{"id":11490,"date":"2014-12-27T19:08:04","date_gmt":"2014-12-27T17:08:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=11490"},"modified":"2014-12-27T08:02:13","modified_gmt":"2014-12-27T06:02:13","slug":"11490","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=11490","title":{"rendered":"Polska piosenka pochodzenia \u017cydowskiego"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/culture.pl\/pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/culture.png\" alt=\"\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/culture.pl\/pl\/artykul\/polska-piosenka-pochodzenia-zydowskiego\" target=\"_blank\">Polska piosenka pochodzenia \u017cydowskiego<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #333333;\"><strong>Miko\u0142aj Gli\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #333333;\"><strong>&#8220;Ja si\u0119 boj\u0119 sama spa\u0107&#8221;, &#8220;U cioci na imieninach&#8221;, &#8220;Nie masz cwaniaka nad warszawiaka&#8221;, &#8220;Ta ostatnia niedziela&#8221;, &#8220;Um\u00f3wi\u0142em si\u0119 z ni\u0105 na dziewi\u0105t\u0105&#8221;, &#8220;Dzi\u015b panna Andzia ma wychodne&#8221;, &#8220;Ach, jak przyjemnie&#8221;\u2026 Co \u0142\u0105czy te tytu\u0142y? Oczywi\u015bcie, to wszystko szlagworty popularnych przedwojennych piosenek. Ale jest jeszcze co\u015b: wszystkie zosta\u0142y napisane przez polskich tw\u00f3rc\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego.<\/strong><\/span><\/p>\n<div style=\"width: 720px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/culture.pl\/sites\/default\/files\/images\/imported\/literatura\/_portrety\/tuwim julian\/tuwim teatr banda fragment nac _7101263.jpg\" alt=\"Julian Tuwim i Marian Hemar w Teatrze Banda, fot. NAC\" width=\"710\" \/><p class=\"wp-caption-text\"><strong><span style=\"color: #000080;\"><em>To w kabarecie powstawa\u0142y mi\u0119dzywojenne przeboje. Narada muzyczna w kabarecie Banda &#8211; na pierwszym planie od lewej: pianista Karol Gimpel, muzyk Mieczys\u0142aw Hoherman, kierownik muzyczny Marian Hemar, kompozytor W\u0142adys\u0142aw Dan-Dani\u0142owski. Z prawej Julian Tuwim, fot. NAC \/ www.audiovis.nac.gov.pl<\/em><\/span><\/strong><\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><br \/>\nHistoria przedwojennej polskiej muzyki rozrywkowej to w du\u017cym stopniu historia piosenek pisanych i komponowanych przez tw\u00f3rc\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego, \u015bpiewanych przez Polak\u00f3w. Julian Tuwim, Marian Hemar, Andrzej W\u0142ast, Jerzy Jurandot, Ludwik Starski, Emanuel Szlechter i W\u0142adys\u0142aw Szlengel &#8211; jako tek\u015bciarze; Henryk Wars, Artur Gold, Jerzy Petersburski i Zygmunt Bia\u0142ostocki &#8211; jako kompozytorzy &#8211; to tw\u00f3rcy, spod kt\u00f3rych pi\u00f3ra wysz\u0142a znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 przedwojennych polskich piosenek. To oni w du\u017cej mierze ukszta\u0142towali oblicze nowoczesnej polskiej kultury rozrywkowej. Ale cho\u0107 polsk\u0105 popkultur\u0119 w wielkim stopniu tworzyli akulturowani \u017bydzi, na scenie, estradzie wyst\u0119powali Polacy&#8230; Dlaczego tak by\u0142o i co to m\u00f3wi o przedwojennej polskiej kulturze?<\/span><\/p>\n<div style=\"width: 720px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/culture.pl\/sites\/default\/files\/images\/imported\/inne\/Zydowscy_teksciarze\/qui_pro_quo.jpg\" alt=\"Rewia &quot;Pod parasolem&quot; w kabarecie &quot;Ma\u0142e Qui Pro Quo&quot; w Warszawie, 1939, fot. Stanis\u0142aw Brzozowski \/ NAC \/ www.audiovis.nac.gov.pl.\" width=\"710\" \/><p class=\"wp-caption-text\"><center><strong><span style=\"color: #000080;\"><em>Rewia &#8220;Pod parasolem&#8221; w kabarecie &#8220;Ma\u0142e Qui Pro Quo&#8221; w Warszawie, 1939, fot. Stanis\u0142aw Brzozowski \/ NAC \/ www.audiovis.nac.gov.pl.