{"id":111240,"date":"2024-03-03T18:09:19","date_gmt":"2024-03-03T16:09:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=111240"},"modified":"2024-03-03T14:24:59","modified_gmt":"2024-03-03T12:24:59","slug":"07-09-82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=111240","title":{"rendered":"Izrael przed Trybuna\u0142em: czy w Gazie trwa ludob\u00f3jstwo?"},"content":{"rendered":"

Zniszczenia po izraelskim nalocie na miasto Gaza. Fot. Palestinian News Information Agency<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Izrael przed Trybuna\u0142em: czy w Gazie trwa ludob\u00f3jstwo?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Jagoda Grondecka<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci w Hadze orzeknie, czy Izrael dopuszcza si\u0119 w Gazie ludob\u00f3jstwa. Materia\u0142 dowodowy zawiera liczne wypowiedzi izraelskich polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie czyni\u0105 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy bojownikami Hamasu a ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105. Czy to wystarczy, by dowie\u015b\u0107 ludob\u00f3jczego zamiaru? Pisze Jagoda Grondecka.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

Wojna w Gazie nie trwa\u0142a pe\u0142nych stu dni, gdy Izrael zosta\u0142\u00a0oskar\u017cony przez RPA<\/a>\u00a0o naruszenie przepis\u00f3w Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludob\u00f3jstwa. Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci, najwy\u017cszy organ s\u0105dowy ONZ, wys\u0142ucha\u0142 obu stron i, jak oczekuj\u0105 eksperci, w najbli\u017cszych tygodniach zdecyduje, czy wniosek jest zasadny.<\/span><\/p>\n

Pierwsze przes\u0142uchanie w Hadze odby\u0142o si\u0119 11 stycznia. Zesp\u00f3\u0142 prawnik\u00f3w reprezentuj\u0105cych RPA usi\u0142owa\u0142 udowodni\u0107, \u017ce Izrael dopu\u015bci\u0142 si\u0119 zbrodni poprzez \u201epope\u0142nianie i niepowstrzymanie czyn\u00f3w ludob\u00f3jczych\u201d. Izrael zarzuty RPA stanowczo odrzuca. \u201eU\u017cycie terminu \u00bbludob\u00f3jstwo\u00ab w odniesieniu do uprawnionych atak\u00f3w Izraela na Hamas, Islamski D\u017cihad i inne organizacje terrorystyczne w Gazie wypacza jego znaczenie. Izrael toczy wojn\u0119 z Hamasem, nie z mieszka\u0144cami Gazy\u201d \u2013 czytamy na\u00a0stronie internetowej Izraelskich Si\u0142 Obrony.<\/a><\/span><\/p>\n

Ministerstwo zdrowia w Strefie Gazy podaje, \u017ce w izraelskich atakach na Gaz\u0119 \u017cycie straci\u0142o dotychczas ponad 23 tys. Palesty\u0144czyk\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci kobiet i dzieci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d 2,2 mln mieszka\u0144c\u00f3w Strefy zosta\u0142a wewn\u0119trznie przesiedlona. Organizacje humanitarne bij\u0105 na alarm, \u017ce wielu z nich\u00a0gro\u017c\u0105 choroby i g\u0142\u00f3d<\/a>.<\/span><\/p>\n

Proces przed Trybuna\u0142em prawdopodobnie potrwa latami, lecz je\u015bli s\u0119dziowie uznaj\u0105, \u017ce wniosek RPA jest wystarczaj\u0105co prawdopodobny, mog\u0105 zdecydowa\u0107 o zastosowaniu \u015brodk\u00f3w tymczasowych. Strona oskar\u017caj\u0105ca wnios\u0142a o nakazanie Izraelowi zatrzymania wszelkich operacji wojskowych w Strefie Gazy. Zdaniem Izraela by\u0142oby to pogwa\u0142cenie jego prawa do samoobrony.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 osobliwe, \u017ce wniosek do MTS z\u0142o\u017cy\u0142o pa\u0144stwo, kt\u00f3re z Izraelem ani Palestyn\u0105 nie graniczy, a wojna nie uderza w nie bezpo\u015brednio, nie jest to pierwszy taki przypadek. W listopadzie 2019 roku Gambia zainicjowa\u0142a przed Trybuna\u0142em\u00a0wniosek<\/a>\u00a0przeciwko Mjanmie w sprawie zbrodni pope\u0142nianych na spo\u0142eczno\u015bci Rohingj\u00f3w. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej Trybuna\u0142 orzek\u0142, \u017ce zosta\u0142y wype\u0142nione przes\u0142anki do zastosowania \u015brodk\u00f3w tymczasowych (cho\u0107 innych ni\u017c te, kt\u00f3rych oczekiwa\u0142a Gambia). S\u0119dziowie uznali, \u017ce Mjanma nie wykaza\u0142a, co zrobi\u0142a, by zapewni\u0107 Rohingjom bezpiecze\u0144stwo, i\u00a0nakaza\u0142<\/a>\u00a0w\u0142adzom powzi\u0119cie wszelkich \u015brodk\u00f3w b\u0119d\u0105cych w jej mocy, aby zapobiec czynom o charakterze ludob\u00f3jczym i pod\u017ceganiu do takich czyn\u00f3w. W\u0142adze Mjanmy zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c zobowi\u0105zane do \u00a0sk\u0142adania okresowych raport\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Co m\u00f3wi prawo<\/strong><\/h4>\n

