{"id":113143,"date":"2024-05-26T17:09:33","date_gmt":"2024-05-26T15:09:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=113143"},"modified":"2024-05-26T11:52:58","modified_gmt":"2024-05-26T09:52:58","slug":"31-09-53","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=113143","title":{"rendered":"Czego moje sowieckie \u017cycie nauczy\u0142o mnie o cenzurze"},"content":{"rendered":"

Sowieckie artefakty w Unsplash.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Czego moje sowieckie \u017cycie nauczy\u0142o mnie o cenzurze<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Izabella Tabarovsky
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: <\/span>Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Cenzura zas\u0142ania widok na rzeczywisto\u015b\u0107 i ogranicza mo\u017cliwo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/strong><\/h3>\n

.<\/p>\n

Po kilku latach mojego ameryka\u0144skiego \u017cycia wzi\u0119\u0142am udzia\u0142 w zaj\u0119ciach z my\u015bli zachodniej. Jedynym znanym mi filozofem w programie nauczania by\u0142 Karol Marks i nie by\u0142 to pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego zapisa\u0142am si\u0119 na ten kurs: mia\u0142am go pod dostatkiem w ZSRR. Przez nast\u0119pne dwa semestry czyta\u0142am Adama Smitha i Fredericka Douglassa, Friedricha Nietzschego i Zygmunta Freuda, Marcela Prousta i Arthura Koestlera. Czyta\u0142am ameryka\u0144skie feministki, z kt\u00f3rych sowiecka propaganda bezlito\u015bnie kpi\u0142a, i czarnych pisarzy, kt\u00f3rych ca\u0142kowicie ignorowa\u0142a. Kt\u00f3rego\u015b dnia, wychodz\u0105c z zaj\u0119\u0107, bogatsza o kolejn\u0105 porcj\u0119 pouczaj\u0105cej wiedzy, przy\u0142apa\u0142am si\u0119 na my\u015bleniu: jak\u00a0oni<\/em>\u00a0\u015bmieli<\/em>\u00a0to wszystko przede mn\u0105 ukrywa\u0107! Gdybym wcze\u015bniej w \u017cyciu zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z tymi my\u015blami, by\u0142abym innym cz\u0142owiekiem.<\/span><\/div>\n

\n

\n
\n

Oni<\/em>\u00a0to oczywi\u015bcie Komunistyczna Partia Zwi\u0105zku Radzieckiego i jej armie pior\u0105cych nasze m\u00f3zgi cenzor\u00f3w i propagandyst\u00f3w \u2013 pracuj\u0105cych w mediach, szko\u0142ach i wydawnictwach \u2013 kt\u00f3rzy jednocze\u015bnie wychwalali sowieck\u0105 edukacj\u0119 i pozostawili nas, obywateli radzieckich, w przera\u017caj\u0105cej ignorancji. Pierwsze lata jako Amerykanka sp\u0119dzi\u0142am nadrabiaj\u0105c zaleg\u0142o\u015bci we wszystkim, co pokolenia bezimiennych biurokrat\u00f3w usun\u0119\u0142y z naszego \u017cycia, uznaj\u0105c to za szkodliwe dla komunistycznej \u015bwiadomo\u015bci narodu radzieckiego (i dla w\u0142adzy partii).<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

\nNie tylko ogromne porcje filozofii, literatury, religii, historii i nauk spo\u0142ecznych, ale p\u00f3\u0142 wieku zachodniej kultury popularnej zosta\u0142y wymazane z naszego \u017cycia: kiedy przyjecha\u0142am do Stan\u00f3w Zjednoczonych w 1990 roku jako 20-latka, po raz pierwszy zetkn\u0119\u0142am si\u0119 z Bobem Dylanem i Areth\u0119 Franklin, Johnnym Cashem i Billy Holiday, Milesem Davisaem i Brucem Springstenem. Sp\u0119dzi\u0142am niezliczone wieczory w ma\u0142ym niezale\u017cnym kinie, ogl\u0105daj\u0105c filmy Alfreda Hitchcocka, Martina Scorsese, Francisa Forda Coppoli, Orsona Wellsa, Stanleya Kubricka, Woody’ego Allena, Akiry Kurosawy i francuskiej Nowej Fali. Potem by\u0142a ameryka\u0144ska telewizja, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o nadrobi\u0107:\u00a0The Brady Bunch<\/em>,\u00a0I Love Lucy<\/em>,\u00a0Star Trek<\/em>,\u00a0The Cosby Show,\u00a0The Wheel of Fortune<\/em>, opery mydlane \u2013 z pewno\u015bci\u0105 niewysokich lot\u00f3w, ale kluczowe dla zrozumienia moich nowych ameryka\u0144skich przyjaci\u00f3\u0142 i \u017carty koleg\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nOczywi\u015bcie wielu Amerykan\u00f3w nigdy nie zajmuje si\u0119 gigantami filozofii i literatury, a niewielu traci sen z powodu niemo\u017cno\u015bci sporz\u0105dzenia listy arcydzie\u0142 Jeana-Luca Godarda: tym, co doprowadza\u0142o mnie do w\u015bciek\u0142o\u015bci, by\u0142 fakt, \u017ce nie mia\u0142am w tej kwestii \u017cadnego wyboru. Zamiast tego to inni decydowali, kt\u00f3re strony \u015bwiatowej literatury b\u0119d\u0119 czyta\u0107, jakiej muzyki b\u0119d\u0119 s\u0142ucha\u0107, w jakim stylu b\u0119d\u0119 si\u0119 ubiera\u0107. Wszystko, co nie znalaz\u0142o si\u0119 na\u00a0zatwierdzonej<\/em>\u00a0li\u015bcie, pozosta\u0142o niepublikowane lub zosta\u0142o zakopane, zniszczone lub wy\u015bmiane. Nawet nie wiedzia\u0142am, czego nie wiedzia\u0142am.<\/span><\/p>\n

