{"id":105946,"date":"2023-07-31T17:09:28","date_gmt":"2023-07-31T15:09:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=105946"},"modified":"2023-07-31T13:40:15","modified_gmt":"2023-07-31T11:40:15","slug":"07-09-77","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=105946","title":{"rendered":"79 lat temu dow\u00f3dca AK gen. T. Komorowski \u201eB\u00f3r\u201d wyda\u0142 decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu powstania w Warszawie"},"content":{"rendered":"

Dow\u00f3dca Armii Krajowej gen. Tadeusz \u201eB\u00f3r\u201d Komorowski. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>79 lat temu dow\u00f3dca AK gen. T. Komorowski \u201eB\u00f3r\u201d wyda\u0142 decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu powstania w Warszawie<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

mjs\/ ls\/ skp\/<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

79 lat temu, 31 lipca 1944 r., dow\u00f3dca AK gen. Tadeusz Komorowski \u201eB\u00f3r\u201d wyda\u0142 komendantowi Okr\u0119gu AK Warszawa-Miasto p\u0142k. Antoniemu Chru\u015bcielowi \u201eMonterowi\u201d decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu 1 sierpnia 1944 r. powstania. \u201ePo pi\u0119ciu blisko latach nieprzerwanej i twardej walki prowadzonej w podziemiach konspiracji stajecie dzi\u015b otwarcie z broni\u0105 w r\u0119ku\u201d \u2013 g\u0142osi\u0142o wezwanie.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

O podj\u0119ciu walk w stolicy zadecydowano 21 lipca 1944 r. na spotkaniu genera\u0142\u00f3w Tadeusza Komorowskiego \u201eBora\u201d, Leopolda Okulickiego \u201eNied\u017awiadka\u201d i Tadeusza Pe\u0142czy\u0144skiego \u201eGrzegorza\u201d.<\/span><\/p>\n

Przez kilka nast\u0119pnych dni trwa\u0142y konsultacje wewn\u0105trz Komendy G\u0142\u00f3wnej AK, kt\u00f3rej stanowisko przedstawiono nast\u0119pnie Janowi S. Jankowskiemu, Delegatowi Rz\u0105du na Kraj, w celu uzyskania jego akceptacji. Odby\u0142o si\u0119 tak\u017ce w tym czasie posiedzenie Rady Jedno\u015bci Narodowej, na kt\u00f3rym opowiedziano si\u0119 za opanowaniem Warszawy przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej.<\/span><\/p>\n

25 lipca 1944 r. gen. Komorowski wys\u0142a\u0142 do Londynu depesz\u0119 skierowan\u0105 do Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego, w kt\u00f3rej stwierdza\u0142: \u201eJeste\u015bmy gotowi w ka\u017cdej chwili do walki o Warszaw\u0119. Przybycie do tej walki Brygady Spadochronowej b\u0119dzie mia\u0142o olbrzymie znaczenie polityczne i taktyczne. Przygotujcie mo\u017cliwo\u015b\u0107 bombardowania na nasze \u017c\u0105danie lotnisk pod Warszaw\u0105. Moment rozpocz\u0119cia walki zamelduj\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Tego samego dnia Rada Ministr\u00f3w wyda\u0142a uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej upe\u0142nomocni\u0142a Delegata Rz\u0105du \u201edo powzi\u0119cia wszystkich decyzji wymaganych tempem ofensywy radzieckiej, w razie konieczno\u015bci bez uprzedniego porozumienia si\u0119 z Rz\u0105dem\u201d. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej premier Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk poleci\u0142 ministrowi spraw wewn\u0119trznych przes\u0142a\u0107 do kraju informacj\u0119 o tym, i\u017c: \u201eNa posiedzeniu Rz\u0105du RP zgodnie zapad\u0142a uchwa\u0142a upowa\u017cniaj\u0105ca Was do og\u0142oszenia powstania w momencie przez was wybranym\u201d.<\/span><\/p>\n

