{"id":106493,"date":"2024-01-18T18:09:38","date_gmt":"2024-01-18T16:09:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=106493"},"modified":"2024-01-13T18:11:47","modified_gmt":"2024-01-13T16:11:47","slug":"28-09-87","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=106493","title":{"rendered":"Syndrom “Musimy co\u015b zrobi\u0107”"},"content":{"rendered":"

Czy region Sahelu w Afryce Zachodniej staje si\u0119 nowym o\u015brodkiem mi\u0119dzynarodowego terroryzmu, tak jak pustkowia w Afganistanie by\u0142y prawie trzy dekady temu? Na zdj\u0119ciu: g\u00f3ry Air na pustyni Tenere w pobli\u017cu Agadez w Nigrze w regionie Sahelu w Afryce. (Zdj\u0119cie: Frans Lemmens\/Corbis via Getty Images)<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Syndrom “Musimy co\u015b zrobi\u0107”<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Amir Taheri
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: <\/em><\/span>Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Czy region Sahelu w Afryce Zachodniej staje si\u0119 nowym o\u015brodkiem mi\u0119dzynarodowego terroryzmu, tak jak pustkowia w Afganistanie by\u0142y prawie trzy dekady temu? W ubieg\u0142ym tygodniu pytanie to wdar\u0142o si\u0119 do kr\u0119g\u00f3w decydent\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie wraz z wojskowym zamachem stanu w Niamey, stolicy Nigru, zubo\u017ca\u0142ego pa\u0144stwa w tym regionie.<\/span><\/p>\n

Dow\u00f3dca Gwardii Prezydenckiej gen. Abdourahamane Tiani aresztowa\u0142 “demokratycznie wybranego” prezydenta Mohameda Bazouma w pa\u0142acu prezydenckim i og\u0142osi\u0142 si\u0119 nowym w\u0142adc\u0105, kontynuuj\u0105c seri\u0119 niedawnych zamach\u00f3w stanu, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do rz\u0105d\u00f3w wojskowych w s\u0105siedniej Gwinei, w Burkina Faso i w Mali.<\/span><\/p>\n

Dzwony alarmowe wywo\u0142ane tym zamachem stanu przerwa\u0142y letnie odr\u0119twienie zachodnich kancelarii znajomym has\u0142em “musimy co\u015b zrobi\u0107”, prowadz\u0105cym do typowych, pospiesznie podejmowanych dzia\u0142a\u0144.<\/span><\/p>\n

Prezydent Francji Emmanuel Macron zrealizowa\u0142 has\u0142o “musimy co\u015b zrobi\u0107” przez nakazanie swoim 1500 \u017co\u0142nierzom stacjonuj\u0105cym w Nigrze przej\u015bcie do stanu pe\u0142nej gotowo\u015bci bojowej, podczas gdy jego ministra spraw zagranicznych, Catherine Colona, po\u015bpiesznie zapewni\u0142a wszystkich, \u017ce Francja nie u\u017cyje si\u0142y, aby przywr\u00f3ci\u0107 swojego protegowanego Bazouma do w\u0142adzy. Podobne zapewnienia nadesz\u0142y z Niemiec i W\u0142och, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 symboliczne si\u0142y zbrojne w Nigrze.<\/span><\/p>\n

Administracja Bidena w Waszyngtonie, kt\u00f3ra od dawna twierdzi\u0142a, \u017ce nie zaniedbuje Afryki, tak jak zrobi\u0142 to Donald Trump, wykona\u0142a w\u0142asny ruch z kategorii “musimy co\u015b zrobi\u0107”, wysy\u0142aj\u0105c pe\u0142ni\u0105c\u0105 obowi\u0105zki zast\u0119pcy sekretarza stanu Victori\u0119 Nuland do stolicy Nigru Niamey na to, co opisa\u0142a jako “ostr\u0105, ale powa\u017cn\u0105”, (a w rzeczywisto\u015bci bezu\u017cyteczn\u0105) rozmow\u0119 z kilkoma \u017co\u0142dakami.<\/span><\/p>\n

Narody tworz\u0105ce Wsp\u00f3lnot\u0119 Gospodarcz\u0105 Pa\u0144stw Afryki Zachodniej r\u00f3wnie\u017c wykona\u0142y swoje “musimy co\u015b zrobi\u0107”, wysy\u0142aj\u0105c delegacj\u0119 wysokiego szczebla do Niamey, aby przekona\u0107 genera\u0142\u00f3w, by byli dobrymi ch\u0142opcami i wr\u00f3cili do koszar. Przyw\u00f3dca puczu odm\u00f3wi\u0142 spotkania si\u0119 z nimi, a oni zareagowali postawieniem ultimatum, po kt\u00f3rym zapowiedzieli, \u017ce skorzystaj\u0105 z opcji militarnej. Kiedy jednak termin ultimatum wygas\u0142, powiedzieli, \u017ce woleliby opcj\u0119 dyplomatyczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Ze swojej strony prezydent Rosji W\u0142adimir Putin te\u017c dokona\u0142 swojego “musimy co\u015b zrobi\u0107”, ka\u017c\u0105c lokalnym agentom rozdawa\u0107 rosyjskie flagi i koperty wype\u0142nione pieni\u0119dzmi w\u015br\u00f3d wynaj\u0119tych t\u0142um\u00f3w popieraj\u0105cych zamach stanu w Niamey. Potem pojawi\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce Jewgienij Prigo\u017cyn, przyjaciel-wr\u00f3g Putina, zadzwoni\u0142 do genera\u0142\u00f3w, by zaoferowa\u0107 wsparcie najemnik\u00f3w z Grupy Wagnera, kt\u00f3rzy zrobili to samo dla przyw\u00f3dc\u00f3w puczu w Mozambiku, Libii, Republice \u015arodkowoafryka\u0144skiej, a ostatnio w Mali.<\/span><\/p>\n