\nW ci\u0105gu ostatniego roku, gdy obserwowa\u0142am, jak mno\u017c\u0105 si\u0119 przypadki ameryka\u0144skiej cenzury i rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 na mow\u0119, ksi\u0105\u017cki, filmy, opinie i zwyk\u0142e fakty, wspomnienia z pierwszych lat mojego ameryka\u0144skiego \u017cycia, kiedy po raz pierwszy zacz\u0119\u0142am zmaga\u0107 si\u0119 z konsekwencjami \u017cycia pod cenzur\u0105, powr\u00f3ci\u0142y na powierzchni\u0119. Ze zdumieniem obserwowa\u0142am, jak pracownicy wydawnictw w\u015bciekaj\u0105 si\u0119 z powodu publikacji autor\u00f3w, z kt\u00f3rymi si\u0119 nie zgadzaj\u0105, okre\u015blaj\u0105 te dzie\u0142a jako szkodliwe i \u017c\u0105daj\u0105 ich \u201eanulowania\u201d. Os\u0142upia\u0142am, kiedy dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce niekt\u00f3re kalifornijskie szko\u0142y\u00a0zakaza\u0142y szanowanych klasyk\u00f3w, takich jak<\/a>\u00a0Zabi\u0107 drozda<\/em>\u00a0Harper Lee,\u00a0Myszy i ludzie<\/em>\u00a0Johna Steinbecka\u00a0i\u00a0Przygody Huckleberry Finna<\/em>\u00a0Marka Twaina,\u00a0\u00a0z powodu\u00a0obaw<\/a>\u00a0zwi\u0105zanych z u\u017cywaniem przez autor\u00f3w rasistowskich obelg i stereotyp\u00f3w. Oczywi\u015bcie nie chcemy, aby dzieci czyta\u0142y literatur\u0119 rasistowsk\u0105. Jednak wiara w to, \u017ce te konkretne dzie\u0142a propaguj\u0105 nienawi\u015b\u0107 rasow\u0105, wymaga takich samych akrobacji mentalnych, jakie stosowali sowieccy cenzorzy, gdy tak ci\u0119\u017cko pracowali, aby wyobrazi\u0107 sobie wszystkie sposoby, w jakie dzie\u0142o sztuki mo\u017ce sprowadzi\u0107 obywateli na manowce.<\/span><\/p>\n

