{"id":109684,"date":"2023-12-29T18:09:11","date_gmt":"2023-12-29T16:09:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=109684"},"modified":"2023-12-29T13:53:22","modified_gmt":"2023-12-29T11:53:22","slug":"05-09-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=109684","title":{"rendered":"Nasza rzeczywisto\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

Kultowego cyklu filmowego “Matrix” nie by\u0142oby, gdyby nie powie\u015b\u0107 “Kongres futurologiczny” Stanis\u0142awa Lema, w angielskim t\u0142umaczeniu wydana w 1974 roku. \/\u00a0 Zauwa\u017cyli to zar\u00f3wno krytycy, jak i tysi\u0105ce wielbicieli prozy …<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Nasza rzeczywisto\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marek Jastrz\u0105b<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Zaczn\u0119 od\u00a0Kongresu futurologicznego<\/em>, opowiadania Stanis\u0142awa Lema, pochodz\u0105cego z\u00a0tomu o\u00a0tytule\u00a0Bezsenno\u015b\u0107.\u00a0<\/em>Napisane w\u00a0latach siedemdziesi\u0105tych poprzedniego wieku, w\u00a0epoce oczekiwania na\u00a0lepsze czasy, aktualne jest i\u00a0w\u00a0tym stuleciu. Lecz\u00a0cho\u0107 napisane w\u00a0spos\u00f3b prze\u015bmiewczy, nie\u00a0jest \u015bmiechem bezrefleksyjnym. Jest utworem zachwycaj\u0105cym odkrywczo\u015bci\u0105 j\u0119zykowych sformu\u0142owa\u0144. Arcydzie\u0142em warsztatowej sprawno\u015bci, kt\u00f3re stanowi ostrzegawczy komentarz do\u00a0horroru dzisiejszego czasu. Przestrog\u0119 przed\u00a0upi\u0119kszaniem niewygodnej rzeczywisto\u015bci \u015bwiata; zast\u0119powaniem prawdy za\u00a0pomoc\u0105 fa\u0142szu.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

