{"id":106088,"date":"2023-08-06T17:09:18","date_gmt":"2023-08-06T15:09:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=106088"},"modified":"2023-08-06T13:51:11","modified_gmt":"2023-08-06T11:51:11","slug":"12-05-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=106088","title":{"rendered":"Zrabowane przez Szwed\u00f3w skarby trafi\u0142y do Muzeum Historii Polski"},"content":{"rendered":"

Uroczyste przekazanie zabytk\u00f3w odnalezionych w zesz\u0142ym roku w wodach Wis\u0142y w Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie. Od lewej: dyrektor Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie prof. Wojciech Fa\u0142kowski, dyrektor MHP Robert Kostro, dr Mariusz Klarecki (Zamek Kr\u00f3lewski). 12.07.2023. Fot. MHP\/Maciej Cioch. \u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Historii Polski<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Zrabowane przez Szwed\u00f3w skarby trafi\u0142y do Muzeum Historii Polski<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Marta Sta\u0144czyk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Trzy marmurowe fragmenty dolnej partii ok\u0142adzin \u015bciennych z lamperii pa\u0142acowego wn\u0119trza oraz ceramiczny fragment kafla z wyobra\u017ceniem syreny odnaleziony w zesz\u0142ym roku w wodach Wis\u0142y trafi\u0142y do depozytu Muzeum Historii Polski. To drobna cz\u0119\u015b\u0107 odzyskanych skarb\u00f3w zrabowanych przez Szwed\u00f3w w trakcie potopu szwedzkiego.<\/strong><\/p>\n

\n

Muzealnicy planuj\u0105 na wystawie sta\u0142ej odtworzy\u0107 fragment zniszczonego w\u0142a\u015bnie przez Szwed\u00f3w, pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego Villa Regia, z kt\u00f3rego pochodz\u0105 przekazane fragmenty. Obiekty uzupe\u0142ni\u0105 zbiory Muzeum Historii Polski, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 ju\u017c przesz\u0142o 550 element\u00f3w kamieniarskich i architektonicznych tej rezydencji monarszej.<\/span><\/p>\n

O historii pa\u0142acu i jego losach w trakcie potopu szwedzkiego opowiedzia\u0142a PAP kustosz Muzeum Historii Polski Monika \u017bebrowska.<\/span><\/p>\n

“Najwa\u017cniejsza cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0142acu Villa Regia zosta\u0142a zbudowana w latach 1637-1641 i by\u0142a to podmiejska rezydencja W\u0142adys\u0142awa IV Wazy, wzniesiona najpewniej w zwi\u0105zku ze \u015blubem kr\u00f3la z Cecyli\u0105 Renat\u0105 Habsbur\u017cank\u0105 w 1637 roku” – powiedzia\u0142a kustosz dodaj\u0105c, \u017ce potem pa\u0142ac zosta\u0142 oddziedziczony przez kolejnego kr\u00f3la – Jana Kazimierza, kt\u00f3ry troch\u0119 go przebudowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Pa\u0142ac Villa Regia sta\u0142 na terenie, gdzie obecnie mie\u015bci si\u0119 kampus Uniwersytetu Warszawskiego. W p\u00f3\u017aniejszym czasie, ju\u017c po potopie, kiedy Villa Regia zosta\u0142a zniszczona przez Szwed\u00f3w, Jan Kazimierz wzni\u00f3s\u0142 na tym miejscu inny pa\u0142ac, kt\u00f3ry nazwano Kazimierzowskim.<\/span><\/p>\n

“Czasem zdarza si\u0119, \u017ce Villa Regia jest uto\u017csamiana z Pa\u0142acem Kazimierzowskim, natomiast to by\u0142y dwie r\u00f3\u017cne budowle” – podkre\u015bli\u0142a Monika \u017bebrowska.<\/span><\/p>\n

\n

Monika \u017bebrowska wyja\u015bni\u0142a, \u017ce podczas potopu w 1656 roku Szwedzi rozebrali pa\u0142ac, poniewa\u017c by\u0142 wyj\u0105tkowy. “Zosta\u0142 zbudowany w formie wczesnobarokowej, jego fasad\u0119 i wn\u0119trza wykonano z bogato zdobionych marmur\u00f3w i wapieni. A to by\u0142 cenny materia\u0142 dla Szwed\u00f3w” – doda\u0142a.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Wyja\u015bni\u0142a, \u017ce podczas potopu w 1656 roku Szwedzi rozebrali pa\u0142ac, poniewa\u017c by\u0142 wyj\u0105tkowy. “Zosta\u0142 zbudowany w formie wczesnobarokowej, jego fasad\u0119 i wn\u0119trza wykonano z bogato zdobionych marmur\u00f3w i wapieni. A to by\u0142 cenny materia\u0142 dla Szwed\u00f3w” – doda\u0142a.<\/span><\/p>\n