\nW Ameryce zawsze by\u0142o wielu ludzi, kt\u00f3rzy nawo\u0142ywali do cenzury tego, co uwa\u017caj\u0105 za obra\u017aliwe tre\u015bci, ale do zesz\u0142ego roku wci\u0105\u017c mog\u0142am wierzy\u0107, \u017ce tacy ludzie s\u0105 na marginesie \u2013 by\u0107 mo\u017ce kierowani przez skrajny konserwatyzm religijny, polityczny i spo\u0142eczny. Ludzie po\u00a0mojej<\/em>\u00a0stronie spektrum \u2013 libera\u0142owie tacy jak ja \u2013 nie bali si\u0119 my\u015bli, kt\u00f3re podwa\u017ca\u0142y ich wcze\u015bniejsze za\u0142o\u017cenia. Ale to zmieni\u0142o si\u0119 w zesz\u0142ym roku. Gdy nowa, dogmatyczna, skrajnie lewicowa ideologia szybko wdar\u0142a si\u0119 do naszego g\u0142\u00f3wnego nurtu kultury, z mojego kra\u0144ca spektrum zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 wezwania do cenzury. Naukowcy, kt\u00f3rym nie uda\u0142o si\u0119 dostosowa\u0107 do najbardziej radykalnych idei skrajnie lewicowych, nagle\u00a0zacz\u0119li obawia\u0107 si\u0119 o swoj\u0105 wolno\u015b\u0107 akademick\u0105<\/a>. W redakcjach dosz\u0142o\u00a0do bunt\u00f3w,<\/a>\u00a0poniewa\u017c wcze\u015bniej uprawnione, cho\u0107 prowokacyjne opinie przesta\u0142y obecnie nadawa\u0107 si\u0119 do publikacji. Liberalny establishment medialny zamieni\u0142 si\u0119 w\u00a0\u201ePrawd\u0119\u201d\u00a0wobec niekt\u00f3rych kluczowych wydarze\u0144 tego roku, takich jak polityka wyborcza, radzenie sobie z pandemi\u0105 i protesty Black Lives Matter \u2013 do tego stopnia, \u017ce\u00a0David Satter<\/a>\u00a0i\u00a0Matt Taibbi<\/a>, d\u0142ugoletni obserwatorzy Zwi\u0105zku Radzieckiego, nawi\u0105zali do ideologicznie sp\u0119tanej, propagandowej prasy tego kraju. \u00a0<\/span><\/p>\n

\nZ niedowierzaniem obserwuj\u0119 te wydarzenia. Jako cz\u0142onek ostatniego pokolenia sowieckiego, dorastaj\u0105c w epoce\u00a0\u00a0pierestrojki<\/em>, pami\u0119tam, jak to by\u0142o, gdy zacz\u0119to znosi\u0107 cenzur\u0119. Czasopisma literackie rywalizowa\u0142y o wydanie\u00a0\u017bycia i losu<\/em>\u00a0Wasilija Grossmana,\u00a0Archipelagu Gu\u0142ag<\/em>\u00a0Aleksandra So\u0142\u017cenicyna\u00a0i\u00a0Doktora \u017bywago<\/em>\u00a0Borysa Pasternaka \u2013 ksi\u0105\u017cek napisanych kilkadziesi\u0105t lat wcze\u015bniej, kt\u00f3re dopiero teraz dociera\u0142y do nas, ich docelowych czytelnik\u00f3w. Radziecka muzyka rockowa wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z podziemia z piosenkami, o kt\u00f3rych nie wiedzieli\u015bmy, \u017ce powinni\u015bmy je us\u0142ysze\u0107, piosenkami, kt\u00f3re przypiecz\u0119towa\u0142y stan naszych dusz. Prawda by\u0142a\u00a0 narkotykiem\u00a0pierestrojki<\/em>\u00a0i byli\u015bmy od niej uzale\u017cnieni.<\/span><\/p>\n

\nAle ten narkotyk prawdy powodowa\u0142 tak\u017ce bolesne skutki uboczne. Rozleg\u0142e zakazy informacyjne sprawi\u0142y, \u017ce nie byli\u015bmy przygotowani na pe\u0142ne przyswojenie rzeczywisto\u015bci naszej historii i bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144. Nagle musieli\u015bmy stawi\u0107 czo\u0142a konsekwencjom inwazji naszego kraju na Afganistan w 1979 r. i dziewi\u0119cioletniej wojny, kt\u00f3r\u0105 tam prowadzi\u0142: ocynkowane trumny, przywo\u017c\u0105ce z powrotem nastoletnich ch\u0142opc\u00f3w wys\u0142anych w obronie zagranicznego komunistycznego zamachu stanu, kt\u00f3rego nie znali\u015bmy, nie rozumieli\u015bmy i nie obchodzi\u0142 nas; okaleczeni 20-letni weterani wracaj\u0105cy do domu z psychicznymi ranami i przejmuj\u0105cymi piosenkami, z kt\u00f3rymi nikt z nas nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 uto\u017csami\u0107. Dziesi\u0119ciolecia frazes\u00f3w na temat internacjonalizmu socjalistycznego sprawi\u0142y, \u017ce nie byli\u015bmy w stanie mentalnie i emocjonalnie przetworzy\u0107 przemocy na tle etnicznym, kt\u00f3ra obecnie eksplodowa\u0142a na kra\u0144cach imperium sowieckiego. Nie mo\u017cna by\u0142o powstrzyma\u0107 si\u0119 od zadania sobie pytania: jak mog\u0142am nie wiedzie\u0107? Jak mogli to wszystko przede mn\u0105 ukry\u0107? W ostrym \u015bwietle prawdy wszelkie resztki wiary w system znikn\u0119\u0142y. Wkr\u00f3tce te\u017c znikn\u0105\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki.<\/span><\/p>\n

