{"id":112786,"date":"2024-05-18T17:09:19","date_gmt":"2024-05-18T15:09:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=112786"},"modified":"2024-05-17T08:16:23","modified_gmt":"2024-05-17T06:16:23","slug":"15-09-93","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=112786","title":{"rendered":"37 lat temu w Lesie Kabackim rozbi\u0142 si\u0119 samolot I\u0142-62M \u201eTadeusz Ko\u015bciuszko\u201d"},"content":{"rendered":"

Szcz\u0105tki samolotu po katastrofie w warszawskim Lesie Kabackim, 9 maja1987. PAP\/J. Mazur<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>37 lat temu w Lesie Kabackim rozbi\u0142 si\u0119 samolot I\u0142-62M \u201eTadeusz Ko\u015bciuszko\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

w 1987: Lot 5055 Polskich Linii Lotniczych LOT, I\u0142-62, rozbija si\u0119 w Warszawie (Polska). \u015amier\u0107 wszystkich 182 os\u00f3b na pok\u0142adzie: najbardziej \u015bmiertelny wypadek I\u0142-62 i najgorsza katastrofa lotnicza w kraju. Odrzutowiec mia\u0142 niekontrolowan\u0105 awari\u0119 silnika, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a po\u017car, co doprowadzi\u0142o do utraty kontroli przy pr\u00f3bie l\u0105dowania.<\/em><\/span><\/p>\n

37 lat temu, 9 maja 1987 r., w warszawskim Lesie Kabackim dosz\u0142o do najwi\u0119kszej katastrofy w dziejach polskiego lotnictwa cywilnego. Zgin\u0119\u0142y 183 osoby – wszystkie, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 na pok\u0142adzie. Katastrofa ponownie obna\u017cy\u0142a dramatyczny stan bezpiecze\u0144stwa lotnictwa w krajach komunistycznych.<\/strong><\/h5>\n
\n

W drugiej po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych po obu stronach \u017celaznej kurtyny trwa\u0142y prace nad rozwojem samolot\u00f3w odrzutowych dalekiego zasi\u0119gu. Jedn\u0105 z pierwszych konstrukcji tego typu by\u0142 sowiecki Iljuszyn I\u0142-62. Przeznaczony dla maksymalnie 195 pasa\u017cer\u00f3w odrzutowiec zosta\u0142 wprowadzony do s\u0142u\u017cby w liniach Aerof\u0142ot w 1967 r. Wykorzystywano go do lot\u00f3w transkontynentalnych oraz krajowych na najdalszych trasach, m.in. z Moskwy do Chabarowska i W\u0142adywostoku. W kolejnych latach wprowadzono zmodernizowan\u0105 wersj\u0119 \u201eM\u201d z cichszymi silnikami. I\u0142y i podobne do nich brytyjskie Vickersy VC10 (struktury by\u0142y na tyle zbli\u017cone, \u017ce podejrzewano Sowiet\u00f3w o kradzie\u017c technologii) charakteryzowa\u0142y si\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 konstrukcj\u0105. Obie maszyny posiada\u0142y a\u017c cztery silniki na ogonie. W przypadku du\u017cej awarii, np. po\u017caru jednego z silnik\u00f3w, wszystkie pozosta\u0142e by\u0142y nara\u017cone na szybkie zniszczenie.<\/span><\/p>\n

\u201eDobranoc! Do widzenia! Cze\u015b\u0107! Giniemy!\u201d \u2013 to przejmuj\u0105cy zapis ostatnich s\u0142\u00f3w, jakie zarejestrowa\u0142a czarna skrzynka z kabiny pilot\u00f3w. Stenogram rozm\u00f3w zapisanych przez czarn\u0105 skrzynk\u0119 zosta\u0142 opublikowany po zako\u0144czeniu \u015bledztwa.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