W swoim wniosku prawnicy reprezentuj\u0105cy RPA cytowali Rafa\u0142a Lemkina, polskiego \u017byda, kt\u00f3ry w 1944 roku\u00a0uku\u0142 poj\u0119cie ludob\u00f3jstwa<\/a>, by odda\u0107 ogrom niemieckich zbrodni. Lemkin, kt\u00f3remu uda\u0142o uciec si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, sp\u0119dzi\u0142 powojenne lata na lobbowaniu na rzecz przyj\u0119cia konwencji dotycz\u0105cej ludob\u00f3jstwa. Odni\u00f3s\u0142 jedynie cz\u0119\u015bciowe zwyci\u0119stwo. Cho\u0107 w 1948 roku powsta\u0142a Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludob\u00f3jstwa, Lemkin by\u0142 przekonany, \u017ce tylko USA s\u0105 wystarczaj\u0105co pot\u0119\u017cne, by przekona\u0107 pa\u0144stwa \u015bwiata do jej ratyfikacji. Jednak to w\u0142a\u015bnie same Stany Zjednoczone nie chcia\u0142y o tym s\u0142ysze\u0107, obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce przyj\u0119cie takiego prawa otworzy\u0142oby drog\u0119 do os\u0105dzenia ich samych za zbrodnie na rdzennych mieszka\u0144cach Ameryki. Gdy umiera\u0142 w 1959 roku, konwencja wci\u0105\u017c nie by\u0142a ratyfikowana. Tak pozosta\u0142o przez kolejne niemal trzy dekady, a\u017c do decyzji administracji prezydenta Reagana w 1988 roku.<\/span><\/p>\n

Jeszcze nigdy w historii nie zdarzy\u0142o si\u0119, by Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 orzek\u0142, \u017ce jakiekolwiek pa\u0144stwo jest winne tej zbrodni. W 2007 roku uzna\u0142 Serbi\u0119 za winn\u0105 temu, \u017ce nie zapobieg\u0142a ludob\u00f3jstwu w Bo\u015bni i Srebrenicy, ale nie sam ludob\u00f3jczy czyn; rozpocz\u0119ty w 2022 roku proces przeciwko Rosji wci\u0105\u017c trwa.<\/span><\/p>\n

Zdaniem ekspert\u00f3w wynika to z bardzo \u015bcis\u0142ej definicji ludob\u00f3jstwa zapisanej w prawie i wynikaj\u0105cych z niej trudno\u015bci w udowodnieniu go. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludob\u00f3jstwa definiuje je jako \u201eczyn dokonany w zamiarze zniszczenia w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych\u201d i wymienia szereg akt\u00f3w przemocy, kt\u00f3re mog\u0105 kwalifikowa\u0107 si\u0119 jako ludob\u00f3jcze. Nale\u017c\u0105 do nich: zabijanie cz\u0142onk\u00f3w grupy, powodowanie powa\u017cnego uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia psychicznego cz\u0142onk\u00f3w grupy, rozmy\u015blne tworzenie dla cz\u0142onk\u00f3w grupy warunk\u00f3w \u017cycia obliczonych na spowodowanie ich ca\u0142kowitego lub cz\u0119\u015bciowego wyniszczenia fizycznego, stosowanie \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 na celu zahamowanie urodzin w obr\u0119bie grupy, a tak\u017ce odbieranie cz\u0142onkom grupy dzieci i przekazywanie ich innym osobom.<\/span><\/p>\n