R\u00f3wnie dobrze m\u00f3g\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 od\u00a0innych ksi\u0105\u017cek ulubionego autora. Zreszt\u0105 nie\u00a0tylko\u00a0mojego, bo\u00a0wielbicieli kunsztu Stanis\u0142awa Lema liczy si\u0119 w\u00a0milionach; nak\u0142ady jego przet\u0142umaczonych dzie\u0142 bij\u0105 rekordy popularno\u015bci. Wydawa\u0142oby si\u0119 wi\u0119c, \u017ce\u00a0za\u00a0ich znajomo\u015bci\u0105 pod\u0105\u017ca lekturowa percepcja. Niestety; za\u00a0cz\u0119sto co\u015b si\u0119 nam tylko\u00a0wydaje: to, \u017ce\u00a0Lem jest czytany i\u00a0nadal podziwiany, nie\u00a0oznacza, \u017ce\u00a0jest dog\u0142\u0119bnie rozumiany. A\u00a0zw\u0142aszcza, \u017ce\u00a0wyci\u0105ga si\u0119 z\u00a0jego tekst\u00f3w jakie\u015b sensowne przestrogi. Przeciwnie: czyta nader powierzchownie. Powiedzia\u0142bym nawet, \u017ce\u00a0nie\u00a0tyle czyta, co\u00a0wertuje od\u00a0niechcenia. Pilnie wy\u0142awia si\u0119 kawa\u0142ki popychaj\u0105ce akcj\u0119, starannie wydobywa z\u00a0fabularnych trzewi co\u00a0rzadsze lub co\u00a0zabawniejsze miejsca, a\u00a0skwapliwie pomija cz\u0119\u015bci ci\u0119\u017ckostrawne w\u00a0odbiorze. Tre\u015bci zmuszaj\u0105ce adresata do\u00a0wysi\u0142ku pracy nad\u00a0samodzielnym wyci\u0105ganiem wniosk\u00f3w z\u00a0lektury.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Pierwszoplanowym herosem jest Cz\u0142owiek, podr\u00f3\u017cnik po\u00a0planetarnych wertepach \u2014\u00a0Ijon Tichy, drugoplanowym \u2014\u00a0wszechobecna chemia w\u00a0roli wybawicielki od\u00a0katastrof, masowe stosowanie halucynogen\u00f3w, zast\u0119pnik\u00f3w i\u00a0zag\u0142uszaczy smrodu: ekumeniczne pigularstwo. Wszystko to\u00a0razem wzi\u0119te i\u00a0podniesione do\u00a0entej pot\u0119gi sta\u0142o si\u0119 uniwersaln\u0105 odpowiedzi\u0105 na\u00a0demograficzny kataklizm. Jedynym ratunkiem przed\u00a0demograficzn\u0105 zapa\u015bci\u0105: chemia w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwie przysz\u0142o\u015bci, wp\u0142ywa\u0142a na\u00a0ka\u017cd\u0105 dziedzin\u0119 ludzkiego \u017cycia. Sterowa\u0142a nim i\u00a0decydowa\u0142a o\u00a0kszta\u0142cie podejmowanych dzia\u0142a\u0144.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Bohater tego opowiadania przebywa w\u00a0krainie uszminkowanej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci. Nie\u00a0ma\u00a0w\u00a0niej wojen, ludzie s\u0105\u00a0wobec siebie uprzedzaj\u0105co grzeczni, \u017cyje si\u0119 wielokrotnie, dzieci ucz\u0105 si\u0119 czytania i\u00a0pisania poprzez za\u017cywanie ortograficznych syrop\u00f3w, prognoz\u0119 pogody ustala si\u0119 z\u00a0miesi\u0119cznym wyprzedzeniem i\u00a0w\u00a0drodze g\u0142osowania. Nie\u00a0trzeba chodzi\u0107 do\u00a0szko\u0142y, bo\u00a0wiedz\u0119 zdobywa si\u0119 doustnie: za\u017cywaj\u0105c p\u0142yn z\u00a0odpowiednim podr\u0119cznikiem. Lecz\u00a0za\u00a0efekt zbyt chciwego przyswajania uczono\u015bci, trzeba zap\u0142aci\u0107 braniem \u015brodk\u00f3w na\u00a0przeczyszczenie wyobra\u017ani, gdy\u017c\u00a0ubocznym skutkiem za\u017cywania nadmiaru wiedzy jest posiadanie fizycznych defekt\u00f3w, np.\u00a0rozedmy p\u0142uc, \u0142uszczycy, \u015bwierzbnicy i\u00a0dorodnego ogona.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Opisywany przez\u00a0Lema \u015bwiat sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0przes\u0142on maskuj\u0105cych faktyczny ogl\u0105d rzeczywisto\u015bci. Mira\u017cy pouk\u0142adanych w\u00a0pi\u0119trowe warstwy, kt\u00f3re, mieszaj\u0105c si\u0119, \u0142\u0105cz\u0105 nawzajem, a\u00a0jedna stanowi podszewk\u0119 drugiej. \u017badna z\u00a0nich nie\u00a0jest jednak ostateczna, bo\u00a0pod\u00a0ka\u017cd\u0105 spodziewa\u0107 si\u0119 mo\u017cna nast\u0119pnej.<\/span><\/p>\n

Ijon Tichy, kt\u00f3ry\u00a0znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0tym \u015bwiecie w\u00a0wyniku zaproszenia na\u00a0kongres futurologiczny, gubi si\u0119 w\u00a0domys\u0142ach, pl\u0105cze w\u00a0przypuszczeniach, sam sobie zadaje pytania o\u00a0to, gdzie jest na\u00a0pewno i\u00a0czego do\u015bwiadcza naprawd\u0119. A\u00a0natykaj\u0105c si\u0119 na\u00a0egzystencjalne zagadki, udziela sobie odpowiedzi, \u017ce\u00a0nie\u00a0wie niczego konkretnego. I, t\u0119skni\u0105c za\u00a0utracon\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, nieprzerwanie zastanawia si\u0119, dok\u0105d zmierza ten przysz\u0142o\u015bciowy \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

W\u00a0jego nowym otoczeniu trwa ci\u0105g\u0142y proces zmian: ewolucyjne i\u00a0rewolucyjne wrzenie, powtarzaj\u0105ca si\u0119 modyfikacja ulepsze\u0144, nieustanne wzbogacanie, udoskonalanie, przer\u00f3bka kszta\u0142t\u00f3w \u015bwiata rzeczywistego i\u00a0dopasowanie go\u00a0do\u00a0stale pogarszaj\u0105cych si\u0119 wymog\u00f3w chwili. Tak\u00a0moderowane realia by\u0142y iluzoryczne, bez\u00a0przerwy kreowane od\u00a0nowa, istnia\u0142y jako rezultaty urojonych zrz\u0105dze\u0144 losu i\u00a0odleg\u0142e pobrzmiewania fikcyjnej realno\u015bci.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

