{"id":109277,"date":"2023-12-13T18:09:35","date_gmt":"2023-12-13T16:09:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=109277"},"modified":"2023-12-12T08:51:25","modified_gmt":"2023-12-12T06:51:25","slug":"18-09-83","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=109277","title":{"rendered":"Izraelscy Arabowie rozumiej\u0105: To Hamas jest dzi\u015b z\u0142oczy\u0144c\u0105"},"content":{"rendered":"

Matka \u017cegna podczas pogrzebu Antonio Maciasa, zabitego w ataku Hamasu 7 pa\u017adziernika 2023 r. na festiwal muzyczny na po\u0142udniu Izraela. Tel-Awiw, 15 pa\u017adziernika 2023 r. (Fot. Francisco Seco \/ AP Photo)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Izraelscy Arabowie rozumiej\u0105: To Hamas jest dzi\u015b z\u0142oczy\u0144c\u0105<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Marta Urz\u0119dowska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Tu\u017c po ataku Hamasu arabscy obywatele Izraela dos\u0142ownie si\u0119 ukryli. Bali si\u0119, jaka b\u0119dzie reakcja \u017byd\u00f3w, cho\u0107 sami tym razem nie mieli w\u0105tpliwo\u015bci, kto jest z\u0142oczy\u0144c\u0105 – opowiada w rozmowie z “Wyborcz\u0105” Arik Rudnitzky, ekspert od relacji arabsko-\u017cydowskich w Izraelu.<\/span><\/p>\n

\n

Marta Urz\u0119dowska: Jaka by\u0142a pierwsza reakcja dw\u00f3ch milion\u00f3w arabskich obywateli Izraela na atak Hamasu z 7 pa\u017adziernika?<\/strong><\/h4>\n

Arik Rudnitzky*:<\/b> Pierwsz\u0105 reakcj\u0105 by\u0142 kompletny szok. Ludzie nawet nie rozmawiali o tym, co si\u0119 sta\u0142o \u2013 oczywi\u015bcie poza domem. Chocia\u017c byli arabscy ochotnicy, kt\u00f3rzy anga\u017cowali si\u0119, by pom\u00f3c \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci, to og\u00f3lnie wygl\u0105da\u0142o to troch\u0119 tak, jakby Arabowie zacz\u0119li si\u0119 ukrywa\u0107 \u2013 pozamykali swoje sklepy, przestali pojawia\u0107 si\u0119 w pracy, po prostu siedzieli w domu. Tak jakby czuli, \u017ce potrzebna jest chwilowa segregacja.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Izraelskich Arab\u00f3w dos\u0142ownie porazi\u0142a skala tych wydarze\u0144. Patrzyli na to, co si\u0119 sta\u0142o, z takim samym niedowierzaniem jak \u017bydzi. Nikt si\u0119 tego nie spodziewa\u0142.<\/span><\/p>\n

Poza tym byli za\u0142amani, bo wiedzieli, \u017ce po raz kolejny wypaczony zosta\u0142 obraz islamu w oczach izraelskich \u017byd\u00f3w i ca\u0142ego \u015bwiata. No i od pocz\u0105tku pojawi\u0142 si\u0119 strach \u2013 chocia\u017c domy\u015blali si\u0119, jaka b\u0119dzie odpowied\u017a Izraela w Gazie, nie mogli by\u0107 pewni, jaka b\u0119dzie reakcja \u017cydowskich obywateli tutaj, w Izraelu.<\/span><\/p>\n

Jaka by\u0142a ta reakcja?<\/strong><\/h4>\n

– Wzr\u00f3s\u0142 poziom nieufno\u015bci wobec Arab\u00f3w, podejrzliwo\u015bci, l\u0119ku. Szczeg\u00f3lnie w ci\u0105gu pierwszych tygodni by\u0142o nerwowo, do tego oliwy do ognia dolewa\u0142 Itamar Ben Gwir, minister, kt\u00f3ry odpowiada za bezpiecze\u0144stwo narodowe. Niemal natychmiast ostrzeg\u0142 on, \u017ce na pewno dojdzie do przemocy mi\u0119dzy Arabami i \u017bydami, jak przy ostatniej wojnie Izraela z Hamasem w maju 2021 r.<\/span><\/p>\n

