![](\"https:\/\/tablet-mag-images.b-cdn.net\/production\/b6c65d650f38fd6522e5be77d378081d34ca8bcf-1200x1200.gif?w=1250&q=70&auto=format&dpr=1\")
Original images: Wikipedia<\/p>\nOriginal images: Wikipedia<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\")
<\/a>Problem \u017cydowski w Wikipedii<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nIzabella Tabarovsky W czerwcu grupa redaktor\u00f3w i administrator\u00f3w Wikipedii\u00a0oceni\u0142a<\/a>\u00a0Anti-Defamation League jako \u201egeneralnie niewiarygodn\u0105\u201d w konflikcie izraelsko-palesty\u0144skim i \u201ew miar\u0119 wiarygodn\u0105\u201d w kwestii antysemityzmu, \u201egdy nie chodzi o Izrael i syjonizm\u201d. Ocenili r\u00f3wnie\u017c baz\u0119 danych symboli nienawi\u015bci ADL, uznaj\u0105c j\u0105 za \u201ewiarygodn\u0105 pod wzgl\u0119dem istnienia symbolu i prostych fakt\u00f3w na ten temat, ale niewiarygodn\u0105 pod wzgl\u0119dem bardziej z\u0142o\u017conych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, takich jak historia symboli\u201d.<\/span><\/p>\n \nAnonimowi redaktorzy, o nieznanym pochodzeniu lub kwalifikacjach akademickich, oskar\u017cyli ADL o \u201e\u0142\u0105czenie\u201d antysyjonizmu z antysemityzmem i poleganie na definicji antysemityzmu International Holocaust Remembrance Alliance, kt\u00f3ra, jak twierdzili, okre\u015bla wszelk\u0105 krytyk\u0119 Izraela jako antysemick\u0105 i t\u0142umi propalesty\u0144skie wypowiedzi. Oskar\u017cyli r\u00f3wnie\u017c ADL o \u201eoczernianie\u201d Students for Justice in Palestine poprzez wzywanie uniwersytet\u00f3w do zbadania, czy grupa ta udziela\u0142a materialnego wsparcia Hamasowi, organizacji uznanej przez USA za terrorystyczn\u0105.<\/span><\/p>\n<\/div>\n \n Wszystkie te stwierdzenia nie s\u0105 o faktach, lecz o lewicowych dogmatach, kt\u00f3rych celem jest stworzenie wra\u017cenia, \u017ce lewicowy antysemityzm nie istnieje \u2013 a w zasadzie nie mo\u017ce istnie\u0107.<\/span><\/p>\n \n\u201ePrzyw\u00f3dcy Wikipedii to b\u0142azny\u201d \u2013\u00a0napisa\u0142 na Twitterze<\/a>\u00a0Larry Sanger, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Wikipedii. Sanger wcze\u015bniej og\u0142osi\u0142, \u017ce neutralno\u015b\u0107 Wikipedii \u2013 we wszystkich kwestiach \u2013 jest praktycznie\u00a0martwa<\/a>. Jednak og\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa jeszcze tego nie zrozumia\u0142. Z\u00a06,6 miliardami odwiedzin<\/a>\u00a0w czerwcu Wikipedia zaj\u0119\u0142a pi\u0105te miejsce na li\u015bcie najcz\u0119\u015bciej odwiedzanych witryn na \u015bwiecie, wyprzedzaj\u0105 j\u0105 jedynie Google, YouTube, Facebook i Instagram. Dla wielu student\u00f3w i naukowc\u00f3w stanowi punkt wyj\u015bcia do bada\u0144 \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142o \u017ar\u00f3de\u0142 do dalszego zbadania.<\/span><\/p>\n \nW sprawie \u017byd\u00f3w, jasne jest, \u017ce artyku\u0142y Wikipedii s\u0105 teraz mocno wypaczone, karmi\u0105c miliardy ludzi (i du\u017ce modele j\u0119zykowe, kt\u00f3re regularnie szkol\u0105 si\u0119 na tej platformie, takie jak ChatGPT) nie\u015bcis\u0142ymi badaniami i niebezpiecznie wypaczonymi narracjami na temat \u017byd\u00f3w, historii \u017byd\u00f3w, Izraela, syjonizmu i wsp\u00f3\u0142czesnych zagro\u017ce\u0144 dla \u017cycia \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n \nWikipedia zosta\u0142a uruchomiona 15 stycznia 2001 r. jako wydanie jedynie w j\u0119zyku angielskim na stronie\u00a0www.wikipedia.com<\/a>\u00a0przez Jimmy’ego Walesa i Larry’ego Sangera. Sanger og\u0142osi\u0142 uruchomienie na li\u015bcie mailingowej Nupedii, poprzedniczki Wikipedii, kt\u00f3r\u0105 on i Wales r\u00f3wnie\u017c stworzyli. Podczas gdy Nupedia by\u0142a recenzowan\u0105 internetow\u0105 