By\u0142a to\u00a0utopia. Niewykonalna, stworzona w\u00a0oparciu o\u00a0mylne za\u0142o\u017cenia. By\u0142o to\u00a0ulizane pi\u0119kno, kt\u00f3re w\u00a0swojej istocie stanowi\u0142o przerdzewia\u0142\u0105 konstrukcj\u0119. Wedut\u0119 nasycon\u0105 dychawicznym narodem: w\u00a0tym \u015bwiecie panowa\u0142y gigantyczne biedy i\u00a0monstrualne przeludnienia. Wyst\u0119powa\u0142y aprowizacyjne braki, szwankowa\u0142y materia\u0142owe fabryki, a\u00a0produkcja czegokolwiek, znajdowa\u0142a si\u0119 w\u00a0stanie agonalnym.<\/span><\/p>\n

Wyj\u015bciem by\u0142 kamufla\u017c, udawanie, \u017ce\u00a0istnieje to, czego nie\u00a0ma. \u017bycie bez\u00a0zmartwie\u0144 by\u0142o wi\u0119c\u00a0iluzj\u0105, a\u00a0zamierzona konstrukcja okaza\u0142a si\u0119 konglomeratem niepo\u017c\u0105danych zjawisk: samob\u00f3jcz\u0105 pr\u00f3b\u0105 zaradzenia przeludnieniu, rozpaczliwym spektaklem poronionych usi\u0142owa\u0144. Festiwalem zmarnowanych szans. Odwieczn\u0105 ilustracj\u0105 konfliktu praktyki z\u00a0idealistycznymi za\u0142o\u017ceniami.<\/span><\/p>\n

Stworzona rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a zlepkiem sterowanych wym\u00f3wek, monstrualn\u0105 manipulacj\u0105, m\u0119tnym usprawiedliwieniem, sofistycznym t\u0142umaczeniem pora\u017cek przekuwanych w\u00a0sukces.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

<\/p>\n

Ten idylliczny krajobraz by\u0142 nast\u0119pstwem dzia\u0142alno\u015bci psychotrop\u00f3w. Rezultatem za\u017cywania proszk\u00f3w, mikstur, legumin i\u00a0aerozolowych specyfik\u00f3w rozpylanych w\u00a0zatrutej atmosferze: na\u00a0spe\u0142nienie zachcianek podawano w\u0142a\u015bciw\u0105 mikstur\u0119, a\u00a0wywo\u0142ywanie odpowiedniego nastroju w\u015br\u00f3d ludzi stawa\u0142o si\u0119 fraszk\u0105: wystarcza\u0142o rozpyli\u0107 w\u00a0powietrzu odpowiedni specyfik, by\u00a0zamiast spo\u0142ecznej rewolucji wybuch\u0142 op\u0119ta\u0144czy entuzjazm i\u00a0powszechne mi\u0142owania.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

