{"id":104447,"date":"2023-05-20T17:09:16","date_gmt":"2023-05-20T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=104447"},"modified":"2023-05-20T06:53:35","modified_gmt":"2023-05-20T04:53:35","slug":"28-09-84","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=104447","title":{"rendered":"Menachem Kaiser stara si\u0119 odzyska\u0107 nale\u017c\u0105ca do jego pradziadka kamienic\u0119 w Sosnowcu: Nie chodzi o pieni\u0105dze"},"content":{"rendered":"

Menachem Kaiser stara si\u0119 odzyska\u0107 nale\u017c\u0105c\u0105 do jego pradziadka kamienic\u0119 w Sosnowcu: Nie chodzi o pieni\u0105dze (Fot. Jason Francisco)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Menachem Kaiser stara si\u0119 odzyska\u0107 nale\u017c\u0105ca do jego pradziadka kamienic\u0119 w Sosnowcu: Nie chodzi o pieni\u0105dze<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Paula Szewczyk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Kanadyjski pisarz Menachem Kaiser chcia\u0142by, by Polacy zobaczyli, \u017ce potomek Ocala\u0142ego nie wraca po dekadach od wojny ani po pieni\u0105dze, ani po to, by oskar\u017ca\u0107.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Za ka\u017cdym razem, gdy jest w Polsce, choruje. Dwa razy by\u0142 nawet w szpitalu. M\u00f3wi, \u017ce to pech zdrowotny, ale czy jest zwi\u0105zany z Polsk\u0105, trudno powiedzie\u0107. Nie da si\u0119 jednak zaprzeczy\u0107, \u017ce gdy tu przylatuje, jest emocjonalnie pobudzony.<\/span><\/p>\n

Na wszelki wypadek nie podajemy sobie r\u0105k, siedzimy po przeciwnych stronach pokoju. My\u015bl\u0119 o tym, \u017ce Menachem Kaiser m\u00f3g\u0142by by\u0107 moim znajomym, gdyby jego dziadek, ocala\u0142y z Holocaustu Maier Menachem Kaiser, po wojnie nie wyjecha\u0142 z Polski.<\/span><\/p>\n

\n

A tak, chocia\u017c jeste\u015bmy r\u00f3wie\u015bnikami, na co dzie\u0144 dziel\u0105 nas prawie 7 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w, j\u0119zyk i ca\u0142y baga\u017c r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a nowojorskim Brooklynem. Spotykamy si\u0119 zatem nie towarzysko, ale przy okazji premiery jego ksi\u0105\u017cki \u201eGrabie\u017c. Historia maj\u0105tku rodzinnego i nazistowskiego skarbu”, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w maju nak\u0142adem wydawnictwa O\u015brodek KARTA w t\u0142umaczeniu Moniki Skowron.<\/span><\/p>\n

\n

Kaiser te\u017c nietowarzysko przez ostatnie osiem lat l\u0105dowa\u0142 na lotnisku Chopina.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Bywa w Polsce, bo od tego czasu stara si\u0119 m.in. odzyska\u0107 nale\u017c\u0105c\u0105 niegdy\u015b do jego pradziadka kamienic\u0119 w centrum Sosnowca.<\/span><\/p>\n

Zasada niem\u00f3wienia<\/strong><\/h4>\n

Sam nie lubi my\u015ble\u0107, co by by\u0142o gdyby. Ale przyznaje, \u017ce odk\u0105d ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u2013 premiera w 2021 roku w USA, nied\u0142ugo po niej \u201eGrabie\u017c” trafi\u0142a na list\u0119 najlepszych ksi\u0105\u017cek non fiction \u201eThe New York Times\u2019a” \u2013 zdarza si\u0119, \u017ce czytelnicy pytaj\u0105, czy czuje si\u0119 zwi\u0105zany z Polsk\u0105.<\/span><\/p>\n

\u2013 Zwi\u0105zany to co innego ni\u017c maj\u0105cy polsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 \u2013 zaznacza. \u2013 Nawet m\u00f3j ojciec, dziecko polskich rodzic\u00f3w, proszony, by w dwudziestu zdaniach okre\u015bli\u0142, kim jest, nigdy nie powiedzia\u0142by o sobie \u201ePolak”.<\/span><\/p>\n