\u2013 \u201eLudob\u00f3jstwo\u201d jest s\u0142owem cz\u0119sto u\u017cywanym w r\u00f3\u017cnych kontekstach \u2013 w debacie politycznej, by pot\u0119pi\u0107 przeciwnik\u00f3w, przez decydent\u00f3w zaanga\u017cowanych w zapobieganie okrucie\u0144stwom, przez badaczy nauk spo\u0142ecznych na okre\u015blenie grupowej przemocy na du\u017c\u0105 skal\u0119, wreszcie \u2013 przez filozof\u00f3w i teolog\u00f3w, by opisa\u0107 wielkie z\u0142o \u2013 t\u0142umaczy Ernesto Vardeja, dyrektor Instytutu Bada\u0144 Nad Ludob\u00f3jstwem Uniwersytetu Notre Dame. \u2013 Ta koncepcja ma jednak swoj\u0105 konkretn\u0105 definicj\u0119 prawn\u0105, kt\u00f3ra nie pokrywa si\u0119 w zupe\u0142no\u015bci z innymi kontekstami, a pozew RPA b\u0119dzie rozpatrywany w\u0142a\u015bnie w odniesieniu do tej prawnej definicji.<\/span><\/p>\n

Zdaniem Menachema Rosensafta, prawnika z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, dzia\u0142ania Izraela nie wype\u0142niaj\u0105 znamion ludob\u00f3jstwa. \u2013 Celem Izraela nie jest wyeliminowanie Palesty\u0144czyk\u00f3w. Celem Izraela jest wyeliminowanie Hamasu, kt\u00f3ry stanowi egzystencjalne zagro\u017cenie dla Izraela i jego populacji. Izrael prowadzi wojn\u0119 w obronie swojej populacji po barbarzy\u0144stwie, jakiego Hamas dopu\u015bci\u0142 si\u0119 7 pa\u017adziernika. Wszyscy, w\u0142\u0105cznie z premierem Netanjahu, rozumiej\u0105, \u017ce kiedy wojna si\u0119 sko\u0144czy, palesty\u0144scy mieszka\u0144cy Gazy wci\u0105\u017c b\u0119d\u0105 mieszka\u0107 w Gazie. Celem nie jest wi\u0119c ich eliminacja i przez to poj\u0119cie ludob\u00f3jstwa nie znajduje zastosowania \u2013 twierdzi i dodaje: \u2013 Uwa\u017cam, \u017ce ten pozew zosta\u0142 z\u0142o\u017cony przez RPA w z\u0142ej wierze. Poza drobn\u0105 wzmiank\u0105 na wst\u0119pie o ataku Hamasu pozew ca\u0142kowicie ignoruje fakt, \u017ce Hamas dokona\u0142 tego, nazywam to pogromem, przeciwko Izraelowi.<\/span><\/p>\n

Dla definicji ludob\u00f3jstwa poza s\u0142owami Konwencji istotne jest tak\u017ce dotychczasowe orzecznictwo s\u0105d\u00f3w mi\u0119dzynarodowych: Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Karnego, Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci i tworzonych ad hoc trybuna\u0142\u00f3w takich jak Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny dla Rwandy, Jugos\u0142awii, Kosowa, Kambod\u017cy czy innych.<\/span><\/p>\n

8 stycznia ONZ opublikowa\u0142a\u00a0raport<\/a>, w kt\u00f3rym stwierdza, \u017ce zbrodnie, kt\u00f3rych dopu\u015bci\u0142 si\u0119 Hamas podczas ataku 7 pa\u017adziernika \u2013 w tym morderstwa, wzi\u0119cie zak\u0142adnik\u00f3w i tortury, w tym seksualne, mog\u0105 zosta\u0107 uznane za zbrodnie wojenne, a zwa\u017cywszy na ich skal\u0119 \u2013 tak\u017ce za zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci.<\/span><\/p>\n

Ludob\u00f3jstwo zaczyna si\u0119 od intencji<\/strong><\/h4>\n

W mi\u0119dzynarodowym prawie karnym nie istnieje \u017cadna hierarchia zbrodni, ludob\u00f3jstwo jest jednak trudniejsze do udowodnienia ni\u017c zbrodnie wojenne czy zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci. Kluczowe dla przes\u0105dzenia o nim jest udowodnienie intencji sprawcy. Nie wystarczy po prostu wykaza\u0107, \u017ce dokonane czyny poskutkowa\u0142y zbiorowym zniszczeniem. \u2013 Trzeba udowodni\u0107, \u017ce sprawcy to zaplanowali. Zamiar i motyw s\u0105 traktowane odr\u0119bnie. Sprawca mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne motywy czy powody pope\u0142nienia ludob\u00f3jstwa, takie jak wymierzenie kary, usuni\u0119cie zagro\u017cenia dla w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa, przej\u0119cie ziemi itp. Jednak tym, co jest prawnie konieczne do udowodnienia ludob\u00f3jstwa, jest zamiar, niezale\u017cnie od motywu \u2013 t\u0142umaczy.<\/span><\/p>\n