\u00d3w \u015bwiat mia\u0142 posta\u0107 upiorn\u0105, a\u00a0p\u0119taj\u0105cy si\u0119 po\u00a0nim ludzie nie\u00a0byli grzeczni, niczegowaci, przyjemni w\u00a0obyciu. Nie\u00a0\u017cyli w\u00a0luksusach i\u00a0dobrobytach, tylko\u00a0w\u00a0zamaskowanym ub\u00f3stwie. Na\u00a0skutek przewlek\u0142ej wegetacji i\u00a0w\u00a0efekcie cz\u0119stego zmartwychwstawania na\u00a0\u017cyczenie, ich fizyczny wizerunek przypomina\u0142 szpetny magazyn liszaj\u00f3w i\u00a0odprysk\u00f3w nadgni\u0142ego cia\u0142a. Lecz\u00a0ten wygl\u0105d zroszony by\u0142 chemikaliami, zapachowymi polepszaczami cuchn\u0105cych i\u00a0rozk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 cia\u0142. Rozkosznymi woniami daj\u0105cymi z\u0142udzenie bycia w\u00a0\u015brodku sielankowego konterfektu.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Terytorium stworzone przez\u00a0pisarza przenosi adresata do\u00a0krainy mira\u017cy; zamiast miejsca do\u00a0elizejskiego \u017cycia, postacie otrzymuj\u0105 farmaceutyczne z\u0142udzenia. Nie\u00a0s\u0105\u00a0to\u00a0zadowolone sylwetki, przechadzaj\u0105ce si\u0119 ulicami ekskluzywnych metropolii \u2014\u00a0wysportowane, tryskaj\u0105ce zdrowiem i\u00a0opalone postacie\u00a0<\/a>\u2014\u00a0lecz\u00a0sapi\u0105ce, zgrzybia\u0142e i\u00a0zat\u0119ch\u0142e ludzkie zjawy, galopuj\u0105ce w\u00a0atrapach nowoczesnych samochod\u00f3w. Marionetki sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z\u00a0protez, pas\u00f3w przepuklinowych i\u00a0ortopedycznych wihajstr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Przedstawianie ruin jako enklawy powszechnej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci by\u0142o fikcj\u0105, lecz\u00a0fikcj\u0105 zamierzon\u0105. Prowokowan\u0105 rozpadem \u015bwiata i\u00a0deficytem mi\u0142osierdzia wobec ludzi. \u0179le poj\u0119ty humanitaryzm nakazywa\u0142 zataja\u0107 przed\u00a0mieszka\u0144cami wiadomo\u015bci o\u00a0prawdziwej liczbie ludzi i\u00a0o\u00a0rych\u0142ej a\u00a0nieuniknionej zag\u0142adzie planety.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Fantastyka to\u00a0dla Lema dekoracja: kosmos jest na\u00a0Ziemi. Dlatego ksi\u0105\u017cki autora\u00a0Cyberiady<\/em>\u00a0sprowadzaj\u0105 nas na\u00a0ziemi\u0119; na\u00a0pierwszym miejscu nie\u00a0s\u0105\u00a0wi\u0119c\u00a0cia\u0142a niebieskie, pr\u00f3\u017cnia i\u00a0gwiezdne pejza\u017ce, ale\u00a0bli\u017ani. Bli\u017ani zmuszeni do\u00a0podejmowania nier\u00f3wnej walki z\u00a0Natur\u0105.<\/span><\/p>\n

Nie\u00a0zwyci\u0119ska i\u00a0pysza\u0142kowata figurka wyrwana z\u00a0komiksu jest dla niego \u017ar\u00f3d\u0142em zainteresowania, tylko\u00a0zwyk\u0142y cz\u0142ek w\u00a0przeci\u0119tnym futerale. Niejednokrotnie groteskowy, cz\u0119stokro\u0107 doskona\u0142y inaczej, lecz\u00a0zwykle g\u00f3ruj\u0105cy rozumem nad\u00a0elektronicznymi fetyszami; na\u00a0przyk\u0142ad w\u00a0niezapomnianym\u00a0Solaris<\/em>\u00a0lub w\u00a0utworze\u00a0Eden<\/em>\u00a0godzi si\u0119 na\u00a0pora\u017ck\u0119 cz\u0142owieczego intelektu. \u015awiadomie rezygnuje z\u00a0walki z\u00a0Niepokonan\u0105 Natur\u0105 i\u00a0uznaje ograniczenia ludzkiej wiedzy.<\/span><\/p>\n

Na\u015bladowcy<\/strong><\/p>\n

Pisarze, zajmuj\u0105cy si\u0119 przysz\u0142o\u015bci\u0105 jako konsekwencj\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci, s\u0105\u00a0nieobecni w\u00a0dzisiejszym \u015bwiecie naukowej fikcji. Ich miejsca pozajmowali tolkienowscy kopi\u015bci, zdolni do\u00a0powtarzania jego no\u015bnych w\u0105tk\u00f3w. Niezdatni do\u00a0wyj\u015bcia poza ju\u017c zastosowane i\u00a0stale te\u00a0same, schematyczne w\u0105tki, standardowe rozwi\u0105zania, niezmienne obrazki z\u00a0wrogimi\u00a0obcymi<\/em><\/strong>\u00a0(prozatorskie wygodnictwo sprawia, \u017ce\u00a0obcy<\/em>\u00a0portretowani s\u0105\u00a0jako nieprzyjazne maszkary. Figurynki przebieg\u0142e i\u00a0z\u0142o\u015bliwe, kt\u00f3re swoj\u0105 wy\u017csz\u0105 inteligencj\u0119 wykorzystuj\u0105 w\u00a0niecnych celach zaw\u0142aszczenia naszej niedoli), portrety z\u0142ych i\u00a0dobrych czarodziej\u00f3w, stwork\u00f3w z\u00a0laserowymi mieczami, nat\u0142oki galaktycznych wojen o\u00a0pietruszk\u0119, chaos i\u00a0kolejn\u0105 degeneracj\u0119.<\/span><\/p>\n

