{"id":114237,"date":"2024-07-18T17:09:07","date_gmt":"2024-07-18T15:09:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=114237"},"modified":"2024-07-17T17:53:02","modified_gmt":"2024-07-17T15:53:02","slug":"18-09-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=114237","title":{"rendered":"SYSTEM PAMI\u0118CI"},"content":{"rendered":"

fot. Tomasz Pasternak<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>SYSTEM PAMI\u0118CI<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

KATARZYNA T\u00d3RZ<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n

Public Movement zdemaskowa\u0142o konwencje spo\u0142eczne towarzysz\u0105ce zaanga\u017cowaniu. To, co dzieje si\u0119 w naszych g\u0142owach, jest r\u00f3wnie wa\u017cne jak wielka polityka<\/strong><\/h4>\n

Czy przechodz\u0105c przez Muran\u00f3w, mo\u017cna uwierzy\u0107, \u017ce kiedy\u015b (w czasach, kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 jeszcze nasi dziadkowie) mieszkali tu \u2013 w nie-tym pejza\u017cu i w nie-tej rzeczywisto\u015bci \u2013 zupe\u0142nie inni ludzie?<\/span><\/p>\n

Ten kwarta\u0142 Warszawy wci\u0105\u017c istnieje, ale na nowo, z\u00a0inn\u0105 twarz\u0105 i\u00a0sercem \u2013 jakby obumar\u0142ym. Przebywa w\u00a0ukryciu, kipi od podsk\u00f3rnych, st\u0142umionych energii \u2013 zapomnianych historii osobistych i\u00a0spektakularnych bohaterskich czyn\u00f3w, po kt\u00f3rych pozosta\u0142y skonwencjonalizowane \u015blady \u2013 tablice wyliczaj\u0105ce ilo\u015b\u0107 poleg\u0142ych lub zaaran\u017cowane do cel\u00f3w refleksyjnych zak\u0105tki.<\/span><\/p>\n

Performerzy z\u00a0Public Movement wzi\u0119li ten kontekst pod uwag\u0119 na dwa sposoby. Po pierwsze \u2013 ca\u0142kowicie mu si\u0119 (p)oddali, respektuj\u0105c stacje tej swoistej drogi po m\u0119cze\u0144stwie getta, kt\u00f3r\u0105 stale pod\u0105\u017caj\u0105 izraelskie wycieczki. Po drugie \u2013 podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 dekonstrukcji tej sztucznej, narzuconej przez system pami\u0119ci warstwy. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 pozornie prostymi, amatorskimi narz\u0119dziami \u2013 dramaturgi\u0105 podstawowego ruchu, popowego beatu i\u00a0re\u017cyserowania t\u0142umem \u2013 przedzierali si\u0119 przez palimpsest materii przemilczanej, wypartej i\u00a0spychanej w\u00a0pustk\u0119 nieuwagi. By\u0142 to jednak proces dyskretny i\u00a0na tyle nieoczywisty, \u017ce pozostawia\u0142 uczestnikowi-widzowi przestrze\u0144 na w\u0142asne prze\u017cycie i\u00a0decyzj\u0119 o\u00a0zaanga\u017cowaniu.<\/span><\/p>\n

Niespieszny poch\u00f3d przecina\u0142 ulice Muranowa, niebudz\u0105ce trwogi w\u00a0tych, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 lub zapomnieli o\u00a0ich historii: plac Umszlag, bunkier Anielewicza, ulica Mi\u0142a\u2026 W\u00a0kolejnych punktach-przystankach Public Movement pr\u00f3bowa\u0142o dotyka\u0107 stref niewypowiedzianych lub przegadanych jak w\u00a0heideggerowskiej\u00a0Gerede<\/em>\u00a0(czczej gadaninie).<\/span><\/p>\n<\/div>\n

