{"id":107525,"date":"2023-10-04T17:09:33","date_gmt":"2023-10-04T15:09:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=107525"},"modified":"2023-10-03T08:34:52","modified_gmt":"2023-10-03T06:34:52","slug":"12-09-75","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=107525","title":{"rendered":"Jaka religia, jaki ateizm?"},"content":{"rendered":"

Warszawa “Marsz miliona serc” 1 pa\u017adziernika 2023r. (Zdj\u0119cie Halina Flis-Kuczy\u0144ska.)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"Jaka religia, jaki ateizm?<\/span><\/a><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Poruszenie w sieci z powodu opublikowania informacji statystycznych. Dane z ostatniego spisu ludno\u015bci pokazuj\u0105, \u017ce liczba os\u00f3b deklaruj\u0105cych si\u0119 jako katolicy zmala\u0142a od 2011 roku o ponad sze\u015b\u0107 i p\u00f3\u0142 miliona. W zasadzie nie powinni\u015bmy si\u0119 dziwi\u0107. Fala skandali pedofilskich, afery finansowe, antyaborcyjna obsesja. To wszystko wywo\u0142a\u0142o wrzenie w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu i w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Ucieczka m\u0142odego pokolenia od religii w szko\u0142ach, spadek powo\u0142a\u0144, bunt wierz\u0105cych i (prawdopodobnie w najmniejszym stopniu) wp\u0142yw nauki.<\/span><\/p>\n

W kr\u0119gach antyklerykalnych sza\u0142 rado\u015bci, smutek i przera\u017cenie w\u015br\u00f3d sympatyk\u00f3w dobrej zmiany. Ciekawe, \u017ce jak dot\u0105d w tych reakcjach nie wida\u0107 pyta\u0144, od jakiej religii odchodz\u0105 i jakiego ateizmu szukaj\u0105.<\/span><\/p>\n

W ostatnich latach media pomog\u0142y wielu ludziom dostrzec bezmiar ciemnoty, zabobon\u00f3w i hipokryzji kleru. Na niezliczonych stronach ateistycznych grupek dominuje szyderstwo i obrzydzenie do tych pasterzy, co czasami przypomina atmosfer\u0119 z XVI wieku, kiedy na duchownych nie zostawiano suchej nitki, nie spodziewaj\u0105c si\u0119, \u017ce za chwil\u0119 kontrreformacja odwr\u00f3ci trend, przywr\u00f3ci ufno\u015b\u0107 do skompromitowanych pasterzy i rado\u015b\u0107 prymitywnej religijno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Suche dane statystyczne m\u00f3wi\u0105 nam bardzo ma\u0142o. Ponad 72 procent odpowiedzia\u0142o, \u017ce nale\u017cy do jakiego\u015b ko\u015bcio\u0142a, 71,3 odpowiadaj\u0105cych stwierdza, \u017ce nale\u017cy do ko\u015bcio\u0142a rzymsko-katolickiego, oko\u0142o 20 procent nie udzieli\u0142o odpowiedzi w sprawie wiary.<\/span><\/p>\n

Co oznacza zmiana deklaracji wyznaniowej kilku milion\u00f3w Polak\u00f3w i co oznacza trwanie przy deklarowaniu si\u0119 jako Polak-katolik dominuj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci?<\/span><\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy nadal deklaruj\u0105 si\u0119 jako katolicy, maj\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane postawy i pogl\u0105dy, ostatnie lata przynios\u0142y znacz\u0105cy spadek udzia\u0142u w praktykach religijnych (mierzony g\u0142\u00f3wnie uczestnictwem w mszach). Wielu katolik\u00f3w porzuci\u0142o ko\u015bci\u00f3\u0142, nie porzucaj\u0105c wiary: w\u015br\u00f3d wierz\u0105cych i praktykuj\u0105cych znacz\u0105co nasili\u0142y si\u0119 postawy krytyczne wobec kleru, a z drugiej strony w miar\u0119 pustoszenia ko\u015bcio\u0142\u00f3w rosn\u0105 szeregi fanatycznych organizacji religijnych. Polski ko\u015bci\u00f3\u0142 jest bardzo konserwatywny i odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce kurcz\u0105 si\u0119 szeregi tych kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli nadziej\u0119 na zmiany w kierunku wi\u0119kszej otwarto\u015bci, faktycznego rozdzia\u0142u ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa, pogodzenia z nauk\u0105 i systemem demokratycznym. Wielu, by\u0107 mo\u017ce nawet wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy \u017cywili takie nadzieje, rozsta\u0142a si\u0119 z kap\u0142a\u0144stwem nie znajduj\u0105c w ko\u015bciele dla siebie miejsca. W obliczu przyspieszonej laicyzacji polski ko\u015bci\u00f3\u0142 sta\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej wojowniczy i jeszcze bardziej konserwatywny ni\u017c by\u0142 na poprzednim etapie.<\/span><\/p>\n