\nDziwnie si\u0119 czuj\u0119, t\u0142umacz\u0105c Amerykanom niebezpiecze\u0144stwa cenzury. To oni nauczyli mnie o absolutnej warto\u015bci wolno\u015bci s\u0142owa. To ich gotowo\u015b\u0107 \u2013 taka spokojna, taka pewna siebie \u2013 do akceptowania najbardziej heterodoksyjnych idei pozwoli\u0142a mi zrozumie\u0107, dlaczego Zwi\u0105zek Radziecki nigdy nie mia\u0142 szans w walce z ich krajem. Czy naprawd\u0119 musz\u0119 m\u00f3wi\u0107 Amerykanom, \u017ce cenzura og\u0142upia, \u017ce ogranicza nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 oceny rzeczywisto\u015bci i podejmowania najlepszych dla nas decyzji, zar\u00f3wno jako jednostek, jak i jako spo\u0142ecze\u0144stwa? Czy naprawd\u0119 musz\u0119 m\u00f3wi\u0107 post\u0119powcom, \u017ce post\u0119p jest niemo\u017cliwy bez wolno\u015bci my\u015blenia, m\u00f3wienia i argumentowania? I czy naprawd\u0119 musz\u0119 m\u00f3wi\u0107 wojownikom o sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, \u017ce sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna jest jedynie mrzonk\u0105 w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re trzyma si\u0119 jednej, sztywnej ideologicznej narracji \u2013 lub \u017ce brak wolno\u015bci s\u0142owa uciska uciskanych i wzmacnia pot\u0119\u017cnych?<\/span><\/p>\n

\nOczywi\u015bcie Ameryka to nie Zwi\u0105zek Radziecki i ameryka\u0144skie organy rz\u0105dowe nie s\u0105 tymi, kt\u00f3rzy cenzuruj\u0105. Ograniczenia sprzeciwu nie s\u0105 te\u017c wszechogarniaj\u0105ce. Jednak nadal s\u0105 one niezwykle skuteczne, cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce tak wiele grup i os\u00f3b zale\u017cy obecnie w du\u017cym stopniu od prywatnych platform internetowych, aby dotrze\u0107 do swoich odbiorc\u00f3w. Konserwatywna platforma medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych Parler zosta\u0142a skutecznie uciszona, gdy Big Tech usun\u0105\u0142 j\u0105 z Internetu.\u00a0Liczba odbiorc\u00f3w \u201eNew York Post\u201d zosta\u0142a znacznie ograniczona, gdy Twitter\u00a0\u00a0zablokowa\u0142\u00a0\u00a0jego\u00a0konto<\/em>\u00a0w reakcji na publikacj\u0119 negatywnej historii o Hunterze Bidenie w przededniu wybor\u00f3w prezydenckich w USA. (Twitter oznaczy\u0142 t\u0119 histori\u0119 jako \u201eszkodliw\u0105\u201d i do\u0142\u0105czy\u0142 do Facebooka, uniemo\u017cliwiaj\u0105c innym jej udost\u0119pnianie). Przez p\u00f3\u0142tora roku ludzie byli wy\u015bmiewani i wyrzucani z towarzystwa za sugestie, \u017ce Covid 19 m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 w laboratorium w Wuhan podczas gdy media spo\u0142eczno\u015bciowe uciszy\u0142y debat\u0119 na ten kluczowy temat. Dzi\u015b dowiadujemy si\u0119, \u017ce\u00a0\u00a0jest to hipoteza wysoce realistyczna<\/a>.<\/span><\/p>\n