Ale czy to wiele ha\u0142asu o bardzo ma\u0142o?<\/span><\/p>\n

Zachodnie wyrazy poparcia dla “demokratycznie wybranych przyw\u00f3dc\u00f3w” rzadko by\u0142y czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko dyplomatyczn\u0105 poz\u0105. Samo przeprowadzenie wybor\u00f3w nie zmienia spo\u0142ecze\u0144stwa w demokracj\u0119. Nawet wtedy istnieje ca\u0142kiem sporo demokratycznie wybranych niedemokratycznych przyw\u00f3dc\u00f3w. Przez dziesi\u0119ciolecia Hiss\u00e8ne Habr\u00e9 i Idriss D\u00e9by w Czadzie, dwaj z wielu podobnych w\u0142adc\u00f3w, byli demokratycznie wybierani i wspierani przez Francj\u0119, a nikt nie pr\u00f3bowa\u0142 nazwa\u0107 ich wzorami demokracji.<\/span><\/p>\n

Zachodnia idea uniwersalnego modelu jest iluzj\u0105.<\/span><\/p>\n

Przed er\u0105 kolonialn\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa afryka\u0144skie decydowa\u0142y o tym kto dzier\u017cy w\u0142adz\u0119 przez wojny plemienne, a zwyci\u0119zca uzyskiwa\u0142 prawomocno\u015b\u0107 poprzez zwyci\u0119stwo. Pot\u0119gi kolonialne dzier\u017cy\u0142y w\u0142adz\u0119 poprzez po\u0142\u0105czenie si\u0142y, przekupstwa i kooptacji bardziej ambitnych lokalnych elit.<\/span><\/p>\n

Wraz z konferencj\u0105 berli\u0144sk\u0105 w 1884 r. i podzia\u0142em Afryki mocarstwa kolonialne stworzy\u0142y sztuczne pa\u0144stwa niby narodowe zbudowane wok\u00f3\u0142 lokalnie rekrutowanych jednostek wojskowych w s\u0142u\u017cbie mocarstw imperialnych.<\/span><\/p>\n

Po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci te nowe “narody” zawiera\u0142y plemiona maj\u0105ce d\u0142ug\u0105 histori\u0119 wzajemnej wrogo\u015bci i maj\u0105ce niewielkie poczucie pa\u0144stwowo\u015bci. Paradoksalnie to w\u0142a\u015bnie czasami op\u00f3\u017aniona niech\u0119\u0107 do kolonialnej przesz\u0142o\u015bci przekszta\u0142ca niekt\u00f3re z tych kraj\u00f3w, w tym Niger, w pa\u0144stwa narodowe w mniej lub bardziej westfalskim znaczeniu tego s\u0142owa.<\/span><\/p>\n

Po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci ta niech\u0119\u0107, lub ressentiment<\/i> po francusku, prowadzi\u0142a wiele nowo utworzonych pa\u0144stw afryka\u0144skich do sowieckiej orbity podczas zimnej wojny. Ta opcja wygas\u0142a wraz z upadkiem ZSRR i ponad dekad\u0105 rosyjskiej niepewno\u015bci co do w\u0142asnej przysz\u0142o\u015bci. Pod rz\u0105dami Putina Rosja pr\u00f3buje odzyska\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 utraconych wp\u0142yw\u00f3w, zw\u0142aszcza w Afryce.<\/span>
\nCzy Zach\u00f3d powinien si\u0119 tym martwi\u0107?<\/span><\/p>\n