encyklopedi\u0105 z siedmioetapowym procesem zatwierdzania, Wikipedia jest wsp\u00f3lnie edytowan\u0105 platform\u0105 zarz\u0105dzan\u0105 bezpo\u015brednio przez jej u\u017cytkownik\u00f3w za po\u015brednictwem przegl\u0105darki internetowej. Platforma jest obs\u0142ugiwana przez Wikimedia Foundation, ameryka\u0144sk\u0105 organizacj\u0119 non-profit, ale jest \u201esamorz\u0105dnym projektem\u201d, kt\u00f3rego w du\u017cej mierze anonimowi redaktorzy-wolontariusze \u2014 nazywani wewn\u0119trznie wikipedystami \u2014 podlegaj\u0105 kodeksowi \u201ezasad i wytycznych<\/a>\u201d.<\/span><\/p>\n \nKluczowe zasady Wikipedii s\u0105\u00a0skodyfikowane<\/a>\u00a0w oparciu o \u201epi\u0119\u0107 filar\u00f3w\u201d, kt\u00f3re obejmuj\u0105 pisanie z neutralnego punktu widzenia i korzystanie z wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142 do dokumentowania kluczowych argument\u00f3w. Inny filar wzywa redaktor\u00f3w do traktowania si\u0119 nawzajem z szacunkiem i szukania konsensusu w kwestiach spornych. Spory s\u0105 rozstrzygane przez administrator\u00f3w-wolontariuszy i mog\u0105 by\u0107 przekazywane a\u017c do Komitetu Arbitra\u017cowego Wikipedii (znanego r\u00f3wnie\u017c jako \u201eS\u0105d Najwy\u017cszy\u201d Wikipedii). Kara mo\u017ce obejmowa\u0107 zakazy o r\u00f3\u017cnym stopniu surowo\u015bci i czasie trwania.<\/span><\/p>\n \nWikipedia szczyci si\u0119 r\u00f3wnie\u017c radykaln\u0105 przejrzysto\u015bci\u0105: ka\u017cda edycja mo\u017ce by\u0107 widoczna dla ka\u017cdego na specjalnie wyznaczonej stronie. Dyskusje zwi\u0105zane z ka\u017cdym artyku\u0142em s\u0105 dokumentowane na\u00a0stronach<\/a>\u00a0\u201edyskusji\u201d i publicznie dost\u0119pne. Obecnie istnieje oko\u0142o 330 wyda\u0144 j\u0119zykowych Wikipedii, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 ponad 60 milion\u00f3w artyku\u0142\u00f3w. Teoretycznie model samorz\u0105dno\u015bci Wikipedii brzmi niepodwa\u017calnie: projekt pozyskiwany od spo\u0142eczno\u015bci, prowadzony w spos\u00f3b przejrzysty, demokratyzuj\u0105cy wiedz\u0119 i umo\u017cliwiaj\u0105cy ka\u017cdej osobie na planecie udzia\u0142 w jej tworzeniu.<\/span><\/p>\n \nJednak problemy zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 od samego pocz\u0105tku. Kultura szybko wylecia\u0142a za drzwi. Mechanizmy rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w przeradza\u0142y si\u0119 w coraz bardziej bizantyjskie procedury, a mechanizmy maj\u0105ce zapewni\u0107 neutralno\u015b\u0107 okaza\u0142y si\u0119 \u0142atwe do zmanipulowania. Uformowa\u0142y si\u0119 hierarchie, poniewa\u017c starzy wyjadacze zdobywali wi\u0119ksze wp\u0142ywy i wykorzystywali je, by zwyci\u0119\u017cy\u0107 w coraz bardziej zaciek\u0142ych wojnach edycyjnych. Nowicjuszom trudno by\u0142o przebi\u0107 si\u0119 przez \u201ementalno\u015b\u0107 twierdzy\u201d starych wyjadaczy. \u201eWikipedia jest niesamowita, ale sta\u0142a si\u0119 zawzi\u0119tym, seksistowskim, elitarnym, g\u0142upio biurokratycznym ba\u0142aganem\u201d \u2014\u00a0zauwa\u017cy\u0142<\/a>\u00a0jeden z autor\u00f3w w 2014 roku.<\/span><\/p>\n \nProblemy strukturalne wkr\u00f3tce przenios\u0142y si\u0119 na problemy zwi\u0105zane z tre\u015bci\u0105, w tym z tematyk\u0105 \u017cydowsk\u0105.<\/span><\/p>\n \nW 2004 r. rzecznik polskiego oddzia\u0142u Fundacji Wikimedia\u00a0stworzy\u0142<\/a>\u00a0artyku\u0142 w j\u0119zyku angielskim opisuj\u0105cy ob\u00f3z zag\u0142ady w Warszawie, w kt\u00f3rym nazi\u015bci zagazowali 212 tysi\u0119cy Polak\u00f3w. Ca\u0142kowicie fikcyjna historia pozosta\u0142a na stronie przez 15 lat, zanim izraelska gazeta \u201eHaaretz\u201d<\/em>\u00a0ujawni\u0142a problem w 2019 r. Do tego czasu artyku\u0142 zosta\u0142\u00a0przet\u0142umaczony<\/a>\u00a0na wiele j\u0119zyk\u00f3w, a jego twierdzenia w\u0142\u0105czono do wielu innych artyku\u0142\u00f3w w Wikipedii. Szacuje si\u0119, \u017ce k\u0142amstwo to dotar\u0142o do p\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b.