<\/em><\/span><\/strong><\/center><\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 wymienionym wy\u017cej nazwiskom \u0142atwo rozpoznajemy w nich nie tylko wybitnych mi\u0119dzywojennych poet\u00f3w, tek\u015bciarzy i kompozytor\u00f3w, ale te\u017c najwa\u017cniejszych tw\u00f3rc\u00f3w kabaretowych. To w\u0142a\u015bnie w kabaretach i rewiach przedwojenna publika s\u0142ucha\u0142a po raz pierwszy piosenek, kt\u00f3re potem &#8211; \u015bpiewane, nucone czy gwizdane przez ulic\u0119 &#8211; stawa\u0142y si\u0119 wielkimi og\u00f3lnopolskimi przebojami.<\/span><\/p>\n<div style=\"width: 140px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"center\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wlodek-roz.jpg\" alt=\"\" width=\"130\" height=\"201\" \/><p class=\"wp-caption-text\"><strong><span style=\"color: #000080;\"><em> tips nadeslal Vlady Rozenbaum<\/em><\/span><\/strong><\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W takiej kabaretowej scenerii &#8211; przy autorskim stoliku i z fortepianem w zasi\u0119gu r\u0119ki &#8211; powstawa\u0142y skecze i piosenki Hemara i Tuwima pisane dla najs\u0142ynniejszego mi\u0119dzywojennego kabaretu warszawskiego Qui Pro Quo. Podobna jest geneza piosenek pisanych przez Andrzeja W\u0142asta, najp\u0142odniejszego tek\u015bciarza mi\u0119dzywojnia, zwanego &#8220;kr\u00f3lem szmiry&#8221; a nawet grafomanem. Przez wiele lat W\u0142ast co tydzie\u0144 dostarcza\u0142 nowych tekst\u00f3w do program\u00f3w kolejnych prowadzonych przez siebie teatr\u00f3w &#8211; muzyk\u0119 pisali Petersburski, Wars czy Artur Gold.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W kabarecie zaczynali te\u017c autorzy m\u0142odszego pokolenia, jak Ludwik Starski i Emanuel Szlechter, znani przede wszystkim ze swojej dzia\u0142alno\u015bci na polu kinematografii tw\u00f3rcy scenariuszy i niezliczonych piosenek filmowych (notabene film to w mi\u0119dzywojniu drugi obok kabaretu dostarczyciel muzycznych szlagier\u00f3w). Je\u015bli do tego grona doda\u0107 Jerzego Jurandota czy W\u0142adys\u0142awa Szlengla &#8211; kabaretowych tw\u00f3rc\u00f3w najm\u0142odszego pokolenia, kt\u00f3rzy zd\u0105\u017cyli zadebiutowa\u0107 na par\u0119 lat przed wojn\u0105 &#8211; b\u0119dziemy mieli w miar\u0119 reprezentatywny obraz polskiej mi\u0119dzywojennej muzyki rozrywkowej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000080;\">Czytaj dalej tu: <span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/culture.pl\/pl\/artykul\/polska-piosenka-pochodzenia-zydowskiego\" target=\"_blank\">Polska piosenka pochodzenia \u017cydowskiego<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"  content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"color: #808080; text-decoration: underline;\"><a href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polska piosenka pochodzenia \u017cydowskiego Miko\u0142aj Gli\u0144ski &#8220;Ja si\u0119 boj\u0119 sama spa\u0107&#8221;, &#8220;U cioci na imieninach&#8221;, &#8220;Nie masz cwaniaka nad warszawiaka&#8221;, &#8220;Ta ostatnia niedziela&#8221;, &#8220;Um\u00f3wi\u0142em si\u0119 z ni\u0105 na dziewi\u0105t\u0105&#8221;, &#8220;Dzi\u015b panna Andzia ma wychodne&#8221;, &#8220;Ach, jak przyjemnie&#8221;\u2026 Co \u0142\u0105czy te tytu\u0142y? Oczywi\u015bcie, to wszystko szlagworty popularnych przedwojennych piosenek. Ale jest jeszcze co\u015b: wszystkie zosta\u0142y napisane [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11490"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11490"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11492,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11490\/revisions\/11492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}