{"id":11178,"date":"2014-12-21T19:03:21","date_gmt":"2014-12-21T17:03:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=11178"},"modified":"2014-12-21T08:57:54","modified_gmt":"2014-12-21T06:57:54","slug":"11178","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=11178","title":{"rendered":"Ogon, kt\u00f3ry macha psem"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Ogon, kt\u00f3ry macha psem <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

El\u017cbieta Janicka<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\"\"

Kadr z filmu \/ materia\u0142y prasowe<\/em><\/span><\/p><\/div>\n

\u201eIda\u201d<\/em> to katalog najpospolitszych antysemickich figur i konfiguracji fabularnych. Na jakiej zasadzie dla wi\u0119kszo\u015bci rzecz stanowi przezroczyst\u0105 przezroczysto\u015b\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

Antysemityzm bez antysemit\u00f3w<\/span><\/p>\n

Re\u017cyser filmu Ida zaklina si\u0119, \u017ce chcia\u0142 zupe\u0142nie co innego i ca\u0142kiem o czym innym. Niepotrzebnie, bo tego akurat nikt mu nie odmawia. Chcia\u0142 dobrze, a wysz\u0142o jak zwykle: tak samo i o tym samym. Tadeusz Sobolewski uj\u0105\u0142 rzecz najcelniej: Pawe\u0142 Pawlikowski \u201enie bierze udzia\u0142u w grze Holocaustem, cho\u0107 [\u2026] chc\u0105c nie chc\u0105c, w niej uczestniczy\u201d. W tym tkwi sedno sprawy. To nie czarna magia. To inercja kulturowa. Wzory kultury w\u0142adaj\u0105 nami i m\u00f3wi\u0105 przez nas, dzia\u0142aj\u0105c z si\u0142\u0105 przymusu, jak d\u0142ugo pozostaj\u0105 nieu\u015bwiadomione. Przenikaj\u0105 ca\u0142e spektrum spo\u0142eczne, podzielaj\u0105 je biedni i bogaci, wykszta\u0142ceni i niewykszta\u0142ceni, ludzie z\u0142ej i dobrej woli. Nie wszyscy, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107. Antysemityzm bez antysemit\u00f3w? Tak to w\u0142a\u015bnie dzia\u0142a.<\/span><\/p>\n

Ida to katalog najpospolitszych antysemickich figur i konfiguracji fabularnych. Forma filmu odpowiada potocznym wyobra\u017ceniom o kulturze wysokiej i prawdziwej sztuce, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 powszechnie akceptowane wyznaczniki artystyczno\u015bci. Prawomocna forma nadaje prawomocno\u015b\u0107 komunikowanej tre\u015bci. Nazwali to i opisali kolejno: Anna Zawadzka<\/a>, Agnieszka Graff<\/a><\/span><\/strong>, Helena Datner<\/strong><\/span>,<\/a> Piotr Forecki<\/strong><\/span>,<\/a> Bo\u017cena Keff<\/strong><\/span>.<\/a> Nie b\u0119d\u0119 po nich powtarza\u0107. Interesuje mnie, na jakiej zasadzie dla wi\u0119kszo\u015bciowej wi\u0119kszo\u015bci rzecz stanowi przezroczyst\u0105 przezroczysto\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Film Ida dotyka obrze\u017cy Zag\u0142ady, a toczy si\u0119 w jej d\u0142ugim cieniu. Troch\u0119 zreszt\u0105 nie wiadomo, czy to ju\u017c d\u0142ugi cie\u0144 Zag\u0142ady, czy jeszcze jej ostatnia faza, polowanie na \u017byd\u00f3w, Judenjagd. Na wie\u015b\u0107 o pojawieniu si\u0119 we wsi \u017byd\u00f3wek na horyzoncie zaczynaj\u0105 si\u0119 gromadzi\u0107 dobrzy chrze\u015bcijanie, jak m\u00f3wi o nich z\u0142a Wanda. Gromadzenie si\u0119 na horyzoncie to fragment rutyny zbrodni. Przez okamgnienie mamy tutaj do czynienia z rekonstrukcj\u0105 historyczn\u0105. Ca\u0142o\u015b\u0107 rozgrywa si\u0119 w przestrzeni, kt\u00f3ra jest polem bitwy o wizerunek Polski i Polak\u00f3w. Autor twierdzi, \u017ce Ida nie bierze udzia\u0142u w rozgrywce. \u201eNie bierze udzia\u0142u, cho\u0107 w niej uczestniczy\u201d z tej prostej przyczyny, \u017ce \u017cadna wypowied\u017a w tym polu nie jest oboj\u0119tna. Na mocy logiki i mechaniki pola. Na domiar wszystkiego film bierze na warsztat kolejne zagro\u017cenia wizerunkowe, by je nast\u0119pnie wymin\u0105\u0107 lub uniewa\u017cni\u0107. Jak to konkretnie wygl\u0105da?<\/span><\/p>\n

