{"id":107312,"date":"2023-10-02T17:09:03","date_gmt":"2023-10-02T15:09:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=107312"},"modified":"2023-09-24T11:35:51","modified_gmt":"2023-09-24T09:35:51","slug":"02-09-87","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=107312","title":{"rendered":"Wojna Jom Kippur – 20 dni krwawej walki"},"content":{"rendered":"

Egipskie wojska przeje\u017cd\u017caj\u0105 przez Kana\u0142 Sueski, 7 pa\u017adziernika 1973<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Wojna Jom Kippur – 20 dni krwawej walki<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

FILIP JASKULSKI<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Wieczorem 5 pa\u017adziernika 1973 r. tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Izrael dokonywa\u0142o rytualnej k\u0105pieli w mykwach i przygotowywa\u0142o si\u0119 do \u2013 maj\u0105cego nast\u0105pi\u0107 nast\u0119pnego dnia \u2013 \u015bwi\u0119ta Jom Kippur zwanego inaczej \u015awi\u0119tem Pojednania. Nie przypuszczano jeszcze wtedy, \u017ce nazajutrz rozpocznie si\u0119 okres 20 dni, podczas kt\u00f3rych o pojednaniu nie b\u0119dzie w og\u00f3le mowy, a liczba ofiar w ludziach przero\u015bnie liczb\u0119 zabijanych rytualnie na t\u0119 okazj\u0119 kur i kogut\u00f3w. 6 pa\u017adziernika mija kolejna rocznica wybuchu wojny Jom Kippur \u2013 konfliktu izraelsko-arabskiego, kt\u00f3ry zasta\u0142 tych pierwszych podczas obchod\u00f3w jednego z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t w judaizmie. \u00a0<\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n
Totalne zaskoczenie<\/strong><\/h5>\n

Pomimo i\u017c wywiad ameryka\u0144ski i izraelski, odbiera\u0142 sygna\u0142y o mo\u017cliwo\u015bci wybuchu konfliktu, to jednak wszystkie przes\u0142anki by\u0142y bagatelizowane. Uznano je za zwyk\u0142\u0105 prowokacj\u0119 maj\u0105c\u0105 ukry\u0107 strach kraj\u00f3w arabskich przed najazdem Izraelczyk\u00f3w. Wci\u0105\u017c pami\u0119tano rok 1967, kiedy to uda\u0142o si\u0119 w 6 dni rozgromi\u0107 koalicj\u0119 Egiptu, Syrii i Jordanii, zajmuj\u0105c przy tym takie terytoria, jak: P\u00f3\u0142wysep Synaj, Zachodni Brzeg Jordanu czy Wzg\u00f3rza Golan. Izrael, mimo \u017ce istnia\u0142 dopiero 19 lat i otoczony by\u0142 zewsz\u0105d wrogo nastawionymi s\u0105siadami, stanowi\u0142 ju\u017c pot\u0119g\u0119 militarn\u0105 na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Z uwagi na powy\u017csze postanowiono, tak\u017ce w zwi\u0105zku ze \u015bwi\u0119tami, odes\u0142a\u0107 znaczny procent \u017co\u0142nierzy na przepustki, aby mogli ten czas sp\u0119dzi\u0107 w swoich rodzinnych domach.<\/span><\/p>\n