Pomyli\u0142 si\u0119, bo to by\u0142a zupe\u0142nie inna historia. Wtedy od d\u0142u\u017cszego ju\u017c czasu trwa\u0142y napi\u0119cia we Wschodniej Jerozolimie. Mo\u017cna by\u0142o dyskutowa\u0107, kto i czemu by\u0142 winny.<\/span><\/p>\n

Tym razem to by\u0142 po prostu szok i nie by\u0142o miejsca na dyskusje \u2013 Arabowie, tak jak \u017bydzi, od razu zrozumieli, co si\u0119 sta\u0142o, kto stoi za tym bezprecedensowym atakiem. Tym razem bardzo \u0142atwo by\u0142o ustali\u0107, kto jest z\u0142oczy\u0144c\u0105 \u2013 Hamas. Nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, niewa\u017cne: Arab czy \u017byd.<\/span><\/p>\n

Po dw\u00f3ch miesi\u0105cach sytuacja si\u0119 uspokoi\u0142a?<\/strong><\/h4>\n

– \u017bycie powoli wraca do jakiej\u015b namiastki normalno\u015bci. Za dwa tygodnie ponownie otwieramy uczelnie, co oznacza, \u017ce m\u0142odzi \u017bydzi i Arabowie, studenci, znowu si\u0119 zetkn\u0105. Mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 napi\u0119cia, ale wszyscy liczymy, \u017ce nied\u0142ugo sytuacja zupe\u0142nie si\u0119 uspokoi.<\/span><\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce od pocz\u0105tku – od ataku Hamasu do dzi\u015b \u2013 mimo tocz\u0105cej si\u0119 wojny arabscy obywatele Izraela wzorowo przestrzegaj\u0105 prawa, zachowuj\u0105 spok\u00f3j. By\u0142o bardzo niewiele incydent\u00f3w nie tylko przemocy, ale nawet publicznego deklarowania poparcia dla Hamasu. Policja w zaledwie stu przypadkach interweniowa\u0142a w sprawie takich deklaracji, ale nawet nie wiem, czy kto\u015b stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem.<\/span><\/p>\n

Regularna dzia\u0142alno\u015b\u0107 komercyjna ponownie ruszy\u0142a. Dzia\u0142aj\u0105 sklepy, ludzie normalnie pracuj\u0105, a przecie\u017c 20 proc. Izraelczyk\u00f3w to Arabowie \u2013 pracuj\u0105 razem z \u017bydami w us\u0142ugach, s\u0142u\u017cbie zdrowia, w Izraelu nie da si\u0119 utrzymywa\u0107 segregacji. I ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Jak na relacje Arab\u00f3w z \u017bydami wp\u0142ywa wojna w Gazie?<\/strong><\/h4>\n

– Napi\u0119cia na pewno s\u0105, ale nie staj\u0105 si\u0119 kwesti\u0105 publiczn\u0105. Oczywi\u015bcie, \u017ce sceny p\u0142yn\u0105ce z Gazy s\u0105 bardzo trudne dla wielu izraelskich Arab\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 tam swoich bliskich, przyjaci\u00f3\u0142. Ale znowu \u2013 jest ogromna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tym, co mieli\u015bmy w maju 2021 r., a tym, co jest dzisiaj. Nawet patrz\u0105c na dramat cywil\u00f3w w Gazie, na te ogromne zniszczenia, arabscy obywatele Izraela rozumiej\u0105, kto odpowiada za rozp\u0119tanie tej wojny, i nie trac\u0105 \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce winny ca\u0142ego tego nieszcz\u0119\u015bcia pozostaje Hamas.<\/span><\/p>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce Arabowie w Izraelu potrafi\u0105 postawi\u0107 grub\u0105 kresk\u0119 mi\u0119dzy swoj\u0105 sympati\u0105 dla sprawy palesty\u0144skiej a swoim codziennym \u017cyciem w Izraelu.<\/span><\/p>\n