W domu ojca, gdy by\u0142 dzieckiem, a potem w domu ma\u0142ego Menachema, nie rozmawia\u0142o si\u0119 o przesz\u0142o\u015bci. By\u0142o to jednak inne nierozmawianie ni\u017c cho\u0107by u Agaty Tuszy\u0144skiej, kt\u00f3ra opowiedzia\u0142a nam niedawno, \u017ce u niej obowi\u0105zywa\u0142 sekret, przedwojenn\u0105 i zag\u0142adow\u0105 histori\u0119 rodziny z l\u0119ku zamilczano. – Moja \u017cydowska rodzina w\u0142o\u017cy\u0142a wiele wysi\u0142ku, by j\u0105 zamaza\u0107, ukry\u0107 przed \u015bwiatem \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/span><\/p>\n

Kaiser z kolei dorasta\u0142 w Toronto w spo\u0142eczno\u015bci ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w. \u2013 Nie zna\u0142em wtedy \u017cadnego nie-\u017byda, nawet \u017byda niereligijnego. To by\u0142a bardzo zamkni\u0119ta spo\u0142eczno\u015b\u0107 i nie wydawa\u0142o mi si\u0119 niczym niezwyk\u0142ym mie\u0107 dziadk\u00f3w, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Holocaust. Nie odziedziczy\u0142em traumy albo przynajmniej tak mi si\u0119 wydaje. Z tym, \u017ce oni o Zag\u0142adzie nie m\u00f3wili, my nie zadawali\u015bmy \u017cadnych pyta\u0144.<\/span><\/p>\n

Kiedy do nich dojrza\u0142, by\u0142o p\u00f3\u017ano. Zreszt\u0105 dziadek Maier Kaiser zmar\u0142 jeszcze w 1977 roku na niewydolno\u015b\u0107 serca przed narodzinami wnuka. Jego syn podobnie nie dr\u0105\u017cy\u0142 przesz\u0142o\u015bci. Menachem jest pierwszym pokoleniem w rodzinie, kt\u00f3re chcia\u0142o si\u0119 czego\u015b o niej dowiedzie\u0107.<\/span><\/p>\n

Ale dlaczego \u201enie”?<\/strong><\/h4>\n

Na pocz\u0105tek ustali\u0142, \u017ce dziadek by\u0142 cz\u0142owiekiem skoncentrowanym na pracy i zapewnianiu rodzinie \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Jako imigrant z Polski musia\u0142 w Ameryce zaczyna\u0107 od zera. Jego \u017cycie to by\u0142 po wojnie g\u0142\u00f3wnie stres. Jego \u017con\u0119, babci\u0119 Bert\u0119, Menachem Kaiser zapami\u0119ta\u0142 jak typow\u0105 babci\u0119, kt\u00f3ra patrzy, czy zjadasz, co poda\u0142a na talerzu.<\/span><\/p>\n

\n

Odgrodzonej szczelnie od wspomnie\u0144 czasem zdarza\u0142o si\u0119 nazwa\u0107 niesforne dziecko \u201epolskim \u0142obuzem”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dopiero nied\u0142ugo przed jej \u015bmierci\u0105 siostra Menachema, Tehila zapyta\u0142a babci\u0119 o Polsk\u0119 i wojn\u0119. Nagra\u0142a jej opowie\u015b\u0107 na wideo. To by\u0142 pierwszy raz, gdy wnuki us\u0142ysza\u0142y, jak wygl\u0105da\u0142o kiedy\u015b jej \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 trudno by\u0142o p\u00f3\u017aniej autorowi \u201eGrabie\u017cy” potwierdzi\u0107 szczeg\u00f3\u0142y, ustali\u0107 to, co pewne. Przyj\u0105\u0142 zatem, jak m\u00f3wi\u0142a, \u017ce dziadkowie poznali si\u0119 w Niemczech w obozie dla przesiedlonych. Babcia mia\u0142a w\u00f3wczas obiera\u0107 ziemniaki, dziadek dosta\u0107 od niej zachowane specjalnie dla niego sk\u00f3rki. Szybko si\u0119 pobrali, w Monachium. Kaiser ma nawet zdj\u0119cie z 1946 roku, jak dwoje Ocala\u0142ych \u015bwi\u0119tuje wesele rok po zako\u0144czeniu wojny w kraju, kt\u00f3ry jeszcze chwil\u0119 temu zdecydowa\u0142 o \u201eostatecznym rozwi\u0105zaniu”.<\/span><\/p>\n

