{"id":105267,"date":"2023-06-19T17:09:40","date_gmt":"2023-06-19T15:09:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=105267"},"modified":"2023-06-19T07:22:43","modified_gmt":"2023-06-19T05:22:43","slug":"27-09-84","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=105267","title":{"rendered":"1968 – 55 lat temu armie Uk\u0142adu Warszawskiego rozpocz\u0119\u0142y \u0107wiczenia \u201eSzumawa\u201d"},"content":{"rendered":"

Zast\u0119pca dow\u00f3dcy armii gen. Zbigniew Ohanowicz (w \u015brodku) wymienia u\u015bcisk r\u0119ki z cz\u0142onkiem delegacji wizytuj\u0105cej kompani\u0119 czo\u0142g\u00f3w LWP przebywaj\u0105c\u0105 w Czechos\u0142owacji. 1968 r. Fot. NAC<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>1968 – 55 lat temu armie Uk\u0142adu Warszawskiego rozpocz\u0119\u0142y \u0107wiczenia \u201eSzumawa\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Maciej Replewicz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

55 lat temu, 18 czerwca 1968 r., rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia \u201eSzumawa\u201d. \u201eBy\u0142y pr\u00f3b\u0105 generaln\u0105 przed inwazj\u0105 wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Czechos\u0142owacj\u0119 i pr\u00f3b\u0105 zastraszenia w\u0142adz w Pradze\u201d \u2013 m\u00f3wi PAP pracownik Wojskowego Biura Historycznego i Akademii Sztuki Wojennej dr Pawe\u0142 Piotrowski.<\/strong><\/p>\n

\n

“Bezpo\u015brednim powodem zorganizowania \u0107wicze\u0144 sztabowych wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na terenie Czechos\u0142owacji pod kryptonimem Szumawa by\u0142a trwaj\u0105ca od 1967 r. demokratyzacja systemu komunistycznego w Czechos\u0142owacji zwana potocznie Prask\u0105 Wiosn\u0105. Ekipa I sekretarza KC KPCz Alexandra Dub\u010deka (1921-92) realizowa\u0142a reformy. Okre\u015blano je mianem +socjalizmu z ludzk\u0105 twarz\u0105+. Nie by\u0142y one akceptowane przez sowieckiego przyw\u00f3dc\u0119, Leonida Bre\u017cniewa” – powiedzia\u0142 PAP pracownik Wojskowego Biura Historycznego i Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie dr Pawe\u0142 Piotrowski.<\/span><\/p>\n

“Ju\u017c pod koniec 1967 r. I sekretarze partii komunistycznych tzw. bratnich kraj\u00f3w, W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka i Walter Ulbricht, wyra\u017cali zaniepokojenie mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyj\u015bcia Czechos\u0142owacji z bloku komunistycznego. Obawiali si\u0119, \u017ce \u015bladem Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w p\u00f3jd\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa PRL i NRD. Niepokoi\u0142a ich tak\u017ce akcentowana przez Prag\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmian w relacjach z RFN. Od pocz\u0105tku sytuacj\u0119 w Czechos\u0142owacji na Kremlu oceniano niezwykle krytycznie” – wskaza\u0142.<\/span><\/p>\n

Bre\u017cniew obawia\u0142 si\u0119 “p\u0119kni\u0119cia monolitu”, za jaki uwa\u017ca\u0142 podporz\u0105dkowane ZSRS kraje Uk\u0142adu Warszawskiego. Zgodnie z doktryn\u0105 Bre\u017cniewa sowieccy sztabowcy na wypadek niepos\u0142usze\u0144stwa mieli przygotowane plany interwencji wobec ka\u017cdego z “demolud\u00f3w”. Nie uwa\u017cano jej za agresj\u0119 zbrojn\u0105, ale obron\u0119 sp\u00f3jno\u015bci ca\u0142ego bloku komunistycznego przed “kontrrewolucj\u0105” inspirowan\u0105 przez USA i kraje NATO. Doktryna oznacza\u0142a ograniczon\u0105 suwerenno\u015b\u0107 ka\u017cdego z kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich paktu, kt\u00f3rej limit wyznaczano w Moskwie.<\/span><\/p>\n

\n

Historyk zauwa\u017cy\u0142, \u017ce “celem \u0107wicze\u0144 by\u0142o zapoznanie si\u0119 dow\u00f3dc\u00f3w armii Uk\u0142adu Warszawskiego z terenem ewentualnej interwencji oraz wywo\u0142anie psychologicznej presji na w\u0142adzach w Pradze. By\u0142y +pr\u00f3b\u0105 generaln\u0105+, preludium przed inwazj\u0105 uk\u0142adu na Czechos\u0142owacj\u0119”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Przyw\u00f3dcy kraj\u00f3w komunistycznych po raz pierwszy dali wyraz zaniepokojeniu sytuacj\u0105 w Czechos\u0142owacji podczas posiedzenia Doradczego Komitetu Politycznego Uk\u0142adu Warszawskiego w Sofii na pocz\u0105tku marca 1968 r.<\/span><\/p>\n