Tymczasem od marca 1973 roku – pomi\u0119dzy Egiptem a Syri\u0105 zawarte by\u0142o porozumienie o podj\u0119ciu wsp\u00f3lnej akcji militarnej przeciw Izraelowi. Porozumienie to popar\u0142a r\u00f3wnie\u017c Arabia Saudyjska oraz Jordania, a Zwi\u0105zek Radziecki dostarcza\u0142 na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 stronom uk\u0142adu pociski balistyczne ziemia-ziemia. Dzia\u0142aniom Egiptu i Syrii wci\u0105\u017c kibicowa\u0142y pa\u0144stwa nale\u017c\u0105ce do Ligii Arabskiej, kt\u00f3ra rok wcze\u015bniej na zje\u017adzie w Damaszku podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o bojkocie Izraela w celu os\u0142abienia tego pa\u0144stwa. Dodatkowo od 3 miesi\u0119cy armia egipska \u2013 oficjalnie w celu przeprowadzenia \u0107wicze\u0144 wojskowych \u2013 zgromadzi\u0142a du\u017ce ilo\u015bci wojska na samej granicy z Izraelem, nad Kana\u0142em Sueskim. Podobnie uczyni\u0142a Syria, koncentruj\u0105c swoje oddzia\u0142y niedaleko Wzg\u00f3rz Golan.<\/span><\/p>\n

Izraelczycy prze\u017cywali jedno z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t w judaizmie, gdy o godzinie 4 nad ranem 6 pa\u017adziernika Mosad otrzyma\u0142 od swojego agenta w Egipcie powa\u017cne ostrze\u017cenie o mo\u017cliwej agresji, kt\u00f3ra mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w ka\u017cdej chwili. Dopiero w\u00f3wczas og\u0142oszona zosta\u0142a mobilizacja. Niestety, z racji tak licznych przepustek Si\u0142y Obronne Izraela (SOI) potrzebowa\u0142y a\u017c 3 dni na osi\u0105gni\u0119cie pe\u0142nej gotowo\u015bci bojowej. Ca\u0142y ten \u015bwi\u0105teczny zgie\u0142k, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 nie sprzyja\u0142 Si\u0142om Obronnym, to jednak okaza\u0142 si\u0119 pomocny w mobilizacji wojsk. \u017bo\u0142nierze nie wyje\u017cd\u017cali na zagraniczne wakacje ani nie uczestniczyli w suto zakrapianych alkoholem imprezach, tylko sp\u0119dzali ten czas w domach b\u0105d\u017a w synagogach, co u\u0142atwi\u0142o proceder powiadamiania ich o zaistnia\u0142ej sytuacji. R\u00f3wnie\u017c znikomy ruch na ulicach i puste drogi umo\u017cliwi\u0142y im szybsze dotarcie do swoich jednostek. Zanim jednak wszyscy przybyli na miejsce, aby m\u00f3c zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107, na terenie ich kraju rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 piek\u0142o. 6 pa\u017adziernika o godzinie 14 (10 godzin po odebraniu meldunku o mo\u017cliwej agresji) wojska egipskie uderzy\u0142y na wschodni brzeg Kana\u0142u Sueskiego, dziesi\u0105tkuj\u0105c bez wi\u0119kszego problemu stacjonuj\u0105c\u0105 tam niewielk\u0105 grup\u0119 \u017co\u0142nierzy, po czym skierowa\u0142y si\u0119 w g\u0142\u0105b pa\u0144stwa. <\/span><\/p>\n

W tym samym czasie Syryjczycy uderzyli na Wzg\u00f3rza Golan, niszcz\u0105c bezlito\u015bnie tamtejsz\u0105 lini\u0119 obrony, a syryjscy komandosi opanowali wa\u017cn\u0105 dla SOI stacj\u0119 radarow\u0105 na G\u00f3rze Hermon. \u0141\u0105cznie tego dnia Izraelczycy stracili 300 czo\u0142g\u00f3w, a oko\u0142o 1200 Izraelskich \u017co\u0142nierzy zosta\u0142o wzi\u0119tych do niewoli. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej podj\u0119to dramatyczn\u0105 pr\u00f3b\u0119 kontrataku. U\u017cyto do tego 22 samolot\u00f3w bojowych. Niestety, wszystkie zosta\u0142y zestrzelone. Niespodziewany atak i widmo utraty suwerenno\u015bci by\u0142y ogromnym zaskoczeniem dla wszystkich obywateli.<\/span><\/p>\n