\nTakie dzia\u0142ania maj\u0105 dalekosi\u0119\u017cne konsekwencje. T\u0142umienie spraw i wydarze\u0144 o znaczeniu narodowym nie powstrzymuje ich od dalszego rozwoju i wp\u0142ywania na \u017cycie ludzi. Radziecka cenzura nie zapobieg\u0142a okaleczaniu, mordom i pokonaniu \u017co\u0142nierzy radzieckich w Afganistanie. Nieopowiedziane historie o stalinowskich represjach wr\u00f3ci\u0142y, by prze\u015bladowa\u0107 nas dziesi\u0105tki lat p\u00f3\u017aniej \u2013 i nadal prze\u015bladuj\u0105 wielu z nas dzisiaj. Ameryka\u0144scy dziennikarze-aktywi\u015bci i politycy, kt\u00f3rzy obecnie s\u0105 zaanga\u017cowani w kszta\u0142towanie narracji na korzy\u015b\u0107 ich kra\u0144ca spektrum politycznego, powinni si\u0119 martwi\u0107, \u017ce ich czytelnicy b\u0119d\u0105 p\u00f3\u017aniej zaskoczeni, gdy nagle dowiedz\u0105 si\u0119 o rzeczach, o kt\u00f3rych wcze\u015bniej odmawiano im informacji. Na przyk\u0142ad, w jaki spos\u00f3b s\u0142u\u017cy Demokratom to, \u017ce ci, kt\u00f3rzy g\u0142osowali na swoich kandydat\u00f3w, nadal wierz\u0105, \u017ce zesz\u0142oroczne protesty Black Lives Matter by\u0142y \u201ew wi\u0119kszo\u015bci pokojowe\u201d \u2013 co stanowi przyj\u0119ty dogmat, kt\u00f3ry zdecydowanie przewa\u017ca nad sk\u0105pymi doniesieniami na temat tego,\u00a0jak fatalnie dotkn\u0119\u0142y one imigrant\u00f3w i mniejszo\u015bci<\/a>? Jakie korzy\u015bci odniesie ich partia z ignorowanie faktu, \u017ce to\u00a0\u00a0mniejszo\u015bci ponownie najprawdopodobniej ucierpi\u0105<\/a>\u00a0z powodu zmniejszonej obecno\u015bci policji w niekt\u00f3rych miastach w wyniku tych protest\u00f3w? W jaki spos\u00f3b Demokratom pomaga\u00a0ukrywanie tego,<\/a>\u00a0\u017ce przes\u0142ania o grupach rasowych i kwestii rasy ich partii\u00a0niekoniecznie odpowiadaj\u0105<\/a>\u00a0cz\u0142onkom mniejszo\u015bci rasowych i etnicznych? Czy wzi\u0119li pod uwag\u0119, \u017ce te sprawy mog\u0105 wyj\u015b\u0107 na jaw w politycznie niewygodnym momencie, na przyk\u0142ad w przededniu przysz\u0142ych wybor\u00f3w?<\/span><\/p>\n

\nKultura cenzury nie tylko ukrywa pewne fakty i opinie oraz zabrania niekt\u00f3rych form wypowiedzi: cz\u0119sto wymaga tak\u017ce od ludzi akceptowania okre\u015blonych idei jako prawdziwych, posiadania okre\u015blonych opinii i anga\u017cowania si\u0119 w okre\u015blone formy wypowiedzi.<\/span><\/p>\n

\nKilka tygodni po protestach zesz\u0142ego lata dosta\u0142am wiadomo\u015b\u0107 na Twitterze od osoby, kt\u00f3r\u0105 obserwowa\u0142am, ale z kt\u00f3r\u0105 nigdy nie mia\u0142am kontaktu. Podsumowa\u0142a swoje (b\u0142\u0119dne) za\u0142o\u017cenia na temat moich przekona\u0144 politycznych, a nast\u0119pnie powiedzia\u0142a mi, \u017ce przejrza\u0142a kilka tygodni mojego kana\u0142u na Twitterze i zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce \u201enie wyrazi\u0142am oburzenia z powodu brutalno\u015bci policji lub \u015bmierci kolejnego nieuzbrojonego czarnego cz\u0142owieka\u201d. (\u201eProsz\u0119 mnie poprawi\u0107, je\u015bli si\u0119 myl\u0119\u201d \u2013 doda\u0142a.) Zako\u0144czy\u0142a kr\u00f3tkim wyk\u0142adem na temat aktualnej polityki i wezwa\u0142a mnie, bym przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do niej w pot\u0119pianiu bia\u0142ej supremacji.<\/span><\/p>\n

\nZaskoczy\u0142o mnie to. Po raz pierwszy od mojego wyjazdu z ZSRR kto\u015b za\u017c\u0105da\u0142 ode mnie zaanga\u017cowania w rytualne wypowiedzi polityczne. W aroganckim i natr\u0119tnym tonie autorki us\u0142ysza\u0142am g\u0142os dzia\u0142aczy radzieckiej mafii komunistycznej, kt\u00f3rzy wierzyli, \u017ce maj\u0105 prawo \u017c\u0105da\u0107, aby wszyscy wok\u00f3\u0142 nich maszerowali w takt tej samej melodii. Ale by\u0142o w tym co\u015b wi\u0119cej. Wiadomo\u015b\u0107 mia\u0142a mnie zastraszy\u0107. Wsz\u0119dzie wok\u00f3\u0142 mnie ludzie tracili prac\u0119, karier\u0119 i reputacj\u0119 z powodu wyra\u017cania b\u0142\u0119dnych opinii, dzielenia si\u0119 niew\u0142a\u015bciwymi tre\u015bciami lub okazywania niewystarczaj\u0105cego entuzjazmu dla nowej, wci\u0105\u017c bezimiennej ideologii, kt\u00f3ra teraz zagarnia\u0142a nasze \u017cycie. Dawno zapomniany strach wkrad\u0142 si\u0119 z powrotem. M\u00f3j pradziadek zosta\u0142\u00a0zamordowany<\/a>\u00a0przez NKWD w 1941 roku z powodu czterech kr\u00f3tkich zda\u0144, jakie wypowiedzia\u0142 w przeci\u0105gu o\u015bmiu miesi\u0119cy, co znajomy zg\u0142osi\u0142 milicji. Wiedzia\u0142am, jak \u0142atwo jest u\u0142o\u017cy\u0107 w ca\u0142o\u015b\u0107 destrukcyjn\u0105 narracj\u0119 o osobie, korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych strz\u0119pk\u00f3w informacji.<\/span><\/p>\n

