![](\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/article\/image_center\/1441.jpg\")
fot. wanderlasss<\/p>\nfot. wanderlasss<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/dwutygodnik-1.png\")
<\/a>KILKA S\u0141\u00d3WBELLA SZWARCMAN-CZARNOTA<\/strong><\/span><\/p>\n fot. red_shaya<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n Jeszcze do niedawna w j\u0119zyku jidysz nie istnia\u0142o s\u0142owo, kt\u00f3rym okre\u015blano by lesbijk\u0119, natomiast dla homoseksualisty przeznaczona by\u0142a nazwa fejgele<\/em> (ptaszek). Jako pierwsza bodaj s\u0142owo lezbianke<\/em> wprowadzi\u0142a w 1984 roku ameryka\u0144ska poetka, t\u0142umaczka, dzia\u0142aczka feministyczna i lesbijska \u2013 Irena Klepfisz (nota bene<\/em> c\u00f3rka bohatera powstania w getcie warszawskim). W jej dwuj\u0119zycznym wierszu, skomponowanym jednocze\u015bnie w jidysz i po angielsku, \u201eEtleche werter ojf mame loszn\u201d (\u201eKilka s\u0142\u00f3w w j\u0119zyku matki\u201d \u2013 jidysz) czytamy: \u201edi lezbianke<\/em> \u2013 to ta, kt\u00f3ra ma wsp\u00f3\u0142lokatork\u0119 \u2013 ale my nigdy nie u\u017cywali\u015bmy tego s\u0142owa\u201d.<\/span><\/p>\n W literaturze jidysz a\u017c do pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku nie by\u0142y obecne nawet motywy lesbijskie. Zapewne dlatego, \u017ce tradycja \u017cydowska ignoruje to zagadnienie. Cho\u0107 stosunki mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami s\u0105 surowo pot\u0119pione, o stosunkach mi\u0119dzy kobietami Biblia hebrajska nie wypowiada si\u0119 wcale, w Talmudzie za\u015b mowa jest jedynie o \u201eigraszkach\u201d kobiet jako obyczaju egipskim, zakazanym, poniewa\u017c \u017cydowskie prawo religijne zabrania na\u015bladowania obcych zwyczaj\u00f3w.<\/span><\/p>\n Pierwszym dzie\u0142em literackim w j\u0119zyku jidysz, opowiadaj\u0105cym o mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy kobietami, jest dramat Szolema Asza \u201eGot fun nekome\u201d (\u201eB\u00f3g zemsty\u201d) z 1906 roku. Asz opowiada histori\u0119 m\u0142odej dziewczyny Rywkele, kt\u00f3r\u0105 ortodoksyjni rodzice maj\u0105 wyda\u0107 za m\u0105\u017c za ch\u0142opca z jesziwy, ona za\u015b chce \u017cy\u0107 z inn\u0105 dziewczyn\u0105, \u201ejak m\u0105\u017c z \u017con\u0105\u201d. Nie jest to jednak utw\u00f3r, kt\u00f3ry mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jasno i wyra\u017anie jako traktuj\u0105cy \u201eo mi\u0142o\u015bci lesbijskiej\u201d.<\/span><\/p>\n Niewiele jeszcze wiadomo o literaturze lesbijskiej tworzonej w j\u0119zyku jidysz. Pionierk\u0105 bada\u0144 nad poezj\u0105 lesbijek \u017cydowskich jest Hinde Ena Burstin \u2013 australijska \u017byd\u00f3wka, kt\u00f3rej obydwoje rodzice przyszli na \u015bwiat w Polsce. Ona sama urodzi\u0142a si\u0119 w 1962 roku, a dorasta\u0142a w Melbourne, w centrum spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, kt\u00f3rej j\u0119zykiem codziennym by\u0142 w\u0142a\u015bnie jidysz. Hinde Burstin powiada, \u017ce tak m\u00f3wiono w jej domu. W tym j\u0119zyku tworzy i recytuje (co jest jej ogromn\u0105 pasj\u0105), ten j\u0119zyk wyk\u0142ada i popularyzuje, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.