Czy ten radykalizm ko\u015bcio\u0142a nap\u0119dzany jest wy\u0142\u0105cznie l\u0119kiem przed laicyzacj\u0105? Czy jedn\u0105 religi\u0119 zast\u0119puje inn\u0105 religia? Co kryje si\u0119 za deklaracj\u0105 bezwyznaniowo\u015bci?<\/span><\/p>\n

Konwersja do innego wyznania chrze\u015bcija\u0144skiego jest stosunkowo rzadka. (Konwersja na islam czy buddyzm jeszcze rzadsza.) Zdeklarowany ateizm nadal pozostaje marginesem, ale w m\u0142odym pokoleniu coraz szerszym. Stosunkowo najcz\u0119stszym zjawiskiem wydaje si\u0119 rezygnacja z regularnych praktyk religijnych i pozostanie przy tradycji, a wi\u0119c obchodzenie tradycyjnych \u015bwi\u0105t, \u015bluby, chrzty, itp.<\/span><\/p>\n

Umiarkowanie wierz\u0105cy maj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane sympatie polityczne, stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu opozycyjnych partii politycznych, w\u0142\u0105cznie z lewic\u0105. Katolicka lewica ma nawet w\u0142asne stowarzyszenia i media, gdzie widzimy charakterystyczny amalgamat retoryki. Na jednym z takich for\u00f3w czytamy: \u201eDomagamy si\u0119 pensji dla m\u0142odych naukowc\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 im za\u0142o\u017cy\u0107 rodzin\u0119. Domagamy si\u0119 pieni\u0119dzy dla uczelni, kt\u00f3re umo\u017cliwia studentom nauk\u0119 w mniejszych grupach.\u201d<\/span><\/p>\n

Dla laickiej lewicy ta troska o tradycyjn\u0105 rodzin\u0119 jest podejrzana. Wolna mi\u0142o\u015b\u0107 jest warto\u015bci\u0105, rozwody chroni\u0105 kobiety przed domowym terrorem, obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce ci wierz\u0105cy za chwil\u0119 wr\u00f3c\u0105 pod ko\u015bcielne sztandary. Uznanie, \u017ce tradycyjna rodzina mo\u017ce by\u0107 warto\u015bci\u0105 nie zwi\u0105zan\u0105 z naukami ko\u015bcio\u0142a, jest trudne. Liczba dzieci wychowanych przez samotne matki nie budzi niepokoju dobrze zarabiaj\u0105cych, nie sk\u0142ania do analizy powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy zale\u017cno\u015bci\u0105 od \u015bwiadcze\u0144 pa\u0144stwa, wychowaniem dzieci bez ojca i zwi\u0105zanym z tym zjawiskiem wzrostu patologii spo\u0142ecznych. Prosta dychotomia nie lubi skomplikowanych analiz.<\/span><\/p>\n

Jeste\u015bmy cz\u0119\u015bciowo \u015bwiadomi r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy jednostkowym \u015bwiatopogl\u0105dem i grupowym. We w\u0142asnym \u015brodowisku szukamy towarzystwa ludzi, kt\u00f3rych pogl\u0105dy s\u0105 zbli\u017cone do naszych. Obce \u015brodowiska zazwyczaj traktujemy jako bardziej homogeniczne ni\u017c w\u0142asne. Szybkie zmiany postaw i pogl\u0105d\u00f3w s\u0105 jak ruchy tektoniczne, obserwujemy wzrost fanatyzmu, niemo\u017cno\u015b\u0107 kompromisu, sk\u0142onno\u015b\u0107 do przemocy. Radykalizm z obrze\u017cy przenika do centrum.<\/span><\/p>\n

Nie ma dzi\u015b Partii Umiarkowanych Polak\u00f3w, wi\u0119c upupieni jeste\u015bmy wszyscy. Dziesi\u0105tki lat temu francuski filozof Jean-Francois Revel rzuci\u0142 has\u0142o: ani Marks, ani Jezus. To s\u0142uszne has\u0142o, mo\u017cemy jednak zasadnie podejrzewa\u0107, \u017ce ludzko\u015b\u0107 nie obejdzie si\u0119 bez tabletek na platfus. Co wi\u0119cej, \u017ce b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0107 do przyjmowania ich przy takim lub innym o\u0142tarzu, zapewne spe\u0142niaj\u0105cym wymogi post\u0119pu, a zarazem dost\u0119pnym do nabycia w jakiej\u015b IKEI po przyst\u0119pnej cenie i gwarantuj\u0105cym zbiorowe uniesienie z powodu poczucia przynale\u017cno\u015bci do m\u0105drych i dobrych.<\/span><\/p>\n

