{"id":113315,"date":"2024-06-19T17:09:49","date_gmt":"2024-06-19T15:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=113315"},"modified":"2024-06-13T06:51:15","modified_gmt":"2024-06-13T04:51:15","slug":"08-09-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=113315","title":{"rendered":"Tematy \u017cydowskie Martin Buber \u2013 M\u0105dro\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

\"MartinMartin Buber, fot. David Rubinger \/ Corbis Historical \/ Getty Images<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Tematy \u017cydowskie Martin Buber \u2013 M\u0105dro\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Piotr Nowak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Martin Buber<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 dziewi\u0119tnastym stuleciu, \u015bci\u015blej: w 1878 roku w Wiedniu, a wi\u0119c dawno temu. Natomiast jego aktywno\u015b\u0107 filozoficzna \u2013 i to jest akurat bardzo znamienne \u2013 najsilniej rezonowa\u0142a w wieku dwudziestym, tak jakby poprzednie stulecie wraca\u0142o w nim czkawk\u0105. Ale tak nie jest.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Buber to my\u015bliciel wsp\u00f3\u0142czesny, przede wszystkim dwudziestowieczny. W\u0142ada\u0142 wieloma j\u0119zykami. Gdzie\u015b przeczyta\u0142em, \u017ce prze\u0142o\u017cy\u0142 na polski pierwsz\u0105 ksi\u0119g\u0119 “Tako rzecze Zaratustra” Nietzschego, ale to nic pewnego. Pisa\u0142 g\u0142\u00f3wnie po niemiecku. Zyska\u0142 rozg\u0142os przede wszystkim za spraw\u0105 prac o chasydyzmie i kulturze \u017byd\u00f3w \u015brodkowoeuropejskich oraz ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y filozofi\u0119 dialogu.<\/span><\/p>\n

Obok tw\u00f3rczo\u015bci stricte<\/em> filozoficznej czy pism o tematyce biblijnej, zajmowa\u0142a Bubera we wczesnej fazie jego dzia\u0142alno\u015bci pisarskiej \u2013 by\u0107 mo\u017ce pod wp\u0142ywem rozm\u00f3w z Teodorem Hertzlem \u2013 tak zwana “kwestia \u017cydowska”, a wi\u0119c pytanie: “Kim jest \u017byd, gdy my\u015bli o sobie, \u017ce jest \u017bydem?” Z tego powodu ju\u017c w wieku dwudziestu sze\u015bciu lat porzuci\u0142 (dzi\u015b wiemy, \u017ce na chwil\u0119) dotychczasowe zainteresowania filozoficzne na rzecz bada\u0144 nad chasydyzmem. “Nagle obudzi\u0142o si\u0119 we mnie \u017cydostwo jako religijno\u015b\u0107, jako “pobo\u017cno\u015b\u0107”, jako chasydyzm” \u2013 notuje w dzienniku. <\/span><\/p>\n