<\/span><\/p>\n Hindzie Burstin, kt\u00f3ra okre\u015bla sam\u0105 siebie jako \u017cydowsk\u0105 lesbijk\u0119, nie chodzi o tw\u00f3rczo\u015b\u0107 kobiet-lesbijek pisz\u0105cych w jidysz, \u201etropienie\u201d orientacji seksualnej jest bowiem zaj\u0119ciem niezbyt p\u0142odnym i ostatecznie ma\u0142o interesuj\u0105cym. Odnajduje raczej pisane w jidysz wiersze po\u015bwi\u0119cone mi\u0142o\u015bci kobiet. I czyni to bodaj jako pierwsza. Okazuje si\u0119, \u017ce w literaturze jidysz pocz\u0105tku XX wieku ten motyw jednak wyst\u0119puje, cho\u0107 niewiele do tej pory o tym wiedziano. W tek\u015bcie zamieszczonym w pracy zbiorowej pod redakcj\u0105 Nathana Abramsa \u201eJews and Sex\u201d Hinde Ena Burstin cytuje wiersze dw\u00f3ch poetek. Pierwsza z nich to Dina Libkes, urodzona <\/ins>w 1900 roku w S\u0142owiecznej na Wo\u0142yniu. Znana by\u0142a do tej pory przede wszystkim z t\u0142umacze\u0144 rosyjskiej literatury, m.in. Miko\u0142aja Leskowa, na jidysz.<\/ins> Oto jej wiersz zatytu\u0142owany \u201eFun jener zajt want\u201d (\u201ePo tamtej stronie \u015bciany\u201d), kt\u00f3rego tytu\u0142 nawi\u0105zuje do wiersza Racheli Korn \u201eFun jener zajt lid\u201d (\u201ePo tamtej stronie wiersza\u201d):<\/span><\/ins><\/p>\n Po tamtej stronie \u015bciany mej alkowy \u015bpi m\u0142oda Czasami przydarzy si\u0119 we \u015bnie, Zrywam si\u0119<\/ins> Po tamtej stronie \u015bciany<\/ins> Sara Aisen, o dziesi\u0119\u0107 lat m\u0142odsza od Diny Libkes, urodzona w Kownie, jest jako poetka bardziej dost\u0119pna, opublikowa\u0142a bowiem tomik wierszy zatytu\u0142owany \u201eGeklibene lider un poemes\u201d (\u201eWybrane wiersze i poematy\u201d). Ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 w RPA w 1965 roku.<\/ins> Oto jeden z zamieszczonych w niej, mo\u017cna by rzec, pensjonarskich wierszy:<\/span><\/p>\n M\u0142ode \u017ad\u017ab\u0142a<\/strong> (\u201eJunge szprocn\u201d)<\/p>\n Jak dobrze mi spokojnie siedzie\u0107 gdy chodzi od tablicy a\u017c do \u015bciany, W tomiku jest wiele jeszcze m\u0142odzie\u0144czych wierszy. Cho\u0107by ten:<\/span><\/p>\n Chcesz \u2013 to zosta\u0144 <\/strong>(\u201eWilstu \u2013 blajb\u201d)<\/ins><\/p>\n Chcesz \u2013 to zosta\u0144, Sama Hinde Ena Burstin r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3buje si\u0142 w poezji o mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy kobietami. We wspomnianej wy\u017cej antologii zamie\u015bci\u0142a utw\u00f3r odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do w\u0105tk\u00f3w biblijnych. Oto fragmenty wiersza \u201ePie\u015b\u0144 Miriam\u201d (\u201eMiriams Lid\u201d):<\/span><\/p>\n Miriam, moja kr\u00f3lowo pustyni, Uwa\u017caj, by nikt ci\u0119 nie wy\u015bledzi\u0142, […] Ta mi\u0142o\u015b\u0107 jest gor\u0119tsza ni\u017c pustynia, W tek\u015bcie zamieszczonym w ksi\u0105\u017cce \u201eMulticultural Queer: Australian Narratives\u201d z niezwyk\u0142\u0105 (mo\u017ce raczej niezwyk\u0142\u0105 dla kogo\u015b z Polski) otwarto\u015bci\u0105 pisze: \u201eWiedzia\u0142am wcze\u015bnie, \u017ce odczuwam poci\u0105g do kobiet. Mniej wi\u0119cej w wieku 15 lat okre\u015bla\u0142am siebie sam\u0105 jako biseksualn\u0105, poniewa\u017c nie przypuszcza\u0142am, \u017ce \u00abmi\u0142e \u017cydowskie dziewcz\u0119ta\u00bb (nice jewish girls<\/em> \u2013 aluzja do pierwszej antologii wydanej w 1982 roku przez ameryka\u0144skie lesbijki) mog\u0142yby by\u0107 lesbijkami. A w latach 70. s\u0105dzi\u0142am, \u017ce presja po\u015blubienia \u00abmi\u0142ego \u017cydowskiego ch\u0142opca\u00bb mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 zbyt silna, wi\u0119c b\u0119d\u0119 musia\u0142a jej ulec i ewentualnie mie\u0107 jakie\u015b romanse z kobietami! Po paru trudnych latach zda\u0142am sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce nie zdo\u0142am \u017cy\u0107 w taki spos\u00f3b i \u017ce chc\u0119 by\u0107 z kobietami, a nie z m\u0119\u017cczyznami. I tak zacz\u0119\u0142am swoj\u0105 samotn\u0105, trudn\u0105 drog\u0119 do ujawnienia si\u0119 jako lesbijka\u201d.