Zapanowa\u0142a moda na\u00a0nieustanne kreowanie wymy\u015blonego \u015bwiata, maniera zabudowy przestrzeni nasyconej magi\u0105, cudowno\u015bci\u0105 i\u00a0uproszczonymi rozwi\u0105zaniami. Bajkowe miejsca przedstawiane w\u00a0identycznej scenerii, wi\u0105\u017ce si\u0119 z\u00a0tymi samymi zachowaniami opisywanymi podobnie: sztampowo, stereotypowo, banalnie. Akcja przenosi si\u0119 w\u00a0inne rejony i\u00a0obejmuje r\u00f3\u017cnorodne, nieistniej\u0105ce konstelacje. Lecz\u00a0mimo zmiany czas\u00f3w (bardzo dalekie lata) i\u00a0pomimo zaopatrzenia bohater\u00f3w w\u00a0nadprzyrodzone umiej\u0119tno\u015bci, zmieni\u0142a si\u0119 w\u00a0nich tylko\u00a0dekoracja; problemy zosta\u0142y te\u00a0same: te\u00a0same dylematy, stare nawyki i\u00a0przes\u0105dy mia\u0142kich ludzi przeniesione do\u00a0innych wszech\u015bwiat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/span><\/h4>\n

Mamy do\u00a0czynienia z\u00a0powielaniem i\u00a0mno\u017ceniem identycznych byt\u00f3w. O\u00a0wyobra\u017aniowej n\u0119dzy pope\u0142niania podobnych \u201edzie\u0142\u201d \u015bwiadczy to, \u017ce\u00a0nawet stwory z\u00a0gwiazdozbioru oddalonego o\u00a0miliony lat \u015bwietlnych od\u00a0planety Ziemia, maj\u0105 problemy podobne do\u00a0naszych: te\u00a0same historyczne uwik\u0142ania, dworskie intrygi, tytu\u0142y szlacheckie i\u00a0na\u00a0dodatek walczy si\u0119 o\u00a0to\u00a0samo (np.\u00a0o\u00a0podatki w\u00a0\u201eGwiezdnych wojnach\u201d).<\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Tym sposobem znajdujemy si\u0119 w\u00a0\u201enowym\u201d, lecz\u00a0jak\u017ce epigo\u0144skim \u015brodowisku nierealnego \u015bwiata. Zjawisko to\u00a0nazwa\u0107 mo\u017cna zniwelowaniem g\u0142\u0119bszych my\u015bli. Refleksji, wra\u017ce\u0144, sposob\u00f3w widzenia. Rezygnacj\u0105 z\u00a0niepowtarzalno\u015bci cz\u0142owieka. Zr\u00f3wnaniem go\u00a0z\u00a0pozosta\u0142ymi indywidualistami i\u00a0zmajstrowanie\u00a0indywidualisty w\u00a0tysi\u0105cach egzemplarzy<\/em>.<\/strong><\/span><\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni fanta\u015bci zadowalaj\u0105 si\u0119 kostiumem, a\u00a0homo sapiens, to\u00a0dla nich nieistotny dodatek do\u00a0fabu\u0142y; kontentuj\u0105 si\u0119 malowaniem przera\u017caj\u0105cych obraz\u00f3w z\u00a0nadci\u0105gaj\u0105cych bitew pomi\u0119dzy astralnymi koboldami; brakuje pisarzy \u2014\u00a0kontynuator\u00f3w lemowskich przemy\u015ble\u0144. Autor\u00f3w wyci\u0105gaj\u0105cych wnioski z\u00a0np.\u00a0Summy<\/em>\u00a0technologiae<\/em>, kluczowego, filozoficznego eseju o\u00a0cywilizacyjnych rozdro\u017cach. Jakkolwiek wydana w\u00a0latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, do\u00a0tej\u00a0pory cieszy si\u0119 wzi\u0119ciem naukowo uzasadnionym profetyczn\u0105 zawarto\u015bci\u0105. Cieszy si\u0119 niezmienn\u0105 poczytno\u015bci\u0105 u\u00a0tych, co\u00a0trudni\u0105 si\u0119 u\u017cywaniem logiki<\/span>.<\/p>\n