<\/span><\/p>\n \nW zesz\u0142ym roku dw\u00f3ch historyk\u00f3w opublikowa\u0142o\u00a0szokuj\u0105cy artyku\u0142,<\/a>\u00a0w kt\u00f3rym wykazano, jak grupa ideologicznie nastawionych redaktor\u00f3w sp\u0119dzi\u0142a lata na systematycznym zniekszta\u0142caniu historii polskich \u017byd\u00f3w w wielu artyku\u0142ach Wikipedii, aby dopasowa\u0107 j\u0105 do pogl\u0105d\u00f3w skrajnie prawicowych polskich nacjonalist\u00f3w. Dzia\u0142aj\u0105c wsp\u00f3lnie, grupa fa\u0142szowa\u0142a dowody, promowa\u0142a marginalne, samodzielnie publikowane \u017ar\u00f3d\u0142a, tworzy\u0142a fa\u0142szywe odniesienia i rozwija\u0142a antysemickie stereotypy. Wybiela\u0142a \u201erol\u0119 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa w Holokau\u015bcie\u201d, \u201eminimalizowa\u0142a polski antysemityzm, wyolbrzymia\u0142a rol\u0119 Polak\u00f3w w ratowaniu \u017byd\u00f3w\u201d, obwinia\u0142a \u017byd\u00f3w za Holokaust i og\u00f3lnie skierowa\u0142a \u201enarracj\u0119 Wikipedii na temat historii Holokaustu od rzetelnych, opartych na dowodach bada\u0144 w stron\u0119 wypaczonej wersji wydarze\u0144\u201d, napisali autorzy, Jan Grabowski i Shira Klein.<\/span><\/p>\n \nMechanizmy Wikipedii okaza\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie niewystarczaj\u0105ce w obliczu tego zmotywowanego, zorganizowanego ataku. Dzia\u0142aj\u0105c \u201ejak monolit\u201d, grupa manipulowa\u0142a procedurami, koordynowa\u0142a edycje i jednoczy\u0142a si\u0119, aby wesprze\u0107 si\u0119 nawzajem, gdy ich wpisy kwestionowano. U\u017cytkownicy, kt\u00f3rzy chcieli poprawi\u0107 wpisy grupy, okazali si\u0119 w mniejszo\u015bci i przechytrzono ich. \u201eKwestionowanie fa\u0142szerzy zajmuje ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu, wi\u0119cej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi mo\u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0107 na hobby\u201d \u2014 napisali Grabowski i Klein. Fa\u0142szerze historii wyczerpywali swoich oponent\u00f3w nieko\u0144cz\u0105cymi si\u0119 debatami, agresywnym \u201ezachowaniem na polu bitwy\u201d, chamstwem i \u201emasowymi wymazaniami\u201d, co doprowadzi\u0142o niekt\u00f3rych do rezygnacji z edytowania hase\u0142 na te tematy. Administratorzy-wolontariusze wzywani do rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w nie byli wykwalifikowani do rozstrzygania problem\u00f3w z tre\u015bci\u0105 i nie chcieli po\u015bwi\u0119ca\u0107 czasu niezb\u0119dnego do oceny \u017ar\u00f3de\u0142.<\/span><\/p>\n \nInny przypadek dotyczy\u0142 chorwackoj\u0119zycznej Wikipedii. Tam prawicowa grupa \u201eprawdziwych przyjaci\u00f3\u0142, ideologicznych sympatyk\u00f3w i politycznych sojusznik\u00f3w\u201d przej\u0119\u0142a ca\u0142\u0105 witryn\u0119 i przyst\u0105pi\u0142a mi\u0119dzy innymi do wybielania historii chorwackiej organizacji faszystowskiej z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej Usta\u0161e, nazistowskiej marionetki Niepodleg\u0142ego Pa\u0144stwa Chorwackiego (NDH) oraz obozu zag\u0142ady Jasenovac, w kt\u00f3rym zamordowano dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Serb\u00f3w, Rom\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Powi\u0105zane ze sob\u0105 artyku\u0142y stworzy\u0142y \u201esie\u0107 oszustw\u201d, kt\u00f3rej celem by\u0142o \u201ewp\u0142yni\u0119cie na ostateczn\u0105 moraln\u0105 lub warto\u015bciuj\u0105c\u0105 ocen\u0119 \u00a0wydarze\u0144\u201d, napisa\u0142 niezale\u017cny konsultant\u00a0zatrudniony<\/a>\u00a0przez Wikimedia w 2021 r. w celu oceny