<\/span><\/p>\n fot. Niv Singer<\/span><\/em><\/p>\n Jej coming-out<\/em> nast\u0105pi\u0142 na pocz\u0105tku lat 80. i by\u0142o to nadal trudne, poniewa\u017c czu\u0142a si\u0119 obco w anglosaskiej kulturze \u015brodowiska lesbijek w Melbourne. Jak to sama okre\u015bla, przychodz\u0105c do klubu lesbijskiego, za ka\u017cdym razem musia\u0142a zostawi\u0107 za drzwiami swoj\u0105 \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. W 1992 roku, wraz z dwiema kole\u017cankami \u017cydowskimi \u2013 r\u00f3wnie\u017c lesbijkami \u2013 zorganizowa\u0142a konferencj\u0119 w Melbourne. Wzi\u0119\u0142o w niej udzia\u0142 15\u201320 kobiet, kt\u00f3re okre\u015bli\u0142y, co dla nich stanowi najwi\u0119kszy problem. Podobnie jak we wcze\u015bniejszych latach w Stanach Zjednoczonych, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce problem stanowi homofobia w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej oraz antysemityzm w ugrupowaniach lesbijskich. Grupa kontynuowa\u0142a regularne spotkania i debaty, przy czym niekt\u00f3re z kobiet by\u0142y otwarte dla nie-\u017cydowskich partnerek i przyjaci\u00f3\u0142, inne za\u015b nie.<\/span><\/p>\n Bardzo szybko okaza\u0142o si\u0119 zreszt\u0105, \u017ce \u017cydowska spo\u0142eczno\u015b\u0107 jest o wiele bardziej ch\u0119tna do zwalczania homofobii we w\u0142asnych szeregach ni\u017c wsp\u00f3lnoty lesbijskie do walki z antysemityzmem w\u015br\u00f3d swoich. Przede wszystkim sama Burstin przekona\u0142a si\u0119, \u017ce bardzo trudno jest cz\u0142onkiniom wsp\u00f3lnot wyj\u015b\u0107 poza perspektyw\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, nawet je\u015bli same nie s\u0105 praktykuj\u0105cymi chrze\u015bcijankami. W spo\u0142ecze\u0144stwie australijskim za\u015b Burstin czu\u0142a si\u0119 <\/ins>podw\u00f3jnie niewidzialna i wykluczona \u2013 jako \u017byd\u00f3wka i jako lesbijka. A je\u015bli nie wykluczona i niewidoczna, to postrzegana jako kto\u015b skrajnie egzotyczny. \u201eO, jeste\u015b \u017byd\u00f3wk\u0105, to fascynuj\u0105ce! Opowiedz mi, jak to jest!\u201d \u2013 zdarza si\u0119 jej us\u0142ysze\u0107 w k\u00f3\u0142ku lesbijek.<\/span><\/p>\n Kultura i literatura jidysz przyci\u0105gaj\u0105 \u015brodowiska homoseksualne. Dla \u017byd\u00f3w LGBT za\u015b, kt\u00f3rzy mieli poczucie osamotnienia, a czasem wr\u0119cz odrzucenia przez swoje ortodoksyjne rodziny, to dziedzina, kt\u00f3ra pozwala im kultywowa\u0107 w\u0142asn\u0105 \u017cydowsko\u015b\u0107. David Roskies, profesor literatury w Jewish Theological Seminary, powiada z pewnym przek\u0105sem (r\u00f3wnie\u017c w odniesieniu do \u017byd\u00f3w heteroseksualnych), \u017ce akces do kultury jidysz jest \u0142atwy, cho\u0107 najpewniej niezbyt trwa\u0142y: \u201eNie musisz nale\u017ce\u0107 do \u017cadnej organizacji, nie musisz mie\u0107 \u017cadnej ideologii\u201d.