{"id":106651,"date":"2023-08-29T17:09:17","date_gmt":"2023-08-29T15:09:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=106651"},"modified":"2023-08-29T14:28:45","modified_gmt":"2023-08-29T12:28:45","slug":"03-09-87","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=106651","title":{"rendered":"ST\u00d3\u0141, KT\u00d3REGO TU NIE MA"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/article\/image_full\/9560.jpg\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/dwutygodnik-1.png\" alt=\"\" width=\"35%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/9560-stol-ktorego-tu-nie-ma.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ST\u00d3\u0141, KT\u00d3REGO TU NIE MA<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>JAKUB MAJMUREK<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">13 wrze\u015bnia 1993 roku przed Bia\u0142ym Domem w Waszyngtonie podpisane zosta\u0142o porozumienie, kt\u00f3re, jak si\u0119 wtedy wydawa\u0142o, stanowi\u0142o pierwszy krok do pokoju na Bliskim Wschodzie i zako\u0144czenia ci\u0105gn\u0105cego si\u0119 od prawie p\u00f3\u0142 wieku konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego. W obecno\u015bci m\u0142odego, zaprzysi\u0119\u017conego w styczniu 1993 roku prezydenta Billa Clintona, premier Izraela Icchak Rabin i lider Organizacji Wyzwolenia Palestyny Jasir Arafat u\u015bcisn\u0119li sobie d\u0142onie. Ich gest to jeden z obraz\u00f3w-symboli \u201ed\u0142ugich lat 90.\u201d \u2013 epoki mi\u0119dzy upadkiem komunizmu w Europie Wschodniej a atakami z 11 wrze\u015bnia 2001 roku \u2013 obok plakatu wzorowanego na filmie \u201eW samo po\u0142udnie\u201d z pierwszych polskich, cz\u0119\u015bciowo wolnych wybor\u00f3w w 1989 roku czy materia\u0142\u00f3w filmowych z wyburzania muru berli\u0144skiego. Wszystkie te obrazy wyra\u017ca\u0142y obietnic\u0119 nowej ery praw cz\u0142owieka i demokracji, gdy wielkie ideologiczne konflikty \u201ekr\u00f3tkiego wieku XX\u201d (1914\u20131989) \u2013 Wsch\u00f3d kontra Zach\u00f3d, P\u00f3\u0142noc kontra Po\u0142udnie \u2013 mia\u0142y si\u0119 w ko\u0144cu roztopi\u0107 w dobrostanie wolnego rynku i liberalnej demokracji, fukuyamowskiego ko\u0144ca historii.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dost\u0119pny na HBO film \u201eOslo\u201d rekonstruuje wydarzenia, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do s\u0142ynnego gestu przed Bia\u0142ym Domem. Izraelsko-palesty\u0144skie porozumienie zacz\u0119\u0142o si\u0119 bowiem w\u00a0Norwegii. Z inicjatywy norweskiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, urz\u0119dniczki tamtejszego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Mony Juul i\u00a0jej m\u0119\u017ca, socjologa pracuj\u0105cego dla trzeciego sektora, Terje R\u00f8d-Larsena w\u00a0po\u0142o\u017conym po\u015brodku mro\u017anego niczego starym pa\u0142acu spotkali si\u0119 przedstawiciele OWP i\u00a0Izraela. Na pocz\u0105tku nieoficjalnie, na najni\u017cszym szczeblu \u2013 prawo Izraela zabrania\u0142o jego urz\u0119dnikom kontakt\u00f3w z\u00a0dzia\u0142aczami OWP, Tel Awiw wysy\u0142a wi\u0119c profesora uniwersytetu. Stopniowo norweskie negocjacje zyskuj\u0105 coraz wy\u017csz\u0105 rang\u0119, a\u017c w\u00a0ich ramach udaje si\u0119 wypracowa\u0107 porozumienie, kt\u00f3re we wrze\u015bniu zostanie podpisane w\u00a0Waszyngtonie.