Maier Menachem Kaiser jako jedyny z rodziny prze\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n

\n

Jego rodzice, rodze\u0144stwo i dalsza rodzina zostali zamordowani w obozach koncentracyjnych.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Decyzj\u0119 o wyje\u017adzie z Europy podj\u0105\u0142 z \u017con\u0105 gdzie\u015b mi\u0119dzy 1948 a 1949 rokiem. Trafili najpierw do USA, ojciec Menachema urodzi\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku, gdy rodzina przenosi\u0142a si\u0119 do Kanady, mia\u0142 10 lat.<\/span><\/p>\n

I ju\u017c jako doros\u0142emu nie przysz\u0142o mu nigdy do g\u0142owy, by dowiedzie\u0107 si\u0119, co si\u0119 sta\u0142o z budynkiem, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 kiedy\u015b do ojca jego ojca. Pami\u0119ta\u0142, \u017ce Maier 20 lat stara\u0142 si\u0119 odzyska\u0107 rodzinn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 albo cho\u0107by uzyska\u0107 za ni\u0105 rekompensat\u0119. Bez skutku. Wnuk Menachem, kt\u00f3ry zainteresowa\u0142 si\u0119 jej losem, niezra\u017cony wcze\u015bniejszym niepowodzeniem postanowi\u0142, \u017ce spr\u00f3buje jeszcze raz. Bo w\u0142a\u015bciwie dlaczego nie?<\/span><\/p>\n

Wi\u0119cej ni\u017c pieni\u0105dze<\/strong><\/h4>\n

Pierwszy raz w Polsce? \u017badnych skojarze\u0144, wyobra\u017ce\u0144. Mia\u0142 29 lat, ludzie byli dla niego na og\u00f3\u0142 mili, cho\u0107 kiedy pierwszy raz wchodzi\u0142 do kamienicy przy Ma\u0142achowskiego 12 w Sosnowcu, nie by\u0142 got\u00f3w zapuka\u0107 do \u017cadnych drzwi, tym bardziej powiedzie\u0107, w jakiej sprawie przychodzi. Dopiero przy kolejnym podej\u015bciu nabra\u0142 odwagi, puka\u0142 do mieszka\u0144c\u00f3w, usi\u0142uj\u0105c dowiedzie\u0107 si\u0119, kim, jak d\u0142ugo mieszkaj\u0105 w budynku i czy wiedz\u0105 co\u015b o jego dawnym w\u0142a\u015bcicielu. A kiedy zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c nieco do nich zbli\u017cy\u0107 i wyjawi\u0107 powody, dla kt\u00f3rych jest w mie\u015bcie, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna numeracja przy Ma\u0142achowskiego r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej przed wojn\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

To nie by\u0142 w\u0142a\u015bciwy budynek.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Musia\u0142 zacz\u0105\u0107 wi\u0119c od pocz\u0105tku, jednocze\u015bnie znale\u017a\u0107 prawnika, kt\u00f3ry pomo\u017ce mu rozpocz\u0105\u0107 odpowiedni\u0105 procedur\u0119, by ju\u017c na drodze s\u0105dowej usi\u0142owa\u0107 odzyska\u0107 dla rodziny Kaiser\u00f3w utracon\u0105 w czasie wojny nieruchomo\u015b\u0107. Przygotowanie dokument\u00f3w, zdobycie akt\u00f3w zgonu cz\u0142onk\u00f3w rodziny, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w Zag\u0142adzie, czasem nawet bez pewno\u015bci, gdzie i kiedy, ustalanie fakt\u00f3w. Papierologia poch\u0142on\u0119\u0142a mn\u00f3stwo energii i czasu. I cho\u0107 min\u0119\u0142a prawie dekada, kamienicy nadal nie uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107.<\/span><\/p>\n