<\/span><\/p>\n Nurt queer jidyszkajt<\/em>, obecny od kilkunastu lat, rozwija si\u0119 dynamicznie. Jednym z jego zwiastun\u00f3w by\u0142 tekst z 1997 roku napisany przez Alici\u0119 Solomon dla magazynu \u201eDavka\u201d. Wyliczy\u0142a ona powody, jakie sk\u0142aniaj\u0105 \u015brodowiska gejowskie, nie tylko pochodzenia \u017cydowskiego, do w\u0142\u0105czenia si\u0119 w nurt kultury jidysz. Jej zdaniem s\u0105 to ich wsp\u00f3lne cechy: poczucie marginalizacji, brak zakorzenienia, ch\u0119\u0107 stawienia czo\u0142a kulturze wi\u0119kszo\u015bci.<\/span><\/p>\n Dramaturg Tony Kushner, autor \u201eAnio\u0142\u00f3w w Ameryce\u201d \u2013 sztuki przez wielu teoretyk\u00f3w uznanej, nie do ko\u0144ca s\u0142usznie, za prekursorsk\u0105 dla nurtu queer jidyszkajt<\/em> \u2013 uj\u0105\u0142 to nieco inaczej: jidysz jest mniej butch<\/em> i macho<\/em> ni\u017c j\u0119zyk hebrajski. Faith Jones, bibliotekarka z Nowego Jorku wzmocni\u0142a my\u015bl Kushnera \u2013 \u201e jidysz to j\u0119zyk kobiet. To prawdopodobnie jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych czu\u0142am si\u0119 odrzucona przez Izrael. Izrael by\u0142 miejscem dla m\u0119\u017cczyzn. Pustynny \u017byd. Nie mo\u017cesz by\u0107 zniewie\u015bcia\u0142ym, bezsilnym \u017cydowskim m\u0119\u017cczyzn\u0105 z Europy Wschodniej. Musisz by\u0107 Nowym \u017bydowskim M\u0119\u017cczyzn\u0105\u201d. Cho\u0107 jest to bardzo uproszczony i oparty na stereotypach pogl\u0105d, to w\u0142a\u015bnie on kryje si\u0119 zapewne za wyborem kultury jidysz w\u015br\u00f3d wielu lewicowo usposobionych \u017byd\u00f3w i nie-\u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n Akces nie-\u017cydowskich przedstawicieli LGBT do kultury jidysz jest postrzegany jako kontrowersyjny. Dla jidyszystki Ruth Wisse \u201eci geje i lesbijki, kt\u00f3rzy najzupe\u0142niej dowolnie uto\u017csamiaj\u0105 swoje poczucie krzywdy ze spraw\u0105 jidysz\u201d pope\u0142niaj\u0105 podw\u00f3jny b\u0142\u0105d \u2013 niszcz\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 i stawiaj\u0105 pod znakiem zapytania przysz\u0142o\u015b\u0107 kultury \u017cydowskiej. Dyskusja trwa, czego wyrazem jest ksi\u0105\u017cka Jeffreya Shandlera \u201eAdventures in Yiddishland\u201d. Autor rozumie poczucie zagro\u017cenia wyra\u017cone przez Wisse \u2013 odczuwa ona zapewne naruszenie biologicznego charakteru mi\u0119dzypokoleniowego przekazu kulturowego. Nies\u0142usznie jednak \u2013 nawet \u017cydowscy potomkowie najwybitniejszych pisarzy jidysz, takich jak Mendele Mojcher Sforim, Szolem Alejchem czy Icchok Lejbusz Perec, niekoniecznie sami biegle znali jidysz. A z drugiej strony \u2013 jest wielu znanych i zas\u0142u\u017conych jidyszyst\u00f3w, kt\u00f3rzy dotarli do j\u0119zyka i kultury jidysz z innej ni\u017c rodzinna strony.<\/span><\/p>\n Wa\u017cnym obszarem queer <\/em>jest muzyka klezmerska. I je\u015bli szuka\u0107 gdzie\u015b pierwszych sukces\u00f3w tego nurtu, to w\u0142a\u015bnie tam. Na kultowych w \u015bwiecie fan\u00f3w i wykonawc\u00f3w muzyki klezmerskiej warsztatach KlezKamp, odbywaj\u0105cych si\u0119 od kilkunastu lat w Stanach Zjednoczonych, jak pisze skrzypaczka i za\u0142o\u017cycielka oklaskiwanego kilkakrotnie r\u00f3wnie\u017c w Polsce zespo\u0142u Klezmatics, Alicia Svigals, uczestnicy o orientacji gejowskiej zauwa\u017cyli siebie nawzajem, odnotowuj\u0105c zarazem, \u017ce jest ich zaskakuj\u0105co wielu i \u017ce wielu z nich bra\u0142o ju\u017c wcze\u015bniej udzia\u0142 w letnich programach nauki jidysz. Zwi\u0105zki muzyki klezmerskiej z queer<\/em> nie s\u0105 ju\u017c takie oczywiste, jak w przypadku literatury. Klezmerzy