fot. Mateusz Bala<\/em><\/span><\/p>\n

Izraelscy arty\u015bci ubrani w\u00a0bia\u0142e sp\u00f3dniczki\/spodnie, tenis\u00f3wki, kurtki \u2013 wygl\u0105dali troch\u0119 jak m\u0142odzie\u017c ze szko\u0142y, troch\u0119 jak dziwni sanitariusze. Za rekwizyt s\u0142u\u017cy\u0142a im flaga. Ale nie flaga Izraela, a\u00a0ustroju artystycznego: Public Movement z\u00a0poziomymi pasami, niebieskim i\u00a0bia\u0142ym, przeci\u0119tymi czerni\u0105 \u017ca\u0142oby. Wszystko bez zb\u0119dnych, natr\u0119tnych symboli. Nast\u0119puje redukcja, tak jakby bia\u0142e stroje i\u00a0brak nachalnej scenografii mia\u0142y wch\u0142ania\u0107 niewidzialne, ci\u0119\u017ckie oddechy traumy, kt\u00f3ra pozosta\u0142a.<\/span><\/p>\n

Podobnie jak inne cz\u0119\u015bci miasta, Muran\u00f3w zbudowano na gruzach pozosta\u0142ych po dramacie. Pag\u00f3rki poro\u015bni\u0119te traw\u0105 to pozosta\u0142o\u015bci zrujnowanego getta. Mury powsta\u0142y z\u00a0przemielonych cegie\u0142 starych po\u017cydowskich dom\u00f3w. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego faktu nie sk\u0142ania do moralnej oceny, bezowocna i\u00a0nieadekwatna pozostanie te\u017c postawa pragmatyczna, racjonalizuj\u0105ca. To tylko fakt. I\u00a0a\u017c fakt. Brutalny i\u00a0druzgoc\u0105cy, ale zarazem pozwalaj\u0105cy historii na dalszy bieg i\u00a0codzienne ludzkie \u017cycie. Je\u015bli miasto jest przestrzeni\u0105 do\u015bwiadczaln\u0105, polem drobnych, ale intensywnych zdarze\u0144, kt\u00f3re pozostawiaj\u0105 trwa\u0142e \u015blady w\u00a0egzystencji i\u00a0to\u017csamo\u015bci jego obywateli, to Public Movement \u2013 niczym grupa badaczy \u2013 eksperymentuje na tym w\u0142a\u015bnie polu. Izraelscy arty\u015bci w\u00a0rytmie tandetnych poprockowych przeboj\u00f3w oddaj\u0105 ho\u0142d zg\u0142adzonym mieszka\u0144com. Wykonuj\u0105 przy tym uproszczon\u0105, poddan\u0105 rygorowi musztry choreografi\u0119. Te proste, \u201ema\u0142oartystyczne\u201d dzia\u0142ania znosz\u0105 wznios\u0142o\u015b\u0107, budz\u0105 wzruszenie \u2013 pozbawione melodramatu, oczyszczaj\u0105ce. Lekkie \u2013 czy to w\u00a0og\u00f3le mo\u017cliwe?<\/span><\/p>\n

Na placu dw\u00f3ch performer\u00f3w z\u00a0megafonami i\u00a0czerwono-bia\u0142\u0105 izoluj\u0105c\u0105 ta\u015bm\u0105. Staj\u0105 si\u0119 rzecznikami biegunowych komunikat\u00f3w. Po jednej stronie \u201eprawda\u201d, po drugiej \u201efa\u0142sz\u201d, \u201ekobiety\u201d \u2013 \u201em\u0119\u017cczy\u017ani\u201d, \u201eprzesz\u0142o\u015b\u0107\u201d \u2013 \u201eprzysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Zgromadzona publiczno\u015b\u0107 powoli zaczyna rozumie\u0107 ten system i\u00a0przemieszcza si\u0119 w\u00a0zgodzie z\u00a0w\u0142asnymi przekonaniami. Nie po raz pierwszy okazuje si\u0119, \u017ce w\u00a0kilkuliterowych tworach zakl\u0119ta jest emocja i\u00a0niekontrolowana my\u015bl. Wypowiadane przez megafon, zaczynaj\u0105 rosn\u0105\u0107: \u201esocjalizm\u201d \u2013 \u201ekomunizm\u201d, \u201eAuschwitz\u201d \u2013 \u201eO\u015bwi\u0119cim\u201d, \u201ePolacy kolaborowali z\u00a0Niemcami\u201d \u2013 \u201ePolacy ratowali \u017byd\u00f3w\u201d. Na has\u0142o \u201eIzrael\u201d \u2013 \u201ePalesty\u0144czycy\u201d, kto\u015b przeci\u0105ga swoje dzieci na w\u0142a\u015bciw\u0105 stron\u0119. Z\u00a0zabawy w\u00a0\u201eco wybierasz\u201d rodzi si\u0119 ruch, publiczna deklaracja. Na tym etapie w\u0119dr\u00f3wki Public Movement dobitnie demaskuje podstawowe mikrokonwencje spo\u0142eczne towarzysz\u0105ce zaanga\u017cowaniu, dokonywaniu wyboru i\u00a0przyjmowaniu wynikaj\u0105cych z\u00a0niego postaw. To, co dzieje si\u0119 w\u00a0naszych zwyk\u0142ych g\u0142owach, jest r\u00f3wnie wa\u017cne i\u00a0decyduj\u0105ce jak wielka polityka.<\/span><\/p>\n