Arabowie i \u017bydzi \u017cyj\u0105 razem w Izraelu od dekad…<\/strong><\/h4>\n

– R\u00f3\u017cnice s\u0105 du\u017ce \u2013 j\u0119zyk, rozumienie historii – ale istnieje wzajemny szacunek. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jeste\u015bmy jak dobrzy partnerzy w biznesie. W ostatnich latach uda\u0142o si\u0119 sporo osi\u0105gn\u0105\u0107 \u2013 pami\u0119tajmy, \u017ce arabska partia Mansura Abbasa wesz\u0142a do rz\u0105du Naftalego Beneta i Yaira Lapida. Tak\u017ce w czasie pandemii w s\u0142u\u017cbie zdrowia nie by\u0142o \u017cadnych r\u00f3\u017cnic \u2013 w ko\u0144cu a\u017c 40 proc. personelu w s\u0142u\u017cbie zdrowia stanowi\u0105 Arabowie.<\/span><\/p>\n

Powiedzia\u0142bym, \u017ce na co dzie\u0144 na poziomie jednostek niemal nie ma napi\u0119\u0107. Oczywi\u015bcie pojawiaj\u0105 si\u0119, kiedy mamy kolejne rundy konfliktu, przy czym warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce od kilkunastu lat za ka\u017cdym razem jest to wojna Izraela z Hamasem.<\/span><\/p>\n

Izraelczycy, kt\u00f3rzy pomagaj\u0105 mieszka\u0144com Gazy dotrze\u0107 do izraelskich szpitali, s\u0105 krytykowani. Mniej w was dzi\u015b wsp\u00f3\u0142czucia?<\/strong><\/h4>\n

– To smutne, ale zdecydowanie tak. To spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re przesz\u0142o wielk\u0105 traum\u0119. Ten atak by\u0142 wydarzeniem historycznym, jednym z najwa\u017cniejszych w naszej historii \u2013 na pewno najmroczniejszym od czas\u00f3w Holocaustu.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b nadal t\u0119 traum\u0119 czujemy, w\u015br\u00f3d izraelskich \u017byd\u00f3w niewiele jest os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 gotowe wsp\u00f3\u0142czu\u0107 czy cho\u0107by zrozumie\u0107 drug\u0105 stron\u0119 \u2013 Palesty\u0144czyk\u00f3w. Nie mo\u017cna nikogo wini\u0107 za to, co czuje, ale w naszych codziennych zachowaniach musimy okaza\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107, nie zwi\u0119ksza\u0107 napi\u0119\u0107, przecie\u017c musimy jako\u015b tu razem \u017cy\u0107.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna dzisiaj rozmawia\u0107 o pokoju?<\/strong><\/h4>\n

– To nie jest dobry moment. Nie czas, by rozmawia\u0107 o przysz\u0142ych porozumieniach Izraela z Palesty\u0144czykami. Ludzie nie s\u0105 gotowi s\u0142ucha\u0107 takich propozycji, zajmuje ich dzisiaj wojna w Gazie, los naszych \u017co\u0142nierzy na linii frontu i porwanych przez Hamas zak\u0142adnik\u00f3w czy wreszcie przysz\u0142o\u015b\u0107 kibuc\u00f3w w pobli\u017cu Strefy Gazy.<\/span><\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce po ataku, po wojnie b\u0119dzie bardzo trudno wr\u00f3ci\u0107 do rozm\u00f3w o pokoju. Nie wiem, czy kiedy\u015b uda si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do z\u0142otej ery lat 90., realnych rozm\u00f3w o utworzeniu dw\u00f3ch pa\u0144stw. Dzisiaj nawet nie wiadomo, o czym rozmawia\u0107: no bo owszem, jest jedno pa\u0144stwo \u2013 Izrael, ale kto mia\u0142by stan\u0105\u0107 na czele tego drugiego pa\u0144stwa? Autonomia Palesty\u0144ska, kt\u00f3ra rz\u0105dzi, i to nieudolnie, Zachodnim Brzegiem? Kto ma rz\u0105dzi\u0107 w Gazie, skoro dzisiaj nikt nie wie, co b\u0119dzie po wojnie? Na razie izraelska opinia publiczna interesuje si\u0119 tylko unicestwieniem Hamasu, nie chce s\u0142ucha\u0107 o \u017cadnych inicjatywach pokojowych.<\/span><\/p>\n

