{"id":106628,"date":"2023-08-28T17:09:46","date_gmt":"2023-08-28T15:09:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=106628"},"modified":"2023-08-28T14:04:13","modified_gmt":"2023-08-28T12:04:13","slug":"02-09-86","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=106628","title":{"rendered":"W \u0141odzi odkryto gr\u00f3b uznanej artystki. Za granic\u0105 znano j\u0105 jako Polin, czyli Polsk\u0119"},"content":{"rendered":"

Zabytki w \u0141odzi. Cmentarz \u017cydowski przy ul. Brackiej<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>W \u0141odzi odkryto gr\u00f3b uznanej artystki. Za granic\u0105 znano j\u0105 jako Polin, czyli Polsk\u0119<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Ma\u0142gorzata Szlachetka<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Wczasie spaceru po cmentarzu \u017cydowskim w \u0141odzi przewodniczka wspomnia\u0142a o Poli Lindenfeld, uznanej artystce, kt\u00f3ra nie ma swojego grobu. Zacz\u0119li\u015bmy szuka\u0107 – m\u00f3wi Pawe\u0142 Kulig ze stowarzyszenia Stra\u017cnicy Pami\u0119ci. Guardians of Remembrance.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Cmentarz \u017cydowski przy ul. Brackiej w \u0141odzi. Przy g\u0142\u00f3wnej alei znajduj\u0105 si\u0119 najbardziej wystawne grobowce, na czele z mauzoleum Izraela Pozna\u0144skiego wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119 sklepieniem wy\u0142o\u017conym mozaik\u0105 w kolorze z\u0142ota. Przy jednej z bocznych uliczek nie na wszystkich kwaterach s\u0105 macewy, bluszcz porasta nie tylko pnie drzew, ale i ziemi\u0119. Uwag\u0119 zwraca stosunkowo nowa tabliczka: Pola Lindenfeld 1894-1942.<\/span><\/div>\n

Pola Lindenfeld by\u0142a rze\u017abiark\u0105 i graficzk\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z \u0142\u00f3dzk\u0105 grup\u0105 Jung-Idysz. Wa\u017cne odkrycie na cmentarzu \u017cydowskim<\/em><\/span><\/p>\n

Odkrycie na cmentarzu \u017cydowskim w \u0141odzi<\/strong><\/h4>\n

Pola Lindenfeld by\u0142a rze\u017abiark\u0105 i graficzk\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z \u0142\u00f3dzk\u0105 grup\u0105 Jung-Idysz. Urodzi\u0142a si\u0119 w \u0141odzi. Jej rodzina mieszka\u0142a przy ul.\u00a0Piotrkowskiej<\/a>\u00a0189. Ojciec Poli by\u0142 dosy\u0107 zamo\u017cnym przemys\u0142owcem.<\/span><\/p>\n

W 1939 roku Pola Lindenfeld przyjecha\u0142a do \u0141odzi w odwiedziny, w tym czasie mieszka\u0142a ju\u017c za granic\u0105. W czasie II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142a uwi\u0119ziona w \u0142\u00f3dzkim getcie.\u00a0Nie wiemy, czy nie by\u0142a ju\u017c w stanie wyjecha\u0107 z \u0141odzi, czy te\u017c zdecydowa\u0142a, \u017ce zostaje z bliskimi. Nie prze\u017cy\u0142a wojny.<\/span><\/p>\n

W 2019 roku Muzeum Miasta \u0141odzi prezentowa\u0142o na wystawie “Ekspresje Wolno\u015bci. Bunt i Jung Idysz \u2013 wystawa, kt\u00f3rej nie by\u0142o…” jedn\u0105 rze\u017ab\u0119 autorstwa Poli Lindenfeld. Odlew br\u0105zowy wed\u0142ug orygina\u0142u gipsowego, w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna. Tytu\u0142 pracy: “G\u0142owa kobiety”, datowana na ok. 1922 r.<\/span><\/p>\n

To osobom zwi\u0105zanym ze Stowarzyszeniem Stra\u017cnicy Pami\u0119ci. Guardians of Remembrance i ich kwerendom zawdzi\u0119czamy, \u017ce tabliczk\u0105 z imieniem i nazwiskiem zosta\u0142a oznaczona kwatera, w kt\u00f3rej najprawdopodobniej spoczywa Pola Lindenfeld. Sprawa by\u0142a konsultowana r\u00f3wnie\u017c z Komisj\u0105 Rabiniczn\u0105 do spraw Cmentarzy.<\/span><\/p>\n

– W czasie jednego z naszych spacer\u00f3w po cmentarzu \u017cydowskim w \u0141odzi, to by\u0142o w tamtym roku, przewodniczka Milena Wicepolska-G\u00f3ralczyk wspomnia\u0142a o Poli Lindenfeld, uznanej artystce, kt\u00f3ra nie ma swojego grobu. Od tego czasu m.in. z dr Irmin\u0105 Gadowsk\u0105 zacz\u0119li\u015bmy szuka\u0107 – opowiada Pawe\u0142 Kulig ze stowarzyszenia Stra\u017cnicy Pami\u0119ci. Guardians of Remembrance.<\/span><\/p>\n

I dodaje: – Ustalenie miejsca by\u0142o dosy\u0107 trudne. Zacz\u0119li\u015bmy od grzebania w archiwach, analizowali\u015bmy mapy cmentarza. Uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 kart\u0119 poch\u00f3wkow\u0105 Poli, zosta\u0142a w niej wpisana jako Pelagia Lindenfeld. Dok\u0142adna data jej \u015bmierci to 6 kwietnia 1942 roku. Umar\u0142a w szpitalu im. Heleny Wolf przy ul. \u0141agiewnickiej, maj\u0105c 48 lat. W karcie nie zosta\u0142o podane, co by\u0142o powodem jej \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