W ci\u0105gu czterdziestu lat u\u017cytkowania w wielu liniach lotniczych \u015bwiata konstrukcja samolot\u00f3w I\u0142-62 ujawni\u0142a wiele innych wad, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do kilku wypadk\u00f3w. W latach 1972\u20131977 dosz\u0142o do czterech powa\u017cnych. Najtragiczniejszy wydarzy\u0142 si\u0119 w K\u00f6nigs Wusterhausen w NRD. Jego przyczyn\u0105 by\u0142a seria usterek technicznych, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y po\u017car w tylnej cz\u0119\u015bci maszyny. Zgin\u0119\u0142o 148 pasa\u017cer\u00f3w i o\u015bmiu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. By\u0142a to najwi\u0119ksza katastrofa w dziejach niemieckiego lotnictwa pasa\u017cerskiego. Pozosta\u0142e wypadki w tamtym okresie by\u0142y spowodowane najprawdopodobniej b\u0142\u0119dami pilot\u00f3w lub fatalnymi warunkami atmosferycznymi.<\/span><\/p>\n

W 1973 r. pierwszy samolot I\u0142-62, ochrzczony jako \u201eMiko\u0142aj Kopernik\u201d, wyruszy\u0142 w trasy w barwach PLL \u201eLOT\u201d. Ostatecznie we flocie narodowego przewo\u017anika znalaz\u0142o si\u0119 szesna\u015bcie I\u0142\u00f3w-62. Ich kupno umo\u017cliwi\u0142o PRL otwarcie dochodowych rejs\u00f3w do USA. Do tej pory samoloty LOT-u mog\u0142y dociera\u0107 jedynie do stolic zachodniej Europy, bloku komunistycznego i na Bliski Wsch\u00f3d. Pierwsza transatlantycka podr\u00f3\u017c do Montrealu odby\u0142a si\u0119 w maju 1972 r., a w kwietniu nast\u0119pnego roku do Nowego Jorku. 14 marca 1980 r., podczas l\u0105dowania na warszawskim Ok\u0119ciu dosz\u0142o do pierwszej \u201epolskiej\u201d katastrofy samolotu I\u0142-62. Na pok\u0142adzie \u201eMiko\u0142aja Kopernika\u201d zgin\u0119\u0142o 77 pasa\u017cer\u00f3w, m.in. piosenkarka Anna Jantar i dziesi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi.<\/span><\/p>\n

W polskim raporcie dotycz\u0105cym przyczyn katastrofy podkre\u015blono profesjonalizm za\u0142ogi \u201eKopernika\u201d i jej doskona\u0142e przygotowanie do s\u0142u\u017cby. Przyczyn\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwego biegu wydarze\u0144, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do katastrofy, okre\u015blono dzi\u0119ki badaniom wa\u0142u korbowego z silnika numer \u201e2\u201d. Rzuca\u0142y one fatalne \u015bwiat\u0142o na sowiecki przemys\u0142 lotniczy. Wa\u0142 by\u0142 bardziej chropowaty ni\u017c przewidywa\u0142y przyj\u0119te normy. W zaleceniach dla producenta doradzano zdublowanie uk\u0142adu sterowania oraz innych instalacji istotnych dla bezpiecze\u0144stwa lotu. Istnienie dw\u00f3ch r\u00f3wnoleg\u0142ych uk\u0142ad\u00f3w sterowania by\u0142o w\u00f3wczas powszechne w nowoczesnych samolotach mi\u0119dzykontynentalnych, takich jak Boeing 747 czy Airbus A300. Brak takiego rozwi\u0105zania w przypadku awarii skazywa\u0142 za\u0142og\u0119 i pasa\u017cer\u00f3w na niemal pewn\u0105 \u015bmier\u0107. Komisja przes\u0142a\u0142a raport do zak\u0142ad\u00f3w produkuj\u0105cych I\u0142y. Strona sowiecka odrzuci\u0142a ustalenia. Orzek\u0142a m.in., i\u017c rozpadni\u0119cie si\u0119 wa\u0142u silnika nast\u0105pi\u0142o na skutek uderzenia w ziemi\u0119 i nie by\u0142o przyczyn\u0105 katastrofy. Po publikacji raportu do Warszawy przybyli in\u017cynierowie zak\u0142ad\u00f3w Iljuszyna, kt\u00f3rzy po badaniach silnik\u00f3w pozosta\u0142ych maszyn nie stwierdzili jakichkolwiek usterek. Stopniowo jednak rozpocz\u0119to wymian\u0119 pierwszej wersji I\u0142\u00f3w-62 na zmodernizowane I\u0142y-62M.<\/span><\/p>\n