sytuacji. Fa\u0142szerze nauczyli si\u0119, jak \u201edynamicznie\u201d dostosowywa\u0107 \u201eswoje zachowanie, aby nie wzbudza\u0107 zbyt wielu alarm\u00f3w lub nie wywo\u0142ywa\u0107 reakcji spo\u0142eczno\u015bci globalnej\u201d. Za\u0142o\u017cyli fikcyjne konta, aby podwa\u017cy\u0107 procedury g\u0142osowania i utrudnia\u0107 dyskusj\u0119 za pomoc\u0105 \u201edobrze znanych taktyk dezinformacyjnych\u201d, takich jak \u201erelatywizacja fakt\u00f3w,\u00a0whataboutism<\/em>, dyskredytacja innych uczestnik\u00f3w i jawne zastraszanie\u201d. Przej\u0119cie by\u0142o tak kompletne, \u017ce lokalna prasa zacz\u0119\u0142a nazywa\u0107 chorwack\u0105 Wikipedi\u0119 \u201eNazistowsk\u0105 Wikipedi\u0105\u201d i \u201eNDH-pedi\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n \nNajbardziej niezrozumia\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tego jest to, \u017ce Wikimedia Foundation potrzebowa\u0142a 14 lat od momentu, gdy zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze skargi, aby zacz\u0105\u0107 reagowa\u0107. Raport przypisa\u0142 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 winy brakowi dzia\u0142ania Wikimedia w odpowiednim czasie i w spos\u00f3b zdecydowany. Ostrzega\u0142, \u017ce ca\u0142a sytuacja da\u0142a zielone \u015bwiat\u0142o innym ludziom o z\u0142ych zamiarach, by przyszli i zrobili to samo, i \u017ce \u201ebardziej zasobna i lepiej zorganizowana pr\u00f3ba mo\u017ce by\u0107 trudniejsza do wykrycia i przywr\u00f3cenia \u0142adu\u201d. Podnosz\u0105c podobny alarm w artykule o przej\u0119ciu polskiej Wikipedii w sprawie \u017cydowskiej Grabowski i Klein zauwa\u017cyli, na podstawie wycieku wiadomo\u015bci e-mail, \u017ce polski rz\u0105d \u201ewykry\u0142\u201d \u201es\u0142abo\u015b\u0107 Wikipedii\u201d i planuje zatrudni\u0107 doradc\u0119, kt\u00f3ry wprowadzi zmiany w hebrajskoj\u0119zycznej Wikipedii. \u201eMusimy by\u0107 superdyskretni w tej sprawie\u201d \u2014 napisa\u0142 przedstawiciel polskiego rz\u0105du i zauwa\u017cy\u0142, \u017ce doradca \u201eb\u0119dzie potrzebowa\u0142 wi\u0119kszego bud\u017cetu, aby pokry\u0107 ten wydatek. Mo\u017cna to zorganizowa\u0107, je\u015bli Ministerstwo Spraw Zagranicznych przeznaczy wi\u0119cej pieni\u0119dzy\u201d.<\/span><\/p>\n \nObecnie Wikipedia klasyfikuje swoje \u201esta\u0142e<\/a>\u201d \u017ar\u00f3d\u0142a \u2014\u00a0\u201eNew York Times\u201d<\/em>,\u00a0\u201eThe\u00a0New Yorker\u201d<\/em>, NPR, MSNBC i BBC \u2014 jako \u201eog\u00f3lnie wiarygodne\u201d i rozszerza t\u0119 ocen\u0119 na otwarcie stronnicze skrajnie lewicowe media, takie jak\u00a0\u201eHaaretz\u201d<\/em>, Intercept,\u00a0\u201eThe Nation\u201d<\/em>\u00a0i\u00a0\u201eGuardian\u201d<\/em>. Al Jazeera\u00a0i organizacja pozarz\u0105dowa Amnesty International (obie znane z antyizraelskich uprzedze\u0144) s\u0105 r\u00f3wnie\u017c oceniane jako \u201eog\u00f3lnie wiarygodne\u201d. Skrajnie lewicowa izraelska organizacja pozarz\u0105dowa B’Tselem nie zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona na tej li\u015bcie, ale, jak\u00a0zauwa\u017ca<\/a>\u00a0Aaron Bandler w\u00a0\u201eJewish Journal\u201d<\/em>, redaktorzy Wikipedii stanowczo\u00a0bronili<\/a>\u00a0jej wiarygodno\u015bci i powo\u0142ywali si\u0119 na ni\u0105 w artyku\u0142ach. Z drugiej strony konserwatywne \u017ar\u00f3d\u0142a, takie jak Fox News,\u00a0\u201eNew York Post\u201d<\/em>,\u00a0\u201eWashington Examiner\u201d\u00a0<\/em>i\u00a0\u201eWashington Free Beacon\u201d<\/em>\u00a0s\u0105 kodowane w r\u00f3\u017cnych odcieniach jako niewiarygodne, przy czym\u00a0\u201eBeacon\u201d<\/em>\u00a0otrzyma\u0142 ocen\u0119 \u201eog\u00f3lnie niewiarygodne\u201d \u2014 jeden stopie\u0144 wy\u017cej ni\u017c \u201edezaprobowane\u201d.