{"id":114846,"date":"2024-08-09T17:09:27","date_gmt":"2024-08-09T15:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=114846"},"modified":"2024-08-09T08:01:06","modified_gmt":"2024-08-09T06:01:06","slug":"10-09-96","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=114846","title":{"rendered":"Sp\u00f3jrzmy w lustro historii, czyli Kur wie lepiej"},"content":{"rendered":"

20 marca 1968 r., mas\u00f3wka w Nowej Hucie. Aktyw wyra\u017ca poparcie dla linii partii (FOT. Stanis\u0142aw Gawli\u0144ski\/PAP)<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Sp\u00f3jrzmy w lustro historii, czyli Kur wie lepiej <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Dla nas, kt\u00f3rzy byli\u015bmy m\u0142odymi doros\u0142ymi w 1968 roku, esej Izabelli Tabarovsky mo\u017ce by\u0107 niemal banaln\u0105 oczywisto\u015bci\u0105, albo wstrz\u0105sem, albo oburzaj\u0105c\u0105 insynuacj\u0105. Tabarovsky zastanawia si\u0119 jakim cudem we wszystkim, co dotyczy Izraela, dzisiejszy j\u0119zyk medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnego nurtu, uniwersyteckich nauk i polityki lewicowych partii politycznych Zachodu jest dok\u0142adn\u0105 powt\u00f3rk\u0105 j\u0119zyka antysyjonistycznej propagandy tworzonej w ZSRR w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku.\u00a0<\/span><\/div>\n

\n

\n

Mnie ten tekst wydaje si\u0119 nies\u0142ychanie wa\u017cny. Czy mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie odkrywczy dla ludzi, dla kt\u00f3rych radziecka propaganda sprzed grubo ponad p\u00f3\u0142 wieku temu to prehistoria, do kt\u00f3rej nie warto\u00a0 wraca\u0107?<\/span><\/p>\n

\nIzabella Tabarovsky krok po kroku odtwarza \u015bcie\u017ck\u0119, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do zwyci\u0119stwa radzieckiej doktryny wojny propagandowej z Zachodem ju\u017c po upadku radzieckiego komunizmu. Ten esej pokazuje, jak radziecka propaganda wp\u0142ywa\u0142a na zachodni\u0105 lewic\u0119 urodzon\u0105 w latach czterdziestych ubieg\u0142ego wieku, jak niezdolno\u015b\u0107 do bezpo\u015bredniej konfrontacji ideologicznej i militarnej z Ameryk\u0105 popycha\u0142a do prowadzenia \u201ezimnej wojny\u201d na odleg\u0142ych frontach by\u0142ych kolonii i jak antysyjonizm stawa\u0142 si\u0119 zwornikiem \u201epost\u0119pu\u201d pod przewodem ZSRR.<\/span><\/p>\n

\nIzabella Tabarovsky urodzi\u0142a si\u0119 i dorasta\u0142a w ZSRR ale studia robi\u0142a ju\u017c na Uniwersytecie Harvarda.\u00a0 Zajmuje si\u0119 histori\u0105 ZSRR, tym co produkowano w radzieckich laboratoriach propagandy, bada jak wygl\u0105da\u0142a ta w\u0119dr\u00f3wka idei i dlaczego okaza\u0142a si\u0119 tak atrakcyjna w pewnych grupach spo\u0142ecznych.<\/span><\/p>\n

\nDzisiejszy j\u0119zyk antysyjonistycznej propagandy jest dok\u0142adn\u0105 kalk\u0105 tego, co radzieccy propagandy\u015bci oferowali narodom postkolonialnym jako po\u017cywk\u0119 wzmacniaj\u0105c\u0105 walk\u0119 o pok\u00f3j, walk\u0119 z imperializmem i kolonializmem, walk\u0119 z rasizmem i walk\u0119 o wyzwolenie narodowe.<\/span><\/p>\n

\nJest rzecz\u0105 zdumiewaj\u0105c\u0105, \u017ce po upadku komunizmu i jego kompromitacji jako modelu rozwoju gospodarczego, ta propaganda nie tylko przetrwa\u0142a, ale z ka\u017cdym rokiem ros\u0142a w si\u0142\u0119.<\/span><\/p>\n