\"Thumbnail\"<\/p>\n

Mniej wi\u0119cej w tym czasie, a wi\u0119c na prze\u0142omie wiek\u00f3w, odkrywa pisma Nachmana z Brac\u0142awia, kt\u00f3rego uwa\u017ca za ostatniego \u017cydowskiego mistyka. Odkrywa, m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015blej, my\u015bli rabina zebrane i spisane przez jego najbli\u017cszych uczni\u00f3w, gdy\u017c sam Nachman, jak jego wielki pradziad Baal Szem Tow, jak inni wielcy prorocy, niczego nie zapisywa\u0142. Usi\u0142uj\u0105c nada\u0107 pismom Nachmana z Brac\u0142awia literack\u0105 posta\u0107, Buber doznaje pierwszych niepowodze\u0144. Opowie\u015bci, kt\u00f3re redagowa\u0142 z my\u015bl\u0105 o najm\u0142odszych, maj\u0105ce zast\u0105pi\u0107 w \u017cydowskich domach “Ba\u015bnie Tysi\u0105ca i Jednej Nocy”, okazuj\u0105 si\u0119 w oczach ich autora niewiele warte, rozczarowuj\u0105ce. Tak\u017ce ojciec doradza mu nieco wi\u0119cej trze\u017awo\u015bci. “By\u0142bym szcz\u0119\u015bliwy \u2013 pisze w li\u015bcie do syna \u2013 gdyby\u015b uwolni\u0142 si\u0119 od tego chasydyzmu i Zoharu \u2013 to tylko wyja\u0142awia umys\u0142 i szkodzi. Niedobrze, \u017ce swoje zdolno\u015bci marnotrawisz na takim bezowocnym zaj\u0119ciu, wk\u0142adaj\u0105c w to wszystko tyle trudu i pracy”. Wkr\u00f3tce “Opowie\u015bci rabina Nachmana”, r\u00f3wnie\u017c jego ksi\u0105\u017cka o Baalszem Towie, rozchodz\u0105 si\u0119 w kilkudziesi\u0119ciotysi\u0119cznych nak\u0142adach. Sw\u00f3j pierwszy szkic autobiograficzny “Moja droga do chasydyzmu”(1918), Martin Buber dedykuje ojcu.<\/span><\/p>\n

Praca nad religijno\u015bci\u0105 chasydzk\u0105 naprowadza Bubera na mistycyzm. W rozdziale o filozofii Schelera z “Problemu cz\u0142owieka“<\/em> wspomina o swoim uwra\u017cliwieniu na ten dziwny, g\u0142uchy \u017cywio\u0142, kt\u00f3ry szumia\u0142 mu w g\u0142owie od najm\u0142odszych lat.<\/span><\/p>\n

Od roku 1900 pozostawa\u0142em zrazu pod wp\u0142ywem niemieckiej mistyki od Mistrza Eckharta do Anio\u0142a \u015al\u0105zaka, dla kt\u00f3rych pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 bycia jest bezimienne, nieosobowe b\u00f3stwo, kt\u00f3re “rodzi si\u0119” dopiero w duszy ludzkiej; potem znalaz\u0142em si\u0119 pod wp\u0142ywem p\u00f3\u017aniej Kaba\u0142y, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek mo\u017ce posi\u0105\u015b\u0107 w\u0142adz\u0119 zjednoczenia panuj\u0105cego nad \u015bwiatem Boga z zamieszkuj\u0105c\u0105 jego \u015bwiat Szechin\u0105. W ten spos\u00f3b zrodzi\u0142a si\u0119 we mnie my\u015bl o urzeczywistnieniu Boga przez cz\u0142owieka; cz\u0142owiek wyda\u0142 mi si\u0119 istot\u0105, kt\u00f3rej istnieniu spoczywaj\u0105cy w swej prawdzie absolut zawdzi\u0119cza mo\u017cliwo\u015b\u0107 urzeczywistnienia.<\/span><\/p>\n

Swoiste podsumowanie bada\u0144 Bubera nad mistycyzmem stanowi antologia tekst\u00f3w mistycznych “Ekstatyczne wyznania”(1909). Obok fragment\u00f3w dzie\u0142 niekontrowersyjnych pisarzy mistycznych, jak Boehme czy Kuza\u0144czyk, praca ta zawiera\u0142a ekscerpty z pism mistyk\u00f3w chi\u0144skich, hinduskich, uniesienia religijne zakonnic szwedzkich, niemieckich, hiszpa\u0144skich, jak te\u017c co bardziej reprezentatywne w odczuciu autora antologii opowie\u015bci chasyd\u00f3w. Jednak sam Buber nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na w\u0142\u0105czenie “Ekstatische Konfessionen” do “Dzie\u0142 zebranych”.<\/span><\/p>\n