<\/span><\/p>\n \nTen ranking m\u00f3wi nam, jakiego rodzaju stronniczo\u015bci mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 w artyku\u0142ach Wikipedii na temat Izraela, syjonizmu i antysyjonistycznego antysemityzmu. Po wydarzeniach z 7 pa\u017adziernika \u201egeneralnie wiarygodne\u201d \u017ar\u00f3d\u0142a szerzy\u0142y dezinformacj\u0119, jak wtedy, gdy\u00a0\u201eNew York Times\u201d\u00a0<\/em>umie\u015bci\u0142<\/a>\u00a0na pierwszej stronie fa\u0142szyw\u0105 informacj\u0119 o zbombardowaniu szpitala Al Ahli, co pomog\u0142o wywo\u0142a\u0107 gwa\u0142towne zamieszki anty\u017cydowskie na ca\u0142ym \u015bwiecie; lub gdy\u00a0\u201eThe\u00a0New Yorker\u201d nada\u0142\u00a0<\/em>legitymacj\u0119<\/a>\u00a0inwersji Holokaustu \u2014 d\u0142ugotrwa\u0142ej podstawie propagandy antysyjonistycznej si\u0119gaj\u0105c\u0105 lat 60. XX wieku w ZSRR. Z drugiej strony konserwatywne media wyprodukowa\u0142y relacje, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 izraelsk\u0105 stron\u0119 historii i spojrza\u0142y znacznie bardziej krytycznie na protesty antyizraelskie na kampusach. \u201eGeneralnie niewiarygodny\u201d\u00a0\u201eWashington Free Beacon\u201d<\/em>\u00a0 opublikowa\u0142 chyba najbardziej\u00a0obszerne relacje<\/a>\u00a0na temat protest\u00f3w. Redaktorzy Wikipedii zostali jednak ostrze\u017ceni przed traktowaniem \u201eBeacon\u201d<\/em>\u00a0jako \u017ar\u00f3d\u0142a, dlatego te\u017c spo\u015br\u00f3d 353 odniesie\u0144 do\u00a0artyku\u0142u<\/a>\u00a0Wikipedii na temat propalesty\u0144skich protest\u00f3w na kampusach, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 odnosi si\u0119 do \u017ar\u00f3de\u0142 liberalnych i skrajnie lewicowych, a tak\u017ce do Al-D\u017caziry.<\/span><\/p>\n \nJednostronne \u017ar\u00f3d\u0142a to tylko jeden z wielu problem\u00f3w w artyku\u0142ach Wikipedii zwi\u0105zanych z 7 pa\u017adziernika i wojn\u0105, kt\u00f3ra po nim nast\u0105pi\u0142a. W\u00a0raporcie<\/a>\u00a0\u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w opublikowanym w marcu dr Shlomit Aharoni Nir dokumentuje liczne sposoby, w jakie istotne wpisy w Wikipedii sta\u0142y si\u0119\u00a0de facto<\/em>\u00a0antyizraelsk\u0105 propagand\u0105. Od stronniczego uj\u0119cia, przez pomijanie kluczowych fakt\u00f3w, po podkre\u015blanie antyizraelskich przyk\u0142ad\u00f3w przy jednoczesnym ignorowaniu izraelskiej wersji historii, po promowanie marginalnych akademickich perspektyw na temat syjonizmu \u2014 redaktorzy i administratorzy Wikipedii aktywnie pracowali nad podwa\u017ceniem polityki neutralno\u015bci witryny w tym obszarze. Podobnie jak w innych przypadkach, dominuj\u0105 konflikty i zachowania o charakterze zastraszania, a izraelscy redaktorzy opisuj\u0105 wyj\u0105tkowo \u201ewrogie i lekcewa\u017c\u0105ce\u201d traktowanie. Izraelscy u\u017cytkownicy, kt\u00f3rzy maj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0119 na temat wydarze\u0144 z 7 pa\u017adziernika, cz\u0119sto nie mogli edytowa\u0107 kluczowych artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y dost\u0119pne do edycji tylko dla u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali ponad 500 edycji. Kilku redaktor\u00f3w powiedzia\u0142o Aharoni Nir, \u017ce jest wielu aktywist\u00f3w, kt\u00f3rzy dzia\u0142aj\u0105 anonimowo i s\u0105 \u201eodpowiedzialni za antyizraelski ton\u201d.