{"id":10830,"date":"2014-12-14T19:09:59","date_gmt":"2014-12-14T17:09:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=10830"},"modified":"2014-12-14T14:45:53","modified_gmt":"2014-12-14T12:45:53","slug":"10830","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=10830","title":{"rendered":"Nasze mienie \u201epo\u017cydowskie\u201d"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Nasze mienie \u201epo\u017cydowskie\u201d <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Piotr Forecki<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Karmiona antysemickimi kliszami chciwo\u015b\u0107 spotka\u0142a si\u0119 z dokonywan\u0105 przez Niemc\u00f3w demonstracj\u0105, \u017ce \u017byd\u00f3w mo\u017cna bezkarnie zabija\u0107 w majestacie prawa.<\/span><\/strong><\/p>\n

Od kilkunastu lat badaczki i badacze zwi\u0105zani z warszawskim Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w nadrabiaj\u0105 powojenne dekady zaniedba\u0144 w tej dziedzinie naukowych docieka\u0144. Prac\u0119 zbiorow\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 Klucze i kasa. O mieniu \u017cydowskim w Polsce pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i we wczesnych latach powojennych 1939-1950 bez w\u0105tpienia mo\u017cna uzna\u0107 za kolejn\u0105 publikacj\u0119 Centrum uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 \u201ebia\u0142e plamy\u201d w dotychczasowej polskiej historiografii. Przede wszystkim jednak dotyka ona istotnego problemu, budz\u0105cego wci\u0105\u017c \u017cywe emocje i nieustannie organizuj\u0105cego zbiorow\u0105 wyobra\u017ani\u0119 Polak\u00f3w obawiaj\u0105cych si\u0119 powrotu \u017byd\u00f3w \u201epo swoje\u201d.<\/span><\/p>\n

Wprawdzie nazistowskie Niemcy sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym beneficjentem Zag\u0142ady i to przede wszystkim do Rzeszy transferowane by\u0142o ruchome mienie ofiar, to jednak skorzysta\u0142o na niej tak\u017ce wielu innych mieszka\u0144c\u00f3w Europy. \u201eDo\u015bwiadczenie to \u2013 pisze Jan Tomasz Gross \u2013 przybiera inne formy w Trzeciej Rzeszy ni\u017c w krajach okupowanych lub zale\u017cnych od Niemiec. Inaczej wygl\u0105da w Polsce, a inaczej we Francji, na W\u0119grzech czy w Grecji, ale w odbiorze spo\u0142ecze\u0144stw lokalnych ma t\u0119 przyjmowan\u0105 z zadowoleniem cech\u0119 wsp\u00f3ln\u0105, \u017ce jest mechanizmem \u00bbprzew\u0142aszczenia\u00ab i redystrybucji \u017cydowskiego stanu posiadania na korzy\u015b\u0107 Aryjczyk\u00f3w\u201d. Nadto, co odnotowuje Frank Bajohr, \u201e[b]y\u0142 to jeden z najwi\u0119kszych transfer\u00f3w w\u0142asno\u015bci na oczach wsp\u00f3\u0142czesnych\u201d. Transfer, kt\u00f3rego pole podstawy wyznaczy\u0142 antysemityzm, ale tak\u017ce spot\u0119gowana okoliczno\u015bciami chciwo\u015b\u0107, usypiaj\u0105ca moraln\u0105 czujno\u015b\u0107 i konstytuuj\u0105ca milczenie wobec ludob\u00f3jstwa. \u201eW \u015bwietle znanych dzi\u015b badaczom niepodwa\u017calnych fakt\u00f3w \u2013 zauwa\u017ca Saul Friedlander \u2013 nie spos\u00f3b ju\u017c zakwestionowa\u0107 prawdziwo\u015bci poni\u017cszego stwierdzenia: ani jedna grupa spo\u0142eczna, ani jedna wsp\u00f3lnota wyznaniowa, ani jedna instytucja akademicka b\u0105d\u017a zrzeszenie zawodowe, zar\u00f3wno w Niemczech, jak i w ca\u0142ej Europie, nie zadeklarowa\u0142o swojego poparcia dla \u017byd\u00f3w (\u2026). Dawa\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 zjawisko dok\u0142adnie odwrotne: popychani chciwo\u015bci\u0105 przedstawiciele licznych grup spo\u0142ecznych, w tym reprezentanci \u015brodowisk decyzyjnych, byli zaanga\u017cowani w proces wyw\u0142aszczania \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rych ca\u0142kowite znikni\u0119cie by\u0142o im na r\u0119k\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Jednak\u017ce chciwo\u015b\u0107 sama w sobie niczego nie wyja\u015bnia. Zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie polskiego wariantu tego \u201eprzew\u0142aszczenia\u201d. Mo\u017cna by\u0107 chciwym, a jednocze\u015bnie ze wzgl\u0119du na obowi\u0105zuj\u0105ce normy moralne nie okrada\u0107 swojego s\u0105siada i wsp\u00f3\u0142obywatela. Mo\u017cna j\u0105 kontrolowa\u0107 i poskromi\u0107. Nie ma obowi\u0105zku poddawania si\u0119 jej podszeptom, cho\u0107by wolno by\u0142o wszystko, bo okoliczno\u015bci sprzyjaj\u0105 jej zaspokojeniu.<\/span><\/p>\n