\u2013 Dlaczego to robi\u0119? To jest dobre pytanie \u2013 m\u00f3wi autor \u201eGrabie\u017cy” \u2013 kiedy zaczyna\u0142em osiem lat temu, podchodzi\u0142em do sprawy bardzo nonszalancko. Pojad\u0119 do Polski, za\u0142atwi\u0119 co trzeba, b\u0119d\u0105 z tego jakie\u015b pieni\u0105dze, kto\u015b mi powiedzia\u0142, \u017ce budynek mo\u017ce by\u0107 nawet wiele wart. Ale dzisiaj wydaje mi si\u0119, \u017ce w og\u00f3le nie o pieni\u0105dze chodzi.<\/span><\/p>\n

\n

Menachem Kaiser jest nieco skr\u0119powany pytaniem, bo jak szczerze przyznaje, nie ma na nie dobrej odpowiedzi.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Nie ukrywa, \u017ce kiedy ksi\u0105\u017cka wysz\u0142a w Stanach, czytelnik\u00f3w, recenzent\u00f3w i dziennikarzy interesowa\u0142 najbardziej w\u0105tek Z\u0142otego Poci\u0105gu \u2013 kt\u00f3ry w \u201eGrabie\u017cy” szeroko opisuje \u2013 jak i samych poszukiwaczy skarb\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w Wa\u0142brzychu i okolicach.<\/span><\/p>\n

Kaiser z kolei dorasta\u0142 w Toronto w spo\u0142eczno\u015bci ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w. \u2013 Nie zna\u0142em wtedy \u017cadnego nie-\u017byda, nawet \u017byda niereligijnego. To by\u0142a bardzo zamkni\u0119ta spo\u0142eczno\u015b\u0107 i nie wydawa\u0142o mi si\u0119 niczym niezwyk\u0142ym mie\u0107 dziadk\u00f3w, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Holocaust. Nie odziedziczy\u0142em traumy albo przynajmniej tak mi si\u0119 wydaje. Z tym, \u017ce oni o Zag\u0142adzie nie m\u00f3wili, my nie zadawali\u015bmy \u017cadnych pyta\u0144.<\/span><\/p>\n

Kiedy do nich dojrza\u0142, by\u0142o p\u00f3\u017ano. Zreszt\u0105 dziadek Maier Kaiser zmar\u0142 jeszcze w 1977 roku na niewydolno\u015b\u0107 serca przed narodzinami wnuka. Jego syn podobnie nie dr\u0105\u017cy\u0142 przesz\u0142o\u015bci. Menachem jest pierwszym pokoleniem w rodzinie, kt\u00f3re chcia\u0142o si\u0119 czego\u015b o niej dowiedzie\u0107.<\/span><\/p>\n

Ale dlaczego \u201enie”?<\/strong><\/h4>\n

Na pocz\u0105tek ustali\u0142, \u017ce dziadek by\u0142 cz\u0142owiekiem skoncentrowanym na pracy i zapewnianiu rodzinie \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Jako imigrant z Polski musia\u0142 w Ameryce zaczyna\u0107 od zera. Jego \u017cycie to by\u0142 po wojnie g\u0142\u00f3wnie stres. Jego \u017con\u0119, babci\u0119 Bert\u0119, Menachem Kaiser zapami\u0119ta\u0142 jak typow\u0105 babci\u0119, kt\u00f3ra patrzy, czy zjadasz, co poda\u0142a na talerzu.<\/span><\/p>\n

\n

Odgrodzonej szczelnie od wspomnie\u0144 czasem zdarza\u0142o si\u0119 nazwa\u0107 niesforne dziecko \u201epolskim \u0142obuzem”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dopiero nied\u0142ugo przed jej \u015bmierci\u0105 siostra Menachema, Tehila zapyta\u0142a babci\u0119 o Polsk\u0119 i wojn\u0119. Nagra\u0142a jej opowie\u015b\u0107 na wideo. To by\u0142 pierwszy raz, gdy wnuki us\u0142ysza\u0142y, jak wygl\u0105da\u0142o kiedy\u015b jej \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 trudno by\u0142o p\u00f3\u017aniej autorowi \u201eGrabie\u017cy” potwierdzi\u0107 szczeg\u00f3\u0142y, ustali\u0107 to, co pewne. Przyj\u0105\u0142 zatem, jak m\u00f3wi\u0142a, \u017ce dziadkowie poznali si\u0119 w Niemczech w obozie dla przesiedlonych. Babcia mia\u0142a w\u00f3wczas obiera\u0107 ziemniaki, dziadek dosta\u0107 od niej zachowane specjalnie dla niego sk\u00f3rki. Szybko si\u0119 pobrali, w Monachium. Kaiser ma nawet zdj\u0119cie z 1946 roku, jak dwoje Ocala\u0142ych \u015bwi\u0119tuje wesele rok po zako\u0144czeniu wojny w kraju, kt\u00f3ry jeszcze chwil\u0119 temu zdecydowa\u0142 o \u201eostatecznym rozwi\u0105zaniu”.<\/span><\/p>\n