Czym dla m\u0142odego Bubera by\u0142o do\u015bwiadczenie religijne, dowiadujemy si\u0119 ex post<\/em>, z perspektywy dojrza\u0142ego filozofa dialogu. “W m\u0142odo\u015bci “do\u015bwiadczenie religijne” by\u0142o dla mnie czym\u015b wyj\u0105tkowym” \u2013 czytamy w “Zwiesprache”.<\/span><\/p>\n

Bywa\u0142y chwile wyj\u0119te z normalnego biegu rzeczy. Twarda skorupa codzienno\u015bci tu i \u00f3wdzie ulega\u0142a przebiciu. Nagle zawodzi\u0142a wiarygodna sta\u0142o\u015b\u0107 zjawisk, niespodziewane uderzenie rozsadza\u0142o rz\u0105dz\u0105ce nimi prawa. “Do\u015bwiadczenie religijne” by\u0142o do\u015bwiadczeniem inno\u015bci, kt\u00f3ra nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 w zwartym kontek\u015bcie \u017cycia. Mog\u0142o zapocz\u0105tkowa\u0107 je co\u015b zwyczajnego, na przyk\u0142ad przygl\u0105danie si\u0119 jakiemu\u015b znanemu mi dobrze przedmiotowi, kt\u00f3ry jednak po chwili stawa\u0142 si\u0119 niespodziewanie tajemniczym, budz\u0105cym groz\u0119, a wreszcie daj\u0105cym wgl\u0105d w ciemno\u015b\u0107 samej tajemnicy z jej przeszywaj\u0105cymi b\u0142yskawicami. Ale m\u00f3g\u0142 te\u017c, ca\u0142kiem znienacka, rozpa\u015b\u0107 si\u0119 czas: najpierw rozsypywa\u0142a si\u0119 solidna konstrukcja \u015bwiata, p\u00f3\u017aniej jeszcze mocniejsza pewno\u015b\u0107 siebie i “cz\u0142owiek” \u2013 \u00f3w pozbawiony istoty “cz\u0142owiek”, kt\u00f3rym ju\u017c tylko si\u0119 by\u0142o, kt\u00f3rego ju\u017c si\u0119 nie zna\u0142o \u2013 zostawa\u0142 wydany na pastw\u0119 pe\u0142ni. “Religijne” co\u015b uwydatnia\u0142o. Po tamtej stronie by\u0142a zwyczajna egzystencja i jej sprawy, tu natomiast, poza czasem i bez nast\u0119pstwa, panowa\u0142o uniesienie, o\u015bwiecenie, ekstaza.<\/span><\/p>\n

\"Thumbnail\"Martin Buber, “Opowie\u015bci chasyd\u00f3w”, fot. materia\u0142y wydawcy<\/em><\/span><\/p>\n

W 1908 roku, w okresie nasilaj\u0105cej si\u0119 gor\u0105czki mistycznej Buber otrzymuje list z Pragi. Jego nadawc\u0105 jest kilkoro m\u0142odych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 wiedzie\u0107, kim s\u0105 i jak maj\u0105 \u017cy\u0107. Ich zaproszenie zostaje wsparte autorytetem os\u00f3b, kt\u00f3re od tej pory b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0107 Buberowi przez jego \u017cycie. To Hugo Bergman, filozof ze szko\u0142y Brentano, przysz\u0142y rektor Uniwersytetu Hebrajskiego, Robert Weltsch, dziennikarz, syjonista, or\u0119downik porozumienia z Arabami, wreszcie Hans Kohn, historyk i pierwszy biograf Bubera. Cho\u0107 Buber ma w tamtym czasie trzydzie\u015bci jeden lat, m\u0142ode pokolenie \u017byd\u00f3w widzi w nim natchnionego m\u0119drca. Jest wielbiony i powa\u017cany. S\u0105 to okoliczno\u015bci powstania “Trzech m\u00f3w o judaizmie”. Praga wydaje si\u0119 miejscem wprost stworzonym do tego rodzaju proklamacji. Jest takim “przej\u015bciem”, “progiem” (prah<\/em>), w kt\u00f3rym splata si\u0119 kultura niemiecka ze s\u0142owia\u0144szczyzn\u0105, Europa Zachodnia ze Wschodem, tak\u017ce Wschodem \u017cydowskim; gdzie w tyglu buduj\u0105cych si\u0119 od nowa narodowych to\u017csamo\u015bci, nie wiadomo, kto sw\u00f3j, kto obcy, gdzie ko\u0144czy si\u0119 moja swojsko\u015b\u0107 i zaczyna to, co obce, ciemne, wrogie.<\/span><\/p>\n