W pami\u0119ci pozostaje scena fina\u0142owa, w\u00a0kt\u00f3rej odegrana pod Pomnikiem Bohater\u00f3w Getta uroczysta zmiana warty, zwie\u0144czona z\u0142o\u017ceniem \u017ca\u0142obnego wie\u0144ca (z opask\u0105-flag\u0105 PM), przekszta\u0142ca si\u0119 w\u00a0mechaniczny taniec disco. Rodzi on ambiwalencje \u2013 nie jest do ko\u0144ca wyzwolony, swobodny, nie niesie czystej rado\u015bci. Raczej melancholi\u0119, niespe\u0142nienie \u2013 cokolwiek by si\u0119 zrobi\u0142o, nic ju\u017c nie o\u017cywi tego, co martwe, przesz\u0142e, zasypane. To, co mo\u017cna zrobi\u0107, to stworzy\u0107 ruch publiczny.<\/span><\/p>\n

Francuski filozof Georges Didi-Huberman w\u00a0ksi\u0105\u017cce \u201eObrazy Mimo Wszystko\u201d (Universitas, Krak\u00f3w 2008) gwa\u0142townie odrzuca mo\u017cliwo\u015b\u0107 kapitulacji: \u201ewyrwa\u0107 obraz temu piek\u0142u, mimo tego wszystkiego? Tak. Trzeba by\u0142o za wszelk\u0105 cen\u0119 nada\u0107 kszta\u0142t niewyobra\u017calnemu\u201d. Akcja Public Movement to pr\u00f3ba wyrwania z\u00a0parali\u017cu niewyobra\u017cenia tych, kt\u00f3rzy pozostali i\u00a0mog\u0105 zabra\u0107 g\u0142os.<\/span><\/p>\n

\n
KATARZYNA T\u00d3RZ\u00a0 – (ur. 1982) \u2013 absolwentka Filozofii UW. Od 2008 programerka Malta Festival Pozna\u0144, pomys\u0142odawczyni tematycznego nurtu Malta \u2013 Idiomy. Obecnie pracuje nad monograficzn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 o teatrze Gis\u00e8le Vienne. Wsp\u00f3\u0142pracuje z Gazet\u0105 Teatraln\u0105 \u201eDidaskalia\u201d.<\/em><\/span><\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

fot. Tomasz Pasternak SYSTEM PAMI\u0118CI KATARZYNA T\u00d3RZ Public Movement zdemaskowa\u0142o konwencje spo\u0142eczne towarzysz\u0105ce zaanga\u017cowaniu. To, co dzieje si\u0119 w naszych g\u0142owach, jest r\u00f3wnie wa\u017cne jak wielka polityka Czy przechodz\u0105c przez Muran\u00f3w, mo\u017cna uwierzy\u0107, \u017ce kiedy\u015b (w czasach, kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 jeszcze nasi dziadkowie) mieszkali tu \u2013 w nie-tym pejza\u017cu i w nie-tej rzeczywisto\u015bci \u2013 zupe\u0142nie inni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114237"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114237"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114264,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114237\/revisions\/114264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}