byli niegdy\u015b muzykantami graj\u0105cymi g\u0142\u00f3wnie na weselach i poruszaj\u0105cymi si\u0119 na og\u00f3\u0142 w ramach nakre\u015blonych przez tradycyjn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105. Przekszta\u0142caj\u0105c muzyk\u0119 liturgiczn\u0105 w melodie taneczne, kt\u00f3re potem niejednokrotnie sta\u0142y si\u0119 przebojami \u2013 powiada Svigals \u2013 nie czynili tego w opozycji do religii, przeciwnie \u2013 manifestowali swoje przywi\u0105zanie do tradycji i swoje zakorzenienie w \u017cydowskim \u017cyciu. Dzisiejsi klezmerzy przyjmuj\u0105 to z dobrodziejstwem inwentarza i prezentuj\u0105 dawn\u0105 muzyk\u0119 w nowych okoliczno\u015bciach \u2013 graj\u0105c np. tradycyjne powitanie panny m\u0142odej na weselach gejowskich.<\/span><\/p>\n Tak oto warsztaty KlezKamp przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania wielu gejowskich zespo\u0142\u00f3w klezmerskich o barwnych nazwach, np. Isle of Klezbos czy Gay iz mir (od wej iz mir<\/em> \u2013 tradycyjnego westchnienia \u017cydowskiego). Klezmatics za\u015b za swoje osi\u0105gni\u0119cia zostali uhonorowani nie tylko nagrod\u0105 Grammy, ale i wyr\u00f3\u017cnieniem GLAMA (Gay and Lesbian Music Award).<\/span> Nurt queer jidyszkajt<\/em> ma si\u0119 dobrze. \u017bydowska performerka Sara Felder deklaruje: \u201eQueer jidyszkajt<\/em> daje mi mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu do \u015bwiata moich dziadk\u00f3w, bez konieczno\u015bci porzucania siebie samej\u201d. O swoich nie-\u017cydowskich LGBT powiada za\u015b, \u017ce podobnie jak \u017bydzi, znaj\u0105 oni cen\u0119, jak\u0105 si\u0119 p\u0142aci za zanurzenie si\u0119 w kulturze otaczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci \u2013 a jest ni\u0105 utrata do\u015bwiadczania tego, co w\u0142asne i specyficzne, porzucenie w\u0142asnej kultury. I wychodzi na to \u2013 kontynuuje Felder \u2013 \u017ce jako lesbijka mog\u0119 g\u0142\u0119biej partycypowa\u0107 w kulturze jidysz i w \u017cydowsko\u015bci w og\u00f3le.<\/span><\/p>\n Nie mamy podstaw, by jej nie wierzy\u0107.<\/span><\/p>\n Przek\u0142ady wierszy z jidysz \u2013 Bella Szwarcman-Czarnota<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> fot. wanderlasss KILKA S\u0141\u00d3W O QUEER-JIDYSZKAJT BELLA SZWARCMAN-CZARNOTA Tradycja \u017cydowska ignoruje lesbijki. Cho\u0107 stosunki mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami s\u0105 surowo pot\u0119pione, o stosunkach mi\u0119dzy kobietami Biblia hebrajska nie wypowiada si\u0119 wcale fot. red_shaya Jeszcze do niedawna w j\u0119zyku jidysz nie istnia\u0142o s\u0142owo, kt\u00f3rym okre\u015blano by lesbijk\u0119, natomiast dla homoseksualisty przeznaczona by\u0142a nazwa fejgele (ptaszek). Jako pierwsza bodaj s\u0142owo lezbianke wprowadzi\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114366"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114491,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114366\/revisions\/114491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\nTradycja \u017cydowska ignoruje lesbijki. Cho\u0107 stosunki mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami s\u0105 surowo pot\u0119pione, o stosunkach mi\u0119dzy kobietami Biblia hebrajska nie wypowiada si\u0119 wcale<\/strong><\/h4>\n
![](\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/b99b78d1-thumb.jpg\")
<\/p>\n
\nG\u0142ow\u0105 tu\u017c obok mojej g\u0142owy.