\u0141\u00f3dzka rodzina, kt\u00f3ra nie prze\u017cy\u0142a wojny<\/strong><\/h4>\n

Za granic\u0105 u\u017cywa\u0142a pseudonimu artystycznego – Polin, co oznacza Polsk\u0119 w j\u0119zyku jidysz, a po hebrajsku t\u0142umaczone jest jako \u201etutaj spocznij”.<\/span><\/p>\n

“W 1922 r. jako jedyna rze\u017abiarka z Polski, wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w I Mi\u0119dzynarodowej Wystawie Nowej Sztuki w D\u00fcsseldorfie. (…) W latach 1924 – 1926 odby\u0142a podr\u00f3\u017ce do W\u0142och, Egiptu i Palestyny, nast\u0119pnie zamieszka\u0142a w Pary\u017cu. Do wybuchu II wojny \u015bwiatowej kilkakrotnie przyje\u017cd\u017ca\u0142a do Polski by odwiedzi\u0107 rodzin\u0119.<\/span><\/p>\n

W marcu 1925 r. dwie prace Lindenfeld pokazano w Miejskiej Galerii Sztuki w \u0141odzi, a na pocz\u0105tku 1930 roku jej dorobek zaprezentowano na wystawie \u017bydowskiego Towarzystwa Krzewienia Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie (razem z Symch\u0105 Trachterem) i w Miejskiej Galerii Sztuki w \u0141odzi (podczas zbiorowej wystawy obok dzie\u0142 Mieczys\u0142awa Siemi\u0144skiego, Eustachego Pietkiewicza, Mariana Stro\u0144skiego Zenobiusz Poduszko, Marka Szapiro i Gustawa Szulca).<\/span><\/p>\n

Za granic\u0105 rze\u017aby Lindenfeld prezentowano m.in. w Salonie Niezale\u017cnych w Pary\u017cu, w Berlinie, Wiesbaden, Elberfeld” – to fragment biogramu \u0142\u00f3dzkiej artystki, kt\u00f3rego autork\u0105 jest zwi\u0105zana ze stowarzyszeniem Stra\u017cnicy Pami\u0119ci. Guardians of Remembrance dr Irmina Gadowska z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, autorka ksi\u0105\u017cki “\u017bydowscy malarze w \u0141odzi w latach 1880-1919”.<\/span><\/p>\n

Pytania czekaj\u0105ce na odpowied\u017a<\/strong><\/h4>\n

– Wielu rzeczy o Poli Lindenfeld ci\u0105gle nie wiemy. Nie wiemy, czym dok\u0142adnie zajmowa\u0142a si\u0119 za granic\u0105. Nieliczne jej prace znamy ze zdj\u0119\u0107 w przedwojennych gazetach, to poza rze\u017abami ekspresjonistyczne linoryty. Ca\u0142a \u0142\u00f3dzka rodzina artystki zgin\u0119\u0142a w czasie Holokaustu. Jej ojciec zmar\u0142 w getcie w \u0141odzi w 1940 roku. Pola w 1942 roku. Nie prze\u017cy\u0142 brat – in\u017cynier Wolf Lindenfeld i siostra – malarka Eugenia Lindenfeld – m\u00f3wi dr Irmina Gadowska.<\/span><\/p>\n

Czy nazwisko Poli Lindenfeld pojawia si\u0119 si\u0119 w relacjach i dokumentach zwi\u0105zanych z gettem w \u0141odzi?<\/span><\/p>\n

Dr Irmina Gadowska: – Jedynym zapisem potwierdzaj\u0105cym jej pobyt w getcie, poza nazwiskiem w ksi\u0119dze meldunkowej, jest notatka o \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

I dodaje: – Analizowali\u015bmy m.in. zachowane karty poch\u00f3wkowe. Gr\u00f3b, kt\u00f3ry ko\u0144czy kwater\u0119, gdzie zosta\u0142a pochowana Pola, jest grobem przedwojennym. Najprawdopodobniej spoczywa tu matka Poli –\u00a0 Ruchla (Rozalia). W tym samym rz\u0119dzie s\u0105 pochowane kolejne osoby z rodziny Lindenfeld\u00f3w, po skosie mamy kogo\u015b z rodziny Kwa\u015bner\u00f3w, a to panie\u0144skie nazwisko matki Poli. To poch\u00f3wki g\u0142\u00f3wnie z dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego.<\/span><\/p>\n

Stowarzyszenie Stra\u017cnicy Pami\u0119ci. Guardians of Remembrance planuje wystawi\u0107 macew\u0119 na grobie Poli Lindenfeld.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zabytki w \u0141odzi. Cmentarz \u017cydowski przy ul. Brackiej W \u0141odzi odkryto gr\u00f3b uznanej artystki. Za granic\u0105 znano j\u0105 jako Polin, czyli Polsk\u0119 Ma\u0142gorzata Szlachetka Wczasie spaceru po cmentarzu \u017cydowskim w \u0141odzi przewodniczka wspomnia\u0142a o Poli Lindenfeld, uznanej artystce, kt\u00f3ra nie ma swojego grobu. Zacz\u0119li\u015bmy szuka\u0107 – m\u00f3wi Pawe\u0142 Kulig ze stowarzyszenia Stra\u017cnicy Pami\u0119ci. Guardians of […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106628"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106628"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106639,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106628\/revisions\/106639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}