Maier Menachem Kaiser jako jedyny z rodziny prze\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n

\n

Jego rodzice, rodze\u0144stwo i dalsza rodzina zostali zamordowani w obozach koncentracyjnych.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Decyzj\u0119 o wyje\u017adzie z Europy podj\u0105\u0142 z \u017con\u0105 gdzie\u015b mi\u0119dzy 1948 a 1949 rokiem. Trafili najpierw do USA, ojciec Menachema urodzi\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku, gdy rodzina przenosi\u0142a si\u0119 do Kanady, mia\u0142 10 lat.<\/span><\/p>\n

I ju\u017c jako doros\u0142emu nie przysz\u0142o mu nigdy do g\u0142owy, by dowiedzie\u0107 si\u0119, co si\u0119 sta\u0142o z budynkiem, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 kiedy\u015b do ojca jego ojca. Pami\u0119ta\u0142, \u017ce Maier 20 lat stara\u0142 si\u0119 odzyska\u0107 rodzinn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 albo cho\u0107by uzyska\u0107 za ni\u0105 rekompensat\u0119. Bez skutku. Wnuk Menachem, kt\u00f3ry zainteresowa\u0142 si\u0119 jej losem, niezra\u017cony wcze\u015bniejszym niepowodzeniem postanowi\u0142, \u017ce spr\u00f3buje jeszcze raz. Bo w\u0142a\u015bciwie dlaczego nie?<\/span><\/p>\n

Wi\u0119cej ni\u017c pieni\u0105dze<\/strong><\/h4>\n

Pierwszy raz w Polsce? \u017badnych skojarze\u0144, wyobra\u017ce\u0144. Mia\u0142 29 lat, ludzie byli dla niego na og\u00f3\u0142 mili, cho\u0107 kiedy pierwszy raz wchodzi\u0142 do kamienicy przy Ma\u0142achowskiego 12 w Sosnowcu, nie by\u0142 got\u00f3w zapuka\u0107 do \u017cadnych drzwi, tym bardziej powiedzie\u0107, w jakiej sprawie przychodzi. Dopiero przy kolejnym podej\u015bciu nabra\u0142 odwagi, puka\u0142 do mieszka\u0144c\u00f3w, usi\u0142uj\u0105c dowiedzie\u0107 si\u0119, kim, jak d\u0142ugo mieszkaj\u0105 w budynku i czy wiedz\u0105 co\u015b o jego dawnym w\u0142a\u015bcicielu. A kiedy zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c nieco do nich zbli\u017cy\u0107 i wyjawi\u0107 powody, dla kt\u00f3rych jest w mie\u015bcie, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna numeracja przy Ma\u0142achowskiego r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej przed wojn\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

To nie by\u0142 w\u0142a\u015bciwy budynek.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Musia\u0142 zacz\u0105\u0107 wi\u0119c od pocz\u0105tku, jednocze\u015bnie znale\u017a\u0107 prawnika, kt\u00f3ry pomo\u017ce mu rozpocz\u0105\u0107 odpowiedni\u0105 procedur\u0119, by ju\u017c na drodze s\u0105dowej usi\u0142owa\u0107 odzyska\u0107 dla rodziny Kaiser\u00f3w utracon\u0105 w czasie wojny nieruchomo\u015b\u0107. Przygotowanie dokument\u00f3w, zdobycie akt\u00f3w zgonu cz\u0142onk\u00f3w rodziny, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w Zag\u0142adzie, czasem nawet bez pewno\u015bci, gdzie i kiedy, ustalanie fakt\u00f3w. Papierologia poch\u0142on\u0119\u0142a mn\u00f3stwo energii i czasu. I cho\u0107 min\u0119\u0142a prawie dekada, kamienicy nadal nie uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107.<\/span><\/p>\n