<\/span><\/p>\n<p class=\"title\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Telewizja i\u00a0polityka<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eOslo\u201d, adaptacja sztuki J.T. Rogersa z 2016 roku, nale\u017cy do popularnego na Zachodzie, zw\u0142aszcza w krajach anglosaskich, gatunku dramatu politycznego, gdzie faktyczne wydarzenia cz\u0119sto z bardzo niedawnej przesz\u0142o\u015bci zostaj\u0105 zrekonstruowane w medium filmowej fikcji. Aktorzy wcielaj\u0105 si\u0119 w rzeczywistych polityk\u00f3w, niejednokrotnie wci\u0105\u017c aktywnych. W \u201eBrexicie\u201d (2019) zagl\u0105dali\u015bmy za kulisy kampanii, kt\u00f3ra wyprowadzi\u0142a Zjednoczone Kr\u00f3lestwo z Unii Europejskiej, w \u201eDoros\u0142ych w pokoju\u201d (2019) przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119, jak idealizm greckiego rz\u0105du Syrizy rozbija si\u0119 o up\u00f3r przyw\u00f3dc\u00f3w Unii Europejskiej, przywi\u0105zanych do polityki gospodarczej, kt\u00f3ra wedle wszelkich dost\u0119pnych danych po prostu nie dzia\u0142a\u0142a i wp\u0119dza\u0142a Grecj\u0119 w bankructwo. \u201eNominacja\u201d (2016) pokazywa\u0142a spraw\u0119 konserwatywnego s\u0119dziego Clarence\u2019a Thomasa \u2013 nominowanego do S\u0105du Najwy\u017cszego przez George\u2019a H. Busha \u2013 kt\u00f3ry w trakcie przes\u0142uchania przed Senatem zosta\u0142 oskar\u017cony przez swoj\u0105 dawn\u0105 podw\u0142adn\u0105 z Departamentu Edukacji, Anit\u0119 Hill, o molestowanie seksualne. Zanim zas\u0142yn\u0105\u0142 jako showrunner \u201eThe Crown\u201d, Brytyjczyk Peter Morgan napisa\u0142 dla kina i telewizji trylogi\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 postaci Tony\u2019ego Blaira. \u201eKr\u00f3lowa\u201d (2006) przedstawia\u0142a polityka zaraz po wyborze, zmuszonego zmierzy\u0107 si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 ksi\u0119\u017cnej Diany i oboj\u0119tno\u015bci\u0105 rodziny kr\u00f3lewskiej wobec emocji spo\u0142ecznych, \u201eThe Deal\u201d (2003) dokumentowa\u0142 konflikt Blaira z jego g\u0142\u00f3wnym rywalem o przyw\u00f3dztwo w partii i kanclerzem skarbu Gordonem Brownem, wreszcie \u201eSpecial Relationship\u201d (2009) \u2013 relacje z Bushem.<\/span><\/p>\n<p>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/f228193b.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><br \/>\n.<br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/783a95f0.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>\u201eNominacje\u201d, \u201eDoro\u015bli w pokoju\u201d, \u201eBrexit\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W polskim kinie i\u00a0telewizji ostatnich lat podobne produkcje s\u0105 w\u00a0zasadzie nieobecne, poza bardzo specyficznym przypadkiem, jakim jest \u201eSmole\u0144sk\u201d (2016). Polscy politycy pojawiaj\u0105 si\u0119 na ekranie niemal wy\u0142\u0105cznie w\u00a0kabarecie. Cho\u0107 takie historie jak wielki konflikt Kaczy\u0144skiego z\u00a0Tuskiem albo rywalizacja medi\u00f3w braci Kurskich wydaj\u0105 si\u0119 gotowym materia\u0142em na scenariusz fascynuj\u0105cego politycznego dramatu.