{"id":106288,"date":"2023-08-13T17:07:10","date_gmt":"2023-08-13T15:07:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=106288"},"modified":"2023-08-13T17:08:04","modified_gmt":"2023-08-13T15:08:04","slug":"20-09-86","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=106288","title":{"rendered":"Uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary tzw. operacji polskiej NKWD w latach 1937\u201338"},"content":{"rendered":"

Pomnik Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie w Warszawie w dniu upami\u0119tnienia tysi\u0119cy ofiar tzw. operacji polskiej przeprowadzonej przez NKWD w latach 1937\u20131938<\/strong>. Fot. PAP\/L. Szyma\u0144ski<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary tzw. operacji polskiej NKWD w latach 1937\u201338<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Grzegorz Janikowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W 1937 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 sowiecka wojna z polsko\u015bci\u0105 \u2013 napisa\u0142 prezydent Andrzej Duda do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cej ofiary tzw. operacji polskiej NKWD w latach 1937\u20131938 przed Pomnikiem Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie w Warszawie.<\/strong><\/p>\n

\n

Pi\u0105tkow\u0105 uroczysto\u015b\u0107 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 tysi\u0105ce ofiar tzw. operacji polskiej przeprowadzonej przez NKWD w latach 1937\u201338 przed Pomnikiem Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie w Warszawie rozpocz\u0119to od\u015bpiewaniem hymnu pa\u0144stwowego.<\/span><\/p>\n

“Po 17 latach od przegranej przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 Bitwy Warszawskiej, w wyniku kt\u00f3rej pokonani bolszewicy opu\u015bcili terytorium naszego kraju, celem odwetu stali si\u0119 Polacy mieszkaj\u0105cy w ZSRR. Tak zwana +operacja polska+ mia\u0142a na celu eksterminacj\u0119 mniejszo\u015bci polskiej” – przypomnia\u0142 prezydent Andrzej Duda w li\u015bcie, kt\u00f3ry odczyta\u0142 szef Gabinetu Prezydenta RP Pawe\u0142 Szrot.<\/span><\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce “na celowniku prze\u015bladowc\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 polsko\u015b\u0107”. “Nie kraj z jego administracj\u0105 i armi\u0105, ale jego duch, to\u017csamo\u015b\u0107 i kultura, kt\u00f3re stanowi\u0142y o odr\u0119bno\u015bci naszych rodak\u00f3w na wschodzie. Dzi\u015b szacuje si\u0119, \u017ce w wyniku wydanego 11 sierpnia 1937 r. rozkazu komisarza spraw wewn\u0119trznych Niko\u0142aja Je\u017cowa \u017cycie straci\u0142o 111 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, za\u015b 30 tysi\u0119cy trafi\u0142o na zsy\u0142k\u0119” – podkre\u015bli\u0142 prezydent.<\/span><\/p>\n

\n

“Po 17 latach od przegranej przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 Bitwy Warszawskiej, w wyniku kt\u00f3rej pokonani bolszewicy opu\u015bcili terytorium naszego kraju, celem odwetu stali si\u0119 Polacy mieszkaj\u0105cy w ZSRR. Tak zwana +operacja polska+ mia\u0142a na celu eksterminacj\u0119 mniejszo\u015bci polskiej” – przypomnia\u0142 prezydent Andrzej Duda w li\u015bcie, kt\u00f3ry odczyta\u0142 szef Gabinetu Prezydenta RP Pawe\u0142 Szrot.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

“Jednak znienawidzona przez Sowiet\u00f3w polsko\u015b\u0107 to nie wy\u0142\u0105cznie ich kl\u0119ska na przedpolach Warszawy w 1920 roku. Polsko\u015b\u0107 oznacza\u0142a te\u017c niepowodzenie dw\u00f3ch projekt\u00f3w sowieckiej in\u017cynierii spo\u0142ecznej, kt\u00f3re mia\u0142y doprowadzi\u0107 do powo\u0142ania na terenie ZSRR substytutu polskiej socjalistycznej republiki radzieckiej. Skoro republiki takiej nie uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 nad Wis\u0142\u0105, ideolodzy komunistycznego re\u017cimu podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 wt\u0142oczenia mniejszo\u015bci polskiej w dwa stworzone dla niej Rejony Narodowe” – napisa\u0142 prezydent, dodaj\u0105c, \u017ce “na terytorium Ukrainy stworzono Marchlewszczyzn\u0119, za\u015b na Bia\u0142orusi \u2013 Dzier\u017cy\u0144szczyzn\u0119”. “Dwa o\u015brodki administracji maj\u0105ce stanowi\u0107 poz\u00f3r polskiej autonomii w granicach ZSRR” – wyja\u015bni\u0142.<\/span><\/p>\n