\nJa wiem i wie ona,<\/ins>
\n\u017ce po tamtej stronie \u015bciany\u2026<\/ins><\/p>\n
\n\u017ce nagle rozsunie si\u0119 \u015bciana,
\ni wtedy czuj\u0119 nagie ciep\u0142o<\/ins>
\njej d\u0142oni \u2013<\/ins><\/p>\n
\nI oto \u015bciana!<\/ins>
\nZazdro\u015b\u0107 \u015bmiertelna mnie ogarnia o \u015bciany staro\u015b\u0107<\/ins>
\nI o ch\u0142\u00f3d kamieni\u2026<\/ins><\/p>\n
\n\u015api m\u0142oda, jej g\u0142owa tu\u017c obok mojej g\u0142owy.<\/ins>
\nJa wiem i wie ona,<\/ins>
\n\u017be z tamtej strony \u015bciany\u2026<\/ins><\/p>\n
\nw\u015br\u00f3d kole\u017canek w tylnej \u0142awie,
\nzerka\u0107 na ciebie przez firank\u0119,
\nnauczyciela s\u0142ucha\u0107 drzemi\u0105c prawie<\/p>\n
\na potem znowu do katedry,
\nwyrwana nagle mu wyja\u015bni\u0107
\nromantyzm w prozie i poezji,
\na potem usi\u0105\u015b\u0107 sobie znowu
\nw\u015br\u00f3d kole\u017canek z pierwszej \u0142awy.<\/p>\n
\nChcesz \u2013 to id\u017a,
\na jak chcesz, p\u00f3jd\u017a ze mn\u0105<\/ins>
\not tak sobie, na pole.<\/ins>
\nB\u0119d\u0119 ci zrywa\u0107 kwiatki czerwone,
\nB\u0119d\u0119 ci\u0119 ca\u0142owa\u0107,
\nB\u0119dziemy te\u017c figlowa\u0107 sobie \u2013
\nChcesz \u2013 to zosta\u0144,
\nChcesz \u2013 to id\u017a.<\/ins><\/p>\n
\nbez ciebie \u2013 w sercu b\u00f3l ogromny czuj\u0119.
\nPrzyjd\u017a dzi\u015b wieczorem do \u017ar\u00f3de\u0142ka:
\nwiesz przecie\u017c, gdzie zazwyczaj stoj\u0119.<\/p>\n
\nbardzo si\u0119 boj\u0119, \u017ce kto\u015b na nas dybie.
\nLudzie m\u00f3wi\u0105, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 ta jest niedobra \u2013
\ni mog\u0105 za ni\u0105 nas u\u015bmierci\u0107 obie.<\/p>\n
\nA gdy ju\u017c b\u0119dziesz w mych ramionach,
\nrozp\u0142omienimy si\u0119 purpur\u0105 niczym niebo,
\nja b\u0119d\u0119 piach zbiera\u0107 z twych powiek,
\ni s\u00f3l zlizywa\u0107 z twej sk\u00f3ry.<\/p>\n
\njak piach piek\u0105ca, co nigdy nie zna cienia,
\na ci, kt\u00f3rzy tak niewiele wiedz\u0105, ju\u017c orzekli,
\n\u017ce nasza mi\u0142o\u015b\u0107 jest godna pot\u0119pienia.<\/p>\n![](\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/11fc701f-thumb.jpg\")
<\/p>\n
\nJeszcze innym nurtem jest tropienie w\u0105tk\u00f3w LGBT w przedwojennym filmie \u017cydowskim (\u201eprzebierane\u201d role Molly Picon, np. w filmie \u201eJudel gra na skrzypcach\u201d) czy konfrontowanie film z literatur\u0105 \u2013 na przyk\u0142ad Jentl jako posta\u0107 w powie\u015bci Icchoka Baszewisa Singera i jako posta\u0107 kreowana przez Barbr\u0119 Streisand.<\/span><\/p>\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"