<\/span><\/p>\n<p class=\"social-media-quote\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><i class=\"icons-social-media-quote hidden--palm hidden--tab\"><\/i><span class=\"social-media-quote__body\">Takie historie jak wielki konflikt Kaczy\u0144skiego z\u00a0Tuskiem albo rywalizacja medi\u00f3w braci Kurskich wydaj\u0105 si\u0119 gotowym materia\u0142em na scenariusz politycznego dramatu<i class=\"icons-fb-gray\"><\/i><i class=\"icons-twitter-gray\"><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wielka pasjonuj\u0105ca polityka nie zawsze tworzy jednak wielkie filmowe widowisko \u2013 i\u00a0\u201eOslo\u201d niestety jest tego przyk\u0142adem. Nie widzia\u0142em nigdy na scenie sztuki Rogersa i\u00a0nie wiem, jak si\u0119 tam sprawdza. Jej filmowa adaptacja ma niestety wszelkie s\u0142abo\u015bci \u201ezbyt teatralnego\u201d kina. Jest statyczna, przegadana, brakuje jej rytmu i\u00a0dynamiki. Cho\u0107 operatorem jest sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik Stevena Spielberga Janusz Kami\u0144ski, nie uda\u0142o mu si\u0119 nada\u0107 temu, co widzimy na ekranie, epickiego, filmowego oddechu. Ca\u0142o\u015b\u0107 strasznie si\u0119 d\u0142u\u017cy \u2013 cho\u0107 film trwa godzin\u0119 kr\u00f3cej ni\u017c sztuka \u2013 mi\u0119dzy kolejnymi rundami negocjacji \u0142atwo straci\u0107 uwag\u0119 i\u00a0skupienie. Znakomici aktorzy \u2013 odtwarzaj\u0105cy norweskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo Ruth Wilson i\u00a0Andrew Scott, wcielaj\u0105cy si\u0119 w\u00a0palesty\u0144skiego ministra finans\u00f3w Ahmeda Querei Salim Dau \u2013 nie s\u0105 w\u00a0stanie tchn\u0105\u0107 w\u00a0to wszystko \u017cycia.<\/span><\/p>\n<p class=\"title\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pami\u0105tka z\u00a0przesz\u0142o\u015bci<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Co jednak najwa\u017cniejsze, w\u00a0\u201eOslo\u201d nie do ko\u0144ca uda\u0142o si\u0119 to, co w\u00a0dramacie politycznym najistotniejsze: wytworzenie w\u00a0widzach wra\u017cenia, \u017ce to, co dzieje si\u0119 na ekranie, niesie ze sob\u0105 fundamentalne, ci\u0105gle istotne stawki. \u201eOslo\u201d ogl\u0105da si\u0119 jak dzie\u0142o historyczne w\u00a0z\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu: nie tylko odnosz\u0105ce si\u0119 do wydarze\u0144 z\u00a0przesz\u0142o\u015bci, ale te\u017c niezdolne nada\u0107 historii wsp\u00f3\u0142czesne znaczenie, u\u017cy\u0107 jej dla o\u015bwietlenia naszych wsp\u00f3\u0142czesnych dylemat\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na tak rozumian\u0105 \u201ehistoryczno\u015b\u0107\u201d \u201eOslo\u201d krytycy zwracali uwag\u0119 ju\u017c w\u00a02017 roku, gdy sztuka Rogersa \u015bwi\u0119ci\u0142a triumfy na Broadwayu. Jonathan Freedland pisa\u0142 wtedy w\u00a0\u201eGuardianie\u201d, \u017ce ca\u0142y polityczny uk\u0142ad odniesienia, kt\u00f3ry umo\u017cliwi\u0142 zako\u0144czone przynajmniej cz\u0119\u015bciowym sukcesem norweskie negocjacje, przesta\u0142 istnie\u0107 ju\u017c jaki\u015b czas temu. Film sygnalizuje to zreszt\u0105 w\u00a0kilku archiwalnych scenach tu\u017c przed napisami ko\u0144cowymi. Widzimy zab\u00f3jstwo Icchaka Rabina przez izraelskiego nacjonalist\u0119 w\u00a01995 roku, kl\u0119sk\u0119 konferencji w\u00a0Camp David, wreszcie wybuch drugiej intifady \u2013 wymierzonego w\u00a0Izrael palesty\u0144skiego powstania \u2013 we wrze\u015bniu 2000 roku. Porozumienie uroczy\u015bcie podpisane w\u00a0Waszyngtonie przetrwa\u0142o siedem lat.