W sierpniu 1656 roku Szwedzi zapakowali ca\u0142y sw\u00f3j \u0142up na \u0142odzie i chcieli go sp\u0142awi\u0107 Wis\u0142\u0105 do Gda\u0144ska i dalej do Szwecji. “Ale w tym czasie wojska Jana Kazimierza wkracza\u0142y ju\u017c do Warszawy i ca\u0142y ten transport zosta\u0142 celowo przez Szwed\u00f3w zatopiony” – wyja\u015bni\u0142a kustosz.<\/span><\/p>\n

Gdy wojska koronne zaj\u0119\u0142y stolic\u0119, Jan Kazimierz kaza\u0142 wy\u0142owi\u0107 te elementy, przenie\u015b\u0107 je i zabezpieczy\u0107 przed rabunkiem. “Zakopano je w \u0142achach wi\u015blanych albo ponownie zatopiono” – powiedzia\u0142a Monika \u017bebrowska.<\/span><\/p>\n

“Przele\u017ca\u0142y tak przez kolejne 250 lat. W 1906 roku dw\u00f3ch warszawskich piaskarzy przypadkowo natrafi\u0142o na kilka element\u00f3w architektonicznych m.in by\u0142 to s\u0142ynny delfin z fontanny, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w zbiorach Muzeum Warszawy oraz rze\u017aba putta stanowi\u0105ca najpewniej tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 fontanny” – powiedzia\u0142a. “Mimo, \u017ce to wzbudzi\u0142o sensacj\u0119, to dalej nie poszukiwano innych element\u00f3w. By\u0142o to oczywi\u015bcie zwi\u0105zane z sytuacj\u0105 polityczn\u0105. \u015arodowisko warszawskich historyk\u00f3w d\u0105\u017cy\u0142o do tego, \u017ceby dosta\u0107 pozwolenia na poszukiwania, ale nie uda\u0142o si\u0119 to w tamtym czasie” – doda\u0142a.<\/span><\/p>\n

W 2009 roku pod kierownictwem archeologa z Instytutu Archeologii UW prof. Huberta Kowalskiego, zacz\u0119to poszukiwania w ramach projektu “Wis\u0142a 1655-1906-2009. Interdyscyplinarne badania dna rzeki”.<\/span><\/p>\n

\n

Wygl\u0105d pierwotnego pa\u0142acu Villa Regia znamy jedynie z kilku rycin, kt\u00f3re nie pokazuj\u0105 jednak detali wystroju. “Badanie tych materia\u0142\u00f3w oraz fragment\u00f3w wydobytych z Wis\u0142y pozwala na pr\u00f3b\u0119 rekonstrukcji, chocia\u017c cz\u0119\u015bciowej, fasady pa\u0142acu. Planujemy na wystawie sta\u0142ej odtworzy\u0107, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, jak najwi\u0119kszy fragment fasady Villa Regia i pokaza\u0107 w przestrzeni, w kt\u00f3rej opowiadamy histori\u0119 potopu szwedzkiego i XVII wieku” – przekaza\u0142a Monika \u017bebrowska.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

“Ten projekt mia\u0142 na celu przebadanie terenu wyznaczonego na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych. Trwa\u0142 kilka lat a w mi\u0119dzyczasie poziom Wis\u0142y bardzo si\u0119 obni\u017cy\u0142 i na powierzchni zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cne fragmenty architektury i kamieniarki. Przez 3-4 kolejne lata by\u0142y one sukcesywnie wydobywane” – opowiedzia\u0142a kustosz. “Uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 ogromne skarby, o wielkiej warto\u015bci historycznej – elementy marmurowe, wapienne – g\u0142\u00f3wnie z fasady pa\u0142acu Villa Regia, ale r\u00f3wnie\u017c elementy posadzki czy trzon fontanny z ogrod\u00f3w pa\u0142acowych. W kolejnych latach natrafiono te\u017c na kilkadziesi\u0105t pocisk\u00f3w artyleryjskich: kul armatnich, granat\u00f3w i bomb przeznaczonych do r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci dzia\u0142. Odnaleziono te\u017c ko\u0142a armatnie, fragmenty woz\u00f3w taborowych i lawet armatnich. Tak wi\u0119c, nie tylko sam pa\u0142ac zosta\u0142 z\u0142upiony, ale Szwedzi zabierali r\u00f3wnie\u017c wyposa\u017cenie wojskowe oraz przedmioty u\u017cytkowe, kt\u00f3re mog\u0105 nam wiele powiedzie\u0107 o tamtych czasach” – doda\u0142a.<\/span><\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce oczywi\u015bcie nie jest powiedziane, \u017ce wszystko zosta\u0142o wydobyte, bo mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce dno Wis\u0142y skrywa jeszcze jakie\u015b skarby, o kt\u00f3rych nie wiemy.<\/span><\/p>\n