Swoje “mowy o judaizmie”wyg\u0142asza Buber siedmiokrotnie (w latach 1909-1918), za ka\u017cdym razem nieco zmieniaj\u0105c ich tre\u015b\u0107 i precyzuj\u0105c sw\u00f3j punkt widzenia. W 1923 roku publikuje je w osobnym tomie jako “Drei Reden u\u0308ber das Judentum”.<\/span><\/p>\n

W kolejnych, nast\u0119puj\u0105cych po sobie wyst\u0105pieniach \u2013 “\u017bydzi i judaizm”, “Judaizm i ludzko\u015b\u0107”, “Odnowa judaizmu” \u2013 kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 stanowili m\u0142odzi, wp\u00f3\u0142 zasymilowani prascy, potem wiede\u0144scy i berli\u0144scy \u017bydzi, pyta: “Dlaczego, na jakiej podstawie nazywamy siebie \u017bydami”? I odpowiada (stylem gor\u0105cym, emfatycznym): “Proces duchowy judaizmu dokonuje si\u0119 pod postaci\u0105 walki duchowej, wiecznie odnawianej wewn\u0119trznej walki o czyste wype\u0142nienie tendencji narodu. T\u0119 walk\u0119 mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 tym, \u017ce podobnie jak w \u017cyciu poszczeg\u00f3lnych ludzi decyduj\u0105ce cnoty nie s\u0105 niczym innym jak przekszta\u0142conymi, ukierunkowanymi, podniesionymi do rangi idea\u0142u nami\u0119tno\u015bciami, podobnie w \u017cyciu narodu rozstrzygaj\u0105ce idee nie s\u0105 niczym innym jak pop\u0119dem narodu podniesionym do rangi czego\u015b duchowego i tw\u00f3rczego (…) Idea i tendencja jedno\u015bci jest ugruntowana w charakterze narodowym na tym, \u017ce \u017byd zawsze silniej postrzega kontekst zjawiska ni\u017c samo pojedyncze zjawisko. Las jawi mu si\u0119 jako prawdziwszy ni\u017c drzewa, morze prawdziwsze ni\u017c fale, a wsp\u00f3lnota prawdziwsza ni\u017c ludzie”. W charakterystyce narodu \u017cydowskiego, o kt\u00f3rej czytamy w “Trzech mowach o judaizmie” przewa\u017ca, w\u0142a\u015bciwy dla czasu ich powstawania element tw\u00f3rczy, mistyczno-mesja\u0144ski, stopniowo zanikaj\u0105cy pod wp\u0142ywem rodz\u0105cej si\u0119 w\u0142a\u015bnie filozofii dialogu, najpe\u0142niej wyra\u017conej przez Bubera w “Ja i Ty” (1923).<\/span><\/p>\n

Szmir\u0105 nazywa\u0142a go cz\u0119\u015b\u0107 inteligencji, zachwycali si\u0119 nim Franz Kafka i Robert Musil. \u017bydowski teatr, dzi\u015b powidok po bezpowrotnie utraconym \u015bwiecie, by\u0142 niegdy\u015b znacz\u0105c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polskiego krajobrazu kulturalnego.<\/span>
\n\"RabinMartin Buber i Rabin Binyamin w Palestynie, fot. Wikimedia Commons<\/em><\/p>\n<\/div>\n