\nSta\u0142am na \u015brodku pokoju, wpatrywa\u0142am si\u0119 w ekran telefonu i nagle poczu\u0142am potrzeb\u0119 t\u0142umaczenia si\u0119: wyja\u015bnienia, \u017ce tweetuj\u0119 tylko w ograniczonym zakresie temat\u00f3w; zaznaczenia, \u017ce jestem \u017byd\u00f3wk\u0105 i \u017ce pot\u0119piam bia\u0142\u0105 supremacj\u0119 za ka\u017cdym razem, gdy pisz\u0119 o Holokau\u015bcie; wskazania, \u017ce by\u0142o wiele innych pal\u0105cych problem\u00f3w, o kt\u00f3rych nie pisa\u0142am na Twitterze w tych samych tygodniach, takich jak przyjaciele i ukochana osoba, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie zmar\u0142a na Covid. Poczu\u0142am si\u0119, jakbym sta\u0142a przed jak\u0105\u015b ameryka\u0144sk\u0105 wersj\u0105\u00a0trojki,<\/em>\u00a0pr\u00f3buj\u0105c broni\u0107 swojego charakteru. Kiedy wreszcie otrz\u0105sn\u0119\u0142am si\u0119 (musia\u0142am sobie przypomina\u0107, \u017ce nie jestem ju\u017c w Zwi\u0105zku Radzieckim i \u017ce KGB mnie nie \u015bciga), obieca\u0142am sobie: nie pozwol\u0119 si\u0119 zastraszy\u0107. Nigdy wi\u0119cej; nie tutaj, w Ameryce.<\/span><\/p>\n

\nAle strach \u2013 przed publicznym upokorzeniem, ostracyzmem, utrat\u0105 kariery \u2013 jest pot\u0119\u017cn\u0105 si\u0142\u0105, nawet dla tych, kt\u00f3rzy nie cierpi\u0105 na traum\u0119 transpokoleniow\u0105 i posttotalitarny zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego. Strach mo\u017ce by\u0107 jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych a\u017c 62 procent\u00a0Amerykan\u00f3w twierdzi, \u017ce zachowuje swoje opinie dla siebie. Jestem przekonana, \u017ce ten strach pchn\u0105\u0142 tak\u017ce Amerykan\u00f3w do wyra\u017cania opinii, kt\u00f3rych wcale nie popieraj\u0105.<\/span><\/p>\n

\nWe\u017amy na przyk\u0142ad petycj\u0119\u00a0przeciwko Stevenowi Pinkerowi, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a kr\u0105\u017cy\u0107 latem ubieg\u0142ego roku. Podpisana przez 550 naukowc\u00f3w (obecnie jest wi\u0119cej podpis\u00f3w) \u017c\u0105da\u0142a, aby Ameryka\u0144skie Towarzystwo Lingwistyczne skre\u015bli\u0142o Pinkera z listy wybitnych cz\u0142onk\u00f3w. Podany pow\u00f3d? Rzekoma \u201ehistoria wypowiadania si\u0119 o prawdziwych krzywdach i bagatelizowania niesprawiedliwo\u015bci\u201d Pinkera oraz \u201ezag\u0142uszania g\u0142os\u00f3w os\u00f3b cierpi\u0105cych z powodu przemocy na tle rasistowskim i seksistowskim\u201d przez Pinkera. Petycja opiera\u0142a swoje argumenty na sze\u015bciu tweetach, kt\u00f3re ten p\u0142odny intelektualista opublikowa\u0142 wiele lat wcze\u015bniej. To by\u0142o absurdalne \u2013 a jednak wydawa\u0142o mi si\u0119 takie znajome. Przypomina\u0142o to zachowanie kobiety, kt\u00f3ra sprawdza\u0142a moje tweety pod k\u0105tem poprawnych i b\u0142\u0119dnych sformu\u0142owa\u0144, oraz przes\u0142uchuj\u0105cego NKWD, kt\u00f3ry przejrza\u0142 prawdopodobnie liczne doniesienia policyjnych informator\u00f3w na temat mojego pradziadka i wyci\u0105gn\u0105\u0142 cztery inkryminuj\u0105ce cytaty. Krytycy Pinkera zarzucili sie\u0107 w oceanie s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wypowiada\u0142 przez lata, wy\u0142apali te nieliczne, za kt\u00f3re ich zdaniem mo\u017cna by\u0142o go powiesi\u0107, i wykorzystali te kilka s\u0142\u00f3w do skonstruowania zbiorowego pot\u0119pienia\u00a0w stylu sowieckim.<\/span><\/p>\n

