{"id":111432,"date":"2024-03-11T18:09:17","date_gmt":"2024-03-11T16:09:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=111432"},"modified":"2024-03-11T13:08:58","modified_gmt":"2024-03-11T11:08:58","slug":"15-09-91","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=111432","title":{"rendered":"Wybory warto\u015bci w globalnej wiosce"},"content":{"rendered":"

\u0179r\u00f3d\u0142o: Twitter<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Wybory warto\u015bci w globalnej wiosce<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Ameryka\u0144skie wybory prezydenckie dopiero w listopadzie, ale ich wynik jest z ka\u017cdym, dniem bardziej przewidywalny. Na pytanie, na kogo bym, g\u0142osowa\u0142, gdybym mieszka\u0142 w Ameryce odpowiadam, \u017ce nie wiem, bo by\u0142bym posiadaczem innego \u017cyciorysu. Jako obserwator z zewn\u0105trz mam wra\u017cenie, \u017ce dla Ameryki i dla \u015bwiata by\u0142oby najlepiej, gdyby wygra\u0142a Nikki Haley, bo rokowa\u0142oby nadziej\u0119 na wzgl\u0119dny powr\u00f3t umiarkowania i rozs\u0105dku, ale ju\u017c wypad\u0142a z gry. Nie mam jednak na to wszystko nawet tak ma\u0142ego wp\u0142ywu jak jednostkowy g\u0142os wyborcy. Wygrana Trumpa jest wysoce prawdopodobna, wi\u0119c patrz\u0105c na to z Polski na pierwszym miejscu zastanawiam si\u0119, jaki to b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na wsparcie USA dla Ukrainy, jak\u0105 polityk\u0119 b\u0119dzie prowadzi\u0142 wobec Iranu i Kataru, jak si\u0119 u\u0142o\u017c\u0105 stosunki z Uni\u0105 Europejsk\u0105? Sprawy wewn\u0119trzne te\u017c wa\u017cne, ale w ameryka\u0144skiej polityce wewn\u0119trznej jego dzia\u0142ania wydaj\u0105 si\u0119 \u0142atwiejsze do przewidzenia. Antyaborcyjny ob\u0142\u0119d b\u0119dzie post\u0119powa\u0142 (chocia\u017c w samej partii Republika\u0144skiej\u00a0pojawiaj\u0105 si\u0119<\/a>\u00a0g\u0142osy sprzeciwu, dalsza polaryzacja te\u017c jest murowana (i to niekoniecznie z winy Republikan\u00f3w).<\/span><\/div>\n

\n

\n

Ko\u0144ca \u015bwiata nie b\u0119dzie, ale akurat na tym stanowisku wola\u0142bym widzie\u0107 kogo\u015b mniej kopni\u0119tego ni\u017c Donald Trump. Znacznie wcze\u015bniej, bo ju\u017c na prze\u0142omie kwietnia i maja b\u0119dziemy mieli wybory w Indiach, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 szybko i mog\u0105 by\u0107 wa\u017cn\u0105 przeciwwag\u0105 Chin.\u00a0<\/span><\/p>\n

\nWielu ludzi twierdzi dzi\u015b, \u017ce zachodnia cywilizacja nie tylko straci\u0142a sw\u00f3j monopol na polu nauki i techniki, przesta\u0142a by\u0107 konkurencyjna w produkcji skomplikowanych towar\u00f3w technicznych, ale (co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ostatnim gwo\u017adziem do trumny), przesta\u0142a by\u0107 dumna ze swoich warto\u015bci. Donald Trump jako stra\u017cnik warto\u015bci o\u015bwieceniowych jest ryzykowny, Nikki Haley by\u0142aby zdecydowanie lepsza, ale to ju\u017c tylko teoria.<\/span><\/p>\n

\nRozumienie tego, co dzieje si\u0119 w Indiach, jest z pewno\u015bci\u0105 bardzo wa\u017cne, ale poniewa\u017c informacje o tym kraju czytam okazjonalnie, wi\u0119c czuj\u0119 si\u0119 na tym polu bardzo niepewnie. Z tego co wida\u0107, zwyci\u0119stwo Modiego jest w\u0142a\u015bciwie pewne, co wielu komentator\u00f3w ogromnie martwi. Por\u00f3wnywanie Modiego do Trumpa zakrawa mi mocno na ekspercki nikiforyzm, ale pokora wymaga stosowania ostro\u017cnych kwantyfikator\u00f3w. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nAmeryka\u0144ski magazyn \u201eForeign Affers\u201d w obszernym eseju\u00a0informuje<\/a>\u00a0o zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wyborach powszechnych w Indiach w artykule pod tytu\u0142em\u00a0Indyjskie nogi z gliny<\/em>. Autor, Ramachandra Guha, historyk Indii z Krea Univerisity w stanie Andhra\u00a0Pradesz, ju\u017c w podtytule pisze, \u017ce Narenda Modi jest przeszkod\u0105 w rozwoju kraju, wi\u0119c\u00a0 czytelnik jest ostrze\u017cony i bezstronno\u015bci nie oczekuje.<\/span><\/p>\n