Z\u0142o\u017cony przez RPA pozew uwzgl\u0119dnia ten wym\u00f3g.\u00a0Materia\u0142 dowodowy zawiera<\/a>\u00a0szereg cytat\u00f3w izraelskich oficjeli i decydent\u00f3w, w tym premiera Benjamina Netanjahu, kt\u00f3re zdaniem prawnik\u00f3w strony oskar\u017caj\u0105cej maj\u0105 dowodzi\u0107 ludob\u00f3jczych zamiar\u00f3w. \u201eSzczeg\u00f3lne ludob\u00f3jcze zamiary Izraela s\u0105 zakorzenione w przekonaniu, \u017ce w rzeczywisto\u015bci \u00bbwr\u00f3g\u00ab to nie tylko militarne skrzyd\u0142o Hamasu, czy w og\u00f3le Hamas, ale jest osadzony w strukturze \u017cycia Palesty\u0144czyk\u00f3w w Gazie\u201d \u2013 powiedzia\u0142a reprezentuj\u0105ca RPA Tembeka Ngcukaitobi. Jej zdaniem izraelscy przyw\u00f3dcy \u201ewprost wyrazili ludob\u00f3jcze intencje w Gazie\u201d. Chodzi mi\u0119dzy innymi o takie wypowiedzi, jak:<\/span><\/p>\n

\u2013 S\u0142owa\u00a0prezydenta Izaaka Herzoga<\/a>\u00a0z 12 pa\u017adziernika 2023 roku: \u201eCa\u0142y tamten nar\u00f3d jest odpowiedzialny. Retoryka o cywilach, kt\u00f3rzy nie s\u0105 \u015bwiadomi ani zaanga\u017cowani, jest nieprawdziwa. To absolutna nieprawda. [\u2026] I b\u0119dziemy walczy\u0107, a\u017c z\u0142amiemy ich kr\u0119gos\u0142up\u201d.<\/span><\/p>\n

\u2013 S\u0142owa\u00a0ministra bezpiecze\u0144stwa narodowego Itamara Ben-Gwira<\/a>\u00a0z 10 listopada 2023 roku: \u201e\u017beby by\u0142a jasno\u015b\u0107, gdy m\u00f3wimy, \u017ce trzeba zniszczy\u0107 Hamas, mowa r\u00f3wnie\u017c o tych, kt\u00f3rzy \u015bwi\u0119tuj\u0105, wspieraj\u0105, rozdaj\u0105 cukierki \u2013 oni wszyscy s\u0105 terrorystami i tak\u017ce powinni by\u0107 zniszczeni\u201d.<\/span><\/p>\n

\u2013 S\u0142owa\u00a0ministra obrony Joawa Gallanta<\/a>\u00a0z 9 pa\u017adziernika 2023 roku, kt\u00f3ry zaleci\u0142 \u201eca\u0142kowite obl\u0119\u017cenie Gazy\u201d. \u201e\u017badnego pr\u0105du, \u017cadnego jedzenia, \u017cadnej wody, \u017cadnego paliwa. Wszystko jest odci\u0119te. Walczymy z ludzkimi zwierz\u0119tami i post\u0119pujemy adekwatnie\u201d.<\/span><\/p>\n

Obrona Izraela argumentowa\u0142a, \u017ce wypowiedzi wysokich rang\u0105 izraelskich polityk\u00f3w i dow\u00f3dc\u00f3w by\u0142y stricte retoryczne i nie stanowi\u0142y decyzji politycznych.<\/span><\/p>\n

Eksperci nie s\u0105 zgodni co do tego, czy powy\u017csze i inne, podobne w tonie wypowiedzi wystarcz\u0105, by s\u0105d uzna\u0142, \u017ce dzia\u0142ania Izraela w Gazie nosz\u0105 znamiona ludob\u00f3jczych zamiar\u00f3w. \u2013 To naprawd\u0119 godne uwagi, jak bardzo j\u0119zyk izraelskich przyw\u00f3dc\u00f3w nie czyni \u017cadnego rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy bojownikami Hamasu \u2013 a wi\u0119c przeciwnikiem militarnym \u2013 a cywilami w Gazie. Wniosek RPA jest jedynie pierwsz\u0105 salw\u0105 i bez w\u0105tpienia przedstawionych b\u0119dzie o wiele wi\u0119cej dowod\u00f3w, ale ju\u017c teraz jest bardzo silny i przekonuj\u0105cy \u2013 uwa\u017ca Raz Segal, izraelski historyk z Uniwersytetu Stockton.<\/span><\/p>\n