Rz\u0105d Beniamina Netanjahu pogarsza napi\u0119cia?<\/strong><\/h4>\n

– Kiedy policja zgodzi\u0142a si\u0119 w ubieg\u0142ym tygodniu na marsz skrajnej prawicy przez muzu\u0142ma\u0144skie dzielnice Jerozolimy, to by\u0142a \u2013 delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 niekoniecznie m\u0105dra decyzja. Mamy kr\u00f3tk\u0105 pami\u0119\u0107 \u2013 kiedy w 2021 r. we Wschodniej Jerozolimie by\u0142y napi\u0119cia, Ben Gwir zorganizowa\u0142 taki sam marsz. Nie wiem, czy to sta\u0142o si\u0119 iskr\u0105, kt\u00f3ra podpali\u0142a wtedy beczk\u0119 prochu, ale na pewno by\u0142 to jeden z czynnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W\u0142adze zdecydowa\u0142y si\u0119 te\u017c rozda\u0107 bro\u0144 \u2013 tysi\u0105ce sztuk \u2013 osadnikom i mieszka\u0144com miast, gdzie mieszkaj\u0105 \u017bydzi i Arabowie. To ju\u017c si\u0119 sta\u0142o, nic nie mo\u017cna na to poradzi\u0107. Teraz jedyne, co mo\u017cna zrobi\u0107, to jako\u015b to uporz\u0105dkowa\u0107, uregulowa\u0107, przecie\u017c mamy dzi\u015b mas\u0119 broni w r\u0119kach zwyk\u0142ych obywateli.<\/span><\/p>\n

Arabowie w Izraelu s\u0105 dyskryminowani?<\/strong><\/h4>\n

– Nie powiedzia\u0142bym, \u017ce to dyskryminacja, ale na pewno nasza demokracja ma wiele wad. Nie bez powodu w ostatnim roku mieli\u015bmy tyle protest\u00f3w, ludzie \u017c\u0105daj\u0105 zmian, wiedz\u0105, \u017ce demokracja jest zagro\u017cona. Nasze prawo o narodowo\u015bci z 2018 r. na pewno nie stawia na pierwszym miejscu r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy \u017bydami i Arabami.<\/span><\/p>\n

W ostatnich latach sytuacja si\u0119 nie poprawia. Kiedy patrzymy na wynik wybor\u00f3w<\/a> i wp\u0142ywy partii prawicowych, rozumiem, dlaczego istniej\u0105 obawy, \u017ce w Izraelu narasta dyskryminacja. Powiedzia\u0142bym, \u017ce w codziennym \u017cyciu praktycznie nie zdarzaj\u0105 si\u0119 incydenty dyskryminacji, problemem jest prawo, rz\u0105d, nie zwykli ludzie, kt\u00f3rzy dobrze si\u0119 dogaduj\u0105.<\/span><\/p>\n

Czy jest szansa, \u017ce po ataku i wojnie obie strony zrozumiej\u0105, \u017ce co\u015b musi si\u0119 zmieni\u0107?<\/strong><\/h4>\n

– Ostatecznie tak. Bo nie ma innej opcji, Palesty\u0144czycy tu s\u0105 i pozostan\u0105 tu na zawsze. Musz\u0105 powsta\u0107 dwa pa\u0144stwa, je\u015bli Izrael ma pozosta\u0107 \u017cydowski i demokratyczny.<\/span><\/p>\n

\n

*Arik Rudnitzky<\/strong> – ekspert ds. stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych z Uniwersytetu w Tel Awiwie, szef Programu Konrada Adenauera ds. Wsp\u00f3\u0142pracy \u017bydowsko-Arabskiej. Od dwudziestu lat bada kwestie dotycz\u0105ce arabskiej spo\u0142eczno\u015bci w Izraelu, a tak\u017ce polityki izraelskiego rz\u0105du wobec arabskiej mniejszo\u015bci.<\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Matka \u017cegna podczas pogrzebu Antonio Maciasa, zabitego w ataku Hamasu 7 pa\u017adziernika 2023 r. na festiwal muzyczny na po\u0142udniu Izraela. Tel-Awiw, 15 pa\u017adziernika 2023 r. (Fot. Francisco Seco \/ AP Photo) Izraelscy Arabowie rozumiej\u0105: To Hamas jest dzi\u015b z\u0142oczy\u0144c\u0105 Marta Urz\u0119dowska Tu\u017c po ataku Hamasu arabscy obywatele Izraela dos\u0142ownie si\u0119 ukryli. Bali si\u0119, jaka b\u0119dzie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109277"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109286,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109277\/revisions\/109286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}