\nW 2020 r. takie petycje zacz\u0119\u0142y by\u0107 rutyn\u0105:\u00a0116 profesor\u00f3w<\/a>\u00a0zosta\u0142o ukaranych za naruszenie mowy \u2013 cztery i p\u00f3\u0142 razy wi\u0119cej ni\u017c w 2015 r. i pi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent wi\u0119cej ni\u017c w 2019 r. Jednak w odpowiedzi na petycj\u0119 wzywaj\u0105ca do pot\u0119pienia Pinkera zdarzy\u0142o si\u0119 co\u015b niezwyk\u0142ego si\u0119:\u00a0pojawi\u0142 si\u0119 reporter\u00a0<\/a>\u00a0\u201eNew York Timesa\u201d<\/em>\u00a0i zacz\u0105\u0142 zadawa\u0107 pytania. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do dziesi\u0119ciu sygnatariuszy, w tym do kilku do\u015b\u0107 wybitnych, ale nie znalaz\u0142 nikogo, kto chcia\u0142by skomentowa\u0107 spraw\u0119; nie by\u0142 te\u017c w stanie dowiedzie\u0107 si\u0119, kto by\u0142 inicjatorem petycji.<\/span><\/p>\n

\nMilczenie tych sygnatariuszy m\u00f3wi o nich wi\u0119cej, ni\u017c mog\u0142yby to wyrazi\u0107 s\u0142owa. Przedstawia ich nie jako wojownik\u00f3w sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej dzia\u0142aj\u0105cych odwa\u017cnie na podstawie swoich przekona\u0144, ale jako konformist\u00f3w, kt\u00f3rym prawdopodobnie trz\u0119s\u0105 si\u0119 kolana ze strachu. Wyobra\u017cam sobie, \u017ce podobnie jak radzieccy naukowcy, pisarze i inni przedstawiciele inteligencji, kt\u00f3rzy u\u017cyczali swoich nazwisk pa\u0144stwowym nagonkom na utalentowanych i odnosz\u0105cych sukcesy koleg\u00f3w, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 podpisuj\u0105cych petycj\u0119 przeciwko Pinkerowi zrobi\u0142a to ze strachu: strachu przed powiedzeniem \u201enie\u201d kolegom,\u00a0<\/em>kt\u00f3rzy prosili ich o podpis; ze strachu przed okazaniem niewystarczaj\u0105cego entuzjazmu dla sprawy i potencjalnym staniem si\u0119 celem kolejnej petycji o usuni\u0119cie; ze strachu przed ekskomunik\u0105 z Ko\u015bcio\u0142a Wszystkich Dobrych Ludzi.<\/span><\/p>\n

\nW zesz\u0142ym roku wybuch\u0142a wojna prowadzona za pomoc\u0105 petycji i list\u00f3w otwartych. Wiele z nich to oszczerstwa wyra\u017cone w j\u0119zyku zadufania. Ile os\u00f3b poczu\u0142o si\u0119 zmuszonych do podpisania tych list\u00f3w raczej ze wzgl\u0119du na konformizm ni\u017c z przekonania? Ilu z nich sk\u0142ada podpisy pod petycjami, kt\u00f3rych do ko\u0144ca nie rozumie, kt\u00f3rych pochodzenia nigdy nie zbadali? Ilu z nich w dzisiejszym klimacie cenzorowania nie tylko t\u0142umi swoje opinie, ale tak\u017ce m\u00f3wi rzeczy, kt\u00f3rych nie ma na my\u015bli \u2013 lub po prostu wola\u0142oby nie m\u00f3wi\u0107 tych s\u0142\u00f3w w\u0142a\u015bnie wtedy, pod presj\u0105? Ilu zacz\u0119\u0142o gra\u0107 w gr\u0119, w kt\u00f3r\u0105 grali\u015bmy w ZSRR:\u00a0b\u0119dziemy udawa\u0107, \u017ce popieramy twoje zwariowane teorie, je\u015bli ty b\u0119dziesz udawa\u0142, \u017ce my\u015blisz, \u017ce naprawd\u0119 tak my\u015blimy?<\/em><\/span><\/p>\n