Do kolejnej wielkiej katastrofy dosz\u0142o siedem lat po feralnym locie \u201eKopernika\u201d. I\u0141-62M \u201eTadeusz Ko\u015bciuszko\u201d nale\u017c\u0105cy do Polskich Linii Lotniczych LOT wystartowa\u0142 z Ok\u0119cia do Nowego Jorku o godzinie 10.18 9 maja 1987 r. Na pok\u0142adzie by\u0142a jedenastoosobowa za\u0142oga i 172 pasa\u017cer\u00f3w. Pierwszym pilotem by\u0142 bardzo do\u015bwiadczony kapitan Zygmunt Pawlaczyk \u2013 jako pilot cywilny w LOT od 1955 roku.<\/span><\/p>\n

O godz. 10.40 nast\u0105pi\u0142a awaria jednego z czterech silnik\u00f3w. Na pok\u0142adzie samolotu, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 wtedy nad Grudzi\u0105dzem, wybuch\u0142 po\u017car. Aby unikn\u0105\u0107 l\u0105dowania w mie\u015bcie, co mog\u0142oby spowodowa\u0107 znaczn\u0105 liczb\u0119 ofiar, piloci postanowili zawr\u00f3ci\u0107. Rozwa\u017cano awaryjne l\u0105dowanie na lotnisku w gda\u0144skim R\u0119biechowie, ostatecznie zdecydowano si\u0119 na Ok\u0119cie, poniewa\u017c warszawski port m\u00f3g\u0142 najszybciej zapewni\u0107 pomoc s\u0142u\u017cb ratowniczych. Ponadto za\u0142oga potrzebowa\u0142a czasu na zrzucenie ogromnej ilo\u015bci paliwa. W warunkach g\u0142\u0119bokiego kryzysu gospodarczego, na polecenie w\u0142adz PRL, zakazano tankowania paliwa na zachodnich lotniskach. W tej sytuacji I\u0142y lata\u0142y z pe\u0142nymi zbiornikami i przeci\u0105\u017ca\u0142y wadliwe i wys\u0142u\u017cone silniki. Niestety na pok\u0142adzie \u201eKo\u015bciuszki\u201d z powodu po\u017caru zawiod\u0142a instalacja elektryczna, niezb\u0119dna do skutecznego zrzucenia zapas\u00f3w paliwa.<\/span><\/p>\n

Samolot lecia\u0142 tylko na dw\u00f3ch silnikach. Ogromne problemy ze zrzutem paliwa powodowa\u0142y dramatycznie szybkie obni\u017canie pu\u0142apu lotu. Kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w od Modlina samolot znajdowa\u0142 si\u0119 na wysoko\u015bci 3000 metr\u00f3w. W okolicach tej miejscowo\u015bci niewiele ponad 2000 metr\u00f3w. W zwi\u0105zku z pogarszaniem si\u0119 sytuacji kapitan Pawlaczyk poprosi\u0142 o skierowanie samolotu do l\u0105dowania awaryjnego na wojskowym w\u00f3wczas lotnisku w Modlinie. Za\u0142oga otrzyma\u0142a informacje o pasie lotniska oraz drodze podej\u015bcia, ale oczekiwa\u0142a na informacje o warunkach atmosferycznych panuj\u0105cych na podwarszawskim lotnisku, kt\u00f3re nie nadchodzi\u0142y. W tej sytuacji kapitan samolotu, po konsultacjach z za\u0142og\u0105, zdecydowa\u0142 o skierowaniu maszyny na Ok\u0119cie.<\/span><\/p>\n