23 marca 1968 r. w trakcie specjalnego spotkania przyw\u00f3dc\u00f3w “demolud\u00f3w” w Dre\u017anie(NRD) Bre\u017cniew wypowiedzia\u0142 wprost s\u0142owo “kontrrewolucja”. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce je\u015bli liberalizacja b\u0119dzie trwa\u0107, nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 rozwi\u0105zanie si\u0142owe.<\/span><\/p>\n

Gdy wicepremier Czechos\u0142owacji Old\u0159ich \u010cern\u00edk spyta\u0142, dlaczego w spotkaniu bior\u0105 udzia\u0142 sowieccy genera\u0142owie, us\u0142ysza\u0142 od sowieckiego przyw\u00f3dcy: “Obecno\u015b\u0107 tych dow\u00f3dc\u00f3w mo\u017ce oznacza\u0107 tak\u017ce to, \u017ce je\u017celi b\u0119dziecie potrzebowa\u0107 pomocy w rozwi\u0105zywaniu waszych problem\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 ona natychmiast udzielona”.<\/span><\/p>\n

“W j\u0119zyku Bre\u017cniewa s\u0142owo +pomoc+ by\u0142o zawoalowan\u0105 gro\u017ab\u0105 i oznacza\u0142o tyle, co +interwencja zbrojna+. Zszokowany \u010cern\u00edk i inni przedstawiciele Czechos\u0142owacji dobrze zrozumieli sens wypowiedzi, lecz przemilczeli j\u0105 w rozmowach z mediami. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce o +pomocy+ Bre\u017cniew m\u00f3wi\u0142 r\u00f3wnie\u017c po sierpniu 1980 r., gdy w Polsce powsta\u0142a +Solidarno\u015b\u0107+” \u2013 t\u0142umaczy\u0142 historyk. “Plany zbrojnego uderzenia na Czechos\u0142owacj\u0119 przygotowywano ju\u017c od pocz\u0105tku 1968 r. +M\u00f3zgiem+ tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142 Sztab Generalny Si\u0142 Zbrojnych ZSRS. Przygotowaniami plan\u00f3w interwencji kierowa\u0142 genera\u0142 lejtnant Iwan Niko\u0142ajew, pomocnik szefa sztabu” – doda\u0142.<\/span><\/p>\n

“Zesp\u00f3\u0142 zako\u0144czy\u0142 prac\u0119 w kwietniu i do sztab\u00f3w armii pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego, z wyj\u0105tkiem Czechos\u0142owacji i Rumunii, trafi\u0142y dyrektywy operacyjne nakazuj\u0105ce podj\u0119cie prac koncepcyjnych nad udzia\u0142em armii tych kraj\u00f3w w interwencji” – zaznaczy\u0142 badacz.<\/span><\/p>\n

W kwietniu w Sztabie Generalnym WP rozpocz\u0119to przygotowania do udzia\u0142u w interwencji. Kierowa\u0142 nimi szef Zarz\u0105du I Operacyjnego SG gen. Wojciech Bara\u0144ski.<\/span><\/p>\n

“18 czerwca 1968 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia frontowo-sztabowe wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego pod kryptonimem Szumawa. Pierwotnie mia\u0142y si\u0119 one odby\u0107 dopiero w pa\u017adzierniku i mia\u0142y w nich uczestniczy\u0107 tylko wojska czechos\u0142owackie i sowieckie, jednak marsza\u0142ek ZSRS i dow\u00f3dca naczelny Zjednoczonych Si\u0142 Zbrojnych Pa\u0144stw Stron Uk\u0142adu Iwan Jakubowski podczas spotkania z nowym ministrem obrony Czechos\u0142owacji, Martinem Dz\u00farem, nakaza\u0142 odbycie \u0107wicze\u0144 we wcze\u015bniejszym terminie” – wskaza\u0142 historyk, dodaj\u0105c, \u017ce sowiecki dow\u00f3dca zdecydowa\u0142 tak\u017ce o udziale wojsk polskich i w\u0119gierskich.<\/span><\/p>\n

“Z oczywistych przyczyn historycznych zrezygnowano z udzia\u0142u Nationale Volksarmee (armii NRD), kt\u00f3ra jednak mia\u0142a \u0107wiczy\u0107 na poligonach w pobli\u017cu granicy z Czechos\u0142owacj\u0105. Decyzja zaskoczy\u0142a przedstawicieli Pragi, jednak Dub\u010dek uleg\u0142 presji i zgodzi\u0142 si\u0119” – oceni\u0142.<\/span><\/p>\n

\u0106wiczenia “Szumawa” trwa\u0142y od 18 czerwca do 2 lipca 1968 r.<\/span><\/p>\n