\nJe\u015bli Modi wygra, b\u0119dzie to ju\u017c trzecia kadencja polityka, kt\u00f3ry jest bardzo emocjonalnie oceniany tak w samych Indiach, jak i w \u015bwiecie zachodnim. Jedni go podziwiaj\u0105, inni wr\u0119cz przeciwnie.<\/span><\/p>\n

\nModi zako\u0144czy\u0142 epok\u0119 dziedzicznych socjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy przewodzili Indyjskiemu Kongresowi Narodowemu, Nehru, jego c\u00f3rka Indira Gandhi i kolejni potomkowie.<\/span><\/p>\n

\nNarenda Modi przewodzi partii Bharatiya Janata (BJP), kt\u00f3ra sp\u0119dzi\u0142a wiele lat w opozycji i w ko\u0144cu ubieg\u0142ego stulecia po raz pierwszy zdoby\u0142a w\u0142adz\u0119, rz\u0105dz\u0105c pocz\u0105tkowo w koalicji z innymi partiami. Dopiero pod przewodnictwem Modiego BJP zdoby\u0142a\u00a0samodzieln\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105 i po 10 latach jego partia jest silniejsza ni\u017c by\u0142a w 2014 roku.<\/span><\/p>\n

\nJak pisze autor artyku\u0142u w FA, \u201dg\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica ideologiczna mi\u0119dzy Kongresem a BJP polega na ich podej\u015bciu do relacji mi\u0119dzy wiar\u0105 a pa\u0144stwem.\u201d Inni twierdz\u0105 \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest podej\u015bcie do ekonomii. Kongres by\u0142 socjalistyczny, BJP optuje za gospodark\u0105 rynkow\u0105. \u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nProblem religii jest istotnie bardzo wa\u017cny. W Indiach mieszka 200 milion\u00f3w muzu\u0142man\u00f3w – w kraju, kt\u00f3ry ma prawie p\u00f3\u0142tora miliarda mieszka\u0144c\u00f3w. Ju\u017c podczas walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 ujawni\u0142y si\u0119 ostre konflikty religijne, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do podzia\u0142u na Indie i Pakistan, mimo tolerancyjnej polityki pa\u0144stwa agresywno\u015b\u0107 muzu\u0142man\u00f3w narasta\u0142a od dziesi\u0119cioleci (co wydaje si\u0119 by\u0107 raczej zwi\u0105zane z wzrastaj\u0105cymi wp\u0142ywami politycznego islamu ni\u017c z polityk\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 Indii).<\/span><\/p>\n

\nSam Modi argumentuje, \u017ce pora wr\u00f3ci\u0107 do hinduskich korzeni, \u017ce Indie by\u0142y przez 1200 lat pod okrutnym panowaniem muzu\u0142man\u00f3w, potem by\u0142y koloni\u0105 brytyjsk\u0105, czas wyzwoli\u0107 si\u0119 z postkolonialnej mentalno\u015bci.<\/span><\/p>\n

\nCzy BJP jest parti\u0105 hinduskich nacjonalist\u00f3w, czy raczej parti\u0105 neolibera\u0142\u00f3w, czy mo\u017ce jedno i drugie? To zale\u017cy z kt\u00f3rej strony na to patrze\u0107.<\/span><\/p>\n

\nJak pisze Guha o Modim:\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

\u201eLewicowi intelektuali\u015bci odrzucaj\u0105 go jako zwyk\u0142ego demagoga.\u00a0S\u0105 w wielkim b\u0142\u0119dzie.\u00a0Pod wzgl\u0119dem zaanga\u017cowania i inteligencji znacznie przewy\u017csza swoich populistycznych odpowiednik\u00f3w, takich jak by\u0142y prezydent USA Donald Trump, by\u0142y prezydent Brazylii Jair Bolsonaro czy by\u0142y premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Modi ma du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d biedoty, ze wzgl\u0119du na programy socjalne (dotowana \u017cywno\u015b\u0107 i gaz kuchenny dla najubo\u017cszych), walka z systemem kastowym, walka o prawa kobiet.<\/span><\/p>\n