Samolot nadlatywa\u0142 z p\u00f3\u0142nocnego zachodu, wi\u0119c musia\u0142 okr\u0105\u017cy\u0107 lotnisko nad Raszynem, co pozwala\u0142o na l\u0105dowanie pod wiatr w celu zmniejszenie pr\u0119dko\u015bci maszyny. W okolicach J\u00f3zefos\u0142awia od samolotu odpad\u0142y elementy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do wybuchu po\u017car\u00f3w na ziemi. O 11.08 w kabinie w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 sygnalizacja awarii systemu wysuwania podwozia. Oznacza\u0142o to, \u017ce samolot b\u0119dzie l\u0105dowa\u0142 \u201ena brzuchu\u201d. \u015awiadkowie obserwuj\u0105cy maszyn\u0119 z ziemi widzieli po\u017car, kt\u00f3ry ogarnia\u0142 kokpit samolotu, mi\u0119dzy innymi luk baga\u017cowy. P\u0142omienie doprowadzi\u0142y do awarii systemu odpowiedzialnego za stabilno\u015b\u0107 lotu. Maszyna wznosi\u0142a si\u0119 i opada\u0142a. Oko\u0142o 6 kilometr\u00f3w od pasa startowego Ok\u0119cia samolot lecia\u0142 ju\u017c wy\u0142\u0105cznie w d\u00f3\u0142.<\/span><\/p>\n

O godz. 11.12 samolot \u015bci\u0105\u0142 wierzcho\u0142ki drzew Lasu Kabackiego. \u201eDobranoc! Do widzenia! Cze\u015b\u0107! Giniemy!\u201d \u2013 to przejmuj\u0105cy zapis ostatnich s\u0142\u00f3w, jakie zarejestrowa\u0142a czarna skrzynka z kabiny pilot\u00f3w. Stenogram rozm\u00f3w zapisanych przez czarn\u0105 skrzynk\u0119 zosta\u0142 opublikowany po zako\u0144czeniu \u015bledztwa.<\/span><\/p>\n

\n

\u015awiadectwem tragedii by\u0142 tak\u017ce odnaleziony egzemplarz Biblii, na kt\u00f3rego stronie tytu\u0142owej jedna z pasa\u017cerek zapisa\u0142a: \u201eDn. 9.05.1987 r. Awaria w samolocie co b\u0119dzie Bo\u017ce Halina Domeracka 02-647 Warszawa ul. R. Tagore\u2026\u201d.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Wybuch \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 w pobli\u017ce katastrofy mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych dom\u00f3w, ju\u017c po kilku minutach od tragedii miejsce katastrofy otoczy\u0142o wojsko i funkcjonariusze ZOMO. Wed\u0142ug relacji \u015bwiadk\u00f3w widok miejsca katastrofy by\u0142 makabryczny. Fragmenty samolotu i cia\u0142a zosta\u0142y rozrzucone w promieniu niemal 400 metr\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 szcz\u0105tk\u00f3w przewieziono do Zak\u0142adu Medycyny S\u0105dowej w Warszawie. \u017badne z cia\u0142 nie zosta\u0142o znalezione w ca\u0142o\u015bci. Na Cmentarzu P\u00f3\u0142nocnym ustawiono specjalny namiot, by tam rodziny ofiar mog\u0142y zidentyfikowa\u0107 zabitych. Uda\u0142o si\u0119 to w 121 przypadkach. \u015awiadectwem tragedii by\u0142 tak\u017ce odnaleziony egzemplarz Biblii, na kt\u00f3rego stronie tytu\u0142owej jedna z pasa\u017cerek zapisa\u0142a: \u201eDn. 9.05.1987 r. Awaria w samolocie co b\u0119dzie Bo\u017ce Halina Domeracka 02-647 Warszawa ul. R. Tagore\u2026\u201d.<\/span><\/p>\n

