{"id":110354,"date":"2024-02-01T18:09:16","date_gmt":"2024-02-01T16:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=110354"},"modified":"2024-01-30T13:50:50","modified_gmt":"2024-01-30T11:50:50","slug":"01-00-84","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=110354","title":{"rendered":"Halina Birenbaum w 79. rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz: z\u0142o nie rodzi dobra, ale dobro nie da si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107"},"content":{"rendered":"

Uroczysto\u015bci w 79. rocznic\u0119 wyzwolenia przed pomnikiem ofiar KL Auschwitz na terenie by\u0142ego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. Fot. PAP\/J. Praszkiewicz<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Halina Birenbaum w 79. rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz: z\u0142o nie rodzi dobra, ale dobro nie da si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

baj\/ jann\/<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Z\u0142o nie rodzi dobra, ale dobro nie da si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107 \u2013 powiedzia\u0142a podczas obchod\u00f3w 79. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz by\u0142a wi\u0119\u017aniarka obozu Halina Birenbaum. W trakcie uroczysto\u015bci przemawiali te\u017c marsza\u0142ek Senatu Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska, ambasador Izraela w Polsce Jacov Livne i dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywi\u0144ski.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

W uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych 79. rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o m.in. 20 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu, marsza\u0142ek senatu Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska, wicemarsza\u0142ek sejmu Dorota Niedziela, minister kultury i dziedzictwa narodowego Bart\u0142omiej Sienkiewicz i ambasador Izraela w Polsce Jacov Livne.<\/span><\/p>\n

Pierwsza g\u0142os zabra\u0142a b. wi\u0119\u017aniarka obozu Halina Birenbaum. “Doczeka\u0142am wyzwolenia i d\u0142ugiego \u017cycia podczas nast\u0119pnych wojen. Bole\u015bnie odczuwam cierpienia i tragedie obecnych wojen, obecnych ludzi. U nas napad barbarzy\u0144ski, d\u0142ugoletni Rosji na Ukrain\u0119, u nas napady terrorystyczne barbarzy\u0144skie Hamasu i wojna z wszystkich stron. Padaj\u0105 synowie i c\u00f3rki tych ocala\u0142ych nielicznych z zag\u0142ady, ju\u017c po odbudowaniu nowego \u017cycia w nowej ojczy\u017anie Izrael” \u2013 m\u00f3wi\u0142a ocala\u0142a z Zag\u0142ady Halina Birenbaum.<\/span><\/p>\n

By\u0142a wi\u0119\u017aniarka m\u00f3wi\u0142a o demonstracjach anty\u017cydowskich i antyizraelskich w pa\u0144stwach Europy i w Ameryce. “Dla mnie to jest przed\u0142u\u017cenie Auschwitz” \u2013 podkre\u015bli\u0142a.<\/span><\/p>\n

\n

Halina Birenbaum: Mia\u0142am poczucie straszliwe, ko\u0144ca \u015bwiata przeczucie. Przywie\u017ali tu wszystkich, ogo\u0142ocili ze wszystkiego i spalili, a teraz my sko\u0144czymy sortowanie i d\u017awiganie do tych poci\u0105g\u00f3w do Niemiec tych rzeczy i wtedy nas udusz\u0105, spal\u0105, i nie ma wi\u0119cej niczego, nikogo, ale tak si\u0119 nie sta\u0142o jednak. Zanim jeszcze przysz\u0142y wojska sowieckie pognali nas w pi\u0119ciodniowy marsz \u015bmierci do dw\u00f3ch oboz\u00f3w w Niemczech, gdzie zosta\u0142am wyzwolona w maju 1945 roku.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak zaznaczy\u0142a, “z\u0142o nie rodzi dobra, ale dobro nie da si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107”. “\u015awiat nie da si\u0119 zg\u0142adzi\u0107, nie da si\u0119 zniszczy\u0107 musi by\u0107 czujny, musi by\u0107 nieoboj\u0119tny (…) Jestem pewna, \u017ce takim w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie” \u2013 wyrazi\u0142a nadziej\u0119 Birenbaum.<\/span><\/p>\n

Ocala\u0142a przemawia\u0142a podczas ceremonii rocznicowej z miejsca przy poobozowym baraku, w kt\u00f3rym by\u0142a wi\u0119ziona. Wspomina\u0142a, \u017ce wida\u0107 z niego by\u0142o budynek komory gazowej. “Widzia\u0142am to, s\u0142ysza\u0142am krzyk hebrajskiej modlitwy: Szma Israel! S\u0142uchaj, Israelu!” \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/span><\/p>\n