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Film nie pokazuje, jakie konsekwencje mia\u0142o jego za\u0142amanie si\u0119. Druga intifada os\u0142abi\u0142a pozycj\u0119 obozu pokojowego w\u00a0Izraelu, wytr\u0105ci\u0142a mu z\u00a0r\u0119ki czo\u0142owy argument: porozumienie \u201eziemia za pok\u00f3j\u201d b\u0119dzie w\u00a0stanie zapewni\u0107 Izraelowi d\u0142ugoterminowe bezpiecze\u0144stwo. Terror i\u00a0przemoc Palesty\u0144czyk\u00f3w, rakiety spadaj\u0105ce na cywilne obiekty i\u00a0zamachy samob\u00f3jcze okaza\u0142y si\u0119 doskona\u0142ym paliwem dla silnie prawicowej, nacjonalistycznej polityki w\u00a0Izraelu, kt\u00f3r\u0105 przez ostatni\u0105 dekad\u0119 zdominowa\u0142 prawicowy populista Banjamin Netanjahu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ostatnie dwadzie\u015bcia jeden lat to okres militaryzacji izraelskiej polityki wobec Palesty\u0144czyk\u00f3w, dalszej ekspansji nielegalnych osiedli na terytoriach okupowanych, dzia\u0142a\u0144 niejednokrotnie naruszaj\u0105cych prawa ludno\u015bci palesty\u0144skiej. Taka polityka Izraela wzmacnia skrajne, gotowe si\u0119ga\u0107 po przemoc \u015brodowiska po drugiej, palesty\u0144skiej stronie. Dostarcza argument\u00f3w tym g\u0142osom, kt\u00f3re przekonuj\u0105, \u017ce porozumienie z\u00a0Oslo od pocz\u0105tku by\u0142o pomy\u0142k\u0105 \u2013 da\u0142o bowiem Palesty\u0144czykom, jak argumentuj\u0105 jego krytycy, namiastk\u0119 niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa, przes\u0142aniaj\u0105c\u0105 ca\u0142kowit\u0105 militarn\u0105 i\u00a0gospodarcz\u0105 dominacj\u0119 Izraela nad ca\u0142\u0105 Palestyn\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re w\u00a0epoce Oslo\u00a0upatrywano jako oczywiste wyj\u015bcie z\u00a0bliskowschodniego impasu \u2013 wynegocjowanie pa\u0144stwa palesty\u0144skiego w\u00a0granicach pozwalaj\u0105cych mu na normalne gospodarcze i\u00a0spo\u0142eczne funkcjonowanie obok i\u00a0w pokoju z\u00a0Izraelem \u2013 dzi\u015b wydaje si\u0119 coraz mniej prawdopodobne, coraz trudniej o\u00a0jego wyra\u017anych zwolennik\u00f3w po obu stronach konfliktu. Coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce dzi\u015b w\u0142a\u015bciwie Izrael sprawuje efektywn\u0105 kontrol\u0119 nad ca\u0142ym terytorium Palestyny i\u00a0\u017ce w\u00a0tej sytuacji najsensowniejszym rozwi\u0105zaniem dla ludno\u015bci palesty\u0144skiej jest walka o\u00a0r\u00f3wne prawa obywatelskie, na wz\u00f3r walki czarnej ludno\u015bci RPA z\u00a0czas\u00f3w apartheidu.<\/span><\/p>\n<p class=\"social-media-quote\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><i class=\"icons-social-media-quote hidden--palm hidden--tab\"><\/i><span class=\"social-media-quote__body\">Rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re w\u00a0epoce Oslo wydawa\u0142o si\u0119 oczywistym wyj\u015bciem z\u00a0bliskowschodniego impasu,\u00a0dzi\u015b\u00a0jest coraz mniej prawdopodobne<i class=\"icons-fb-gray\"><\/i><i class=\"icons-twitter-gray\"><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zmieni\u0142o