“Z rejonu Lwowa przesuni\u0119to na teren Polski jedn\u0105 z dywizji strzelc\u00f3w zmotoryzowanych armii sowieckiej. Rozlokowano j\u0105 w rejonie Cieszyna i Bielska-Bia\u0142ej. Planowano, \u017ce wejdzie ona na teren Czechos\u0142owacji, je\u015bli tylko zostanie podj\u0119ta polityczna decyzja o interwencji zbrojnej. Mia\u0142a ona okupowa\u0107 ostrawsko-karwi\u0144skie zag\u0142\u0119bie w\u0119glowe i Zaolzie. Prawdopodobnie by\u0142a to sugestia W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki, kt\u00f3ry ze wzgl\u0119d\u00f3w wizerunkowych nie chcia\u0142, aby Wojsko Polskie, jak w 1938 r., wkracza\u0142o na Zaolzie” – wyja\u015bni\u0142 dr Piotrowski.<\/span><\/p>\n

Historyk zauwa\u017cy\u0142, \u017ce “celem \u0107wicze\u0144 by\u0142o zapoznanie si\u0119 dow\u00f3dc\u00f3w armii Uk\u0142adu Warszawskiego z terenem ewentualnej interwencji oraz wywo\u0142anie psychologicznej presji na w\u0142adzach w Pradze. By\u0142y +pr\u00f3b\u0105 generaln\u0105+, preludium przed inwazj\u0105 uk\u0142adu na Czechos\u0142owacj\u0119”.<\/span><\/p>\n

W ramach \u0107wicze\u0144 na teren Czechos\u0142owacji wkroczy\u0142o ok. 24 tys. \u017co\u0142nierzy polskich, w\u0119gierskich i sowieckich. Uczestniczy\u0142y w nich wydzielone sztaby oraz jednostki w sile pu\u0142ku, kt\u00f3re trafi\u0142y na poligony i tam wykonywa\u0142y \u0107wiczenia taktyczne. Oficerowie sztabowi zapoznawali si\u0119 z terenem planowanych, przysz\u0142ych dzia\u0142a\u0144.<\/span><\/p>\n

\n

“+Prask\u0105 wiosn\u0119+ i liberalne reformy st\u0142umiono do jesieni 1968 r. Pod presj\u0105 wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego Alexander Dub\u010dek ust\u0105pi\u0142, a jego nast\u0119pc\u0105 na czele KPCz zosta\u0142 wierny wykonawca woli Kremla, Gust\u00e1v Hus\u00e1k, kt\u00f3ry sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 a\u017c do 1987 r.” – podsumowa\u0142 historyk z WBH.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

“W\u0142adze Czechos\u0142owacji zaprotestowa\u0142y, gdy pomimo zako\u0144czenia \u0107wicze\u0144 +Szumawa+ cz\u0119\u015b\u0107 wojsk polskich i sowieckich nie opu\u015bci\u0142a terytorium kraju zgodnie z ustalonym na 2 lipca terminem. 13 lipca wydzielony pu\u0142k ze sk\u0142adu 10. Dywizji Pancernej WP powr\u00f3ci\u0142 do Polski. W tym samym czasie teren Czechos\u0142owacji opu\u015bci\u0142y r\u00f3wnie\u017c jednostki sowieckie. By\u0142a ona jedynym pa\u0144stwem Uk\u0142adu Warszawskiego, w kt\u00f3rym nie stacjonowa\u0142a na sta\u0142e armia sowiecka” – wyja\u015bni\u0142 badacz.<\/span><\/p>\n

W nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 r. podczas operacji “Dunaj” – zbrojnej interwencji – wojska pi\u0119ciu pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego: ZSRS, Bu\u0142garii, NRD, Polski i W\u0119gier, wkroczy\u0142y do Czechos\u0142owacji.<\/span><\/p>\n

“+Prask\u0105 wiosn\u0119+ i liberalne reformy st\u0142umiono do jesieni 1968 r. Pod presj\u0105 wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego Alexander Dub\u010dek ust\u0105pi\u0142, a jego nast\u0119pc\u0105 na czele KPCz zosta\u0142 wierny wykonawca woli Kremla, Gust\u00e1v Hus\u00e1k, kt\u00f3ry sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 a\u017c do 1987 r.” – podsumowa\u0142 historyk z WBH. (PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zast\u0119pca dow\u00f3dcy armii gen. Zbigniew Ohanowicz (w \u015brodku) wymienia u\u015bcisk r\u0119ki z cz\u0142onkiem delegacji wizytuj\u0105cej kompani\u0119 czo\u0142g\u00f3w LWP przebywaj\u0105c\u0105 w Czechos\u0142owacji. 1968 r. Fot. NAC 1968 – 55 lat temu armie Uk\u0142adu Warszawskiego rozpocz\u0119\u0142y \u0107wiczenia \u201eSzumawa\u201d Maciej Replewicz 55 lat temu, 18 czerwca 1968 r., rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia \u201eSzumawa\u201d. \u201eBy\u0142y pr\u00f3b\u0105 generaln\u0105 przed inwazj\u0105 wojsk […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105267"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105295,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105267\/revisions\/105295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}