Izraelski kontratak<\/strong><\/h5>\n

9 pa\u017adziernika, po 3 dniach od wybuchu wojny, Si\u0142y Obronne Izraela by\u0142y ju\u017c w \u00a0pe\u0142ni gotowe do dzia\u0142a\u0144. Dodatkowo prezydent USA Richard Nixon podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o natychmiastowym dostarczeniu Izraelczykom ameryka\u0144skiego sprz\u0119tu bojowego, kt\u00f3ry przylatywa\u0142 z USA samolotami izraelskich linii lotniczych EL Al. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 kontratak. Najpierw dokonano pot\u0119\u017cnego i skutecznego nalotu na stolic\u0119 Syrii \u2013 Damaszek. Podczas tego nalotu zbombardowane zosta\u0142y budynki rz\u0105dowe, ropoci\u0105gi, elektrownie i wiele innych wa\u017cnych dla pa\u0144stwa obiekt\u00f3w, a tak\u017ce kilka osiedli mieszkaniowych. Ta wiadomo\u015b\u0107 z pewno\u015bci\u0105 zaskoczy\u0142a Syryjczyk\u00f3w stacjonuj\u0105cych ju\u017c na dobre na Wzg\u00f3rzach Golan. <\/span><\/p>\n

Nie mieli oni jednak zbyt du\u017co czasu na refleksj\u0119, gdy\u017c niemal jednocze\u015bnie zostali zaatakowani przez Si\u0142y Obronne Izraela, kt\u00f3re skutecznie wypar\u0142y ich z tego rejonu. Wojska syryjskie straci\u0142y w\u00f3wczas blisko 1400 czo\u0142g\u00f3w i woz\u00f3w opancerzonych. Co ciekawe, wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego sprz\u0119tu nie by\u0142a zniszczona i nadawa\u0142a si\u0119 do dalszego u\u017cytku, a \u017co\u0142nierze podczas ucieczki zostawili maszyny z uwagi na brak paliwa. Izraelski front brn\u0105\u0142 dalej w g\u0142\u0105b Syrii do momentu, a\u017c zako\u0144czy\u0142 sw\u00f3j bieg 40 km od Damaszku. Powodem tej decyzji by\u0142o ostateczne wyparcie wojsk syryjskich z teren\u00f3w Izraela i konieczno\u015b\u0107 wsparcia oddzia\u0142\u00f3w walcz\u0105cych z frontem egipskim. W wojsku syryjskim dokonano przegrupowania, aby r\u00f3wnie\u017c wys\u0142a\u0107 wsparcie dla Egipcjan. W samym Damaszku ulokowa\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas kilka dywizji irackich, na wypadek gdyby Izrael ruszy\u0142 na Damaszek. 14 pa\u017adziernika o godzinie 6:30 Egipcjanie rozpocz\u0119li na p\u00f3\u0142wyspie Synaj jednoczesny atak w 5 miejscach. Najci\u0119\u017csze walki toczy\u0142y si\u0119 w okolicach s\u0142ynnego w\u0105wozu Mitla, gdzie 6 lat wcze\u015bniej dosz\u0142o te\u017c do tego typu starcia w ramach wojny 6-dniowej. Egipcjanie r\u00f3wnie\u017c i tym razem ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119 i musieli wycofa\u0107 si\u0119 do swoich poprzednich pozycji. W tym samym czasie ze Stan\u00f3w Zjednoczonych wysy\u0142ane zosta\u0142y transporty sprz\u0119tu bojowego w celu pomocy dla SOI. Pot\u0119\u017cne samoloty transportowe wylatywa\u0142y regularnie z USA, dokonywa\u0142y tankowania na lotnisku Lajes w Portugalii, po czym lecia\u0142y dalej do Izraela. Po wyl\u0105dowaniu ca\u0142y sprz\u0119t w ci\u0105gu godziny by\u0142 przemalowany na barwy izraelskie i niezw\u0142ocznie wys\u0142any na front.<\/span><\/p>\n