<\/span><\/p>\n \nW\u015br\u00f3d najbardziej niepokoj\u0105cych przypadk\u00f3w udokumentowanych przez Aharoni Nir by\u0142y wezwania do usuni\u0119cia kluczowych artyku\u0142\u00f3w. Obejmowa\u0142y one artyku\u0142y opisuj\u0105ce poszczeg\u00f3lne masakry z 7 pa\u017adziernika, takie jak te w Netiv HaAsara, Nir Jicchak, Jachini i innych kibucach i moszawach, a tak\u017ce artyku\u0142y opisuj\u0105ce dekapitacje dokonywane przez Hamas. Niekt\u00f3re z wezwa\u0144 odnios\u0142y skutek. Podobnie jak wezwanie do usuni\u0119cia artyku\u0142u o nazizmie w spo\u0142ecze\u0144stwie palesty\u0144skim (\u201eudokumentowane zjawisko historyczne i socjologiczne\u201d, zauwa\u017ca Aharoni Nir). Natomiast artyku\u0142 normalizuj\u0105cy zr\u00f3wnanie Izraela z nazistowskimi Niemcami \u2014 propagandowa koncepcja, kt\u00f3ra od dziesi\u0119cioleci jest broni\u0105 przeciwko \u017bydom \u2014 pozostaje na stronie. Tymczasem\u00a0arabska strona<\/a>\u00a0Wikipedii otwarcie porzuci\u0142a zasad\u0119 neutralno\u015bci w grudniu ubieg\u0142ego roku, kiedy tymczasowo wy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 na znak solidarno\u015bci z Palesty\u0144czykami, a nast\u0119pnie doda\u0142a flag\u0119 palesty\u0144sk\u0105 do swojego logo i zamie\u015bci\u0142a propalesty\u0144skie o\u015bwiadczenie na g\u00f3rze. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 izraelskiej Wikipedii zaprotestowa\u0142a. Fundacja Wikimedia \u2014 jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015ble\u0107 \u2014 nie zrobi\u0142a nic.<\/span><\/p>\n \nWielu niew\u0105tpliwie zauwa\u017cy ironi\u0119 ataku na ADL przez \u201eprzebudzonych\u201d w Wikipedii, bior\u0105c pod uwag\u0119 krytyk\u0119, z jak\u0105 organizacja i jej szef Jonathan Greenblatt spotykaj\u0105 si\u0119 ze strony spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej za ich \u201epost\u0119powe\u201d nastawienie i brak dzia\u0142ania przeciwko lewicowemu antysemityzmowi. Ale ADL od dawna znajduje si\u0119 na celowniku wojownik\u00f3w o sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. W 2020 r. 100 skrajnie lewicowych grup podpisa\u0142o otwarty list, w kt\u00f3rym domaga\u0142o si\u0119, aby lewica \u201eporzuci\u0142a ADL<\/a>\u201d jako sojusznika. Dziesi\u0119\u0107 dni po 7 pa\u017adziernika dyrektor z\u0142owrogiego\u00a0Instytutu<\/a>\u00a0Krytycznego Studium Syjonizmu\u00a0zaatakowa\u0142<\/a>\u00a0ADL za czelno\u015b\u0107 przeciwstawienia si\u0119 nienawi\u015bci do Izraela. W styczniu\u00a0\u201eThe Nation\u201d\u00a0<\/em>opublikowa\u0142o\u00a0artyku\u0142<\/a>, kt\u00f3rego tytu\u0142, \u201eLiga Antydefamacyjna: Pies bojowy Izraela w USA\u201d, brzmia\u0142 jak nag\u0142\u00f3wek\u00a0w \u201ePrawdzie\u201d<\/em>\u00a0z lat 1970. Redaktorzy Wikipedii, kt\u00f3rzy wygrali bitw\u0119 o zdegradowanie ADL, u\u017cyli tego artyku\u0142u, aby poprze\u0107 swoje argumenty, wraz z artyku\u0142ami w skrajnie lewicowych\u00a0\u201eGuardian<\/em><\/a>\u201d<\/em>\u00a0i\u00a0\u201eJewish Currents<\/em>\u201d, co dodatkowo potwierdzi\u0142o, \u017ce dzia\u0142anie by\u0142o motywowane nie uczciw\u0105 analiz\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142, ale stronniczo\u015bci\u0105 polityczn\u0105.<\/span><\/p>\n \nW odpowiedzi na\u00a0list<\/a>\u00a043 organizacji \u017cydowskich z pro\u015bb\u0105 o ponowne rozpatrzenie decyzji, Wikimedia wyda\u0142a\u00a0komunikat prasowy<\/a>\u00a0odnosz\u0105cy si\u0119 do rzekomo nienaruszalnych mechanizm\u00f3w Wikipedii, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 zachowane, aby pozosta\u0142a \u201eneutralna i wolna od instytucjonalnych uprzedze\u0144\u201d. Wszystkie decyzje dotycz\u0105ce tre\u015bci s\u0105 podejmowane przez \u201espo\u0142eczno\u015b\u0107 wolontariuszy Wikipedii\u201d w spos\u00f3b przejrzysty, z zastosowaniem jasnych procedur, a Wikimedia nie o\u015bmiela si\u0119 ingerowa\u0107 w magi\u0119 tego procesu.