si\u0119 tak\u017ce radykalnie otoczenie mi\u0119dzynarodowe, w\u00a0jakim mo\u017cliwe by\u0142o porozumienie z\u00a01993 roku. W jednej z\u00a0pierwszych scen Mona Juul naciska na Quereiego, by spotka\u0142 si\u0119 z\u00a0Izraelczykami w\u00a0Norwegii, przypominaj\u0105c mu, \u017ce po poparciu przez OWP Saddama Husajna w\u00a0trakcie pierwszej wojny w\u00a0Zatoce od Palesty\u0144czyk\u00f3w odwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich sponsor\u00f3w z\u00a0zamo\u017cnych sunnickich pa\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich. To prawda, ale jednocze\u015bnie na pocz\u0105tku lat 90. kwestia palesty\u0144ska wci\u0105\u017c pozostaje czo\u0142owym politycznym problemem podnoszonym przez kraje arabskie w\u00a0ich polityce zagranicznej. Dzi\u015b, mimo takiej, a\u00a0nie innej polityki Izraela wobec Palesty\u0144czyk\u00f3w, coraz wi\u0119cej pa\u0144stw arabskich i\u00a0muzu\u0142ma\u0144skim normalizuje relacje z\u00a0Izraelem \u2013 ostatnio, w\u00a02020 roku zrobi\u0142y to Maroko i\u00a0Zjednoczone Emiraty Arabskie. Te, kt\u00f3re oficjalnie nie utrzymuj\u0105 stosunk\u00f3w na najwy\u017cszym dyplomatycznym szczeblu \u2013 jak Arabia Saudyjska \u2013 dogaduj\u0105 si\u0119 z\u00a0Izraelem po cichu. Za wi\u0119kszy problem w\u00a0regionie postrzegaj\u0105 bowiem polityk\u0119 Turcji i\u00a0Iranu, nie kwesti\u0119 palesty\u0144sk\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/3cc598a1-thumb.jpg\" alt=\"\u201eOslo\u201d\" \/><span style=\"color: #000080;\"><span class=\"legend legend--allow-br\">\u201eOslo\u201d, re\u017c.\u00a0Bartlett Sher. USA 2021, na HBO od czerwca 2021\u00a0<\/span>Jednocze\u015bnie Izrael ma coraz wi\u0119kszy problem ze swoim wizerunkiem w\u015br\u00f3d zachodniej opinii publicznej, zw\u0142aszcza os\u00f3b o\u00a0lewicowych pogl\u0105dach z\u00a0pokolenia millenials\u00f3w i\u00a0m\u0142odszych. Niegdy\u015b marginalny pogl\u0105d, \u017ce Izrael to ostatnie europejskie pa\u0144stwo kolonialne okupuj\u0105ce palesty\u0144sk\u0105 ziemi\u0119 i\u00a0uciskaj\u0105ce tamtejsz\u0105 ludno\u015b\u0107 \u2013 tw\u00f3r, kt\u00f3ry w\u00a0swojej obecnej formie nie ma racji bytu, podobnie jak nie mia\u0142 bia\u0142y re\u017cim w\u00a0RPA\u00a0\u2013\u00a0nie sta\u0142 si\u0119 jeszcze mainstreamem w\u00a0Europie i\u00a0Stanach, ale coraz cz\u0119\u015bciej wybrzmiewa w\u00a0dyskusjach o\u00a0sytuacji na Bliskim Wschodzie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W trakcie ostatniej ods\u0142ony konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego mogli\u015bmy zobaczy\u0107, jak kwestia bliskowschodnia dzieli establishment Demokrat\u00f3w \u2013 na czele z\u00a0prezydentem Bidenem \u2013 z\u00a0ich lewym skrzyd\u0142em i\u00a0aktywistyczn\u0105 baz\u0105 partii. Jak skomentowa\u0142 to \u201eNew York Times\u201d, ostatnie wydarzenia na Bliskim Wschodzie by\u0142y dla Bidena kryzysem dyplomatycznym z\u00a0udzia\u0142em bliskiego sojusznika \u2013 Izraela. M\u0142oda lewica, reprezentowana w\u00a0Kongresie przez takie polityczki jak Alexandria Ocasio-Cortez, Corrie Bush czy pochodz\u0105ca z\u00a0rodziny palesty\u0144skich emigrant\u00f3w Rashida Tlaib, widzia\u0142a to zupe\u0142nie inaczej. Dla\u00a0lewicy sytuacja w\u00a0Izraelu