Wszak\u017ce jego najwa\u017cniejsza ksi\u0105\u017cka \u2013 zamiast i\u015b\u0107 po linii recepcji tw\u00f3rczo\u015bci Bubera, zdradzam si\u0119 w tym miejscu z w\u0142asnymi preferencjami \u2013 to wydane w 1950 roku “\u015acie\u017cki w Utopii” (“Pfade in Utopia”), w kt\u00f3rych da\u0142 on upust swoim politycznym idiosynkrazjom. Jest to praca wymierzona w teoretyczne podstawy komunizmu. W rozdzia\u0142ach o Proudhonie, Kropotkinie, przede wszystkim za\u015b w tych po\u015bwi\u0119conych filozofii Marksa, czy dzia\u0142alno\u015bci Lenina, wskaza\u0142 on na zbrodniczy charakter dyktatury komunistycznej. Buber wydaje si\u0119 najbardziej przekonuj\u0105cy w nami\u0119tnej polemice z Leninem, kt\u00f3rego uwa\u017ca za proroka z\u0142ej sprawy, \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a \u00e0 rebours<\/em>. W zako\u0144czeniu tego felietonu przytocz\u0119 co bardziej trafne ust\u0119py z tej ksi\u0105\u017cki, jak zawsze w takich sytuacjach \u2013 ku przestrodze.<\/span><\/p>\n

Doktryna “obumierania” pa\u0144stwa w nast\u0119pstwie rewolucji spo\u0142ecznej zosta\u0142a rozbudowana przez Engelsa na podstawie zazwyczaj pow\u015bci\u0105gliwych uwag Marksa. U\u017cyteczne b\u0119dzie zestawienie jego g\u0142\u00f3wnych wypowiedzi na ten temat w porz\u0105dku chronologicznym. W 1874 roku t\u0142umaczy\u0142 on, \u017ce “w nast\u0119pstwie przysz\u0142ej rewolucji spo\u0142ecznej zniknie pa\u0144stwo polityczne” , poniewa\u017c funkcje publiczne zostan\u0105 przemienione z politycznych w proste funkcje administracyjne. W 1877 roku doprecyzowa\u0142 on, i\u017c proletariat, czyni\u0105c ze \u015brodk\u00f3w produkcji w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105, zniesie pa\u0144stwo jako pa\u0144stwo, a w\u0142a\u015bnie to przej\u0119cie \u015brodk\u00f3w produkcji b\u0119dzie “zarazem jego ostatnim samodzielnym aktem jako pa\u0144stwa”, po kt\u00f3rym ono “zamiera samo przez si\u0119” , czy te\u017c “obumiera”. W 1882 roku pojawia si\u0119 eschatologiczna wyk\u0142adnia owego “zarazem”: dokona si\u0119 “skok ludzko\u015bci z kr\u00f3lestwa konieczno\u015bci w kr\u00f3lestwo wolno\u015bci” \u2013 nie spos\u00f3b uj\u0105\u0107 tego wymowniej.<\/em><\/p>\n

Nie chodzi o to, by byli wy\u0142\u0105cznie zarz\u0105dcy bez zarz\u0105dzanych \u2013 by\u0142oby to bardziej utopijne od jakiejkolwiek utopii \u2013 lecz o to, by zarz\u0105dzanie pozosta\u0142o zarz\u0105dzaniem, a nie stawa\u0142o si\u0119 w\u0142adz\u0105, czy te\u017c, m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015ble, aby nie przyjmowa\u0142o ono wi\u0119cej pierwiastka w\u0142adzy, ni\u017c jest to absolutnie niezb\u0119dne w danych okoliczno\u015bciach (o czym nie mog\u0105 oczywi\u015bcie decydowa\u0107 sami w\u0142adcy).<\/em><\/p>\n