Halina Birenbaum powiedzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w tym miejscu przebywa\u0142a od sierpnia 1943 do 18 stycznia 1945 roku. “Pracowa\u0142am z grup\u0105 wi\u0119\u017aniarek przy sortowaniu rzeczy zamordowanych, pakowaniu ich i d\u017awiganiu do czekaj\u0105cych poci\u0105g\u00f3w na wyw\u00f3z do Niemiec. (…) Pewnego dnia nasza grupa komanda w +Kanadzie+ (obozowy magazyn \u2013 PAP) zderzy\u0142a si\u0119 przeciwlegle z kolumn\u0105 \u017byd\u00f3w z W\u0119gier prowadzonych na \u015bmier\u0107, do gazu. M\u0119\u017cczyzna obok kobiety z niemowl\u0119ciem zapyta\u0142, jak daleko jeszcze do kolonii \u017cydowskiej, bo trzeba nakarmi\u0107 dziecko? I co mo\u017cna by\u0142o odpowiedzie\u0107? Posz\u0142y\u015bmy w milczeniu dalej, mijaj\u0105c si\u0119; oni na \u015bmier\u0107 do gazu, a my sortowa\u0107 rzeczy po nich” \u2013 powiedzia\u0142a.<\/span><\/p>\n

By\u0142a wi\u0119\u017aniarka m\u00f3wi\u0142a, \u017ce nie mog\u0142a ju\u017c “wypowiedzie\u0107 ludzkiego s\u0142owa, bo ono ju\u017c niczego nie wyra\u017ca\u0142o wi\u0119cej”.<\/span><\/p>\n

“Mia\u0142am poczucie straszliwe, ko\u0144ca \u015bwiata przeczucie. Przywie\u017ali tu wszystkich, ogo\u0142ocili ze wszystkiego i spalili, a teraz my sko\u0144czymy sortowanie i d\u017awiganie do tych poci\u0105g\u00f3w do Niemiec tych rzeczy i wtedy nas udusz\u0105, spal\u0105, i nie ma wi\u0119cej niczego, nikogo, ale tak si\u0119 nie sta\u0142o jednak. Zanim jeszcze przysz\u0142y wojska sowieckie pognali nas w pi\u0119ciodniowy marsz \u015bmierci do dw\u00f3ch oboz\u00f3w w Niemczech, gdzie zosta\u0142am wyzwolona w maju 1945 roku” \u2013 wspomina\u0142a.<\/span><\/p>\n

\n

“Wszyscy mamy obowi\u0105zek bycia stra\u017cnikami pami\u0119ci o tym, co si\u0119 dzia\u0142o zar\u00f3wno w obozie Auschwitz-Birkenau, jak i innych obozach koncentracyjnych i zag\u0142ady stworzonych przez re\u017cim nazistowski. Zapewniam zw\u0142aszcza pa\u0144stwa \u2013 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu i ocalonych z Zag\u0142ady, \u017ce nie pozwolimy nikomu tej pami\u0119ci zgasi\u0107. W Mi\u0119dzynarodowym Dniu Pami\u0119ci o Ofiarach Holokaustu z ca\u0142\u0105 moc\u0105 pot\u0119piam wszelkie wsp\u00f3\u0142czesne przejawy dyskryminacji, antysemityzmu, ksenofobii i rasizmu. Stanowczo m\u00f3wimy: nie! Nie mo\u017cemy by\u0107 oboj\u0119tni” \u2013 powiedzia\u0142a marsza\u0142ek Senatu Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142a marsza\u0142ek Senatu Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska.<\/span><\/p>\n

“Wszyscy mamy obowi\u0105zek bycia stra\u017cnikami pami\u0119ci o tym, co si\u0119 dzia\u0142o zar\u00f3wno w obozie Auschwitz-Birkenau, jak i innych obozach koncentracyjnych i zag\u0142ady stworzonych przez re\u017cim nazistowski. Zapewniam zw\u0142aszcza pa\u0144stwa \u2013 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu i ocalonych z Zag\u0142ady, \u017ce nie pozwolimy nikomu tej pami\u0119ci zgasi\u0107. W Mi\u0119dzynarodowym Dniu Pami\u0119ci o Ofiarach Holokaustu z ca\u0142\u0105 moc\u0105 pot\u0119piam wszelkie wsp\u00f3\u0142czesne przejawy dyskryminacji, antysemityzmu, ksenofobii i rasizmu. Stanowczo m\u00f3wimy: nie! Nie mo\u017cemy by\u0107 oboj\u0119tni” \u2013 powiedzia\u0142a marsza\u0142ek w swoim wyst\u0105pieniu.<\/span><\/p>\n

Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska przypomnia\u0142a, \u017ce Auschwitz “sta\u0142o si\u0119 symbolem niewyobra\u017calnego cierpienia, nienawi\u015bci, okrucie\u0144stwa i pogardy dla drugiego cz\u0142owieka”. “To miejsce tragicznie wyry\u0142o si\u0119 w historii Polski i Europy, b\u0119d\u0105c niemym \u015bwiadkiem zag\u0142ady \u017byd\u00f3w – Szoah, ludob\u00f3jstwa Rom\u00f3w z ca\u0142ego kontynentu, miejscem ka\u017ani dziesi\u0105tek tysi\u0119cy Polak\u00f3w i obywateli prawie wszystkich europejskich kraj\u00f3w” \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/span><\/p>\n

Jak podkre\u015bli\u0142a, 27 stycznia 1945 roku by\u0142 zar\u00f3wno pocz\u0105tkiem nadziei dla ocalonych, ale te\u017c op\u0142akiwania ofiar. “To wydarzenie by\u0142o dniem zwyci\u0119stwa nad z\u0142em. Dzi\u015b, 79 lat p\u00f3\u017aniej, oddajemy ho\u0142d milionom ofiar nazistowskiego ludob\u00f3jstwa, kt\u00f3re zgin\u0119\u0142y w obozie Auschwitz-Birkenau i innych miejscach ka\u017ani, przypominaj\u0105c ich cierpienie. Sk\u0142adamy te\u017c ho\u0142d wszystkim bohaterom, kt\u00f3rzy przeszli przez to piek\u0142o” \u2013 powiedzia\u0142a.<\/span><\/p>\n

Zdaniem marsza\u0142ek Senatu historia Auschwitz zobowi\u0105zuje wszystkich do refleksji, pami\u0119ci i dzia\u0142ania. Kidawa-B\u0142o\u0144ska zaznaczy\u0142a, \u017ce nale\u017cy przede wszystkim pami\u0119ta\u0107, jak dosz\u0142o do powstania oboz\u00f3w zag\u0142ady. “Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce ludzie niewystarczaj\u0105co reagowali na mow\u0119 nienawi\u015bci, kt\u00f3ra, jak pokaza\u0142a historia II wojny \u015bwiatowej, ma niszczycielsk\u0105 moc. Mo\u017cna z ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, i\u017c do Auschwitz-Birkenau doprowadzi\u0142y s\u0142owa dehumanizuj\u0105ce drugiego cz\u0142owieka, kt\u00f3re przez lata zatruwa\u0142y serca, umys\u0142y i sumienia, i kt\u00f3re w ko\u0144cu zrodzi\u0142y absolutne z\u0142o” \u2013 powiedzia\u0142a.<\/span><\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce Auschwitz “jest wci\u0105\u017c niezabli\u017anion\u0105 ran\u0105 w zbiorowej pami\u0119ci o ludziach, kt\u00f3rzy tu cierpieli i zgin\u0119li”. “Dlatego, kieruj\u0105c moje s\u0142owa zw\u0142aszcza do os\u00f3b m\u0142odych, (…) apeluj\u0119: b\u0105d\u017amy \u015bwiadomi zagro\u017cenia, jakie niesie ze sob\u0105 nienawi\u015b\u0107 i k\u0142amstwo! Jest to wa\u017cne szczeg\u00f3lnie obecnie, gdy w wielu miejscach \u015bwiata z\u0142o zn\u00f3w tryumfuje” \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/span><\/p>\n

\n

Ambasador Izraela w Polsce Jacov Livne stwierdzi\u0142, \u017ce prosta linia \u0142\u0105czy ideologi\u0119 nazistowsk\u0105 z ludob\u00f3jczym d\u017cihadyzmem, a obydwa zjawiska terroryzuj\u0105 brutalno\u015bci\u0105 i wykorzystuj\u0105 antysemityzm i ksenofobi\u0119, by zniszczy\u0107 wolny \u015bwiat.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce na kolejnych pokoleniach ci\u0105\u017cy odpowiedzialno\u015b\u0107 przekazywania prawdy o Auschwitz, zw\u0142aszcza, \u017ce \u2013 jak wskaza\u0142a – obecnie \u0142atwo jest negowa\u0107 i relatywizowa\u0107 tragiczn\u0105 histori\u0119, manipulowa\u0107 informacjami, a tym samym lud\u017ami. “Niech pami\u0119\u0107 o tym, co sta\u0142o si\u0119 w obozie Auschwitz-Birkenau, b\u0119dzie dla ka\u017cdego z nas zobowi\u0105zaniem do budowania \u015bwiata, w kt\u00f3rym mi\u0142o\u015b\u0107 zwyci\u0119\u017ca nienawi\u015b\u0107, otwarto\u015b\u0107 i empatia pokonuj\u0105 stereotypy i uprzedzenia, a ka\u017cdy cz\u0142owiek jest szanowany przez innych oraz chroniony przez m\u0105dre i skutecznie egzekwowane prawo” \u2013 apelowa\u0142a.<\/span><\/p>\n