\nBy\u0142a teraz g\u0142\u0119boko okopana w takich miejscach jak Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych, w \u015brodowiskach akademickich, w przej\u0119tych organizacjach obrony praw cz\u0142owieka, a wreszcie w partiach lewicowych, gdzie zwolennicy tych idei przesun\u0119li si\u0119 z margines\u00f3w do struktur kierowniczych.<\/span><\/p>\n

\nMog\u0142oby si\u0119 zdawa\u0107, \u017ce instytucje takie jak \u015awiatowa Rada Pokoju, \u015bwiatowe zloty m\u0142odzie\u017cy, spotkania na szczycie Ruchu Pa\u0144stw Niezaanga\u017cowanych przesz\u0142y do historii wraz z upadkiem ZSRR. Tabarovsky pokazuje jak bardzo b\u0142\u0119dne jest takie wyobra\u017cenie, jak silny, wielopokoleniowy \u015blad zostawi\u0142a tamta dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\n\u015amier\u0107 Stalina i odwil\u017c wymaga\u0142y zmiany j\u0119zyka propagandy czas\u00f3w \u201ezimnej wojny\u201d. Tabarovsky pisze:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eW 1960 r. sowiecki przyw\u00f3dca, Nikita Chruszczow sp\u0119dzi\u0142 miesi\u0105c z sowieck\u0105 delegacj\u0105 ONZ w Nowym Jorku, gdzie by\u0142 \u015bwiadkiem przyst\u0105pienia do organizacji 17 nowych pa\u0144stw, z czego 16 pochodzi\u0142o z Afryki. \u201eS\u0142uchanie publicznego pot\u0119pienia zachodniego imperializmu przez przyw\u00f3dc\u00f3w Trzeciego \u015awiata w sercu ameryka\u0144skiego kapitalizmu\u201d wywar\u0142o niezatarte wra\u017cenie na sekretarzu generalnym,\u00a0napisali<\/a>\u00a0Christopher Andrew i Wasilij Mitrochin w\u00a0ksi\u0105\u017cce\u00a0The World Was Going Our Way: The KGB and the Battle for the Third World<\/em>. Chruszczow wr\u00f3ci\u0142 do domu przekonany, \u017ce sposobem na rzucenie imperializmu (i Stan\u00f3w Zjednoczonych) \u201ena kolana\u201d jest rzeczywi\u015bcie wspieranie \u201e\u015bwi\u0119tej antyimperialistycznej walki kolonii i nowo niepodleg\u0142ych pa\u0144stw\u201d. Udzieli\u0142 sowieckim specjalistom od propagandy odpowiednich instrukcji. W 1961 roku KGB przyj\u0119\u0142o strategi\u0119 wykorzystania \u201eruch\u00f3w narodowowyzwole\u0144czych i si\u0142 antyimperializmu\u201d w agresywnym nowym wysi\u0142ku przeciwko \u201eg\u0142\u00f3wnemu przeciwnikowi\u201d \u2013 Stanom Zjednoczonym \u2013 \u201ew Trzecim \u015awiecie\u201d.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Trzydzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej Zwi\u0105zek Radziecki si\u0119 rozpad\u0142, ale Rosja nadal mog\u0142a liczy\u0107 na swoje kadry w krajach Trzeciego \u015awiata i w krajach zachodnich. Antysyjonizm jako zwornik propagandy kierowanej do ludzi o bardzo r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach by\u0142 istotny ju\u017c w okresie stalinowskim, ale centralnym filarem tej propagandy sta\u0142 si\u0119 po 1967 roku, kiedy Moskwa ratowa\u0142a sw\u00f3j presti\u017c po wojnie przegranej przez wspierane przez ni\u0105 kraje arabskie. \u00a0<\/span><\/p>\n