Niekoniecznie.<\/span><\/p>\n

ZSRR nie czerpa\u0142 \u017cadnych korzy\u015bci z wydawania pieni\u0119dzy i presti\u017cu na wspieranie afryka\u0144skich dyktator\u00f3w, kt\u00f3rzy nadal m\u00f3wili o socjalizmie, ale lokowali skradzione pieni\u0105dze w zachodnich bankach.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b Rosja Putina ma jeszcze mniejsze szanse na lepszy wynik. Opr\u00f3cz pszenicy i kukurydzy nie ma na sprzeda\u017c nic, co Afrykanie chcieliby kupi\u0107, podczas gdy Afrykanie nie maj\u0105 nic do zaoferowania, co Rosjanie mogliby chcie\u0107 kupi\u0107. Co gorsza dla Putina, Grupa Wagnera w wielu miejscach zwr\u00f3ci\u0142a lokaln\u0105 afryka\u0144sk\u0105 opini\u0119 przeciwko Rosji, w tym w Republice \u015arodkowoafryka\u0144skiej, Libii, Mozambiku, a ostatnio nawet w Mali.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o rosn\u0105ce zagro\u017cenie d\u017cihadem, pozwolenie Putinowi na prowadzenie walk w imieniu rz\u0105d\u00f3w afryka\u0144skich mo\u017ce nie by\u0107 z\u0142ym rozwi\u0105zaniem. Francuzi walczyli z d\u017cihadystami w Mali i nie dopu\u015bcili do wej\u015bcia do stolicy Bamako i przej\u0119cia w\u0142adzy tylko po to, by sko\u0144czy\u0107 jako cel nienawi\u015bci tych samych w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3rych uratowali przed zag\u0142ad\u0105. (Stany Zjednoczone mia\u0142y podobne do\u015bwiadczenia w Afganistanie, gdzie resztki re\u017cimu “made in America” Hameda Karzaja i Aszrafa Ghaniego przewodz\u0105 teraz antyameryka\u0144skiemu ch\u00f3rowi).<\/span><\/p>\n

Budowa imperium od pocz\u0105tku by\u0142a z\u0142ym pomys\u0142em. Adam Smith ostrzega\u0142 przed tym w swojej ksi\u0105\u017cce The Wealth of Nations<\/i>, gdzie wykaza\u0142, \u017ce praca niewolnicza i rynki zniewolone, cho\u0107 przynosz\u0105 korzy\u015bci niekt\u00f3rym kapitalistom, s\u0105 z\u0142e dla kapitalizmu jako ca\u0142o\u015bci, poniewa\u017c fa\u0142szuj\u0105 zasady wolnego rynku.<\/span><\/p>\n

Postkolonialna historia Afryki pokazuje, \u017ce przewroty wojskowe s\u0105 najcz\u0119stszym sposobem zmiany rz\u0105d\u00f3w w prawie wszystkich krajach tego kontynentu. Wszystkie z 54 pa\u0144stw afryka\u0144skich z wyj\u0105tkiem jednego do\u015bwiadczy\u0142y co najmniej jednego udanego lub nieudanego zamachu stanu spo\u015br\u00f3d 151 zamach\u00f3w stanu, jakie mia\u0142y miejsce na kontynencie od 1960 r. Jedynym wyj\u0105tkiem jest Republika Po\u0142udniowej Afryki. (Egipt mia\u0142 sw\u00f3j zamach stanu w 1952 r.). [Jest jeszcze jeden wyj\u0105tek: Botswana. przyp. t\u0142um.]<\/span><\/p>\n

Pr\u00f3by narzucenia si\u0142\u0105 zachodniego modelu zachodniej demokracji pa\u0144stwom afryka\u0144skim nie powiod\u0142y si\u0119 w co najmniej kilkunastu krajach. Sankcje te\u017c nie dzia\u0142aj\u0105; zadaj\u0105 cierpienie najubo\u017cszym masom bez wp\u0142ywu na rz\u0105dz\u0105ce kliki. Wiele lat temu odwiedzi\u0142em afryka\u0144sk\u0105 “republik\u0119” obj\u0119t\u0105 surowymi sankcjami mi\u0119dzynarodowymi, by przeprowadzi\u0107 wywiad z jej prezydentem. Kolacja, kt\u00f3r\u0105 nam zaoferowa\u0142, by\u0142a i\u015bcie pi\u0119ciogwiazdkowa, podczas gdy mieszka\u0144cy jego stolicy, zrujnowanej po krwawej wojnie domowej, umierali z g\u0142odu.<\/span><\/p>\n

Przewroty wojskowe stanowi\u0105 problem. Ale w przeciwie\u0144stwie do francuskiej iluzji kartezja\u0144skiej, nie ka\u017cdy problem ma gotowe rozwi\u0105zanie. A kiedy nie ma gotowego rozwi\u0105zania, m\u0105dro\u015b\u0107 radzi cierpliwo\u015b\u0107, pozwolenie ludziom na pope\u0142nianie b\u0142\u0119d\u00f3w i uczenie si\u0119 na nich, a nie teatralne gesty “musimy co\u015b zrobi\u0107”, dyskredytuj\u0105ce tych, kt\u00f3rzy je pope\u0142niaj\u0105.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy region Sahelu w Afryce Zachodniej staje si\u0119 nowym o\u015brodkiem mi\u0119dzynarodowego terroryzmu, tak jak pustkowia w Afganistanie by\u0142y prawie trzy dekady temu? Na zdj\u0119ciu: g\u00f3ry Air na pustyni Tenere w pobli\u017cu Agadez w Nigrze w regionie Sahelu w Afryce. (Zdj\u0119cie: Frans Lemmens\/Corbis via Getty Images) Syndrom “Musimy co\u015b zrobi\u0107” Amir Taheri T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106493"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106640,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106493\/revisions\/106640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}