W uroczysto\u015bci udzia\u0142 wzi\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c ambasador Izraela w Polsce Jacov Livne, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce prosta linia \u0142\u0105czy ideologi\u0119 nazistowsk\u0105 z ludob\u00f3jczym d\u017cihadyzmem, a obydwa zjawiska terroryzuj\u0105 brutalno\u015bci\u0105 i wykorzystuj\u0105 antysemityzm i ksenofobi\u0119, by zniszczy\u0107 wolny \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

“7 pa\u017adziernika widzieli\u015bmy jak wygl\u0105da jeden dzie\u0144 Holokaustu. Rozstrzeliwano kobiety, m\u0119\u017cczyzn, starc\u00f3w, dzieci i niemowl\u0119ta, okaleczano i palono \u017cywcem, a ich cia\u0142a by\u0142y bezczeszczone. Porwano ocala\u0142ych. Terrory\u015bci Hamasu nadal przetrzymuj\u0105 136 izraelskich zak\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3rzy musz\u0105 zosta\u0107 natychmiast uwolnieni” – powiedzia\u0142 Livne. Ambasador Izraela niemal ca\u0142e swoje przem\u00f3wienie pod namiotem ustawionym nad jednym z barak\u00f3w w by\u0142ym Auschwitz II-Birkenau po\u015bwi\u0119ci\u0142 atakowi Hamasu na Izrael w pa\u017adzierniku 2023 r. W ataku tym zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 1200 os\u00f3b, w wi\u0119kszo\u015bci izraelskich cywil\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Livne wyrazi\u0142 zdumienie tym, \u017ce “przeciwko pa\u0144stwu \u017cydowskiemu kierowane s\u0105 oskar\u017cenia o ludob\u00f3jstwo, kiedy walczymy o nasze istnienie”, nawi\u0105zuj\u0105c do krytykowanej powszechnie operacji militarnej Izraela w Strefie Gazy, kt\u00f3ra kosztowa\u0142a \u017cycie blisko 26 tys. Palesty\u0144czyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

“Pami\u0119tajcie, jak b\u0142\u0119dna by\u0142a polityka +appeasementu+ wobec nazistowskich Niemiec” – zaapelowa\u0142 izraelski dyplomata. “Dzi\u015b takim samym b\u0142\u0119dem by\u0142oby pozosta\u0107 oboj\u0119tnym i nie przeciwstawia\u0107 si\u0119 d\u017cihadystom, kt\u00f3rzy morduj\u0105 \u017byd\u00f3w, chrze\u015bcijan i innych muzu\u0142man\u00f3w. B\u0142\u0119dem by\u0142oby finansowanie radyka\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy nazywaj\u0105 \u017byd\u00f3w synami \u015bwi\u0144 i nauczaj\u0105 jedynie zabijania” – doda\u0142.<\/span><\/p>\n

G\u0142os zabra\u0142 r\u00f3wnie\u017c dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywi\u0144ski. “Wierzyli\u015bmy w \u015bwiat bardziej sprawiedliwy, bardziej przyjazny i bardziej ludzki. W \u015bwiat, kt\u00f3rego fundamentem stan\u0105 si\u0119 prawa cz\u0142owieka. Wierzyli\u015bmy w pami\u0119\u0107, \u017cyj\u0105c w czasach powojenno\u015bci. Dzi\u015b widzimy, jak ca\u0142y nasz \u015bwiat si\u0119 zmienia; wszyscy stoimy na ogromnym zakr\u0119cie historii. Oto dzi\u015b jedni wyzwoliciele atakuj\u0105 drugich. Gwa\u0142c\u0105 i morduj\u0105. A w Izraelu, w \u015bwiecie ocala\u0142ym z Zag\u0142ady, pokoju nie wida\u0107 nawet na horyzoncie” \u2013 powiedzia\u0142 dyrektor Muzeum Auschwitz.<\/span><\/p>\n

