{"id":106940,"date":"2023-09-09T17:09:32","date_gmt":"2023-09-09T15:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=106940"},"modified":"2023-09-09T12:31:45","modified_gmt":"2023-09-09T10:31:45","slug":"14-09-85","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=106940","title":{"rendered":"Szwedzi, kt\u00f3rzy cierpieli cenzur\u0119 ze strachu przed Hitlerem"},"content":{"rendered":"

P\u00f3\u017aniejsze badania wskazuj\u0105, \u017ce Adolf Hitler mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cne plany przynajmniej cz\u0119\u015bciowej okupacji po\u0142udniowej Szwecji. Zdj\u0119cie: AP\/TT<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Szwedzi, kt\u00f3rzy cierpieli cenzur\u0119 ze strachu przed Hitlerem<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Johan Westerholm<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Spalenie Koranu rozpali\u0142o debat\u0119 na temat wolno\u015bci s\u0142owa. Co nale\u017cy chroni\u0107? Co wolno, czego nale\u017cy zabroni\u0107? Johan Westerholm wspomina mroczny okres w historii szwedzkiej wolno\u015bci s\u0142owa: II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i Szwed\u00f3w, kt\u00f3rzy ucierpieli z powodu cenzury. Czy istniej\u0105 dzi\u015b podobie\u0144stwa do orzecznictwa stosowanego w\u00f3wczas?<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Szwedzka historia szerokiej wolno\u015bci wypowiedzi nie jest ca\u0142kowicie pozbawiona problem\u00f3w. Szwecja ma histori\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 czas\u00f3w drugiej wojny \u015bwiatowej, w kt\u00f3rej z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w zaokr\u0105gla\u0142a szwedzk\u0105 konstytucj\u0119 medialn\u0105. Najcz\u0119\u015bciej z obawy przed sytuacj\u0105 w zakresie polityki bezpiecze\u0144stwa lub niezdolno\u015bci\u0105 policji do obrony konstytucyjnych praw i wolno\u015bci obywateli.<\/span><\/p>\n

Podczas wojny Szwecja i rz\u0105d balansowa\u0142y Hanssonem na ostrzu ostrego no\u017ca. P\u00f3\u017aniejsze badania wskazuj\u0105, \u017ce Adolf Hitler mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cne plany przynajmniej cz\u0119\u015bciowej okupacji po\u0142udniowej Szwecji, aby m\u00f3c kontrolowa\u0107 cie\u015bnin\u0119 \u00d6resund i Be\u0142ty oraz zabezpieczy\u0107 transport rudy do Niemiec.<\/span><\/p>\n

Wojna nigdy nie dotar\u0142a do Szwecji. Cz\u0119\u015bciowo w zale\u017cno\u015bci od wp\u0142yw\u00f3w Hermanna G\u00f6ringa, cz\u0119\u015bciowo w zale\u017cno\u015bci od innych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u015b nazywa si\u0119 szwedzk\u0105 polityk\u0105 ust\u0119pstw. Gdzie Szwecja zezwoli\u0142a na transport \u017co\u0142nierzy dla si\u0142 niemieckich.<\/span><\/p>\n

Ale to nie wystarczy\u0142o. Przez d\u0142ugi czas wojna by\u0142a bli\u017cej, ni\u017c szwedzka opinia publiczna mog\u0142a sobie wyobrazi\u0107. Przy najmniejszej prowokacji ze strony szwedzkich lider\u00f3w opinii Hitler i jego otoczenie zacz\u0119li bawi\u0107 si\u0119 koncepcj\u0105 pe\u0142nej lub cz\u0119\u015bciowej okupacji.<\/span><\/p>\n

Szwecja wprowadzi\u0142a cenzur\u0119. Ale nie poprzez zastosowanie wyra\u017anych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych cenzury, ale za po\u015brednictwem innych kancelarii prawnych. Najbardziej znanym przyk\u0142adem jest to, jak Szwecja uciszy\u0142a artyst\u0119 rewiowego Karla Gerharda, znanego ze swojej niech\u0119ci do nazizmu.<\/span><\/p>\n

Karl Gerhard wni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j g\u0142\u00f3wny wk\u0142ad polityczny jako krytyk nazizmu i szwedzkiej polityki ust\u0119pstw. Jego kuplet Nies\u0142awny ko\u0144 z Troi zosta\u0142 wystawiony w rewii Gullregn w 1940 roku.<\/span><\/p>\n

Tekst dwuwiersza uznano za na tyle prowokacyjny, \u017ce policja zakaza\u0142a wyst\u0119pu w zwi\u0105zku z rozporz\u0105dzeniem dla miasta Sztokholm. Sta\u0142o si\u0119 to najs\u0142ynniejszym przyk\u0142adem cenzury w Szwecji podczas wojny. Zamiast dwuwiersza Gerhard odczyta\u0142 zakaz i fragment ustawy b\u0119d\u0105cy protestem przeciwko pa\u0144stwu szwedzkiemu.<\/span><\/p>\n

Innym przyk\u0142adem cenzury za pomoc\u0105 klauzul prawa administracyjnego by\u0142o to, jak rz\u0105d Hanssona za po\u015brednictwem pe\u0142nomocnika zapobieg\u0142 dalszemu rozprzestrzenianiu si\u0119 niech\u0119ci Torgny’ego Segerstedta do Hitlera. SJ otrzyma\u0142 mi\u0119dzy innymi zakaz transportu Sj\u00f6farts- och Handelstidning z G\u00f6teborga do stolicy.<\/span><\/p>\n