Premier Miko\u0142ajczyk, udaj\u0105cy si\u0119 pod koniec lipca na rozmowy ze Stalinem, liczy\u0142, \u017ce ewentualny wybuch powstania w stolicy wzmocni jego pozycj\u0119 negocjacyjn\u0105 wobec Sowiet\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Opinii premiera nie podziela\u0142 Naczelny W\u00f3dz gen. Kazimierz Sosnkowski, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce w zaistnia\u0142ej sytuacji, zbrojne powstanie pozbawione jest politycznego sensu i w najlepszym przypadku zmieni jedn\u0105 okupacj\u0119 na drug\u0105. W depeszy do gen. Komorowskiego z 25 lipca 1944 r. stwierdza\u0142 m.in. \u201eW obliczu szybkich post\u0119p\u00f3w okupacji sowieckiej na terytorium kraju trzeba d\u0105\u017cy\u0107 do zaoszcz\u0119dzenia substancji biologicznej narodu w obliczu podw\u00f3jnej gro\u017aby eksterminacji\u201d. Gen. Sosnkowski, jako Naczelny W\u00f3dz, nie podj\u0105\u0142 jednak jednoznacznej decyzji zabraniaj\u0105cej rozpocz\u0119cia powstania.<\/span><\/p>\n

31 lipca po po\u0142udniu dow\u00f3dca AK gen. Tadeusz Komorowski “B\u00f3r” spotka\u0142 si\u0119 z p\u0142k. Antonim Chru\u015bcielem, kt\u00f3ry przekaza\u0142 “Borowi” nieprecyzyjn\u0105 – jak si\u0119 potem okaza\u0142o – wiadomo\u015b\u0107 o tym, \u017ce sowieckie czo\u0142gi s\u0105 ju\u017c na przedmie\u015bciach Pragi. Ta niesprawdzona informacja by\u0142a jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rego wahaj\u0105cy si\u0119 jeszcze “B\u00f3r” podj\u0105\u0142 ostatecznie decyzj\u0119, \u017ce powstanie wybuchnie 1 sierpnia.<\/span><\/p>\n

Przebieg kluczowej narady 31 lipca i podj\u0119tej w\u00f3wczas decyzji o wybuchu Powstania Warszawskiego tak w swoich wspomnieniach przedstawi\u0142 “B\u00f3r” Komorowski: “Tego\u017c dnia komendant Okr\u0119gu Warszawa-Miasto, +Monter+, oczekiwany by\u0142 w kwaterze g\u0142\u00f3wnej o godzinie 6 po po\u0142udniu. Zjawi\u0142 si\u0119 niespodziewanie o pi\u0105tej, z wiadomo\u015bci\u0105, \u017ce sowieckie oddzia\u0142y pancerne wdar\u0142y si\u0119 w przycz\u00f3\u0142ek niemiecki, zdezorganizowa\u0142y jego obron\u0119 i \u017ce Rado\u015b\u0107, Mi\u0142osna, Okuniew, Wo\u0142omin i Radzymin s\u0105 ju\u017c w r\u0119kach rosyjskich. Po kr\u00f3tkiej naradzie uzna\u0142em, \u017ce nadszed\u0142 w\u0142a\u015bciwy moment do rozpocz\u0119cia walki o Warszaw\u0119”.<\/span><\/p>\n

Tego samego dnia ok. godz. 19 z gmachu przy ul. Filtrowej 68, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 konspiracyjna kwatera sztabu dow\u00f3dcy Okr\u0119gu AK Warszawa-Miasto, p\u0142k Chru\u015bciel “Monter” wys\u0142a\u0142 zaszyfrowan\u0105 wiadomo\u015b\u0107 o godzinie “W”. “Alarm – do r\u0105k w\u0142asnych Komendantom Obwod\u00f3w (\u2026). Nakazuj\u0119 +W+ dnia 1.8. godzina 17. Adres m.p. Okr\u0119gu: Jasna nr 22 m. 20 czynny od godziny +W+. Otrzymanie rozkazu natychmiast kwitowa\u0107” \u2013 rozkazywa\u0142 komendant Okr\u0119gu AK Warszawa-Miasto. Godzin\u0119 wybuchu powstania o 17.00 Chru\u015bciel uzasadnia\u0142 tym, \u017ce w popo\u0142udniowym t\u0142oku na ulicach \u017co\u0142nierzom podziemia \u0142atwiej b\u0119dzie niepostrze\u017cenie dotrze\u0107 na miejsca zbi\u00f3rek.<\/span><\/p>\n