Czy niedawna ustawa rz\u0105dzonego przez BJP stanu Uttarakhand odzwierciedla d\u0105\u017cenia polityk\u00f3w tej partii w ca\u0142ym kraju, czy jest balonem pr\u00f3bnym, czy tylko stanow\u0105 decyzj\u0105, kt\u00f3ra nie ma zwi\u0105zku z polityk\u0105 federalnego rz\u0105du? Jest to ma\u0142y stan, na p\u00f3\u0142nocy Indii, ma tylko nieco ponad 10 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w, przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 hinduska i nieco ponad 13 procent muzu\u0142man\u00f3w. Na pocz\u0105tku lutego w\u0142adze tego stanu wprowadzi\u0142y jednolity kodeks prawa cywilnego, zakazuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie stosowania prawa szariatu, czyli poligamii i ma\u0142\u017ce\u0144stw z nieletnimi, wprowadzaj\u0105c obowi\u0105zek rejestrowania ma\u0142\u017ce\u0144stw i rozwod\u00f3w w pa\u0144stwowych urz\u0119dach stanu oraz wprowadzaj\u0105c jednolity system dziedziczenia, zakazuj\u0105cy dyskryminacji kobiet. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Jak\u00a0informowa\u0142<\/a>\u00a07 lutego Reuters:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eJednolity kodeks cywilny zapewni ka\u017cdemu prawo do r\u00f3wno\u015bci bez jakiejkolwiek dyskryminacji. [\u2026] Musimy przej\u015b\u0107 do historii, oczyszczaj\u0105c j\u0105\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Pushkar Singh Dhami, premier rz\u0105du stanu Uttarakhand, tu\u017c przed g\u0142osowaniem nad t\u0105 ustaw\u0105.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ciekawy krok, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 by\u0107 zapowiedzi\u0105 wi\u0119kszej stanowczo\u015bci w walce z uporczywym domaganiem si\u0119 wy\u017cszo\u015bci praw religijnych nad prawami stanowionymi. \u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nRamachandra Guha przyznaje, \u017ce Modi stawiaj\u0105c na cyfryzacj\u0119 powa\u017cnie ograniczy\u0142 korupcj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z programami opieki spo\u0142ecznej i znacz\u0105co unowocze\u015bni\u0142 infrastruktur\u0119 kraju, co jest istotne dla rozwoju przedsi\u0119biorczo\u015bci. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nIndie s\u0105 ju\u017c pi\u0105t\u0105 gospodark\u0105 \u015bwiata i maj\u0105 roczne tempo wzrostu PKP powy\u017cej 8 procent. Zdaniem Guha zagro\u017ceniem tego r\u00f3\u017cowego obrazu s\u0105 narastaj\u0105ce konflikty religijne i regionalne. (Autor zupe\u0142nie nie zauwa\u017ca islamskiej agresywno\u015bci i wydaje si\u0119 by\u0107 przekonany, \u017ce nieustaj\u0105ce ust\u0119pstwa przynosz\u0105 lepsze owoce ni\u017c stanowcze egzekwowanie prawa.) Innym zarzutem jest kwestia degradacji \u015brodowiska w efekcie parcia do wzrostu gospodarczego (i walki z bied\u0105). Zarzuty dotycz\u0105ce kultu jednostki i podwa\u017cania instytucji demokratycznych wymaga\u0142yby znajomo\u015bci szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, bo tak jak s\u0105 przedstawione w cytowanym artykule, zakrawaj\u0105 na insynuacje w walce politycznej. Autor twierdzi, \u017ce Modi i jego partia niszcz\u0105 pluralizm polityczny i kulturowy Indii. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nTo ciekawy problem i trudno ustali\u0107, na ile rz\u0105d federalny ogranicza dzi\u015b kompetencje rz\u0105d\u00f3w stanowych (o ile si\u0119 orientuj\u0119 zmian konstytucyjnych nie by\u0142o, natomiast silna dominacja BJP w parlamencie krajowym i w wi\u0119kszo\u015bci w\u0142adz stanowych otwiera drog\u0119 do marginalizowania innych program\u00f3w. W tak wielkim kraju, z wielo\u015bci\u0105 grup etnicznych, j\u0119zyk\u00f3w i religii to jest powa\u017cny problem.) \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nJak pisze Ramachandra Guha:<\/span><\/p>\n

\u201ePr\u00f3ba narzucenia hinduskiej hegemonii tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci Indii sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch uzupe\u0142niaj\u0105cych si\u0119 element\u00f3w.\u00a0Pierwsza to elektorat, czyli utworzenie skonsolidowanego hinduskiego banku g\u0142os\u00f3w.\u00a0Hinduizm nie ma pojedynczej struktury religii abrahamowych, takich jak chrze\u015bcija\u0144stwo czy islam.\u00a0Nie ma jednego tekstu religijnego (takiego jak Biblia czy Koran) ani jednego \u015bwi\u0119tego miasta (takiego jak Rzym czy Mekka).\u00a0W hinduizmie jest wielu bog\u00f3w, wiele \u015bwi\u0119tych miejsc i wiele styl\u00f3w kultu.\u00a0Ale cho\u0107 rytualny wszech\u015bwiat hinduizmu jest pluralistyczny, jego system spo\u0142eczny jest historycznie wysoce nier\u00f3wny, naznaczony hierarchicznie zorganizowanymi grupami statusowymi, zwanymi kastami, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie rzadko zawieraj\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa lub nawet \u0142ami\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 chlebem.<\/strong><\/p>\n