W celu odci\u0119cia Egipcjanom mo\u017cliwo\u015bci odwrotu Izraelczycy postanowili przedrze\u0107 si\u0119 na zachodni brzeg Kana\u0142u Sueskiego. W tej spektakularnej akcji bra\u0142a udzia\u0142 162 Dywizja Pancerna pod dow\u00f3dztwem gen. Abrahama Adana oraz 143 Dywizja Pancerna pod dow\u00f3dztwem gen. Ariela Szarona \u2013 p\u00f3\u017aniejszego premiera Izraela w latach 2001-2006. Dzi\u0119ki ich dzia\u0142aniom 18 pa\u017adziernika uda\u0142o si\u0119 otoczy\u0107 Egipcjan na p\u00f3\u0142wyspie Synaj i rozpocz\u0105\u0107 natarcie w kierunku stolicy Egiptu \u2013 Kairu. Izraelczycy zacz\u0119li ma\u0142ymi kroczkami zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do zwyci\u0119stwa.<\/span><\/p>\n

W kierunku pokoju<\/strong><\/h5>\n

Z tego, \u017ce brn\u0105\u0107 dalej w wojn\u0119 kompletnie nie ma sensu, najszybciej zacz\u0119li zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 wspieraj\u0105cy Arab\u00f3w Sowieci. Ju\u017c 18 pa\u017adziernika ambasador ZSRR w USA przedstawi\u0142 prezydentowi Nixonowi plan zako\u0144czenia wojny i pokojowego rozwi\u0105zania konfliktu na Bliskim Wschodzie. Propozycja ta niemal od razu zosta\u0142a odrzucona i uznana za niemo\u017cliw\u0105. Ju\u017c nast\u0119pnego dnia do Moskwy zaproszony zosta\u0142 sekretarz stanu Henry Kissinger w celu podj\u0119cia rozm\u00f3w na temat zako\u0144czenia konfliktu. Efektem rozm\u00f3w tego by\u0142o podpisane dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej radziecko-ameryka\u0144skie porozumienie o podj\u0119ciu wsp\u00f3lnych stara\u0144 zmierzaj\u0105cych do zako\u0144czenia wojny. Jeszcze dzie\u0144 przed przyst\u0105pieniem do dzia\u0142ania ONZ Izraelscy komandosi odbili z r\u0105k Syryjczyk\u00f3w stacj\u0119 radarow\u0105 na g\u00f3rze Hermon. 22 pa\u017adziernika Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ przyj\u0119\u0142a Rezolucj\u0119 nr 338 wzywaj\u0105c\u0105 do zawieszenia broni w ci\u0105gu 12 godzin oraz do pozostania na aktualnych pozycjach na czas rozm\u00f3w dotycz\u0105cych pokoju. <\/span><\/p>\n

Obie strony konfliktu na to przysta\u0142y. W\u015br\u00f3d przyw\u00f3dc\u00f3w arabskiej koalicji niez\u0142omny pozostawa\u0142 prezydent Egiptu Anwar Sadat, kt\u00f3ry chcia\u0142 nadal prowadzi\u0107 walki. Ju\u017c w nocy z 22 na 23 pa\u017adziernika Egipcjanie zaatakowali izraelskie pozycje. Ostatecznie jednak Izraelczycy nie do\u015b\u0107, \u017ce utrzymali si\u0119 bezproblemowo na tych pozycjach, to jeszcze przesun\u0119li si\u0119 nieco w g\u0142\u0105b Egiptu, otaczaj\u0105c miasto Suez. Arabska koalicja wraz ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim robi\u0142a, co tylko mog\u0142a, aby szala zwyci\u0119stwa przechyli\u0142a si\u0119 na ich stron\u0119. 23 pa\u017adziernika radzieckie samoloty przeprowadzi\u0142y zwiad nad Kana\u0142em Sueskim. Gdy tylko odnotowali przemieszczaj\u0105ce si\u0119 oddzia\u0142y SOI, natychmiast oskar\u017cono Izrael o \u0142amanie zasad zawieszenia broni. Tego samego dnia Sowieci zagrozili, \u017ce w przypadku dalszego \u0142amania przez SOI warunk\u00f3w rozejmu oddzia\u0142y Armii Czerwonej wkrocz\u0105 na Bliski Wsch\u00f3d w celu zaprowadzenia porz\u0105dku. Postawiono nawet w stan gotowo\u015bci 7 radzieckich dywizji powietrznodesantowych. <\/span><\/p>\n