\u2013 Dlaczego to robi\u0119? To jest dobre pytanie \u2013 m\u00f3wi autor \u201eGrabie\u017cy” \u2013 kiedy zaczyna\u0142em osiem lat temu, podchodzi\u0142em do sprawy bardzo nonszalancko. Pojad\u0119 do Polski, za\u0142atwi\u0119 co trzeba, b\u0119d\u0105 z tego jakie\u015b pieni\u0105dze, kto\u015b mi powiedzia\u0142, \u017ce budynek mo\u017ce by\u0107 nawet wiele wart. Ale dzisiaj wydaje mi si\u0119, \u017ce w og\u00f3le nie o pieni\u0105dze chodzi.<\/span><\/p>\n

\n

Menachem Kaiser jest nieco skr\u0119powany pytaniem, bo jak szczerze przyznaje, nie ma na nie dobrej odpowiedzi.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Nie ukrywa, \u017ce kiedy ksi\u0105\u017cka wysz\u0142a w Stanach, czytelnik\u00f3w, recenzent\u00f3w i dziennikarzy interesowa\u0142 najbardziej w\u0105tek Z\u0142otego Poci\u0105gu \u2013 kt\u00f3ry w \u201eGrabie\u017cy” szeroko opisuje \u2013 jak i samych poszukiwaczy skarb\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w Wa\u0142brzychu i okolicach.<\/span><\/p>\n

\u2013 Wielu ludzi chce po prostu uznania. Po publikacji ksi\u0105\u017cki w Stanach niekt\u00f3rzy maj\u0105cy polskie korzenie \u017bydzi m\u00f3wili mi, \u017ce gdyby na budynkach, w kt\u00f3rych \u017cyli ich przodkowie, by\u0142aby cho\u0107by tablica, wzmianka o ich dawnej obecno\u015bci, to by im wystarczy\u0142o, bo nie chodzi o prawo w\u0142asno\u015bci, tak my\u015bl\u0119, tylko o histori\u0119 i pami\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

\u201eGrabie\u017c. Historia maj\u0105tku rodzinnego i nazistowskiego skarbu” Menachema Kaisera w t\u0142umaczeniu Moniki Skowron ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa O\u015brodek Karta, premiera 11 maja 2023 r.<\/strong><\/i><\/p>\n

\n

Menachem Kaiser<\/strong> – ur. w 1985 r., kanadyjski pisarz pochodz\u0105cy z religijnej rodziny \u017cydowskiej. Dorasta\u0142 w Toronto. Uko\u0144czy\u0142 Columbia University w Nowym Jorku i University of Michigan, by\u0142 stypendyst\u0105 Fulbrighta w Litwie. W 2021 roku jego ksi\u0105\u017cka \u201ePlunder” (\u201eGrabie\u017c”) znalaz\u0142a si\u0119 na li\u015bcie najlepszych ksi\u0105\u017cek non fiction \u201eThe New York Times” oraz otrzyma\u0142a Canadian Jewish Literary Award w kategorii biografie. W 2022 roku autor wyr\u00f3\u017cniony zosta\u0142 Sami Rohr Prize for Jewish Literature, przyznawan\u0105 w USA pisarzom, kt\u00f3rych prace pe\u0142ni\u0105 istotn\u0105 funkcj\u0119 w badaniu i przekazywaniu \u017cydowskiego do\u015bwiadczenia. Mieszka na Brooklynie.<\/i><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Menachem Kaiser stara si\u0119 odzyska\u0107 nale\u017c\u0105c\u0105 do jego pradziadka kamienic\u0119 w Sosnowcu: Nie chodzi o pieni\u0105dze (Fot. Jason Francisco) Menachem Kaiser stara si\u0119 odzyska\u0107 nale\u017c\u0105ca do jego pradziadka kamienic\u0119 w Sosnowcu: Nie chodzi o pieni\u0105dze Paula Szewczyk Kanadyjski pisarz Menachem Kaiser chcia\u0142by, by Polacy zobaczyli, \u017ce potomek Ocala\u0142ego nie wraca po dekadach od wojny ani […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=104447"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104453,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104447\/revisions\/104453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=104447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=104447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=104447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}