\nPot\u0119\u017cny antyzachodni, antyameryka\u0144ski ruch ju\u017c istnia\u0142, teraz nale\u017ca\u0142o przekona\u0107, \u017ce forpoczt\u0105 imperializmu i kolonializmu jest Izrael. Pomoc\u0105 by\u0142 tu arabski antyjudaizm, w innych miejscach, wykorzystywano prastary, chrze\u015bcija\u0144ski antysemityzm i niech\u0119\u0107 do odnosz\u0105cych sukcesy mniejszo\u015bci etnicznych. Moskwa stawa\u0142a na g\u0142owie, \u017ceby zmieni\u0107 obraz Izraela jako ma\u0142ego pa\u0144stwa n\u0119kanego przez pot\u0119\u017cnych s\u0105siad\u00f3w, w pot\u0119g\u0119 atakuj\u0105c\u0105 \u015bwiat, w si\u0142\u0119 kolonialn\u0105 i kraj bardziej rasistowski ni\u017c RPA. Kub\u0142ami wylewa\u0142y si\u0119 oskar\u017cenia o ludob\u00f3jstwo, o nazistowskie metody i rasizm i s\u0142u\u017calczo\u015b\u0107 wobec Ameryki.<\/span><\/p>\n

\nAntysyjonizm by\u0142 w\u00f3wczas nie tylko papierkiem lakmusowym proradzieckich grup, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c biletem wst\u0119pu na r\u00f3\u017cne darmowe mi\u0119dzynarodowe imprezy, u\u0142atwia\u0142 zakupy broni i \u201epomoc\u201d ekonomiczn\u0105. Moskwa doskonale pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 mi\u0119dzynarodowymi platformami takimi jak ONZ, gdzie bez trudu dawa\u0142o si\u0119 przepycha\u0107 r\u00f3\u017cne rezolucje, takie jak zr\u00f3wnanie syjonizmu z rasizmem. Takie rezolucje by\u0142y zazwyczaj \u201einicjowane\u201d przez kraje afryka\u0144skie i zaledwie wspierane przez ZSRR i pozosta\u0142e kraje radzieckiego bloku.<\/span><\/p>\n

\n

Upadek ZSRR pod koniec lat 80. zatrzyma\u0142 lewicowy ekosystem Trzeciego \u015awiata. Bez sowieckich pieni\u0119dzy, ideologicznej si\u0142y intelektualnej i organizacyjnej, nic z tego nie mog\u0142o funkcjonowa\u0107. Wiele lewicowych publikacji zbankrutowa\u0142o, a wiele lewicowych karier zako\u0144czy\u0142o si\u0119 lub zmieni\u0142o kurs w latach 1989-1991. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce w tych kr\u0119gach nie by\u0142o zbyt wiele rachunk\u00f3w sumienia. Wr\u0119cz przeciwnie, wielu nie pochwala\u0142o zmian politycznych w ZSRR i z nostalgi\u0105 wspomina\u0142o przesz\u0142o\u015b\u0107. I dlaczego mieliby tego nie robi\u0107? Wszyscy korzystali osobi\u015bcie i zawodowo z pieni\u0119dzy skradzionych zwyk\u0142ym obywatelom sowieckim, czego niemal nigdy nie zauwa\u017cali.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Tak wi\u0119c, w tej sprawie upadek ZSRR niczego nie m\u00f3g\u0142 zmieni\u0107, machina propagandowa toczy\u0142a si\u0119 dalej o w\u0142asnych si\u0142ach, doskonale s\u0142u\u017cy\u0142a zar\u00f3wno islamskim fanatykom, sfrustrowanym w\u0142adcom Rosji, jak i Chinom, szybko zajmuj\u0105cym miejsce drugiego supermocarstwa \u015bwiata. Tabarovsky opisuje orgi\u0119 antysemityzmu na konferencji ONZ w Durbanie (2001), w \u017cyciu codziennym agend ONZ, w mediach.<\/span><\/p>\n

\nMam wra\u017cenie, \u017ce w \u015bwiecie dziennikarskim to zwyci\u0119stwo radzieckiej propagandy by\u0142o najbardziej wszechstronne. Zach\u00f3d przespa\u0142 to wszystko, albo zach\u0142ysn\u0105\u0142 si\u0119 zwyci\u0119stwem w zimnej wojnie i nie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce przegra\u0142 j\u0105 na polu ideologii, z kt\u00f3r\u0105 nigdy nie podj\u0105\u0142 prawdziwej walki.<\/span><\/p>\n