Si\u0142y Obronne Izraela czeka\u0142y spokojnie na rozw\u00f3j wydarze\u0144, natomiast niestrudzeni Egipcjanie wci\u0105\u017c prowokowali. Ju\u017c nast\u0119pnego dnia zaatakowali oni izraelskie pozycje na p\u00f3\u0142noc od Suezu. Pr\u00f3bowano pom\u00f3c oddzia\u0142om otoczonym w Kanale Sueskim. Jednocze\u015bnie prezydent Sadat oskar\u017cy\u0142 Izrael o \u0142amanie zasad zawieszenia broni i wezwa\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki do interwencji zbrojnej. Na t\u0119 prowokacj\u0119 Egiptu natychmiast odpowiedzia\u0142 prezydent USA, stawiaj\u0105c w stan podwy\u017cszonej gotowo\u015bci bojowej wojska ameryka\u0144skie na ca\u0142ym \u015bwiecie. Dodatkowo ogromna \u00a0liczba \u017co\u0142nierzy zosta\u0142a skierowana w rejon Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Ten pokaz si\u0142y Amerykan\u00f3w ostatecznie przekona\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki do zako\u0144czenia konfliktu. Prezydent Egiptu Anwar Sadat pod naciskiem Leonida Bre\u017cniewa zgodzi\u0142 si\u0119 na zawieszenie broni. Wojna Jom Kippur dobieg\u0142a ko\u0144ca. Od 28 pa\u017adziernika rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 cykl spotka\u0144 pokojowych maj\u0105cych na celu polepszenie stosunk\u00f3w pomi\u0119dzy Izraelem a pa\u0144stwami arabskimi. Dzi\u0119ki nim Izraelczycy zacz\u0119li powoli wycofywa\u0107 swoje wojska z teren\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y zaj\u0119te podczas wojny. Egipt, pomimo i\u017c podczas konfliktu cz\u0119sto prowokowa\u0142 swoich przeciwnik\u00f3w, to jednak w czasie dzia\u0142a\u0144 pokojowych wykazywa\u0142 si\u0119 ogromnym zaanga\u017cowaniem w utrzymaniu r\u00f3wnowagi i bezpiecze\u0144stwa na Bliskim Wschodzie. <\/span><\/p>\n

21 grudnia 1973 r. podczas konferencji pokojowej w Genewie Egipt pot\u0119pi\u0142 oficjalnie arabski nacjonalizm. Najwi\u0119kszym i najbardziej prze\u0142omowym wydarzeniem w relacjach egipsko-izraelskich by\u0142 listopad 1977 r. W\u00f3wczas prezydent Anwar Sadat przyby\u0142 do Izraelu. By\u0142a to pierwsza w historii wizyta pokojowa arabskiego przyw\u00f3dcy w tym kraju. Sadat spotka\u0142 si\u0119 z premierem Menachemem Beginem i odwiedzi\u0142 Kneset, gdzie wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie. Tego samego dnia w parlamencie przemawia\u0142a zaproszona na t\u0119 uroczysto\u015b\u0107 by\u0142a premier Golda Meir. By\u0142a to, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, jej ostatnia w \u017cyciu wizyta w Knesecie. Rok p\u00f3\u017aniej w ameryka\u0144skim Camp David podpisano porozumienie, na mocy kt\u00f3rego rok p\u00f3\u017aniej uchwalono traktat pokojowy pomi\u0119dzy Izraelem a Egiptem. Konflikt zosta\u0142 na dobre za\u017cegnany.<\/span><\/p>\n

