{"id":10620,"date":"2014-12-11T19:00:43","date_gmt":"2014-12-11T17:00:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=10620"},"modified":"2014-12-10T20:41:24","modified_gmt":"2014-12-10T18:41:24","slug":"10620","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=10620","title":{"rendered":"Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w europejskich"},"content":{"rendered":"
<\/a>Raul Hilberg i milczenie socjolog\u00f3w. Na marginesie pierwszego polskiego wydania \u201eZag\u0142ady \u017byd\u00f3w europejskich\u201d <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Lech M. Nijakowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Hilberg_okladka\"<\/p>\n

\u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w europejskich\u201d Raula Hilberga to pierwsza naukowa synteza ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w napisana z takim rozmachem i wywo\u0142uj\u0105ca tak gor\u0105ce spory w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w. Jej polskie t\u0142umaczenie otrzymali\u015bmy dopiero teraz \u2013 dzi\u0119ki uporowi t\u0142umacza, prywatnego fundatora i Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w. Nareszcie.<\/span><\/strong><\/p>\n

Socjologowie najcz\u0119\u015bciej traktuj\u0105 ksi\u0105\u017cki historyk\u00f3w jako \u017ar\u00f3d\u0142o materia\u0142\u00f3wki, kt\u00f3ra pozwala wype\u0142ni\u0107 teoretyczne konstrukcje i ilustruje narracj\u0119 socjologiczn\u0105. Rzadziej \u2013 jak w projektach socjologii historycznej \u2013 wykorzystuje si\u0119 j\u0105 do systematycznego testowania hipotez czy poszukiwania prawid\u0142owo\u015bci spo\u0142ecznych za pomoc\u0105 por\u00f3wnywania poszczeg\u00f3lnych przypadk\u00f3w. Dla r\u00f3wnowagi trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce historycy cz\u0119sto lekcewa\u017c\u0105 dorobek socjolog\u00f3w, skupiaj\u0105c si\u0119 na pracy archiwalnej, tworz\u0105c p\u00f3\u017aniej narracj\u0119 o przesz\u0142o\u015bci w oparciu o og\u00f3lnikow\u0105 wiedz\u0119 socjologiczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 dysponuje ka\u017cdy absolwent kierunku humanistycznego. Tymczasem istniej\u0105 ksi\u0105\u017cki historyk\u00f3w, kt\u00f3re socjolog powinien przeczyta\u0107 nie tylko jako zbi\u00f3r informacji o faktach, lecz tak\u017ce jako teoretyczn\u0105 konstrukcj\u0119 m\u00f3wi\u0105c\u0105 co\u015b wa\u017cnego o ludzkiej naturze czy dynamice \u015bwiata spo\u0142ecznego. Do takich pozycji nale\u017cy niew\u0105tpliwie monumentalne, trzytomowe dzie\u0142o Raula Hilberga \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w europejskich\u201d [1].<\/span><\/p>\n

Opublikowana w 1961 roku po wielu latach pracy ksi\u0105\u017cka Hilberga okaza\u0142a si\u0119 dzie\u0142em prze\u0142omowym. By\u0142a to pierwsza naukowa synteza ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w napisana z takim rozmachem i wywo\u0142uj\u0105ca gor\u0105ce spory w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w. O skali oporu wobec interpretacji Hilberga mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 to, \u017ce t\u0142umaczenie hebrajskie \u201eZag\u0142ady \u017byd\u00f3w europejskich\u201d zosta\u0142o opublikowane dopiero w 2012 roku. W 1985 roku ukaza\u0142o si\u0119 poprawione wydanie dzie\u0142a. Trzecie wydanie \u2013 w 2003 roku. W 2014 roku ukaza\u0142o si\u0119 polskie t\u0142umaczenie oparte na trzecim wydaniu, przy czym Hilberg a\u017c do \u015bmierci w sierpniu 2007 roku korespondowa\u0142 z polskim t\u0142umaczem Jerzym Giebu\u0142towskim, przesy\u0142aj\u0105c cenne uzupe\u0142nienia i uwagi redakcyjne (autor przekaza\u0142 ponad 100 stron uzupe\u0142nie\u0144).<\/span><\/p>\n