<\/span><\/p>\n \nJednak ta oboj\u0119tno\u015b\u0107 brzmi jak wykr\u0119t tak prymitywny, \u017ce graniczy z oszustwem. To prawda, \u017ce starzy wyjadacze Wikipedii maj\u0105 tendencj\u0119 do niech\u0119ci do interwencji ze strony fundacji, ale fundacja nie jest tak bezsilna, jak twierdzi\u0142a w komunikacie. W rzeczywisto\u015bci kierownictwo wy\u017cszego szczebla Wikimedia m\u00f3wi co\u015b zupe\u0142nie innego w swoich innych komunikatach. Zobacz na przyk\u0142ad ten\u00a0blog<\/a>\u00a0Maryany Iskander, CEO Wikimedia, opublikowany trzy tygodnie po 7 pa\u017adziernika. Wychwala\u0142a w nim kluczow\u0105 rol\u0119 Wikimedia w walce z \u201eb\u0142\u0119dn\u0105\/dezinformacj\u0105, cenzur\u0105 i innymi zagro\u017ceniami\u201d, wymieniaj\u0105c je w\u015br\u00f3d czterech najwa\u017cniejszych rzeczy, kt\u00f3re fundacja robi, \u201eaby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce Wikipedia mo\u017ce zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do swojej wizji reprezentowania sumy ca\u0142ej wiedzy\u201d. Cokolwiek Wikimedia robi, aby zwalcza\u0107 fa\u0142sze, dezinformacj\u0119 i cenzur\u0119, je\u015bli chodzi o tematy \u017cydowskie, nigdzie tego nie wida\u0107.<\/span><\/p>\n \nTymczasem pojawiaj\u0105 si\u0119 niepokoj\u0105ce sygna\u0142y, \u017ce w niedawnej bitwie o ADL redaktorzy Wikipedii u\u017cyli niekt\u00f3rych technik, z kt\u00f3rymi ju\u017c si\u0119 zetkn\u0119li\u015bmy \u2014 wojowniczo\u015bci, manipulacji i wykorzystywania niewiedzy administrator\u00f3w \u2014 aby odsun\u0105\u0107 przeciwnik\u00f3w od w\u0142adzy i przeforsowa\u0107 w\u0142asne plany. Jeden z wikipedyst\u00f3w, kt\u00f3ry sprzeciwia\u0142 si\u0119 nowej klasyfikacji ADL, zrezygnowa\u0142 z edycji, poniewa\u017c \u201ema do\u015b\u0107<\/a>\u201d\u00a0stronniczo\u015bci w\u015br\u00f3d administrator\u00f3w. Redaktorzy\u00a0powiedzieli<\/a>\u00a0\u201eJewish\u00a0Journal\u201d<\/em>, \u017ce obecny system Wikipedii jest \u201ezalewany przez aktor\u00f3w politycznych, kt\u00f3rzy przechytrzaj\u0105\u201d administrator\u00f3w-wolontariuszy. Jeden z redaktor\u00f3w powiedzia\u0142, \u017ce aktywistom antyizraelskim \u0142atwo by\u0142oby argumentowa\u0107, \u017ce wszystko, co robi ADL, odnosi si\u0119 do syjonizmu, i ostatecznie ca\u0142kowicie usun\u0105\u0107 jego tre\u015bci z portalu. Inny zasugerowa\u0142, \u017ce Wikipedia musi przej\u015b\u0107 od systemu nadzoru opartego wy\u0142\u0105cznie na wolontariuszach do takiego, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na \u201ep\u0142atnych, sprawdzonych ekspertach w ka\u017cdej dziedzinie, kt\u00f3rzy maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mocn\u0105 wiedz\u0119 na temat niuans\u00f3w debaty, mediacji i arbitra\u017cu, aby zapewni\u0107 aktywne egzekwowanie polityki i zasad Wikipedii\u201d.<\/span><\/p>\n \nPoniewa\u017c syjonizm, Izrael i antysemityzm s\u0105 w centrum globalnego ruchu dezinformacyjnego, mo\u017cemy ju\u017c by\u0107 \u015bwiadkami skoordynowanego wysi\u0142ku, aby przej\u0105\u0107 te obszary Wikipedii i przekszta\u0142ci\u0107 je w antyizraelsk\u0105 propagand\u0119. Ludzie, kt\u00f3rzy to robi\u0105, mog\u0105 by\u0107 krajowymi fanatykami lub aktorami pa\u0144stwowymi, takimi jak Iran\u00a0lub Chiny. Jasne jest, \u017ce pomijaj\u0105c os\u0142awion\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 podejmowania decyzji Wikipedii, anonimowo\u015b\u0107 jej redaktor\u00f3w i administrator\u00f3w jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 w zrozumieniu, kto produkuje tre\u015bci i w jakim celu.<\/span><\/p>\n \nTymczasem raport Wikimedia dotycz\u0105cy Chorwacji zauwa\u017ca, \u017ce je\u015bli chodzi o ideologiczne przej\u0119cie, czas jest najwa\u017cniejszy na reakcj\u0119. Im d\u0142u\u017cej odbiorcy Wikipedii s\u0105 \u201enara\u017ceni na dezinformacj\u0119 i stronniczo\u015b\u0107, a jednocze\u015bnie zapewniani przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 Wikipedii, \u017ce czytaj\u0105 neutralne, oparte na faktach informacje\u201d, tym wi\u0119ksze i bardziej nieodwracalne s\u0105 skutki. Przepisanie wypaczonej cz\u0119\u015bci witryny po 15 latach nie zmienia w \u017caden spos\u00f3b pogl\u0105d\u00f3w tych, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej \u017cywili si\u0119 t\u0105 propagand\u0105.