to przede wszystkim kryzys praw cz\u0142owieka, przyk\u0142ad \u201erasowej niesprawiedliwo\u015bci\u201d, por\u00f3wnywalny z\u00a0tym, co dzieje si\u0119 na granicy Stan\u00f3w z\u00a0Meksykiem czy z\u00a0sytuacj\u0105 poddanej systemowemu wykluczeniu i\u00a0policyjnej przemocy czarnej ludno\u015bci w\u00a0Stanach. Jest kwesti\u0105 otwart\u0105, na ile i\u00a0w jaki spos\u00f3b podobne pogl\u0105dy b\u0119d\u0105 mog\u0142y nie tylko wybrzmie\u0107 w\u00a0ameryka\u0144skim Kongresie \u2013 gdzie jeszcze niedawno znajdowa\u0142y si\u0119 poza granicami dopuszczalnej debaty politycznej \u2013 ale tak\u017ce realnie kszta\u0142towa\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"title\"><strong>Czy Norwegia istnieje?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Je\u015bli we\u017amiemy to wszystko pod uwag\u0119, wyra\u017anie obecne w \u201eOslo\u201d pragnienie, by zwa\u015bnione strony w ko\u0144cu usiad\u0142y do sto\u0142u i wypracowa\u0142y pok\u00f3j, wydaje si\u0119 tyle\u017c zrozumia\u0142e i szlachetne, ile naiwne, oderwane od tego, jak konflikt na Bliskim Wschodzie i jego polityka wygl\u0105daj\u0105 dzi\u015b.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/be6ef7b9-thumb.jpg\" alt=\"\u201eOslo\u201d, re\u017c. Bartlett Sher\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"legend\">\u201eOslo\u201d, re\u017c. Bartlett Sher<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ta naiwno\u015b\u0107 wychodzi zreszt\u0105 w\u00a0filmie w\u00a0kilku miejscach. Trzeba zgodzi\u0107 si\u0119 z\u00a0krytyczk\u0105 \u201eLos Angeles Timesa\u201d, kt\u00f3ra napisa\u0142a, \u017ce \u201eOslo\u201d niemal zupe\u0142nie pomija polityczny kontekst konfliktu na Bliskim Wschodzie. Skomplikowana, cz\u0119sto dramatyczna historia, generuj\u0105ca traumy, l\u0119ki i\u00a0uprzedzenia po obu stronach, zostaje tu zredukowana do kilku hase\u0142, jakie raz izraelska, raz palesty\u0144ska delegacja wyg\u0142aszaj\u0105 w\u00a0chwilach uniesienia w\u00a0trakcie negocjacji. Bez zag\u0142\u0119bienia si\u0119 w\u00a0logik\u0119 konfliktu trudno za\u015b zrozumie\u0107, czemu pozornie tak dobre porozumienie, jakie wynegocjowano w\u00a0Oslo, okaza\u0142o si\u0119 w\u00a0ko\u0144cu kl\u0119sk\u0105, czemu nie przetrwa\u0142o nawet dekady i\u00a0nie doprowadzi\u0142o do trwa\u0142ego pokoju.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Czasem spojrzenie na Bliski Wsch\u00f3d w\u00a0\u201eOslo\u201d dra\u017cni wr\u0119cz orientalistycznymi kliszami. Szczeg\u00f3lnie irytuj\u0105ca jest wracaj\u0105ca w\u00a0filmie jak refren scena, wspomnienie nawiedzaj\u0105ce Mon\u0119 i\u00a0Terjego, kt\u00f3rzy kilka lat przed wydarzeniami przedstawionymi w\u00a0filmie trafili przypadkiem w\u00a0\u015brodek izraelsko-palesty\u0144skiej wymiany ognia. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo widzi, jak naprzeciw siebie staj\u0105 palesty\u0144ski i\u00a0izraelski ch\u0142opak, r\u00f3wnie przera\u017ceni ca\u0142\u0105 sytuacj\u0105. Wtedy decyduj\u0105 si\u0119 dzia\u0142a\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"social-media-quote\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><i class=\"icons-social-media-quote hidden--palm hidden--tab\"><\/i><span class=\"social-media-quote__body\">Spojrzenie na Bliski Wsch\u00f3d w\u00a0\u201eOslo\u201d dra\u017cni wr\u0119cz orientalistycznymi kliszami<i class=\"icons-fb-gray\"><\/i><i class=\"icons-twitter-gray\"><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W dobie skrajnie spolaryzowanej polityki, nie tylko na Bliskim Wschodzie, t\u0119sknota za tym, by z dala od kamer czy wzywaj\u0105cych do nieprzejednania pohukiwa\u0144 tej czy innej twitterowej ba\u0144ki si\u0105\u015b\u0107 z przeciwnikiem do jednego sto\u0142u i wypracowa\u0107 porozumienie, kt\u00f3re obu stronom pozwoli po prostu \u017cy\u0107, udziela si\u0119 nam wszystkim. Gdy jednak patrzy\u0142em na to, jak wyra\u017ca si\u0119 ona w \u201eOslo\u201d, przypomnia\u0142 mi si\u0119 jeden z tekst\u00f3w \u017di\u017eka, napisany w trakcie kryzysu uchod\u017aczego. S\u0142owe\u0144ski filozof przekonywa\u0142 w nim, \u017ce wyobra\u017cona Norwegia, do kt\u00f3rej uciekaj\u0105 uchod\u017acy \u2013 przestrze\u0144 stereotypowego europejskiego bezpiecze\u0144stwa, pokoju, dobrobytu \u2013 tak naprawd\u0119 nie istnieje, nawet w Norwegii, nawet tam spo\u0142ecze\u0144stwo zmaga si\u0119 z ca\u0142\u0105 seri\u0105 wyzwa\u0144 i kryzys\u00f3w. Podobnie mam w\u0105tpliwo\u015bci czy st\u00f3\u0142, do kt\u00f3rego w \u201eOslo\u201d proponuje si\u0119 dzi\u015b zasi\u0105\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnym zwa\u015bnionym stronom, w og\u00f3le jeszcze stoi. Czy bez radykalnego przesilenia w jedn\u0105 lub drug\u0105 stron\u0119 jest mo\u017cliwy powr\u00f3t do opartej na deliberacji i kompromisie polityki. Na razie film pozostaje raczej pami\u0105tk\u0105 przesz\u0142o\u015bci, mo\u017ce lepszej, szlachetniejszej, ale coraz bardziej oddzielonej od naszej tera\u017aniejszo\u015bci.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>JAKUB MAJMUREK<\/strong>&#8211; Filmoznawca, eseista, publicysta. Aktywny jako krytyk filmowy, pisuje tak\u017ce o literaturze i sztukach wizualnych. Publikuje m. in. w \u201eTygodniku Powszechnym\u201d, \u201eGazecie Wyborczej\u201d, Oko.press, \u201eAspen Review\u201d. Wsp\u00f3\u0142autor i redaktor wielu ksi\u0105\u017cek filmowych, ostatnio (wsp\u00f3lnie z \u0141ukaszem Rondud\u0105) \u201eKino-sztuka. Zwrot kinematograficzny w polskiej sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej\u201d. Stale wsp\u00f3pracuje z dwutygodnik.com<\/em><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ST\u00d3\u0141, KT\u00d3REGO TU NIE MA JAKUB MAJMUREK 13 wrze\u015bnia 1993 roku przed Bia\u0142ym Domem w Waszyngtonie podpisane zosta\u0142o porozumienie, kt\u00f3re, jak si\u0119 wtedy wydawa\u0142o, stanowi\u0142o pierwszy krok do pokoju na Bliskim Wschodzie i zako\u0144czenia ci\u0105gn\u0105cego si\u0119 od prawie p\u00f3\u0142 wieku konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego. W obecno\u015bci m\u0142odego, zaprzysi\u0119\u017conego w styczniu 1993 roku prezydenta Billa Clintona, premier Izraela [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106651"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106651"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106665,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106651\/revisions\/106665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}