Innego zdania jest David Simon, dyrektor Programu Studi\u00f3w Nad Ludob\u00f3jstwem Uniwersytetu Yale. \u2013 RPA przedstawi\u0142a tak mocne argumenty, jak tylko mog\u0142a. Sprawa jest jednak mniej silna, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107 na pierwszy rzut oka. Nie wystarczy przytoczy\u0107 okropne i oburzaj\u0105ce cytaty. B\u0119d\u0105 musieli wykaza\u0107, \u017ce te cytaty rzeczywi\u015bcie opisuj\u0105 polityk\u0119, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do opisanych wcze\u015bniej czyn\u00f3w. W niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017ce istnie\u0107 taki zwi\u0105zek \u2013 zale\u017cy to od polityki i poziomu przyw\u00f3dztwa.<\/span><\/p>\n

Yuval Shany, kierownik katedry prawa mi\u0119dzynarodowego publicznego na Uniwersytecie Hebrajskim w Tel Awiwie, tak\u017ce podkre\u015bla, \u017ce zasadnicze znaczenie ma wykazanie bezpo\u015bredniego prze\u0142o\u017cenia wypowiedzi decydent\u00f3w na wprowadzan\u0105 w \u017cycie polityk\u0119. \u2013 Nie wystarczy, \u017ce kto\u015b w Izraelu co\u015b powiedzia\u0142. Musi by\u0107 udowodnione, \u017ce akcje izraelskich si\u0142 zbrojnych by\u0142y kierowane t\u0105 wypowiedzi\u0105, \u017ce stanowi\u0142a ona instrukcj\u0119 \u2013 t\u0142umaczy.<\/span><\/p>\n

Zdaniem Menachema Rosensafta \u201efakt, \u017ce niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie obecnego rz\u0105du s\u0105 skrajnie prawicowymi ultranacjonalistami, ekstremistami, kt\u00f3rzy poczynili bardzo obra\u017aliwe stwierdzenia, nie czyni tego polityk\u0105 rz\u0105du ani zamiarem armii\u201d.<\/span><\/p>\n

Prawnicy RPA przywo\u0142ali tak\u017ce s\u0142owa premiera Netanjahu o Amalek, odnosz\u0105ce si\u0119 do biblijnej przypowie\u015bci o wrogim Izraelowi plemieniu, ostatecznym wrogu i ca\u0142kowitym jego zniszczeniu. Wed\u0142ug Ernesto Vardeji, odniesienie do Amalekit\u00f3w jest \u201ew ka\u017cdym wymiarze ludob\u00f3jcze\u201d: \u2013 Biblijna historia o Amalek nie ma mnogo\u015bci interpretacji. Istnieje tylko jedna. To historia ca\u0142kowitego zniszczenia ca\u0142ej grupy, kt\u00f3ra jest widziana jako jedno\u015b\u0107. J\u0119zyk religijny jest bardzo wa\u017cny dla Izraela, nawet dla jego \u015bwieckich obywateli, bo odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 polityczn\u0105 i kulturow\u0105 \u2013 przekonuje badacz ludob\u00f3jstwa.<\/span><\/p>\n

Przed kim broni si\u0119 Izrael?<\/strong><\/h4>\n

Izrael odpiera\u0142 zarzuty RPA, opieraj\u0105c si\u0119 na prawie do samoobrony i przekonuj\u0105c, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za ofiary w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej spoczywa na Hamasie. Galit Raguan, p.o. dyrektorki wydzia\u0142u sprawiedliwo\u015bci mi\u0119dzynarodowej izraelskiego ministerstwa sprawiedliwo\u015bci, powiedzia\u0142a, \u017ce Hamas przechwytuje pomoc humanitarn\u0105 i przekazuje swoim bojownikom.<\/span><\/p>\n

W prezentacji przed Trybuna\u0142em przekonywa\u0142a tak\u017ce, \u017ce Izrael przeszukuje szko\u0142y, magazyny ONZ i szpitale, poniewa\u017c przebywali w tych miejscach cz\u0142onkowie Hamasu i doda\u0142a, \u017ce Izrael ostrzega mieszka\u0144c\u00f3w Gazy przed nadchodz\u0105cymi bombardowaniami, zrzucaj\u0105c ulotki i dzwoni\u0105c do nich. \u201eNieuniknione ofiary \u015bmiertelne i ludzkie cierpienie podczas ka\u017cdego konfliktu nie s\u0105 same w sobie wzorem post\u0119powania, kt\u00f3ry wykazuje prawdopodobne zamiary samob\u00f3jcze\u201d \u2013 powiedzia\u0142 reprezentuj\u0105cy Izrael Christopher Stake.<\/span><\/p>\n