“W takich warunkach pr\u00f3bowano kszta\u0142towa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3rego elity w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142y poprowadzi\u0107 ponowny zbrojny marsz na Polsk\u0119, by ostatecznie przy\u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 do terytorium Zwi\u0105zku Radzieckiego” – zaznaczy\u0142 w li\u015bcie, dodaj\u0105c, \u017ce “oba eksperymenty nie powiod\u0142y si\u0119”.<\/span><\/p>\n

Prezydent przypomnia\u0142, \u017ce “niepokorna mniejszo\u015b\u0107 narodowa zap\u0142aci\u0142a najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za brak uleg\u0142o\u015bci i wierno\u015b\u0107 dziedzictwu ojc\u00f3w”. “+Operacja polska+ NKWD by\u0142a ludob\u00f3jstwem o pod\u0142o\u017cu etnicznym. By\u0142a ostatecznym \u015bwiadectwem bezsilno\u015bci Sowiet\u00f3w wobec polskiego umi\u0142owania wolno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci” – podkre\u015bli\u0142.<\/span><\/p>\n

“Dzi\u015b, stoj\u0105c pod warszawskim pomnikiem Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie, oddajemy ho\u0142d rodakom, kt\u00f3rzy 86 lat temu spocz\u0119li w bezimiennych mogi\u0142ach. Tym, kt\u00f3rzy trafili do bydl\u0119cych wagon\u00f3w, by dotrze\u0107 do syberyjskich \u0142agr\u00f3w i step\u00f3w Kazachstanu. Tysi\u0105ce z nich nie ma grob\u00f3w. Ich mogi\u0142\u0105 jest wznosz\u0105cy si\u0119 ku niebu wagon na skwerze Matki Sybiraczki. Cze\u015b\u0107 Ich pami\u0119ci!” – zako\u0144czy\u0142 sw\u00f3j list Andrzej Duda.<\/span><\/p>\n

“Kiedy w po\u0142owie wrze\u015bnia 1937 r. na biurko J\u00f3zefa Stalina trafi\u0142 pierwszy raport z pierwszych tygodni operacji antypolskiej prowadzonej przez NKWD – dyktator, zbrodniarz, jakim by\u0142 Stalin, nie kry\u0142 swojego zadowolenia. Napisa\u0142: +Bardzo pi\u0119knie, bardzo dobrze. Kopcie i niszczcie dalej polsko-szpiegowski brud. Na chwa\u0142\u0119 Zwi\u0105zku Sowieckiego+” – przypomnia\u0142 z-ca prezesa Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. “To oddaje istot\u0119 ca\u0142ej zaplanowanej, ludob\u00f3jczej operacji skierowanej przeciwko Polakom, kt\u00f3ra by\u0142a zbrodni\u0105 ludob\u00f3jstwa na tle etnicznym” – oceni\u0142.<\/span><\/p>\n

“My, dzisiaj, po przesz\u0142o 80 latach, doskonale zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce by\u0142 to pierwszy etap rozprawy Zwi\u0105zku Sowieckiego z polsko\u015bci\u0105, kt\u00f3ry mia\u0142 swoje kolejne etapy w roku 1939, 1940 i kolejnych latach rz\u0105d\u00f3w sowieckich nad ziemiami polskimi” – powiedzia\u0142 z-ca prezesa IPN.<\/span><\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce “ta zbrodnia, do kt\u00f3rej doprowadzono w latach 1937-38 jest przera\u017caj\u0105ca, chocia\u017cby ze wzgl\u0119du na skal\u0119 ofiar, kt\u00f3re ponie\u015bli polscy mieszka\u0144cy Zwi\u0105zku Sowieckiego”. “Szacuje si\u0119, \u017ce Polak\u00f3w w\u00f3wczas na terenie Zwi\u0105zku Sowieckiego mieszka\u0142o ponad 1 milion 200 tysi\u0119cy. Zamordowano, nie tylko w operacji antypolskiej, ale te\u017c wcze\u015bniej i p\u00f3\u017aniej oko\u0142o 200 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, co stanowi 18-19 proc. ca\u0142ej polskiej populacji Zwi\u0105zku Sowieckiego” – przypomnia\u0142 Karol Polejowski, dodaj\u0105c, \u017ce “to by\u0142a hekatomba dla polskiej spo\u0142eczno\u015bci”.<\/span><\/p>\n

