nasza cywilizacja przyswoi\u0142a sobie kilkana\u015bcie symboli oporu i bohaterstwa \u2013 m\u00f3wi\u0142 prof. Turski.\u00a0\u2013 Mam prawo powiedzie\u0107, \u017ce przed osiemdziesi\u0119ciu laty powsta\u0144cy z getta przekszta\u0142cili otaczaj\u0105ce tu nas ulice \u2013 G\u0119si\u0105, Mi\u0142\u0105, Nisk\u0105, Muranowsk\u0105 \u2013 w \u017cydowskie Termopile, powt\u00f3rzyli \u017cydowsk\u0105 Masad\u0119, \u017cydowskie Westerplatte. Jeden z dow\u00f3dc\u00f3w powstania w getcie, Marek Edelman \u2013 mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie zna\u0107 go, rozmawia\u0142em z nim wielokrotnie \u2013 powtarza\u0142 cz\u0119sto znamienne s\u0142owa: najwa\u017cniejsze jest \u017cycie. A gdy si\u0119 ju\u017c ma \u017cycie, najwa\u017cniejsza jest wolno\u015b\u0107 i cz\u0119sto dla tej wolno\u015bci zn\u00f3w przychodzi oddawa\u0107 \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnie Zesp\u00f3\u0142 Reprezentacyjny Miasta Kirjat Mockin \u201eKowa tembel\u201d z Izraela przygotowany przez Iris Bejt-Halewi Sznajder, Ch\u00f3r Dzieci\u0119cego Miasta \u0141odzi pod dyrekcj\u0105 Waldemara Sutrykai Ch\u00f3r Artos im. W\u0142adys\u0142awa Skoraczewskiego przy Teatrze Wielkim Operze Narodowej pod dyrekcj\u0105 Danuty Chmurskiej, za\u015bpiewa\u0142y pie\u015b\u0144 partyzant\u00f3w \u017cydowskich\u00a0Zog nit kejn mol<\/em>, napisan\u0105 w 1943 roku przez wile\u0144skiego poet\u0119 Hirsza Glika. Po wys\u0142uchaniu pie\u015bni zabrali g\u0142os prezydenci Polski, Izraela, Niemiec oraz Warszawy, a tak\u017ce Ronald Lauder, przewodnicz\u0105cy \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u2013 Powsta\u0144cy getta warszawskiego s\u0105 niegasn\u0105cym przyk\u0142adem m\u0119stwa, bohaterstwa, s\u0105 symbolem odwagi, godno\u015bci i m\u0119stwa jak lwy. Nigdy o nich nie zapomnimy \u2013 m\u00f3wi\u0142 prezydent RP Andrzej Duda.<\/span><\/p>\n

Jicchak Hercog, prezydent Izraela, przywo\u0142a\u0142 s\u0142owa Cywii Lubetkin, uczestniczk\u0119 powstania w getcie warszawskim:<\/span><\/p>\n

\u2013 \u201eBy\u0142o jasne, \u017ce nie mamy szansy zwyci\u0119\u017cy\u0107 w przyj\u0119tym znaczeniu tego s\u0142owa, ale wiedzieli\u015bmy, \u017ce ostatecznie to my zwyci\u0119\u017cymy\u00a0\u2013 my s\u0142abi, w tym by\u0142a nasza si\u0142a, wierzyli\u015bmy w sprawiedliwo\u015b\u0107, wierzyli\u015bmy w cz\u0142owieka”. Cywia i jej towarzysze mieli racj\u0119 \u2013 doda\u0142 prezydent Hercog. \u2013 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bojownik\u00f3w powstania w getcie warszawskim nie prze\u017cy\u0142a, ale duch ludzki zwyci\u0119\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n

Prezydent Republiki Federalnej Niemiec Frank-Walter Steinmeier zacytowa\u0142 w swoim wyst\u0105pieniu inn\u0105 bohaterk\u0119 powstania, Rachel\u0119 Auerbach, cz\u0142onkini\u0119 grupy Oneg Szabat, kt\u00f3rej listy z warszawskiego getta pod redakcj\u0105 dr Karoliny Szymaniak z Dzia\u0142u Naukowego \u017bIH ukaza\u0142y si\u0119 pod koniec 2022 roku w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk niemiecki:<\/span><\/p>\n