Chyba \u017ce dotyczy to ludzi uprzednio wykluczonych ze wsp\u00f3lnoty, a tym samym ze sfery moralnych zobowi\u0105za\u0144. W\u00f3wczas piek\u0142a nie ma.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\u017byd\u00f3w nie tylko stawiano w Polsce poza jej nawiasem, ale tak\u017ce systematycznie odcz\u0142owieczano. To t\u0142umaczy, dlaczego w pewnych warunkach jednych si\u0119 okrada, a innych nie lub rzadziej. W kontek\u015bcie polskiego wariantu \u201eprzew\u0142aszczenia\u201d o wiele bardziej istotne ni\u017c \u201ezwyk\u0142a ludzka chciwo\u015b\u0107\u201d s\u0105 zatem ramy wsp\u00f3lnoty, w kt\u00f3rej na tak\u0105 skal\u0119 by\u0142o ono mo\u017cliwe.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli wczytamy si\u0119 uwa\u017cnie w czasopi\u015bmiennictwo doby dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego w Polsce, w programy polityczne wielu \u00f3wczesnych partii, ale przede wszystkim w to, co m\u00f3wiono, pisano, a zw\u0142aszcza czyniono ju\u017c podczas wojny i po jej zako\u0144czeniu, jedno nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci: pozbycie si\u0119 \u017byd\u00f3w z Polski, przej\u0119cie nale\u017c\u0105cego do nich mienia, a zw\u0142aszcza zaj\u0119cie ich miejsca w strukturze spo\u0142ecznej miast, wsi i miasteczek, nie by\u0142o jedynie marzeniem polskich narodowc\u00f3w (i nie tylko ich). By\u0142o po prostu dyskutowanym projektem politycznym, a zarazem praktyk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 na r\u00f3\u017cne sposoby realizowan\u0105 w warunkach okupacyjnych i latach powojennych. Wszystko to, czego nie przej\u0119li Niemcy, co nie zasili\u0142o maj\u0105tku Rzeszy, nie pokry\u0142o koszt\u00f3w Zag\u0142ady, kt\u00f3ra, jak pisa\u0142 Raul Hilberg, mia\u0142a by\u0107 przecie\u017c \u201esamofinansuj\u0105cym si\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119ciem\u201d, trafi\u0142o do r\u0105k prywatnych lub zosta\u0142o upa\u0144stwowione. Taki los podzieli\u0142y nale\u017c\u0105ce do \u017byd\u00f3w nieruchomo\u015bci, rozmaite przedmioty codziennego u\u017cytku, ale tak\u017ce miejsca pracy. Trudno tu zreszt\u0105 o jaki\u015b kompletny inwentarz wszystkich tych \u201e\u017cydowskich rzeczy\u201d, kt\u00f3re przecie\u017c nie wyparowa\u0142y wraz z wymordowaniem oko\u0142o trzech milion\u00f3w obywateli przedwojennej Polski. Nie wyparowa\u0142y, ale te\u017c w neutralny spos\u00f3b nie trafi\u0142y w r\u0119ce prywatne.<\/span><\/p>\n