Uwik\u0142ana nauka<\/strong><\/span><\/p>\n

Losy tej ksi\u0105\u017cki s\u0105 przyk\u0142adem na to, w jakim stopniu nauka jest uwik\u0142ana w procesy spo\u0142eczne \u2013 kszta\u0142towanie grupowej to\u017csamo\u015bci, polityczne walki, symboliczne konflikty. Wiele os\u00f3b uzna\u0142o, \u017ce ksi\u0105\u017cka Hilberga jest niemoralna, gdy\u017c lekcewa\u017cy ofiary i pomniejsza ich tragedi\u0119. Wynika\u0142o to m.in. z tego, \u017ce autor ograniczy\u0142 si\u0119 do dokumentacji niemieckiej. Tymczasem wystarczy przeczyta\u0107 pierwszy akapit przedmowy do wydania pierwszego, aby zrozumie\u0107, \u017ce autor przyjmuje \u015bci\u015ble okre\u015blon\u0105 perspektyw\u0119 badawcz\u0105: \u201e[\u2026] chc\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce to nie jest ksi\u0105\u017cka o \u017bydach. To ksi\u0105\u017cka o ludziach, kt\u00f3rzy dokonali zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. Niewiele b\u0119dzie w niej o ofiarach. Skupi\u0142em si\u0119 na sprawcach\u201d [2]. \u017beby zrozumie\u0107 skal\u0119 atak\u00f3w na Hilberga, warto przytoczy\u0107 wypowied\u017a polskiego t\u0142umacza jego ksi\u0105\u017cki: \u201eHilberg zmar\u0142 jako wielki samotnik w najdalszym zak\u0105tku Stan\u00f3w Zjednoczonych. Mo\u017cna powiedzie\u0107, i mam nadziej\u0119 nie b\u0119dzie to nadu\u017cyciem, wszyscy historycy Zag\u0142ady s\u0105 z Hilberga. Jak si\u0119 rzuci okiem na spis tre\u015bci tej ksi\u0105\u017cki to jest to w\u0142a\u015bciwie sproblematyzowana Zag\u0142ada. To jest konspekt \u2013 co nale\u017cy uj\u0105\u0107, gdy pisze si\u0119 monografi\u0119 Zag\u0142ady. Zastanawia fakt, \u017ce w pracach o Zag\u0142adzie to Hilberg, je\u017celi jest cytowany, to najcz\u0119\u015bciej raz, mo\u017ce dwa. Ale wydaje mi si\u0119, \u017ce wypada odda\u0107 mu sprawiedliwo\u015b\u0107, \u017ce to on jest za\u0142o\u017cycielem tego nurtu w historiografii. Nie przypadkiem ta ksi\u0105\u017cka ukazuje si\u0119 w Izraelu dopiero teraz; nie przypadkiem ukaza\u0142a si\u0119 w ma\u0142ym wydawnictwie w Niemczech. W pewnym sensie losem Hilberga jest te\u017c to, \u017ce w Polsce wydaje to osoba prywatna\u201d [3] I cho\u0107 Hilberg po latach pracy nie by\u0142 w stanie uj\u0105\u0107 w swoim dziele wszystkich nurt\u00f3w bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 (jest to po prostu niewykonalne), nale\u017cy ono bez w\u0105tpienia nie tylko do kanonu, lecz wytycza r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 z kluczowych szlak\u00f3w badawczych. Nie tylko dla historyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Raul Hilberg i milczenie…<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Raul Hilberg i milczenie socjolog\u00f3w. Na marginesie pierwszego polskiego wydania \u201eZag\u0142ady \u017byd\u00f3w europejskich\u201d Lech M. Nijakowski \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w europejskich\u201d Raula Hilberga to pierwsza naukowa synteza ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w napisana z takim rozmachem i wywo\u0142uj\u0105ca tak gor\u0105ce spory w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w. Jej polskie t\u0142umaczenie otrzymali\u015bmy dopiero teraz \u2013 dzi\u0119ki uporowi t\u0142umacza, prywatnego fundatora i Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10620"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10620"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10622,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10620\/revisions\/10622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}