<\/span><\/p>\n \nDzisiaj \u017bydzi i historia \u017cydowska s\u0105 pod bezprecedensowym globalnym atakiem, a Wikipedia jest u\u017cywana jako bro\u0144 w tej wojnie. Jednak nie ma \u017cadnych oznak, \u017ce Wikimedia \u2014 kt\u00f3ra umywa r\u0119ce od jakiejkolwiek odpowiedzialno\u015bci decyzyjnej w odniesieniu do tre\u015bci Wikipedii, a jednocze\u015bnie zbiera z niej miliony \u2014 uznaje swoj\u0105 rol\u0119 i odpowiedzialno\u015b\u0107 w tym momencie. Czy chcia\u0142aby poczeka\u0107 10\u201315 lat, tak jak zrobi\u0142a to w przypadku projekt\u00f3w polsko-\u017cydowskich i chorwackich, aby zobaczy\u0107, jak \u017ale sprawy si\u0119 potocz\u0105, zanim zainterweniuje? A mo\u017ce ignoruje obawy spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, poniewa\u017c, podobnie jak jej redaktorzy, ona r\u00f3wnie\u017c myli lewicowe uprzedzenia z neutralno\u015bci\u0105? Jaka by nie by\u0142a odpowied\u017a, to okropne dla organizacji, kt\u00f3ra stara si\u0119 zapewni\u0107 bezp\u0142atny dost\u0119p do \u201esumy ca\u0142ej ludzkiej wiedzy\u201d.<\/span><\/p>\n \nWa\u017cne jest, by\u015bmy zrozumieli, \u017ce atak na ADL w tym przypadku jest w rzeczywisto\u015bci atakiem na ka\u017cde \u017ar\u00f3d\u0142o bezstronnych informacji o \u017bydach lub Izraelu. Oddalenie, ideologiczne przechwytywanie kluczowych zasob\u00f3w informacji jest zagro\u017ceniem dla ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa ameryka\u0144skiego. Je\u015bli jeden z najbardziej wp\u0142ywowych kana\u0142\u00f3w wiedzy na \u015bwiecie zdecyduje, \u017ce chce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w Wielk\u0105 Sowieck\u0105 Encyklopedi\u0119, to jest to jego prerogatywa. Reszta z nas musi by\u0107 poinformowana, ostrzega\u0107 o tym \u015bwiat i \u017c\u0105da\u0107 rozliczenia i odpowiedzialno\u015bci.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Izabella Tabarovsky<\/strong> – Urodzona w ZSRR. Studiowa\u0142a histori\u0119 na Uniwersytecie Harvarda, zajmuje si\u0119 badaniem historii i ekonomii Rosji i Europy Wschodniej. Obecnie kieruje rosyjskim wydzia\u0142em w Kennan Institute.<\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Original images: Wikipedia Problem \u017cydowski w Wikipedii Izabella Tabarovsky T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Wygl\u0105da na to, \u017ce Wikipedia celowo rozpowszechnia dezinformacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 \u017byd\u00f3w, Izraela i syjonizmu. W czerwcu grupa redaktor\u00f3w i administrator\u00f3w Wikipedii\u00a0oceni\u0142a\u00a0Anti-Defamation League jako \u201egeneralnie niewiarygodn\u0105\u201d w konflikcie izraelsko-palesty\u0144skim i \u201ew miar\u0119 wiarygodn\u0105\u201d w kwestii antysemityzmu, \u201egdy nie chodzi o Izrael i syjonizm\u201d. Ocenili r\u00f3wnie\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114781"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114791,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114781\/revisions\/114791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: <\/em><\/span>Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n
\n\nWygl\u0105da na to, \u017ce Wikipedia celowo rozpowszechnia dezinformacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 \u017byd\u00f3w, Izraela i syjonizmu.<\/strong><\/span><\/h4>\n<\/div>\n
\n\n\nI to wszystko wydarzy\u0142o si\u0119 przed 7 pa\u017adziernika 2023 r.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"