Decyzja gen. Komorowskiego zosta\u0142a opublikowana z dat\u0105 1 sierpnia w “Biuletynie Informacyjnym” w drugim dniu powstania. “\u017bO\u0141NIERZE STOLICY. Wyda\u0142em dzi\u015b upragniony przez Was rozkaz do jawnej walki z odwiecznym wrogiem Polski, naje\u017ad\u017ac\u0105 niemieckim. Po pi\u0119ciu blisko latach nieprzerwanej i twardej walki prowadzonej w podziemiach konspiracji stajecie dzi\u015b otwarcie z broni\u0105 w r\u0119ku, by Ojczy\u017anie przywr\u00f3ci\u0107 Wolno\u015b\u0107 i wymierzy\u0107 zbrodniarzom niemieckim przyk\u0142adn\u0105 kar\u0119 za terror i zbrodnie dokonane na ziemiach Polski. Warszawa, 1.VIII-1944 r. Dow\u00f3dca Armii Krajowej (-) B\u00d3R”.<\/span><\/p>\n

W Powstaniu Warszawskim Chru\u015bciel by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 ca\u0142o\u015bci walcz\u0105cych si\u0142. 9 wrze\u015bnia 1944 r. skierowa\u0142 list do dow\u00f3dcy AK gen. “Bora”, domagaj\u0105c si\u0119 odwleczenia decyzji kapitulacji. Awansowany zosta\u0142 do stopnia genera\u0142a brygady rozkazem Naczelnego Wodza z 14 wrze\u015bnia 1944 r. “za wybitne dowodzenie i przyk\u0142ad osobistego m\u0119stwa w walkach o Warszaw\u0119”.<\/span><\/p>\n

Antoni Chru\u015bciel przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 dzia\u0142a\u0142 w ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowym; w szeregi odrodzonego Wojska Polskiego trafi\u0142 w grudniu 1918 r. W kampanii polskiej 1939 r. dowodzi\u0142 82. Syberyjskim Pu\u0142kiem Strzelc\u00f3w. Po kapitulacji twierdzy w Modlinie zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli i osadzony w niemieckim obozie jenieckim w Dzia\u0142dowie (Soldau); w ko\u0144cu pa\u017adziernika tego roku zosta\u0142 zwolniony.<\/span><\/p>\n

Od czerwca 1940 r. Chru\u015bciel dzia\u0142a\u0142 w konspiracji. Nale\u017ca\u0142 do zwolennik\u00f3w wybuchu powstania w Warszawie, cho\u0107 zarazem przestrzega\u0142 przed skutkami niedostatku broni i amunicji. W Powstaniu Warszawskim by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 ca\u0142o\u015bci walcz\u0105cych si\u0142. Po kapitulacji oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych przebywa\u0142 w obozach jenieckich w Niemczech, gdzie uwolni\u0142y go oddzia\u0142y ameryka\u0144skie.<\/span><\/p>\n

Po demobilizacji oddzia\u0142\u00f3w polskich w 1948 r. pozosta\u0142 na emigracji w Londynie. Od 1956 r. mieszka\u0142 w Waszyngtonie; tam te\u017c zmar\u0142 w 1960 r. W 2004 r. jego prochy zosta\u0142y przewiezione do Polski i pochowane na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Pow\u0105zkach. (PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dow\u00f3dca Armii Krajowej gen. Tadeusz \u201eB\u00f3r\u201d Komorowski. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons 79 lat temu dow\u00f3dca AK gen. T. Komorowski \u201eB\u00f3r\u201d wyda\u0142 decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu powstania w Warszawie mjs\/ ls\/ skp\/ 79 lat temu, 31 lipca 1944 r., dow\u00f3dca AK gen. Tadeusz Komorowski \u201eB\u00f3r\u201d wyda\u0142 komendantowi Okr\u0119gu AK Warszawa-Miasto p\u0142k. Antoniemu Chru\u015bcielowi \u201eMonterowi\u201d decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu 1 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105946"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105946"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105963,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105946\/revisions\/105963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}