\n

“Kiedy w po\u0142owie wrze\u015bnia 1937 r. na biurko J\u00f3zefa Stalina trafi\u0142 pierwszy raport z pierwszych tygodni operacji antypolskiej prowadzonej przez NKWD – dyktator, zbrodniarz, jakim by\u0142 Stalin, nie kry\u0142 swojego zadowolenia. Napisa\u0142: +Bardzo pi\u0119knie, bardzo dobrze. Kopcie i niszczcie dalej polsko-szpiegowski brud. Na chwa\u0142\u0119 Zwi\u0105zku Sowieckiego+” – przypomnia\u0142 z-ca prezesa Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

“Operacja antypolska NKWD by\u0142a nie tylko wyrazem nienawi\u015bci do Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na terenie Zwi\u0105zku Sowieckiego, ale by\u0142a te\u017c dzia\u0142aniem wymierzonym w II Rzeczpospolit\u0105, w pa\u0144stwo polskie, kt\u00f3re z perspektywy Kremla, z perspektywy Stalina, uwa\u017cano za forpoczt\u0119 znienawidzonego \u015bwiata kapitalistycznego” – m\u00f3wi\u0142. “Oczywi\u015bcie, dzisiaj mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce dla Stalina by\u0142 to moment przygotowa\u0144 do rozp\u0119tania wojny i poniesienia komunizmu na zach\u00f3d Europy. Z tego celu komuni\u015bci w Zwi\u0105zku Sowieckim, w Rosji nigdy nie zrezygnowali” – wyja\u015bni\u0142.<\/span><\/p>\n

“Polacy ponie\u015bli kar\u0119 za to, \u017ce byli Polakami, \u017ce uto\u017csamiano ich z tradycj\u0105, religi\u0105, kultur\u0105, \u017ce nie dali si\u0119 sowietyzowa\u0107” \u2013 oceni\u0142 z-ca prezesa IPN. “Dzisiaj, po ponad 80 latach, wspominamy tamte wydarzenia, oddaj\u0105c ho\u0142d polskim mieszka\u0144com Zwi\u0105zku Sowieckiego. Niech pami\u0119\u0107 o tej ofierze trwa w nas przez nast\u0119pne pokolenia. Chwa\u0142a Ich pami\u0119ci! – powiedzia\u0142 Karol Polejowski.<\/span><\/p>\n

Zorganizowane przez IPN uroczysto\u015bci przed Pomnikiem Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie zako\u0144czy\u0142a modlitwa ekumeniczna w intencji ofiar sowieckiego ludob\u00f3jstwa odprawiona przez duchownych ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, prawos\u0142awnego oraz z\u0142o\u017cenie wie\u0144c\u00f3w przez przedstawicieli w\u0142adz pa\u0144stwowych, samorz\u0105dowych i wojskowych.<\/span><\/p>\n

“Po kl\u0119sce w wojnie z Rzeczpospolit\u0105 w bolszewickim kierownictwie narodzi\u0142a si\u0119 koncepcja zsowietyzowania Polak\u00f3w pozosta\u0142ych na wsch\u00f3d od linii granicznej wyznaczonej Traktatem Ryskim. Zamierzano uczyni\u0107 z nich komunistycznych janczar\u00f3w przydatnych w kolejnej zbrojnej konfrontacji z Polsk\u0105. Wyznaczono dwa polskie Rejony Narodowe: w 1925 r. tzw. Marchlewszczyzn\u0119 na Ukrainie i w 1932 r. Dzier\u017cy\u0144szczyzn\u0119 na Bia\u0142orusi, gdzie osiedlano polskie rodzinny poddawane g\u0142\u0119bokiej indoktrynacji komunistycznej” – napisano na stronie IPN, dodaj\u0105c, \u017ce “okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce Polacy s\u0105 odporni na propagand\u0119 i nie zamierzaj\u0105 porzuci\u0107 wiary i tradycji narodowych”.<\/span><\/p>\n