\n

Dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywi\u0144ski: Warto\u015bci, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 po wojnie fundamentem \u015bwiata, jak pok\u00f3j, otwarto\u015b\u0107, dialog, wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107, solidarno\u015b\u0107, pomocniczo\u015b\u0107, s\u0142abn\u0105 w obliczu l\u0119ku, zoboj\u0119tnienia, nowych podmuch\u00f3w populizmu i demagogii. By\u0107 mo\u017ce jeste\u015bmy dzi\u015b \u015bwiadkami ko\u0144ca ery powojenno\u015bci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Cywi\u0144ski doda\u0142, \u017ce wybuchaj\u0105 konflikty na og\u00f3lno\u015bwiatow\u0105 skal\u0119, a stworzony po II wojnie globalny system bezpiecze\u0144stwa jest jedynie swoim w\u0142asnym cieniem. “Europa nie potrafi\u0142a zjednoczy\u0107 swych wysi\u0142k\u00f3w i ustrzec si\u0119 przed powrotem antysemityzmu, rasizmu, ksenofobii. Tego nieracjonalnego i przekl\u0119tego l\u0119ku przed wszystkim, co inne. A przecie\u017c wiemy, \u017ce tylko s\u0142aba to\u017csamo\u015b\u0107 boi si\u0119 inno\u015bci” \u2013 powiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

Jak podkre\u015bli\u0142, warto\u015bci, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 po wojnie fundamentem \u015bwiata, jak pok\u00f3j, otwarto\u015b\u0107, dialog, wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107, solidarno\u015b\u0107, pomocniczo\u015b\u0107, s\u0142abn\u0105 w obliczu l\u0119ku, zoboj\u0119tnienia, nowych podmuch\u00f3w populizmu i demagogii. “By\u0107 mo\u017ce jeste\u015bmy dzi\u015b \u015bwiadkami ko\u0144ca ery powojenno\u015bci” \u2013 powiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

Dyrektor muzeum przypomnia\u0142, \u017ce uroczysto\u015b\u0107 odbywa si\u0119 przy baraku obozu kobiecego w Birkenau, w kt\u00f3rym wi\u0119ziono obecn\u0105 na ceremonii Halin\u0119 Birenbaum. “Barak ten zosta\u0142 pieczo\u0142owicie zakonserwowany. Ale pami\u0119ci zakonserwowa\u0107 si\u0119 nie da. Jest ona \u017cywio\u0142em targanym wiatrami historii. Pami\u0119\u0107 jest zawsze polifoniczna. I – koniec ko\u0144c\u00f3w – ka\u017cde pokolenie b\u0119dzie \u017cy\u0142o swoj\u0105 pami\u0119ci\u0105” \u2013 powiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

Zdaniem dyrektora, pami\u0119\u0107 nie jest r\u00f3wnowa\u017cna z wiedz\u0105 historyczn\u0105. “Pami\u0119\u0107 to to\u017csamo\u015b\u0107. Korzenie i zarazem skrzyd\u0142a. Klucz dla ludzkich wybor\u00f3w. I tylko takie jej zrozumienie pozwala jej nie\u015b\u0107 przekaz warto\u015bci ponad pokolenia. A pami\u0119\u0107 o tak skrajnym odcz\u0142owieczeniu wskazuje drog\u0119 dla ca\u0142ej ludzko\u015bci, zw\u0142aszcza w trudnych czasach, w chwili wyboru” \u2013 doda\u0142.<\/span><\/p>\n

Cywi\u0144ski przypomnia\u0142, \u017ce za rok obchodzona b\u0119dzie 80. rocznica wyzwolenia obozu. \u201eStaniemy tu razem, raz jeszcze. Czy nadal b\u0119d\u0105 to obchody w cieniu tylu wojen?\u201d \u2013 pyta\u0142. Pokre\u015bli\u0142 zarazem, \u017ce “tworzenie zaczyna si\u0119 od dzisiejszych decyzji ka\u017cdego z nas”.<\/span><\/p>\n

Wyst\u0105pienie dyrektora by\u0142o ostatnim s\u0142owem podczas g\u0142\u00f3wnej ceremonii rocznicowej. Uroczysto\u015bci zwie\u0144czy\u0142a wsp\u00f3lna, chrze\u015bcija\u0144sko-\u017cydowska modlitwa i po\u0142o\u017cenie zniczy na pomniku ofiar obozu.(PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uroczysto\u015bci w 79. rocznic\u0119 wyzwolenia przed pomnikiem ofiar KL Auschwitz na terenie by\u0142ego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. Fot. PAP\/J. Praszkiewicz Halina Birenbaum w 79. rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz: z\u0142o nie rodzi dobra, ale dobro nie da si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107 baj\/ jann\/ Z\u0142o nie rodzi dobra, ale dobro nie da si\u0119 zwyci\u0119\u017cy\u0107 \u2013 powiedzia\u0142a podczas […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110354"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110354"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":110416,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110354\/revisions\/110416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}