D\u0105\u017cenie do sprawiedliwo\u015bci nie jest jeszcze sprawiedliwo\u015bci\u0105, ale daje poczucie moralnej wy\u017cszo\u015bci, wsp\u00f3\u0142czucie nie jest jeszcze skuteczn\u0105 pomoc\u0105, ale pozwala wierzy\u0107, \u017ce jeste\u015bmy dobrzy. Rezygnacja z idei zwi\u0105zanych tak z Marksem, jak i z Jezusem powoduje pustk\u0119 i zapotrzebowanie na nowe symbole \u0142\u0105cz\u0105ce wsp\u00f3lnoty, prowadz\u0105ce do nowych rytua\u0142\u00f3w, pozwalaj\u0105ce odkry\u0107 nowych (czasem starych) wrog\u00f3w.<\/span><\/p>\n

B\u0142\u0105dzimy, nie mo\u017cna inaczej, nikt nigdy nie ma we wszystkim racji. Gorzej, bo b\u0142\u0105dzimy rado\u015bnie pospo\u0142u, umacniaj\u0105c si\u0119 w b\u0142\u0119dach. Plato\u0144ska jaskinia jest dobr\u0105 metafor\u0105. Istotnie wychodz\u0105c z jaskini mo\u017cemy zobaczy\u0107 inny \u015bwiat i mamy gwarancj\u0119, \u017ce nasza opowie\u015b\u0107 zostanie przyj\u0119ta z gniewem przez widz\u00f3w w teatrze cieni.<\/span><\/p>\n

W nowym \u015bwiecie wspania\u0142ej komunikacji ambon\u0119 ksi\u0119dza i g\u0142os herolda na rynku, zast\u0105pi\u0142a influncerka z IQ mierzonym milionem polubie\u0144. To jednak drobiazg w por\u00f3wnaniu ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, otwieraj\u0105c\u0105 nowe perspektywy tworzenia sztucznej rzeczywisto\u015bci na \u017c\u0105danie.<\/span><\/p>\n

Magia zbiorowych z\u0142udze\u0144 porywa miliony. Historycy ze zdumienie przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 zapisom o szybko\u015bci rozprzestrzeniania si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa w staro\u017cytnej Europie, o jeszcze wi\u0119kszym sukcesie islamu, kt\u00f3ry w ci\u0105gu stu lat rozci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 na ogromne po\u0142acie Azji i Afryki. Tak niedawno dziesi\u0105tki milion\u00f3w zachwyci\u0142y si\u0119 magi\u0105 leninowskiej wizji, innych niebawem mia\u0142y porwa\u0107 wrzaski Hitlera.<\/span><\/p>\n

Gwa\u0142towne zmiany postaw i pogl\u0105d\u00f3w nie zawsze ko\u0144cz\u0105 si\u0119 dobrze. Dotarcie do umiarkowania jest ma\u0142o prawdopodobne. Zwyci\u0119stwo jednej ze stron uwa\u017cane jest za koniec \u015bwiata przez t\u0119 drug\u0105, walka staje si\u0119 walk\u0105 na \u015bmier\u0107 i \u017cycie. Pisz\u0119 ten tekst pierwszego pa\u017adziernika, ju\u017c po zako\u0144czeniu marszu w Warszawie. Reakcje w mediach pokazuj\u0105 si\u0142\u0119 nami\u0119tno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Za dwa tygodnie wybory. Wyborcza koalicja, kt\u00f3ra w kalkulacjach kilku polityk\u00f3w mia\u0142a skupi\u0107 umiarkowanie wierz\u0105cych, mo\u017ce nie wej\u015b\u0107 do Sejmu. To mo\u017ce zawa\u017cy\u0107 na ostatecznym wyniku, kt\u00f3ry si\u0142\u0105 rzeczy b\u0119dzie prowadzi\u0142 do zmian podobnych do kontrreformacji. Z wielu stron s\u0142ycha\u0107, \u017ce te wybory s\u0105 szczeg\u00f3lnie istotne dla ca\u0142ej Unii Europejskiej. To prawda.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa “Marsz miliona serc” 1 pa\u017adziernika 2023r. (Zdj\u0119cie Halina Flis-Kuczy\u0144ska.) Jaka religia, jaki ateizm? Andrzej Koraszewski Poruszenie w sieci z powodu opublikowania informacji statystycznych. Dane z ostatniego spisu ludno\u015bci pokazuj\u0105, \u017ce liczba os\u00f3b deklaruj\u0105cych si\u0119 jako katolicy zmala\u0142a od 2011 roku o ponad sze\u015b\u0107 i p\u00f3\u0142 miliona. W zasadzie nie powinni\u015bmy si\u0119 dziwi\u0107. Fala skandali […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107525"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107525"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107542,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107525\/revisions\/107542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}