\nPo upadku jednego ideologicznie nap\u0119dzanego systemu cenzury jestem pewna, \u017ce obecna kultura cenzury r\u00f3wnie\u017c dobiegnie ko\u0144ca. Elektryzuj\u0105ce slogany mog\u0105 elektryzowa\u0107 ludzi tylko na jaki\u015b czas, zanim zamieni\u0105 si\u0119 w frazesy. I \u2013 poniewa\u017c Ameryka to nie Zwi\u0105zek Radziecki i Amerykanie nie s\u0105 przyzwyczajeni do \u017cycia w strachu przed odwetem za niew\u0142a\u015bciwe wypowiedzi ani pod naciskiem zjednoczonej ideologicznie prasy \u2013 spodziewam si\u0119, \u017ce nie b\u0119d\u0105 d\u0142ugo cierpie\u0107 z powodu tej g\u0142upoty. Nie powinni\u015bmy jednak po prostu czeka\u0107, a\u017c ta kultura sama si\u0119 sko\u0144czy. Cenzura zas\u0142ania nam widzenie rzeczywisto\u015bci i utrudnia funkcjonowanie naszego spo\u0142ecze\u0144stwa. Im d\u0142u\u017cej nast\u0119pne pokolenie dorasta w tej kulturze, tym bardziej j\u0105 przyswoi. Przej\u015bcie od intelektualnej niewoli do wolno\u015bci zajmuje du\u017co czasu i wiele wysi\u0142ku. Zatem obowi\u0105zkiem nas wszystkich jest zrobi\u0107 wszystko, co w naszej mocy, aby przeciwstawi\u0107 si\u0119 tej kulturze, bez wzgl\u0119du na to, jak jest wszechobecna i zastraszaj\u0105ca.<\/span><\/p>\n

\nJak mo\u017cesz to robi\u0107? Opanuj sw\u00f3j strach: je\u015bli czytasz to w USA lub innym miejscu na demokratycznym Zachodzie, pami\u0119taj, \u017ce jeste\u015b woln\u0105 osob\u0105 \u017cyj\u0105c\u0105 w wolnym kraju. B\u0105d\u017a dobrze poinformowany: czytaj teksty obu stron. Kwestionuj wszystko \u2013 zw\u0142aszcza je\u015bli pochodzi ze \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3rego ideologia jest bliska twojemu sercu. Za\u0142\u00f3\u017c, \u017ce druga strona kryje w sobie ziarno prawdy \u2013 i szukaj go. Dodaj odcienie szaro\u015bci do swojego my\u015blenia na ka\u017cdy temat. Dostosuj swoj\u0105 mow\u0119 do swojego prawdziwego ja: nie wpadaj w pu\u0142apk\u0119. Odmawiaj m\u00f3wienia sloganami. Nie m\u00f3w rzeczy, kt\u00f3rych nie masz na my\u015bli. M\u00f3w tylko te rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 dla ciebie prawdziwe w danej chwili. Nie pozw\u00f3l innym dyktowa\u0107, co powiniene\u015b my\u015ble\u0107 i czu\u0107. I na lito\u015b\u0107 bosk\u0105, podpisuj tylko te listy grupowe, kt\u00f3rych jeste\u015b gotowy broni\u0107 osobi\u015bcie i publicznie.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n

Izabella Tabarovsky<\/strong> – Urodzona w ZSRR. Studiowa\u0142a histori\u0119 na Uniwersytecie Harvarda, zajmuje si\u0119 badaniem historii i ekonomii Rosji i Europy Wschodniej. Obecnie kieruje rosyjskim wydzia\u0142em w Kennan Institute.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sowieckie artefakty w Unsplash. Czego moje sowieckie \u017cycie nauczy\u0142o mnie o cenzurze Izabella Tabarovsky T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Cenzura zas\u0142ania widok na rzeczywisto\u015b\u0107 i ogranicza mo\u017cliwo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. . Po kilku latach mojego ameryka\u0144skiego \u017cycia wzi\u0119\u0142am udzia\u0142 w zaj\u0119ciach z my\u015bli zachodniej. Jedynym znanym mi filozofem w programie nauczania by\u0142 Karol Marks i nie by\u0142 to pow\u00f3d, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113143"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113143"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113185,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113143\/revisions\/113185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}