\u2013 \u201e\u017belazn\u0105 miot\u0142\u0105 wymiot\u0105 w pierwsze ch\u0142odne dni tych, kt\u00f3rzy ju\u017c teraz s\u0105 na ulicy, kt\u00f3rzy wyprzedali si\u0119 z ciep\u0142ej odzie\u017cy, a s\u0142abi s\u0105 jak muchy jesienne. Na nic witalno\u015b\u0107 nies\u0142ychana warszawskiego \u017byda. Krzycz\u0105 i broni\u0105 si\u0119 do ostatka, do ostatniej godziny i minuty, ale godzina i minuta ta nadejdzie\u201d \u2013 te s\u0142owa zapisa\u0142a w swoim dzienniku Rachela Auerbach, kt\u00f3ra sama zmuszona by\u0142a \u017cy\u0107 w getcie. Ile b\u00f3lu tkwi w tych kilku zdaniach, ile smutku, ale te\u017c ile opanowania. Rachela Auerbach wiedzia\u0142a, \u017ce \u017bydzi Warszawy byli straceni, zapisom jej i innych os\u00f3b wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cych archiwum Ringelbluma zawdzi\u0119czamy wiedz\u0119 o straszliwych zbrodniach pope\u0142nionych tu przez nazist\u00f3w oraz pami\u0119\u0107 o \u015bwiecie, kt\u00f3ry unicestwili. \u201eNiszczy si\u0119 miasto i niszczy si\u0119 nar\u00f3d\u201d \u2013 pisze Rachela Auerbach. Wstrz\u0105\u015bni\u0119ci, czytamy o okrucie\u0144stwie, jakiego do\u015bwiadczyli ludzie za wysokimi murami getta. To jest raport z piek\u0142a. Wstrz\u0105\u015bni\u0119ci, czytamy te\u017c o sile, o cz\u0142owiecze\u0144stwie i odwadze, wszystko to wielu zachowa\u0142o w sobie i nawet mi\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a w getcie, jak opowiedzia\u0142 Marek Edelman w tak poruszaj\u0105cy spos\u00f3b. To jest ich przes\u0142anie dla nas: zachowa\u0107 pami\u0119\u0107 i przekazywa\u0107 j\u0105 dalej, aby nie powt\u00f3rzy\u0142o si\u0119 to, co si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/span><\/p>\n

\u2013 Szanowny panie przewodnicz\u0105cy Turski \u2013 m\u00f3wi\u0142 nast\u0119pnie Ronald Lauder, \u2013 znamy si\u0119 od czterdziestu lat, kiedy po raz pierwszy przy\u0142\u0105czy\u0142em si\u0119 do pa\u0144stwa i spotkali\u015bmy si\u0119 w Instytucie \u017bydowskim. Tam przetrzymywane by\u0142y wszystkie pami\u0105tki o \u017bydach i rzeczywi\u015bcie pokazywa\u0142 pan, \u017ce wszystkie te pami\u0105tki powinny zosta\u0107 zachowane i oddane pod piecz\u0119 Instytutu \u017bydowskiego.<\/span><\/p>\n

Prezydent Warszawy Rafa\u0142 Trzaskowski w swoim wyst\u0105pieniu zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na to, jak bardzo integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Warszawy by\u0142a i jest jej \u017cydowska spo\u0142eczno\u015b\u0107:<\/span><\/p>\n

\u2013 Ta olbrzymia tragedia Holokaustu, tragedia getta warszawskiego to r\u00f3wnie\u017c olbrzymia tragedia Warszawy, mojego, naszego ukochanego miasta. To po prostu wyrwanie cz\u0119\u015bci naszego serca. Niemcy wyrwali nam cz\u0119\u015b\u0107 serca, dokonuj\u0105c tego nies\u0142ychanego mordu. Po tym wszystkim, co si\u0119 sta\u0142o, nie ma ju\u017c miejsca w Polsce, w Europie, na \u015bwiecie na antysemityzm, nie powinno by\u0107 r\u00f3wnie\u017c miejsca na brak tolerancji.<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnie rabini i duchowni\u00a0\u2013 katolicki, prawos\u0142awny i protestancki\u00a0\u2013 odm\u00f3wili modlitw\u0119 mi\u0119dzyreligijna, po kt\u00f3rej odczytany zosta\u0142 apel pami\u0119ci poleg\u0142ych.<\/span><\/p>\n

Na zako\u0144czenie uroczysto\u015bci nast\u0105pi\u0142o z\u0142o\u017cenie wie\u0144c\u00f3w pod Pomnikiem Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego. Wieniec od warszawskich organizacji \u017cydowskich z\u0142o\u017cy\u0142a dyrektor \u017bIH Monika Krawczyk wraz z dyrektorem Muzeum Getta Warszawskiego Albertem Stankowskim, dyrektorem Muzeum Polin Zygmuntem St\u0119pi\u0144ski i dyrektorem TSK\u017b Arturem Hofmanem.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\"08_20230419_Para_Prezydencka_Rocznica_Powstania_w_Gettcie_MB2_0735.jpg\".<\/a><\/div>\n
..\"09_20230419_Para_Prezydencka_Rocznica_Powstania_w_Gettcie_MB2_0756.jpg\"<\/a>.<\/div>\n
\"24_20230419_Para_Prezydencka_Rocznica_Powstania_w_Gettcie_MB1_4966.jpg\"<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

fot. Jakub Szymczuk \/ KPRP\u200b i Marek Borawski \/ KPRP<\/em><\/span><\/p>\n

Pe\u0142ny tekst przem\u00f3wie\u0144 rocznicowych:<\/span><\/p>\n

\n
\n