*<\/strong><\/h4>\n

Brakuje pisarzy zdolnych d\u017awign\u0105\u0107 temat cz\u0142owieka zmagaj\u0105cego si\u0119 z\u00a0aktualnymi problemami. Jak cho\u0107by przeludnienie, klimatyczne perturbacje czy\u00a0g\u0142\u00f3d. Lecz\u00a0zamiast tego mo\u017cna zaobserwowa\u0107 k\u0142\u0119bowisko jego nask\u00f3rkowych powielator\u00f3w, zapominaj\u0105cych, \u017ce\u00a0Historia, to\u00a0proces, z\u00a0kt\u00f3rym\u00a0nie\u00a0trzeba si\u0119 godzi\u0107. Przeciwnie, nale\u017cy pr\u00f3bowa\u0107 zmieni\u0107 jej wp\u0142yw na\u00a0przysz\u0142e wydarzenia. Nie\u00a0wolno poprzestawa\u0107 na\u00a0banalnym stwierdzeniu, i\u017c\u00a0ma\u00a0jedynie odzwierciedla\u0107 koszmarny stan rzeczy, gdy\u017c\u00a0obowi\u0105zkiem futurysty jest wyj\u015b\u0107 z\u00a0propozycj\u0105 zmiany jej kierunku. Brakuje pisarzy, kt\u00f3rych\u00a0wizja czekaj\u0105cego nas jutra przedstawiona by\u0142aby jako czas zdeterminowany ziemskimi wstrz\u0105sami.<\/span><\/p>\n

Od\u00a0czasu genialnego Tolkiena, obecni autorzy nie\u00a0wy\u0142abudali si\u0119 z\u00a0powielactwa jego dokona\u0144. To\u00a0samo rzec mo\u017cna o\u00a0Lemie. Fantastyka zrezygnowa\u0142a ze\u00a0\u015bcis\u0142o\u015bci wyra\u017cania my\u015bli. Z\u00a0naukowego podej\u015bcia do\u00a0fabu\u0142y. Za\u00a0to\u00a0z\u00a0ekspansywn\u0105 werw\u0105 skupi\u0142a si\u0119 na\u00a0ba\u015bniowych przygodach g\u0142upkowatych zjaw. W\u00a0ten spos\u00f3b, kosztem logiki i\u00a0zamiast fantastyki naukowej, na\u00a0miejsce zarezerwowane dla m\u0105drych tekst\u00f3w, wskoczy\u0142a jej populistyczna odn\u00f3\u017cka: Fantazy. Tu\u00a0przytocz\u0119 s\u0142owa H. Heinego: \u2026\u00a0pierwszy, kt\u00f3ry\u00a0por\u00f3wna\u0142 kobiet\u0119 do\u00a0kwiatu, by\u0142 wielkim poet\u0105, ale\u00a0nast\u0119pny by\u0142 cymba\u0142em.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\n

Marek Jastrz\u0105b<\/strong> – Pisarz, publicysta, Niekt\u00f3re publikacje Autora s\u0105 do pobrania w Bibliotece Studia Opinii<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kultowego cyklu filmowego “Matrix” nie by\u0142oby, gdyby nie powie\u015b\u0107 “Kongres futurologiczny” Stanis\u0142awa Lema, w angielskim t\u0142umaczeniu wydana w 1974 roku. \/\u00a0 Zauwa\u017cyli to zar\u00f3wno krytycy, jak i tysi\u0105ce wielbicieli prozy … Nasza rzeczywisto\u015b\u0107 Marek Jastrz\u0105b Zaczn\u0119 od\u00a0Kongresu futurologicznego, opowiadania Stanis\u0142awa Lema, pochodz\u0105cego z\u00a0tomu o\u00a0tytule\u00a0Bezsenno\u015b\u0107.\u00a0Napisane w\u00a0latach siedemdziesi\u0105tych poprzedniego wieku, w\u00a0epoce oczekiwania na\u00a0lepsze czasy, aktualne jest i\u00a0w\u00a0tym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109684"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109684"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109704,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109684\/revisions\/109704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}