\u2013 Musimy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, dlaczego konkretne miejsce by\u0142o bombardowane. Ataki na budynki cywilne bez dobrego powodu s\u0105 wysoce problematyczne i powinny by\u0107 ukarane. Z drugiej strony, je\u015bli mamy centrum dowodzenia Hamasu w tunelu, kt\u00f3ry jest celowo umieszczony pod szko\u0142\u0105 czy obozem dla uchod\u017ac\u00f3w, to komplikuje ca\u0142\u0105 spraw\u0119 [prawo mi\u0119dzynarodowe\u00a0dopuszcza<\/a>\u00a0wy\u0142\u0105czenie szpitala spod ochrony, je\u015bli jest u\u017cywany do prowadzenia operacji wojskowych; jednocze\u015bnie zabrania u\u017cywania szpitala i jego pacjent\u00f3w w charakterze tzw. ludzkich tarcz \u2013 przyp. aut]. Wtedy pojawia si\u0119 pytanie o priorytet. Czy wa\u017cniejsze jest zdoby\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce Hamas nie powr\u00f3ci, by dokona\u0107 kolejnego ataku i zabi\u0107 1500 cywili [ONZ podaje liczb\u0119 1200 zabitych \u2013 przyp. aut.], gwa\u0142ci\u0107 kobiety i bra\u0107 zak\u0142adnik\u00f3w? \u2013 uwa\u017ca Menachem Rosenseft.<\/span><\/p>\n

Eksperci przypominaj\u0105 jednak, \u017ce Izrael wielokrotnie atakowa\u0142 miejsca, kt\u00f3re wcze\u015bniej wskazywa\u0142 jako bezpieczne, przez co argument z \u201euczciwego ostrze\u017cenia\u201d traci racj\u0119 bytu. \u2013 Gaza\u0144czycy sami byli celem atak\u00f3w, gdy chronili si\u0119 w rzekomo bezpiecznych miejscach. Co wi\u0119cej, du\u017ce po\u0142acie Gazy zosta\u0142y zniszczone. Nie jestem pewien, jak Izrael mo\u017ce to wyt\u0142umaczy\u0107, skoro na swoj\u0105 obron\u0119 m\u00f3wi: \u201epodj\u0119li\u015bmy kroki, aby nie robi\u0107 takich rzeczy\u201d, ale i tak je robi\u0142 \u2013 komentuje. Zdaniem Raza Segala izraelskie ostrze\u017cenia przypominaj\u0105 bardziej dokonywanie ob\u0142awy ni\u017c polecenie ewakuacji. \u2013 Wiemy z relacji Palesty\u0144czyk\u00f3w, \u017ce byli atakowani, gdy uciekali z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie lub odwrotnie \u2013 przypomina.<\/span><\/p>\n

\u2013 Izraelowi i Izraelczykom wydaje si\u0119, \u017ce walcz\u0105 z barbarzy\u0144cami. To jest wojna kolonialna. Historia prawa mi\u0119dzynarodowego pojawia si\u0119 tam, gdzie ma ono zastosowane do wojen mi\u0119dzy \u201ecywilizowanymi narodami\u201d, czyli Europejczykami. Nigdy za\u015b nie mia\u0142o znajdowa\u0107 zastosowania do wojen kolonialnych, w kt\u00f3rych \u201ecywilizowane\u201d narody walczy\u0142y z \u201edzikusami\u201d. Widzimy wypowiedzi [izraelskich decydent\u00f3w \u2013 przyp. aut.] o tym, \u017ce Gaza\u0144czycy \u017ce to \u201eludzkie zwierz\u0119ta\u201d, potwory, dzikusy, nazi\u015bci. A gdy walczymy z nazistami, prawo nie obowi\u0105zuje \u2013 uwa\u017ca Raz Segal.<\/span><\/p>\n