Jak ustalono, bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 katastrofy by\u0142a \u201eawaria \u0142o\u017cyska podpory po\u015bredniej wa\u0142u silnika\u201d. Na skutek zatarcia \u0142o\u017cyska i miejscowego przyrostu temperatury dosz\u0142o do p\u0119kni\u0119cia wa\u0142u podczas zwi\u0119kszenia mocy silnika. Wobec braku mechanicznego po\u0142\u0105czenia turbiny ze spr\u0119\u017cark\u0105 dosz\u0142o do rozkr\u0119cenia si\u0119 i rozpadni\u0119cia turbiny jednego z silnik\u00f3w na lewej burcie samolotu. Wed\u0142ug raportu rz\u0105dowej komisji \u201ecz\u0119\u015bci rozerwanego wirnika” uszkodzi\u0142y s\u0105siedni silnik, przebi\u0142y tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba i uszkodzi\u0142y system sterowania.<\/span><\/p>\n

Strona sowiecka d\u0142ugo nie mog\u0142a pogodzi\u0107 si\u0119 z wynikami raportu obna\u017caj\u0105cego stan przemys\u0142u lotniczego w ZSRS, twierdz\u0105c, \u017ce o katastrofie zdecydowa\u0142y b\u0142\u0119dy pilot\u00f3w, a wszelkie uszkodzenia silnik\u00f3w samolotu powsta\u0142y dopiero w wyniku zderzenia maszyny z ziemi\u0105. Ostatecznie, po wyj\u0105tkowo burzliwych jak na standardy bloku wschodniego rozmowach na Kremlu, wicepremierzy obu ZSRS i PRL uzgodnili zaakceptowanie raportu o przyczynach katastrofy.<\/span><\/p>\n

Prowadz\u0105ca \u015bledztwo w sprawie katastrofy \u201eKo\u015bciuszki\u201d Prokuratura Wojew\u00f3dzka w Warszawie umorzy\u0142a je wobec niestwierdzenia przest\u0119pstwa. Wadliwe konstrukcyjnie I\u0141-y 62M wycofano z eksploatacji do ko\u0144ca roku 1991. Rok wcze\u015bniej, w trakcie lotu z Warszawy do Toronto, dosz\u0142o do kolejnej usterki silnika. I\u0142 dolecia\u0142 do Kanady i wr\u00f3ci\u0142 do Polski na trzech silnikach. Powodem incydentu by\u0142a ponownie awaria wa\u0142u silnika. Jeszcze w okresie PRL zdecydowano, \u017ce Polskie Linie Lotnicze \u201eLOT\u201d b\u0119d\u0105 posiada\u0142y wy\u0142\u0105cznie zachodnie samoloty.<\/span><\/p>\n

Jedna z ulic warszawskiej dzielnicy Ursyn\u00f3w nosi imi\u0119 pierwszego pilota maszyny tego rejsu Zygmunta Pawlaczyka. Aby uczci\u0107 pami\u0119\u0107 zabitych, w Lesie Kabackim postawiono krzy\u017c i tablic\u0119 z nazwiskami wszystkich ofiar. W rocznic\u0119 katastrofy odprawiana jest tam msza \u015bwi\u0119ta. Przecinaj\u0105cy Las Kabacki dukt zosta\u0142 nazwany Alej\u0105 Za\u0142ogi Samolotu \u201eKo\u015bciuszko\u201d. (PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szcz\u0105tki samolotu po katastrofie w warszawskim Lesie Kabackim, 9 maja1987. PAP\/J. Mazur 37 lat temu w Lesie Kabackim rozbi\u0142 si\u0119 samolot I\u0142-62M \u201eTadeusz Ko\u015bciuszko\u201d Micha\u0142 Szuka\u0142a w 1987: Lot 5055 Polskich Linii Lotniczych LOT, I\u0142-62, rozbija si\u0119 w Warszawie (Polska). \u015amier\u0107 wszystkich 182 os\u00f3b na pok\u0142adzie: najbardziej \u015bmiertelny wypadek I\u0142-62 i najgorsza katastrofa lotnicza w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112786"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112786"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112799,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112786\/revisions\/112799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}