Wydawa\u0107 si\u0119 mog\u0142o, \u017ce wojna Jom Kippur w swojej pocz\u0105tkowej fazie zako\u0144czy si\u0119 sukcesem pa\u0144stw arabskich. Statystyki wojskowe by\u0142y mia\u017cd\u017c\u0105ce. Egipt, Syria i Irak posiada\u0142y \u0142\u0105cznie blisko 400\u00a0000 \u017co\u0142nierzy, 1100 samolot\u00f3w, 4300 czo\u0142g\u00f3w i 1800 dzia\u0142 artylerii. Si\u0142y Obronne Izraela swoim wyposa\u017ceniem niekiedy nie dochodzi\u0142y do po\u0142owy wy\u017cej wymienionych liczb. Cho\u0107 byli w bardzo beznadziejnej sytuacji, to jednak dali rad\u0119 podnie\u015b\u0107 si\u0119 po ci\u0119\u017ckim ciosie i wygra\u0107 ca\u0142y pojedynek. Istnieje wiele opinii na temat tego, dlaczego ogromne si\u0142y koalicji przegra\u0142y wojn\u0119 z tak ma\u0142ym pa\u0144stwem, otoczonym zewsz\u0105d samymi wrogami. Wielu historyk\u00f3w i politolog\u00f3w t\u0142umaczy ten sukces poziomem wyszkolenia armii i pomoc\u0105, jakiej udzielili Izraelczykom Amerykanie. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce koalicja arabska r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a swoich sprzymierze\u0144c\u00f3w i pomocnik\u00f3w \u00a0m.in. Zwi\u0105zek Radziecki. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c us\u0142ysze\u0107 opinie o ogromnym zaanga\u017cowaniu i sile ducha Izraelczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy za wszelk\u0105 cen\u0119 nie chcieli dopu\u015bci\u0107 do ponownej utraty niepodleg\u0142o\u015bci. Osoby blisko zwi\u0105zane z chrze\u015bcija\u0144stwem lub judaizmem otwarcie twierdz\u0105, \u017ce Si\u0142om Obronnym Izraela pomaga\u0142 sam B\u00f3g, kt\u00f3ry przecie\u017c zgodnie ze Starym Testamentem, postanowi\u0142 ofiarowa\u0107 te ziemie swojemu Narodowi Wybranemu. Ile ludzi, tyle opinii.<\/span><\/p>\n

\n

Bibliografia:<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

    \n
  1. J. Zdanowski,\u00a0Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku, Wroc\u0142aw 2010.<\/span><\/em><\/li>\n
  2. J. Biziewski,\u00a0K. Kubiak, Yom Kippur, Warszawa 1995.<\/span><\/em><\/li>\n
  3. \u0141. M. Nadolski,\u00a0Wojna Jom Kippur 1973, Aj-Press 2009.<\/span><\/em><\/li>\n<\/ol>\n
    \n
    \n
    \n
    \n

    Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
    \nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
    \nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
    \n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

    \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Egipskie wojska przeje\u017cd\u017caj\u0105 przez Kana\u0142 Sueski, 7 pa\u017adziernika 1973 Wojna Jom Kippur – 20 dni krwawej walki FILIP JASKULSKI Wieczorem 5 pa\u017adziernika 1973 r. tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Izrael dokonywa\u0142o rytualnej k\u0105pieli w mykwach i przygotowywa\u0142o si\u0119 do \u2013 maj\u0105cego nast\u0105pi\u0107 nast\u0119pnego dnia \u2013 \u015bwi\u0119ta Jom Kippur zwanego inaczej \u015awi\u0119tem Pojednania. Nie przypuszczano jeszcze wtedy, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107312"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107312"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107328,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107312\/revisions\/107328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}