Cokolwiek postanowi Trybuna\u0142, zmiana ju\u017c zachodzi<\/strong><\/h4>\n

Trybuna\u0142 powiedzia\u0142, \u017ce og\u0142osi swoj\u0105 decyzj\u0119 niebawem, cho\u0107 nie poda\u0142 konkretnej daty. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w przewiduje, \u017ce wydarzy si\u0119 to w ci\u0105gu kilku tygodni. Trudno przewidzie\u0107, jak b\u0119dzie brzmia\u0142o orzeczenie s\u0105du. Mo\u017ce on postanowi\u0107 o r\u00f3\u017cnych rodzajach \u015brodk\u00f3w tymczasowych, jak nakazanie Izraelowi dopuszczania do Gazy wi\u0119kszej ilo\u015bci pomocy humanitarnej. Nie b\u0119dzie to r\u00f3wnoznaczne ze stwierdzeniem, \u017ce w Gazie dochodzi do ludob\u00f3jstwa, ale zasygnalizowa\u0142oby powag\u0119 sytuacji i konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia krok\u00f3w, by zapobiec jej pogorszeniu.<\/span><\/p>\n

\u2013 Na tym wst\u0119pnym etapie chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia ludob\u00f3jstwa, a nie ostateczny werdykt. Podejrzewam, \u017ce uznaj\u0105 [s\u0119dziowie \u2013 przyp. aut.] prawo Izraela do samoobrony, ale stwierdz\u0105, \u017ce podejmowanie w tym celu \u015brodk\u00f3w potencjalnie ludob\u00f3jczych nie jest ani konieczne, ani zgodne z prawem. My\u015bl\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Izrael zostanie poproszony o samokontrol\u0119 i z\u0142o\u017cenie w\u0142asnego raportu w kwestii tego, czy izraelscy politycy i urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi swoimi pod\u017cegaj\u0105cymi wypowiedziami mogli nawo\u0142ywa\u0107 do ludob\u00f3jstwa \u2013 przewiduje David Simon. \u2013 Nie jestem pewien, czy Trybuna\u0142 uzna, \u017ce domniemane ludob\u00f3jcze zamiary Izraela zosta\u0142y udowodnione.<\/span><\/p>\n

\u2013 Te \u015brodki mog\u0105 by\u0107 albo bardzo og\u00f3lne, takie na przyk\u0142ad jak wezwanie Izraela do przestrzegania konwencji o ludob\u00f3jstwie, albo bardziej konkretne, jak np. zapewnienie, \u017ce po wojnie wszyscy cywilni mieszka\u0144cy wr\u00f3c\u0105 do swoich dom\u00f3w \u2013 t\u0142umaczy Yuval Shany. Problematyczne b\u0119dzie przychylenie si\u0119 do wniosku RPA o wezwanie Tel Awiwu do zawieszenia broni, jako \u017ce Trybuna\u0142 nie mo\u017ce za\u017c\u0105da\u0107 tego samego od Hamasu, bo jego jurysdykcji podlegaj\u0105 jedynie pa\u0144stwa, a nie aktorzy niepa\u0144stwowi. \u2013 S\u0105d raczej nie zdecyduje o nakazie wstrzymania wszelkich operacji wojskowych, bo by\u0142oby to wbrew prawu Izraela do samoobrony \u2013 uwa\u017ca. Menachem Rosensaft podkre\u015bla, \u017ce \u201ewezwanie do zawieszenia broni s\u0142u\u017cy\u0142oby tylko Hamasowi, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by si\u0119 w tym czasie przegrupowa\u0107 i zorganizowa\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n

Osobn\u0105 kwesti\u0105 pozostaje, co Izrael zrobi z orzeczeniem Trybuna\u0142u. Cho\u0107 taki wyrok jest prawnie wi\u0105\u017c\u0105cy i nie ma mo\u017cliwo\u015bci odwo\u0142ania od niego, s\u0105d ma ograniczone mo\u017cliwo\u015bci egzekwowania swoich postanowie\u0144. Mo\u017ce to zrobi\u0107 Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ, lecz jej stali cz\u0142onkowie maj\u0105 prawo weta. Jednym z najjaskrawszych przyk\u0142ad\u00f3w tej niemocy spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej by\u0142 przypadek Rosji, kt\u00f3rej w marcu 2022 roku Trybuna\u0142 nakaza\u0142 wstrzymanie inwazji na Ukrain\u0119. Jak dobrze wiadomo \u2013 bez rezultat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u2013 Pojawia si\u0119 pytanie, czy Izrael zastosuje si\u0119 do orzeczenia i czy jego sojusznicy b\u0119d\u0105 na to naciska\u0107. Podejrzewam, \u017ce w pewnym stopniu, ale nie w pe\u0142nym zakresie \u2013 prognozuje Simon. \u2013 Efekt wyroku s\u0105du mo\u017ce by\u0107 tylko symboliczny, lecz wobec nominalnej demokracji i zapewnie\u0144 rz\u0105du Izraela o tym, \u017ce przestrzega prawa, wp\u0142yw orzeczenia Trybuna\u0142u mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszy \u2013 uwa\u017ca Segal.<\/span><\/p>\n