Przypomniano, \u017ce w po\u0142owie lat 30. ubieg\u0142ego wieku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 deportacje ludno\u015bci polskiej z teren\u00f3w, kt\u00f3re po traktacie ryskim z 1921 r. znalaz\u0142y si\u0119 w granicach Zwi\u0105zku Sowieckiego. Na podstawie uchwa\u0142y Rady Komisarzy Ludowych ZSRR z 28 kwietnia 1936 r. oko\u0142o 50 tys. Polak\u00f3w wywieziono na Syberi\u0119 i do Kazachstanu.<\/span><\/p>\n

Jak wyja\u015bniono, “ostateczne rozwi\u0105zanie” kwestii polskiej przyni\u00f3s\u0142 rozkaz numer 00485 z 11 sierpnia 1937 r., wydany przez komisarza spraw wewn\u0119trznych Niko\u0142aja Je\u017cowa i zatwierdzony przez Stalina oraz Biuro Polityczne WKP(b). Polak\u00f3w w Zwi\u0105zku Sowieckim uznano za szpieg\u00f3w “warszawskiego wywiadu”, co by\u0142o uzasadnieniem dla przyst\u0105pienia do “ca\u0142kowitej likwidacji (\u2026) podstawowych zasob\u00f3w ludzkich polskiego wywiadu w ZSRS”. “Akcj\u0119 przeprowadzono w zawrotnym tempie, wyroki \u015bmierci wydawane w obwodowych komendach NKWD przed wykonaniem mia\u0142y by\u0107 zatwierdzane w Moskwie, ale ze wzgl\u0119du na narzucone normy do centrali wysy\u0142ano listy nazwisk ju\u017c rozstrzelanych os\u00f3b \u2013 niejednokrotnie po 2 tysi\u0105ce dziennie” – napisano na stronie IPN.<\/span><\/p>\n

\n

W po\u0142owie lat 30. ubieg\u0142ego wieku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 deportacje ludno\u015bci polskiej z teren\u00f3w, kt\u00f3re po traktacie ryskim z 1921 r. znalaz\u0142y si\u0119 w granicach Zwi\u0105zku Sowieckiego. Na podstawie uchwa\u0142y Rady Komisarzy Ludowych ZSRR z 28 kwietnia 1936 r. oko\u0142o 50 tys. Polak\u00f3w wywieziono na Syberi\u0119 i do Kazachstanu.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

“Zw\u0142oki pomordowanych wywo\u017cono w okoliczne lasy, gdzie w dobrze ukrytych miejscach zakopywano w g\u0142\u0119bokich do\u0142ach. Spoczywaj\u0105 w Bykowni i Kuropatach, a tak\u017ce w Moskwie-Butowie, Lewaszowie pod Petersburgiem, Smole\u0144sku, Charkowie, Winnicy i wielu innych miejscach” – czytamy w informacji.<\/span><\/p>\n

Przypomniano, \u017ce starannie zaplanowana eksterminacja obj\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c Moskw\u0119 i obw\u00f3d moskiewski, Leningrad, Kraj Dniepropietrowski, Krasnojarsk i ca\u0142\u0105 Syberi\u0119. Na podstawie zachowanej dokumentacji liczb\u0119 wykonanych wyrok\u00f3w szacuje si\u0119 na przesz\u0142o 111 tysi\u0119cy, drugie tyle zes\u0142ano do wi\u0119zie\u0144 i \u0142agr\u00f3w. “W ocenie niekt\u00f3rych historyk\u00f3w \u0142\u0105czny bilans ofiar mo\u017ce si\u0119ga\u0107 140, a nawet 200 tysi\u0119cy” – zaznaczono w informacji.(PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomnik Poleg\u0142ym i Pomordowanym na Wschodzie w Warszawie w dniu upami\u0119tnienia tysi\u0119cy ofiar tzw. operacji polskiej przeprowadzonej przez NKWD w latach 1937\u20131938. Fot. PAP\/L. Szyma\u0144ski Uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary tzw. operacji polskiej NKWD w latach 1937\u201338 Grzegorz Janikowski W 1937 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 sowiecka wojna z polsko\u015bci\u0105 \u2013 napisa\u0142 prezydent Andrzej Duda do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106288"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106288"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106318,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106288\/revisions\/106318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}