O tym, w jaki spos\u00f3b dokonywa\u0142o si\u0119 w Polsce to nies\u0142ychane i niemaj\u0105ce dot\u0105d precedensu uw\u0142aszczenie\/przyw\u0142aszczenie, uchwycone i nazwane przez Jana Grabowskiego zgrabnym neologizmem \u201eprzew\u0142aszczenia\u201d \u2013 pisz\u0105 autorzy i autorki publikacji Klucze i kasa. Analizuj\u0105 niemieck\u0105 polityk\u0119 okupacyjn\u0105 w tym zakresie (Ingo Loose), spos\u00f3b funkcjonowania powo\u0142anych do \u017cycia przez Niemc\u00f3w \u0142upie\u017cczych instytucji (Jan Grabowski, Dagmara Swa\u0142tek-Niewi\u0144ska), ale przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 tak\u017ce uk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 w ca\u0142o\u015b\u0107 mikrohistoriom. Oddolnym, samozwa\u0144czym dzia\u0142aniom Polak\u00f3w na r\u00f3\u017cne sposoby wchodz\u0105cych w posiadanie materialnych d\u00f3br nale\u017c\u0105cych do \u017byd\u00f3w (Barbara Engelking, Ma\u0142gorzata Melchior, Karolina Panz). Podejmuj\u0105 tak\u017ce udan\u0105 pr\u00f3b\u0119 odtworzenia pewnej atmosfery, w ramach kt\u00f3rej grabienie \u017byd\u00f3w by\u0142o czym\u015b dopuszczalnym i naturalnym jednocze\u015bnie. Zbiorowym wysi\u0142kiem publicyst\u00f3w zwi\u0105zanych z polskimi konspiracyjnymi ugrupowaniami nacjonalistycznymi, jak r\u00f3wnie\u017c dziennikarzy oficjalnej prasy propagandowej Generalnego Gubernatorstwa, dokonywano legitymizacji i budowano klimat przyzwolenia dla grabie\u017cy \u017byd\u00f3w, traktuj\u0105c ich jako \u2013 oddajmy g\u0142os Emanuelowi Ringelblumowi \u2013 \u201enieboszczyk\u00f3w na urlopie\u201d (Dariusz Libionka, Andrzej \u017bbikowski). Praca Klucze i kasa by\u0142aby wszak niekompletna, gdyby nie znalaz\u0142y si\u0119 w niej tak\u017ce teksty traktuj\u0105ce o losach mienia \u017cydowskiego w okresie powojennym. Problematyka ta zosta\u0142a jednak uwzgl\u0119dniona i w znacz\u0105cy spos\u00f3b dope\u0142nia obraz dokonanego w latach okupacji transferu i \u201eprzew\u0142aszczenia\u201d (Nawojka Cie\u015bli\u0144ska-Lobkowicz, Alina Skibi\u0144ska, \u0141ukasz Krzy\u017canowski).<\/span><\/p>\n

Fa\u0142sz j\u0119zyka<\/span><\/strong><\/p>\n

Nie miejsce tu na wnikliw\u0105 analiz\u0119 i interpretacj\u0119 zamieszczonych w publikacji Centrum artyku\u0142\u00f3w. Ka\u017cdy z osobna zas\u0142uguje na osobn\u0105 uwag\u0119, refleksj\u0119, rodzi pytania. Wszystkie razem pozwalaj\u0105 natomiast zda\u0107 sobie spraw\u0119 ze skali zjawiska, kt\u00f3re dotychczas nie znalaz\u0142o miejsca w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w, a ju\u017c tym bardziej nie sta\u0142o si\u0119 przedmiotem etycznego rozrachunku. No bo w\u0142a\u015bnie nie o buchalteri\u0119 tu chodzi, ale o wymiar moralny.<\/span><\/p>\n

Czytaj Dalej tu: Nasze mienie \u201epo\u017cydowskie\u201d <\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nasze mienie \u201epo\u017cydowskie\u201d Piotr Forecki Karmiona antysemickimi kliszami chciwo\u015b\u0107 spotka\u0142a si\u0119 z dokonywan\u0105 przez Niemc\u00f3w demonstracj\u0105, \u017ce \u017byd\u00f3w mo\u017cna bezkarnie zabija\u0107 w majestacie prawa. Od kilkunastu lat badaczki i badacze zwi\u0105zani z warszawskim Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w nadrabiaj\u0105 powojenne dekady zaniedba\u0144 w tej dziedzinie naukowych docieka\u0144. Prac\u0119 zbiorow\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 Klucze i kasa. O mieniu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10830"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10830"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10849,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10830\/revisions\/10849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}