\u2013 Je\u015bli Trybuna\u0142 wyda rekomendacj\u0119, by wyeliminowa\u0107 lub ograniczy\u0107 ludzkie cierpienie, musi ona by\u0107 potraktowana powa\u017cnie. Je\u015bli tak\u0105, by dostarcza\u0107 wi\u0119cej pomocy humanitarnej, nie b\u0119dzie to nowo\u015b\u0107. Wielu Izraelczyk\u00f3w jest tego samego zdania, prezydent Biden i sekretarz Blinke tak\u017ce do tego wzywali. Musimy poczeka\u0107 i zobaczy\u0107, co zdecyduje s\u0105d i do jakiego stopnia uzna tak\u017ce, \u017ce Izrael ma nie tylko prawo, ale i obowi\u0105zek si\u0119 broni\u0107 \u2013 m\u00f3wi Menachem Rosnsaft.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

Nie jest to jedyny proces, kt\u00f3ry toczy si\u0119 w kwestii wojny w Gazie. 26 stycznia w s\u0105dzie federalnym w kalifornijskim Oakland odb\u0119dzie si\u0119 przes\u0142uchanie w sprawie wytoczonej przez Centrum Praw Konstytucyjnych przeciwko prezydentowi Joe Bidenowi i sekretarzowi stanu Anthony\u2019emu Blinkenowi za\u00a0\u201epora\u017ck\u0119 w zapobiegni\u0119ciu ludob\u00f3jstwu i wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w nim\u201d.<\/a>\u00a0Grupa prawnik\u00f3w z RPA zapowiada, \u017ce zamierza pozwa\u0107 rz\u0105dy USA i Wielkiej Brytanii za ich\u00a0wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zbrodniach wojennych przeciwko Palesty\u0144czykom<\/a>.<\/u><\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce samo postawienie Izraela przed s\u0105dem oznacza koniec bezkarno\u015bci, jak\u0105 ten kraj zawsze cieszy\u0142 si\u0119 w kwestii prawa mi\u0119dzynarodowego. M\u00f3wi Segal Raz: \u2013 Cokolwiek si\u0119 teraz stanie, nawet je\u015bli s\u0105d odrzuci spraw\u0119, b\u0119dzie bardzo wa\u017cne. Orzeczenie Trybuna\u0142u b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw nie tylko na Izrael, ale tak\u017ce jego sojusznik\u00f3w. Pomy\u015blmy, co widzimy ju\u017c teraz. Zwi\u0105zkowcy w Belgii odm\u00f3wili zaanga\u017cowania w prac\u0119 zwi\u0105zan\u0105 ze sprzeda\u017c\u0105 broni Izraelowi. Stany Zjednoczone by\u0142y \u015bwiadkiem najwi\u0119kszych protest\u00f3w od czas\u00f3w wojny w Wietnamie. Kanada o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce zastosuje si\u0119 do orzeczenia Trybuna\u0142u. Wida\u0107, \u017ce kraje Zachodu zaczynaj\u0105 rewidowa\u0107 swoje dotychczasowe stanowisko.<\/span><\/p>\n

Bardzo trudno przewidzie\u0107, co si\u0119 dalej wydarzy. Zapewne czekaj\u0105 nas zwroty akcji, ale nie ma ju\u017c powrotu do \u015bwiata sprzed 7 pa\u017adziernika. Jeste\u015bmy ju\u017c w procesie znacz\u0105cych zmian.<\/span><\/p>\n

\n

Jagoda Grondecka<\/strong> – Iranistka, publicystka i komentatorka ds. bliskowschodnichDziennikarka, iranistka, komentatorka ds. bliskowschodnich. W 2020 roku zosta\u0142a laureatk\u0105 nagrody medialnej Pi\u00f3ro Nadziei.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zniszczenia po izraelskim nalocie na miasto Gaza. Fot. Palestinian News Information Agency Izrael przed Trybuna\u0142em: czy w Gazie trwa ludob\u00f3jstwo? Jagoda Grondecka Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci w Hadze orzeknie, czy Izrael dopuszcza si\u0119 w Gazie ludob\u00f3jstwa. Materia\u0142 dowodowy zawiera liczne wypowiedzi izraelskich polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie czyni\u0105 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy bojownikami Hamasu a ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105. Czy to wystarczy, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111240"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111240"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111252,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111240\/revisions\/111252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}