{"id":10409,"date":"2014-12-08T19:02:10","date_gmt":"2014-12-08T17:02:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=10409"},"modified":"2014-12-08T09:34:58","modified_gmt":"2014-12-08T07:34:58","slug":"10409","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=10409","title":{"rendered":"Marian Marzy\u0144ski: Sztuka monta\u017cu"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Marian Marzy\u0144ski: Sztuka monta\u017cu<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Marian Marzy\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\"marzynski

Marian Marzy\u0144ski<\/em><\/span><\/p><\/div>\n

2014-12-07. Tak napisa\u0142em w poprzednim blogu: w \u015brodku warszawskiego getta powsta\u0142o \u017cydowskie terytorium o uzdrawiaj\u0105cej mocy, miejsce bratania si\u0119 i leczenia kompleks\u00f3w, przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 Polacy zaakceptowali od pierwszego dnia.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Nie zmieni\u0142em zdania, ale kto\u015b wywo\u0142a\u0142 mnie do tablicy.<\/span><\/p>\n

If you, God forbid, were killed in an accident tomorrow, would you want people to remember the day of your death \u2013 or your life? (Czy chcia\u0142by\u015b, aby pami\u0119tano o dniu, w kt\u00f3rym zgina\u0142e\u015b w wypadku, czy te\u017c o ca\u0142ym twoim \u017cyciu?) za\u017cartowa\u0142 w wywiadzie dla nowojorskiego pisma \u017cydowskiego \u201cForward\u201d, dyrektor warszawskiego Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich.<\/span><\/p>\n

To zr\u00f3wnanie zag\u0142ady z indywidualn\u0105 \u015bmierci\u0105 by\u0142oby tylko niefortunne, gdyby nie olbrzymi wysi\u0142ek PR, jaki tw\u00f3rcy tego muzeum wnie\u015bli od jego zarania, by uchroni\u0107 przysz\u0142ego widza od skojarzenia \u017cycia polskich \u017byd\u00f3w z ich masow\u0105 \u015bmierci\u0105.<\/strong> Dziewi\u0119\u0107 wiek\u00f3w \u017cydowskiej obecno\u015bci w Polsce \u2013 wydaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107 ta wystawa \u2013 powinno kojarzy\u0107 si\u0119 z polsk\u0105 go\u015bcinno\u015bci\u0105, tolerancj\u0105 dla wyznawc\u00f3w innej wiary (mimo przejaw\u00f3w antysemityzmu, ale gdzie go nie by\u0142o?)<\/strong> i indywidualnym bohaterstwem Polak\u00f3w w obliczu zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

Bry\u0142a muzeum bardziej nadawa\u0142aby si\u0119 na wystaw\u0119 abstrakcyjnej sztuki nowoczesnej, ni\u017c na miejsce tak dokumentalne, jak osadzona w \u015brodku dawnej dzielnicy \u017cydowskiej pr\u00f3ba odtworzenia \u017cydowskiego losu z jego tragiczn\u0105 puent\u0105. Nic te\u017c z tematem Muzeum nie ma wsp\u00f3lnego elegancja obszernego hallu, wymarzonego dla korporacyjnych bankie<\/strong>t\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Podziemie zaprasza nas do go\u015bcinnego polskiego lasu, a potem do go\u015bcinnych \u015bredniowiecznych polskich miast, w kt\u00f3rych pojawia\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 elektroniczne marionetki pierwszych \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden mia\u0142 napisa\u0107, \u017ce Polska jest \u017cydowskim rajem<\/strong>. Ogl\u0105daj\u0105c olbrzymich rozmiar\u00f3w portrety polskich monarch\u00f3w, czujemy si\u0119 jak go\u015bcie na ich kr\u00f3lewskich dworach, jeste\u015bmy w eleganckim Muzeum Historii Polski, do \u017byd\u00f3w z krwi i ko\u015bci \u2013 daleko.<\/span><\/p>\n

Przypominaj\u0105cy \u201ecepeliowskich \u017cyd\u00f3w<\/strong>\u201d z PRL-owskich film\u00f3w, zabieraj\u0105cy najlepsz\u0105 przestrze\u0144 muzealn\u0105, ponad miar\u0119 rozbudowany pocz\u0105tek tej opowie\u015bci (pierwsze dziewi\u0119\u0107 wiek\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017bydzi nie odgrywali jeszcze powa\u017cnej roli spo\u0142eczno-ekonomicznej), ju\u017c na oko wydaje si\u0119 nie mie\u0107 szans na znalezienie swojego dramatycznego ko\u0144ca w XX wieku, gdy \u201elos \u017cydowski\u201d zacznie si\u0119 manifestowa\u0107. Na najwa\u017cniejsze tematy: dwudziestowieczna industrializacja, niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, mi\u0119dzywojenna demokracja, zag\u0142ada i lata powojenne) \u2013 nie starczy miejsca.<\/span><\/p>\n