Powtarzaj\u0105ce si\u0119 propozycje i kampanie rz\u0105du koalicyjnego utworzonego w 1939 r. \u017c\u0105da\u0142y, aby Segerstedt zaprzesta\u0142 linii \u201eantyniemieckiej\u201d. Jednak pr\u00f3by by\u0142y bezowocne.<\/span><\/p>\n

Segerstedt nale\u017ca\u0142 do najostrzejszych krytyk\u00f3w wprowadzonych ogranicze\u0144 wolno\u015bci prasy. Uznawany jest za jednego z najwa\u017cniejszych antyhitlerowskich publicyst\u00f3w II wojny \u015bwiatowej.<\/span><\/p>\n

Nie powstrzyma\u0142o to jednak rz\u0105du przed o\u015bmiokrotnym nakazaniem zaj\u0119cia ca\u0142ego wydania.<\/span><\/p>\n

Oznacza to, \u017ce Szwecja wcze\u015bnie wprowadzi\u0142a form\u0119 tego, co dzi\u015b nazywa si\u0119 deplatformowaniem niewygodnych opinii. Stosowanie metod innych ni\u017c cenzura w celu uciszenia lub utrudnienia krytyki w\u0142adzy i kszta\u0142towania opinii. Utrudnianie poszczeg\u00f3lnym osobom kontaktowanie si\u0119 za po\u015brednictwem innych pomieszcze\u0144 zespo\u0142u.<\/span><\/p>\n

Ture Nerman dozna\u0142 bardziej bezpo\u015bredniej cenzury. Podczas II wojny \u015bwiatowej Nerman wydawa\u0142 silnie antyhitlerowsk\u0105 gazet\u0119 Trots allt!. Cenzorzy skonfiskowali kilka numer\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W listopadzie 1939 roku Ture Nerman zosta\u0142 oskar\u017cony na podstawie artyku\u0142u pt. \u201ePiekielna machina Hitlera\u201d \u2013 z inicjatywy Ministra Sprawiedliwo\u015bci \u2013 \u201eo obraz\u0119 obcego mocarstwa\u201d, po czym zosta\u0142 uznany za winnego wolno\u015bci prasy \u0142awy przysi\u0119g\u0142ych i skazany na trzy miesi\u0105ce wi\u0119zienia.<\/span><\/p>\n

Ustawodawstwo, kt\u00f3re uznaje obraz\u0119 obcego mocarstwa za przest\u0119pstwo, przesta\u0142o obowi\u0105zywa\u0107 dopiero w 1971 r., kiedy Szwecja podnios\u0142a demokratyczne i polityczne prawa ONZ do szwedzkiego prawa i w\u0142\u0105czy\u0142a je do szwedzkiej formy rz\u0105du. Ostatni\u0105 osob\u0105 skazan\u0105 za t\u0119 zbrodni\u0119 by\u0142 artysta Carl Johan De Geer w 1968 roku za sw\u00f3j film rysunkowy \u201eVar onationell\u201d, w kt\u00f3rym mi\u0119dzy innymi zbezcze\u015bci\u0142 flag\u0119 Szwecji i Ameryki.<\/span><\/p>\n

Podobie\u0144stwa do wsp\u00f3\u0142czesnych zastosowa\u0144 prawnych i proponowanych zmian s\u0105 wyra\u017ane. Fotograficzce Elisabeth Ohlson nie tylko odmawia si\u0119 ochrony, gdy prezentuje swoj\u0105 sztuk\u0119, mimo \u017ce mie\u015bci si\u0119 ona w obowi\u0105zuj\u0105cych ramach prawnych, ale rz\u0105d rozpocz\u0105\u0142 tak\u017ce badanie, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna zmieni\u0107 prawo bez wp\u0142ywu na konstytucj\u0119.<\/span><\/p>\n

Z wytycznych \u015bledczych wynika, \u017ce \u200b\u200bpolicja musi umie\u0107 powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na abstrakcyjne zagro\u017cenia dla bezpiecze\u0144stwa kr\u00f3lestwa lub stosunk\u00f3w z obcym mocarstwem, aby odm\u00f3wi\u0107 prawa do zgromadze\u0144 publicznych.<\/span><\/p>\n

Innymi s\u0142owy, istniej\u0105 dzi\u015b bezpo\u015brednie podobie\u0144stwa z orzecznictwem stosowanym w najciemniejszym okresie w szwedzkiej historii wolno\u015bci s\u0142owa.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

P\u00f3\u017aniejsze badania wskazuj\u0105, \u017ce Adolf Hitler mia\u0142 dalekosi\u0119\u017cne plany przynajmniej cz\u0119\u015bciowej okupacji po\u0142udniowej Szwecji. Zdj\u0119cie: AP\/TT Szwedzi, kt\u00f3rzy cierpieli cenzur\u0119 ze strachu przed Hitlerem Johan Westerholm Spalenie Koranu rozpali\u0142o debat\u0119 na temat wolno\u015bci s\u0142owa. Co nale\u017cy chroni\u0107? Co wolno, czego nale\u017cy zabroni\u0107? Johan Westerholm wspomina mroczny okres w historii szwedzkiej wolno\u015bci s\u0142owa: II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106940"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106940"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106953,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106940\/revisions\/106953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}