Rabunek trwa do ko\u0144ca. Do zamordowania \u017byd\u00f3w. Nast\u0119pnie za\u015b po ich \u015bmierci. Po wojnie morderca wskazuje krewnym ofiar miejsce poch\u00f3wku. Ale co\u015b za co\u015b. W zamian oczekuje, \u017ce prawowite spadkobierczynie zamordowanych zrzekn\u0105 si\u0119 praw do nieruchomo\u015bci, kt\u00f3re ukrad\u0142 ich bliskim i de facto im samym \u2013 \u017ce o ruchomo\u015bciach nie wspomn\u0119. Obu stronom to si\u0119 wydaje normalne i zrozumia\u0142e. Cho\u0107 z r\u00f3\u017cnych pozycji, obie uczestnicz\u0105 w kulturze antysemickiej. Dlatego te\u017c wiedz\u0105 dobrze, kto tu jest w prawie (moralnym). W tym zakresie na ekranie panuje pe\u0142na zgoda i to, co Tadeusz Sobolewski nazywa \u201ecichym porozumieniem\u201d. Ciche porozumienie panuje zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w filmu.<\/span><\/p>\n

Ta normalno\u015b\u0107 i zrozumia\u0142o\u015b\u0107 to spo\u0142eczno-kulturowa oczywisto\u015b\u0107. Niewarta uwagi, do pomini\u0119cia, przezroczysta. Oczywisto\u015b\u0107 ma struktur\u0119 tautologii: poniewa\u017c postrzegana jest jako nieproblematyczna, nie podlega problematyzacji. Pytanie o oczywisto\u015b\u0107 jest nie do zadania. Namys\u0142 nad oczywisto\u015bci\u0105 \u2013 nie do pomy\u015blenia. \u201ePo prostu mia\u0142em takie postaci w g\u0142owie i o nich opowiedzia\u0142em\u201d \u2013 powiada re\u017cyser w rozmowie z Donat\u0105 Subbotko (\u201eGazeta Wyborcza\u201d, 16-17 listopada 2013). Po prostu. Pr\u00f3ba podwa\u017cenia oczywisto\u015bci dyskwalifikuje pytaj\u0105cego, lokuj\u0105c go na pozycji niepoczytalnego lub podejrzanego o zdrad\u0119, je\u015bli nie winnego zdrady.<\/span><\/p>\n

Oczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczno-kulturowa stanowi te\u017c kontekst odbiorczy filmu. A kontekst z offu podpowiada, \u017ce kra\u015b\u0107 i mordowa\u0107 nie\u0142adnie, ale \u2013 nie wyrywajmy rzeczy z kontekstu \u2013 wszak chodzi tu o \u017byd\u00f3w, a \u017bydzi nie byli bez winy i \u017cydowska wina wcze\u015bniejsza. W kulturze antysemickiej to stwierdzenie jest uniwersalnie prawdziwe w odniesieniu do \u017byd\u00f3w, nawet je\u017celi \u2013 jako konkretne jednostki \u2013 byli dobrymi lud\u017ami, jak za\u015bwiadcza w filmie ojciec mordercy i z\u0142odzieja, beneficjent mordu i rabunku. Mamy zatem wzajemno\u015b\u0107 i symetri\u0119. Jest porozumienie, jest oczyszczenie i kwita. Tylko patrze\u0107, jak przyjdzie kolej na pojednanie.<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Ogon, kt\u00f3ry macha psem <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ogon, kt\u00f3ry macha psem El\u017cbieta Janicka \u201eIda\u201d to katalog najpospolitszych antysemickich figur i konfiguracji fabularnych. Na jakiej zasadzie dla wi\u0119kszo\u015bci rzecz stanowi przezroczyst\u0105 przezroczysto\u015b\u0107? Antysemityzm bez antysemit\u00f3w Re\u017cyser filmu Ida zaklina si\u0119, \u017ce chcia\u0142 zupe\u0142nie co innego i ca\u0142kiem o czym innym. Niepotrzebnie, bo tego akurat nikt mu nie odmawia. Chcia\u0142 dobrze, a wysz\u0142o jak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11178"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11178"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11205,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11178\/revisions\/11205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}