W tym sensie obecne Rady [robotniczo-ch\u0142opskie] by\u0142y dla Lenina “krokiem ku socjalizmowi”, tak jak Komuna Paryska by\u0142a dla Marksa, wszelako jedynie krokiem politycznym, czy te\u017c rewolucyjno-politycznym. By\u0142y one instytucj\u0105, w kt\u00f3rej mog\u0142o skrystalizowa\u0107 si\u0119 my\u015blenie rewolucyjne, mianowicie “rewolucyjna dyktatura, tzn. w\u0142adza, kt\u00f3ra opiera si\u0119 bezpo\u015brednio na fakcie rewolucyjnego jej zagarni\u0119cia, na bezpo\u015bredniej oddolnej inicjatywie mas ludowych, a nie na ustawie wydanej przez scentralizowan\u0105 w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105”, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c \u2013 na “bezpo\u015brednim przyw\u0142aszczeniu”.<\/em><\/p>\n

\n

Piotr Nowak – <\/strong><\/em>Filo\u00adzof, pro\u00adfe\u00adsor zwy\u00adczajny, wyk\u0142ada filo\u00adzo\u00adfi\u0119 na Uni\u00adwer\u00adsy\u00adte\u00adcie w Bia\u00ad\u0142ym\u00adstoku i Uni\u00adwer\u00adsy\u00adte\u00adcie War\u00adszaw\u00adskim, autor wielu ksi\u0105\u00ad\u017cek, z kt\u00f3\u00adrych naj\u00adbar\u00addziej lubi \u201eUmie\u00adram, wi\u0119c jestem\u201d (z przedmow\u0105 pro\u00adfe\u00adsora Juliu\u00adsza Doma\u0144\u00adskiego). Sw\u00f3j sto\u00adsu\u00adnek do zba\u00adwie\u00adnia naj\u00adpe\u0142\u00adniej wyra\u00adzi\u0142 w przy\u00adgo\u00adto\u00adwa\u00adnym i prze\u00adt\u0142u\u00adma\u00adczo\u00adnym przez sie\u00adbie wybo\u00adrze pism Wasi\u00adlija Roza\u00adnowa \u201ePrzez \u015bmier\u0107\u201d. T\u0142u\u00admacz, redak\u00adtor, wydawca. Wyr\u00f3\u017c\u00adniony \u201eSkrzy\u00add\u0142ami Dedala\u201d (2019) za \u201ePrze\u00admoc i s\u0142owa. W kr\u0119gu filo\u00adzo\u00adfii poli\u00adtycz\u00adnej Han\u00adnah Arendt\u201d. Zast\u0119pca redak\u00adtora naczel\u00adnego w kwar\u00adtal\u00adniku filo\u00adzo\u00adficz\u00adnym Kro\u00adnos. Meta\u00adfi\u00adzyka \u2013 Reli\u00adgia \u2013 Kul\u00adtura. W TVP Kul\u00adtura pro\u00adwa\u00addzi autor\u00adskie pro\u00adgramy \u201eKro\u00adnos\u201d i \u201ePowi\u00addoki\u201d. Przez wi\u0119k\u00adszo\u015b\u0107 \u017cycia \u0107wi\u00adczy\u0142 judo w AZS-ie na Karo\u00adwej.<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Martin Buber, fot. David Rubinger \/ Corbis Historical \/ Getty Images Tematy \u017cydowskie Martin Buber \u2013 M\u0105dro\u015b\u0107 Piotr Nowak Martin Buber urodzi\u0142 si\u0119 dziewi\u0119tnastym stuleciu, \u015bci\u015blej: w 1878 roku w Wiedniu, a wi\u0119c dawno temu. Natomiast jego aktywno\u015b\u0107 filozoficzna \u2013 i to jest akurat bardzo znamienne \u2013 najsilniej rezonowa\u0142a w wieku dwudziestym, tak jakby poprzednie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113315"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113315"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113338,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113315\/revisions\/113338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}