BJP pod rz\u0105dami Modiego pr\u00f3bowa\u0142a przezwyci\u0119\u017cy\u0107 pluralizm hinduizmu, staraj\u0105c si\u0119 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 r\u00f3\u017cnice kastowe i doktrynalne mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi grupami Hindus\u00f3w.\u201d<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

To mo\u017ce by\u0107 w r\u00f3wnym stopniu zarzutem, jak i pochwa\u0142\u0105. Wszystko wskazuje na to, \u017ce BJP ponownie zdob\u0119dzie solidn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w indyjskim parlamencie, natomiast pytanie, czy ponowne zwyci\u0119stwo Modiego zahamuje, czy przyspieszy dalszy rozw\u00f3j Indii pozostaje otwarte. Problem\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie wiele, chocia\u017c niekt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wyolbrzymiane. Zarzut, \u017ce Modi d\u0142awi wolno\u015b\u0107 prasy, wydaje mi si\u0119 mocno naci\u0105gany, nawet pobie\u017cny przegl\u0105d indyjskich medi\u00f3w wskazuje niedwuznacznie, \u017ce krytyki rz\u0105du i samego Modiego w nich nie brakuje. Indie s\u0105 nadal demokracj\u0105 i mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 wa\u017cnym wsparciem dla obrony warto\u015bci o\u015bwieceniowych atakowanych przez coraz bardziej agresywny islam i tyra\u0144skich autokrat\u00f3w takich jak w\u0142adca Chin Xi i Putin.<\/span><\/p>\n

\nPodczas gdy wynik wybor\u00f3w w Indiach dla Putina wydaje si\u0119 by\u0107 oboj\u0119tny, Chiny uwa\u017caj\u0105 Indie za wrogi kraj, a Modiego jako zagro\u017cenie. Rz\u0105d chi\u0144ski zg\u0142asza powa\u017cne roszczenia terytorialne wobec Chin i blisko wsp\u00f3\u0142pracuje z Pakistanem wsp\u00f3lnie wspieraj\u0105c zbrojne grupy terrorystyczne dzia\u0142aj\u0105ce na terenie Indii, pr\u00f3buj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie podkopa\u0107 wizerunek Indii na arenie mi\u0119dzynarodowej. \u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\nJak\u00a0informowa\u0142<\/a>\u00a0w listopadzie ubieg\u0142ego roku raport MEMRI:<\/span><\/p>\n

\u201eW Arunachal Pradesh, stanie w p\u00f3\u0142nocno-wschodnich Indiach, Chiny przyj\u0119\u0142y agresywne podej\u015bcie i zmieni\u0142y ponad 26 nazw obszar\u00f3w na mapie na nazwy chi\u0144skie, co stanowi ra\u017c\u0105ce naruszenie integralno\u015bci terytorialnej Indii.\u00a0Chiny inwestuj\u0105 znaczne kwoty w budow\u0119 tor\u00f3w kolejowych, infrastruktury drogowej, baz wojskowych i systemu nadzoru na obszarach przygranicznych. [\u2026]<\/strong><\/p>\n

W kwietniu 2023 r. dziennik \u2018Decan Herald\u2019\u00a0<\/em>donosi\u0142: \u201ePekin ro\u015bci sobie prawa do 2000 km2 powierzchni w indyjskich stanach Himachal Pradesh i Uttarakhand.\u201d\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Nie mamy wp\u0142ywu na wyniki wybor\u00f3w w Indiach, jednak wiele si\u0142 pr\u00f3buje kszta\u0142towa\u0107 nasze opinie i nie jest \u0142atwo by\u0107 m\u0105drym, ale mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 by\u0107 ostro\u017cnym.\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0179r\u00f3d\u0142o: Twitter Wybory warto\u015bci w globalnej wiosce Andrzej Koraszewski Ameryka\u0144skie wybory prezydenckie dopiero w listopadzie, ale ich wynik jest z ka\u017cdym, dniem bardziej przewidywalny. Na pytanie, na kogo bym, g\u0142osowa\u0142, gdybym mieszka\u0142 w Ameryce odpowiadam, \u017ce nie wiem, bo by\u0142bym posiadaczem innego \u017cyciorysu. Jako obserwator z zewn\u0105trz mam wra\u017cenie, \u017ce dla Ameryki i dla \u015bwiata […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111432"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111441,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111432\/revisions\/111441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}