Wygl\u0105d pierwotnego pa\u0142acu Villa Regia znamy jedynie z kilku rycin, kt\u00f3re nie pokazuj\u0105 jednak detali wystroju. “Badanie tych materia\u0142\u00f3w oraz fragment\u00f3w wydobytych z Wis\u0142y pozwala na pr\u00f3b\u0119 rekonstrukcji, chocia\u017c cz\u0119\u015bciowej, fasady pa\u0142acu. Planujemy na wystawie sta\u0142ej odtworzy\u0107, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, jak najwi\u0119kszy fragment fasady Villa Regia i pokaza\u0107 w przestrzeni, w kt\u00f3rej opowiadamy histori\u0119 potopu szwedzkiego i XVII wieku” – przekaza\u0142a Monika \u017bebrowska.<\/span><\/p>\n

To co zosta\u0142o ostatnio przekazane do Muzeum Historii Polski to trzy marmurowe fragmenty, kt\u00f3re stanowi\u0142y ok\u0142adzin\u0119 \u015bciany – lamperi\u0119 wn\u0119trza pa\u0142acowego. “Do tego fragment kafla piecowego, kt\u00f3ry przedstawia syren\u0119. Mo\u017ce nie syrenk\u0119 stricte warszawsk\u0105, bo jest to po prostu ozdobny motyw syreny. Ale by\u0107 mo\u017ce jest to jakie\u015b nawi\u0105zanie do symbolu miasta” – oceni\u0142a.<\/span><\/p>\n

“Nie wiadomo ile dok\u0142adnie zrabowali Szwedzi, ale w 2015 roku prof. Hubert Kowalski poda\u0142, \u017ce do tego roku wydobyto ponad 13 ton dekoracji architektonicznych. Raczej nie jest to wszystko, by\u0107 mo\u017ce co\u015b jeszcze jest na dnie Wis\u0142y, pewnie te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 zdo\u0142ano wywie\u017a\u0107” – podsumowa\u0142a kustosz.<\/span><\/p>\n

Potop szwedzki z lat 1655\u20131660 przyni\u00f3s\u0142 Rzeczypospolitej ogromne zniszczenia. Wojska szwedzkie, kt\u00f3re opanowa\u0142y znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kraju, rabowa\u0142y praktycznie wszystko: pocz\u0105wszy od bi\u017cuterii i dzie\u0142 sztuki, a\u017c po futryny okienne czy fragmenty kamieniarki, kt\u00f3re po wywiezieniu do Szwecji by\u0142y wmontowywane w lokalne budynki. Znaleziska przekazane do Muzeum Historii Polski pochodz\u0105 z transportu, kt\u00f3ry nigdy nie dop\u0142yn\u0105\u0142 do Skandynawii \u2013 uton\u0105\u0142 w Wi\u015ble nieopodal dzisiejszej warszawskiej Cytadeli.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie w tym miejscu dobiega ko\u0144ca budowa nowej siedziby Muzeum Historii Polski. Uroczysta inauguracja budynku planowana jest na koniec wrze\u015bnia 2023 r.(PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uroczyste przekazanie zabytk\u00f3w odnalezionych w zesz\u0142ym roku w wodach Wis\u0142y w Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie. Od lewej: dyrektor Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie prof. Wojciech Fa\u0142kowski, dyrektor MHP Robert Kostro, dr Mariusz Klarecki (Zamek Kr\u00f3lewski). 12.07.2023. Fot. MHP\/Maciej Cioch. \u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Historii Polski Zrabowane przez Szwed\u00f3w skarby trafi\u0142y do Muzeum Historii Polski Marta Sta\u0144czyk Trzy marmurowe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106088"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106088"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106128,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106088\/revisions\/106128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}