\nZastanawiam si\u0119, czy mam racj\u0119, czy ten artyku\u0142 powinien wzbudzi\u0107 dyskusj\u0119 w\u015br\u00f3d m\u0142odych w szeregach partii \u201eRazem\u201d, w takich pismach jak \u201eKrytyka Polityczna\u201d i \u201eGazeta Wyborcza\u201d. Czy to mo\u017cliwe? W\u0105tpi\u0119. Czy mo\u017ce dotrze\u0107 do my\u015bl\u0105cych krytycznie jednostek?<\/span><\/p>\n

\nZ mojej strony nie mog\u0119 zrobi\u0107 nic wi\u0119cej poza ponownym daniem linku do eseju ameryka\u0144skiej badaczki:\u00a0http:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/nauka\/zombi-antysyjonizmuzaleznienie-lewicy-od-odgrzewanej-sowieckiej-propagandy-antysyjonistycznej-sprzed-pall-wieku-dowodzi-ze-jej-krytyka-izraela-nie-ma-nic-wspallnego-z-faktami-w-strefie-gazy<\/a><\/strong>\u00a0i apelem do tych, kt\u00f3rzy uznaj\u0105, \u017ce jest to tekst wa\u017cny i wart dyskusji, krytyki, uczciwych spor\u00f3w i zabieg\u00f3w, by nie zosta\u0142 przemilczany. Polskie t\u0142umaczenie tego tekstu ukazuje si\u0119 na niszowej stronie, wi\u0119c jego dotarcie do tych, kt\u00f3rzy powinni go przeczyta\u0107, zale\u017cy od czytelnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nKiedy pytam m\u0142odych ludzi o nazwiska Tadeusza Kura, Ryszarda Gontarza, o \u201e\u017bo\u0142nierza Wolno\u015bci\u201d, o plejad\u0119 dziennikarzy powielaj\u0105cych radzieck\u0105 propagand\u0119 po 1968 roku, zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce oczekuj\u0119 zbyt wiele. Jak wielu podejmie wysi\u0142ek, \u017ceby spojrze\u0107 w lustro historii, \u017ceby zrozumie\u0107 wp\u0142yw tego, co by\u0142o, na dzie\u0144 dzisiejszy. Mam nadziej\u0119, \u017ce przynajmniej kilka os\u00f3b, mo\u017ce kilkana\u015bcie. Wbrew pozorom to ju\u017c by\u0142oby zwyci\u0119stwo.<\/span><\/p>\n

\nPonad p\u00f3\u0142 wieku temu tygodnik \u201ePolityka\u201d nie m\u00f3g\u0142 opublikowa\u0107 felietonu Dariusza Fikusa pod tytu\u0142em \u201eKur wie lepiej\u201d, cenzura zdj\u0119\u0142a ten tekst, wi\u0119c kr\u0105\u017cy\u0142 w przepisywanych na maszynach do pisania odpisach i jest dzi\u015b prawdopodobnie najcz\u0119\u015bciej przypominanym tekstem z tamtych czas\u00f3w. Nie wiedzieli\u015bmy wtedy, \u017ce komunizm niebawem upadnie, nie mogli\u015bmy wiedzie\u0107, co z niego oka\u017ce si\u0119 najbardziej trwa\u0142e.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20 marca 1968 r., mas\u00f3wka w Nowej Hucie. Aktyw wyra\u017ca poparcie dla linii partii (FOT. Stanis\u0142aw Gawli\u0144ski\/PAP) Sp\u00f3jrzmy w lustro historii, czyli Kur wie lepiej Andrzej Koraszewski Dla nas, kt\u00f3rzy byli\u015bmy m\u0142odymi doros\u0142ymi w 1968 roku, esej Izabelli Tabarovsky mo\u017ce by\u0107 niemal banaln\u0105 oczywisto\u015bci\u0105, albo wstrz\u0105sem, albo oburzaj\u0105c\u0105 insynuacj\u0105. Tabarovsky zastanawia si\u0119 jakim cudem we […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114846"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114846"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114872,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114846\/revisions\/114872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}