Jerzy Bossak, m\u00f3j filmowy mentor, tak m\u00f3wi\u0142 po przegl\u0105dzie niekt\u00f3rych film\u00f3w: \u201ewspania\u0142y materia\u0142; szkoda, \u017ce nie zmontowany zosta\u0142 dobry film\u201d, przypominaj\u0105c nam, \u017ce sekretem monta\u017cu jest dramatyczny koniec w poszukiwaniu pocz\u0105tku, a nie odwrotnie.<\/span><\/strong><\/p>\n

Przyk\u0142ad muzealnego monta\u017cu. W k\u0105cie jednej z sal umieszczono cytaty z dzie\u0142 czo\u0142owych mi\u0119dzywojennych antysemit\u00f3w<\/strong>; ponad tym cytatami wisi cytat podpisany nazwiskiem dziennikarza \u017cydowskiej gazety: \u201enie ma takich opinii antysemickich, w kt\u00f3rych nie by\u0142oby \u017ar\u00f3d\u0142a prawdy\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n

Pierwszym p\u0119kni\u0119ciem monta\u017cowym Muzeum jest wej\u015bcie do wystawy Holokaustu, samej w sobie dobrze pomy\u015blanej, ale poprzedzonej opowie\u015bci\u0105 o codzienno\u015bci XX-wiecznych \u017byd\u00f3w, pozbawionej ostro\u015bci narastaj\u0105cego antysemityzmu. Gdy Niemcy zabijaj\u0105 \u017byd\u00f3w, pozbawiony g\u0142\u0119bokiej refleksji na temat nieuchronno\u015bci tej tragedii widz \u2013 dostaje obuchem w g\u0142ow\u0119.<\/span><\/p>\n

Jeszcze wi\u0119ksze jest nast\u0119pne p\u0119kniecie. Powojenna ekspozycja zepchni\u0119ta na koniec p\u0119kaj\u0105cej w szwach przestrzeni muzealnej (oj, ten starodawny las!)<\/strong>, straci\u0142a monta\u017cow\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107, staj\u0105c si\u0119 ma\u0142o strawna nawet dla polskiej konsumpcji (\u201epan wiesz, a ja rozumiem\u201d), a dla obcokrajowc\u00f3w nieczytelna. Polska obsesja \u201eobrony\u201d Polak\u00f3w od zarzutu wymordowania \u017byd\u00f3w zast\u0119puje tu inna obsesja: za powojenny antysemityzm odpowiedzialni s\u0105 wy\u0142\u0105cznie komuni\u015bci, po zmianie ustroju \u2013 \u017bydzi od\u017cyli.<\/strong><\/span><\/p>\n

Opuszczaj\u0105cych wystaw\u0119, elektroniczny napis pyta o wra\u017cenia; jedno z pyta\u0144 brzmi: \u201eczy wychodz\u0105c z Muzeum masz wra\u017cenie, \u017ce Polska jest krajem antysemickim \u2013 czy te\u017c nie?\u201d.<\/span><\/p>\n

Nie chcia\u0142by\u015b \u017ceby pami\u0119tano o twoim nieszcz\u0119\u015bliwym wypadku, prawda? \u2013 upewnia si\u0119 dyrektor Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich, a ja wci\u0105\u017c wierz\u0119, \u017ce nawet po wyj\u015bciu z tego miejsca niewykorzystanej szansy m\u0142odzi Polacy b\u0119d\u0105 pami\u0119ta\u0107.<\/span><\/p>\n

Marian Marzy\u0144ski<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marian Marzy\u0144ski: Sztuka monta\u017cu Marian Marzy\u0144ski 2014-12-07. Tak napisa\u0142em w poprzednim blogu: w \u015brodku warszawskiego getta powsta\u0142o \u017cydowskie terytorium o uzdrawiaj\u0105cej mocy, miejsce bratania si\u0119 i leczenia kompleks\u00f3w, przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 Polacy zaakceptowali od pierwszego dnia. Nie zmieni\u0142em zdania, ale kto\u015b wywo\u0142a\u0142 mnie do tablicy. If you, God forbid, were killed in an accident tomorrow, would […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10409"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10411,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10409\/revisions\/10411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}