{"id":11521,"date":"2014-12-27T19:06:29","date_gmt":"2014-12-27T17:06:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=11521"},"modified":"2014-12-27T08:22:34","modified_gmt":"2014-12-27T06:22:34","slug":"11521","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=11521","title":{"rendered":"Szpilman, Szlengel, Gran… Poznaj artyst\u00f3w getta"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Szpilman, Szlengel, Gran… Poznaj artyst\u00f3w getta<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Miko\u0142aj Gli\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"arty\u015bci
\n Przed wojn\u0105 byli znani i lubiani. Pisali, \u015bpiewali, m\u00f3wili w jidysz albo po polsku. Kiedy trafili do warszawskiego getta, nie przestali by\u0107 artystami. W\u0142adys\u0142aw Szpilman w kawiarni \u201eSztuka\u201d akompaniowa\u0142 na pianinie Wierze Gran (por\u00f3\u017cni\u0105 ich po wojnie oskar\u017cenia wobec Gran o kolaboracj\u0119 z Niemcami), W\u0142adys\u0142aw Szlengel pisa\u0142 przejmuj\u0105ce wiersze, Gela Seksztajn malowa\u0142a portrety. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich z getta wyjecha\u0142a w podr\u00f3\u017c, z kt\u00f3rej nie by\u0142o ju\u017c powrotu.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"W\u0142adys\u0142aw

W\u0142adys\u0142aw Szlengel, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Zydowskiego Instytutu Historycznego<\/em><\/span><\/p><\/div>\n

T\u0119 podr\u00f3\u017c opisa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Szlengel w wierszu “Ma\u0142a stacja Treblinki”:<\/span><\/p>\n

“I podr\u00f3\u017c trwa czasami<\/span><\/em>
\n pi\u0119\u0107 godzin i trzy \u0107wierci,<\/span><\/em>
\n a czasami trwa ta jazda<\/span><\/em>
\n ca\u0142e \u017cycie a\u017c do \u015bmierci…”.<\/span><\/em><\/p>\n

W getcie sta\u0142 si\u0119 – wed\u0142ug w\u0142asnego okre\u015blenia – “kronikarzem ton\u0105cych”. W kabaretowej formie, w przesyconych gorzk\u0105 ironi\u0105 rymach rejestrowa\u0142 \u017cycie i zag\u0142ad\u0119 dzielnicy zamkni\u0119tej. Jako jeden z nielicznych tw\u00f3rc\u00f3w do\u017cy\u0142 powstania w getcie – w jednym ze swoich ostatnich wierszy, napisanym w styczniu 1943 roku, ju\u017c po pierwszym zbrojnym wyst\u0105pieniu \u017cydowskich bojowc\u00f3w przeciw Niemcom, pisa\u0142:<\/span><\/p>\n

“S\u0142ysz, niemiecki Bo\u017ce,<\/span><\/em>
\n Jak modl\u0105 si\u0119 \u017bydzi w “dzikich” domach,<\/span><\/em>
\n Trzymaj\u0105c w r\u0119ku \u0142om czy \u017cerd\u017a.<\/span><\/em>
\n Prosimy ci\u0119 Bo\u017ce o walk\u0119 krwaw\u0105.<\/span><\/em>
\n B\u0142agamy Ci\u0119 o gwa\u0142town\u0105 \u015bmier\u0107.<\/span><\/em>
\n Niech nasze oczy przed skonaniem<\/span><\/em>
\n Nie widz\u0105 jak si\u0119 wlok\u0105 szyny,<\/span><\/em>
\n Ale daj d\u0142oniom celno\u015b\u0107, Panie,<\/span><\/em>
\n Aby si\u0119 skrwawi\u0142 mundur siny,<\/span><\/em>
\n Daj nam zobaczy\u0107, zanim gard\u0142a<\/span><\/em>
\n zawrze ostatni g\u0142uchy j\u0119k,<\/span><\/em>
\n w tych butnych d\u0142oniach, w \u0142apach z pejczem<\/span><\/em>
\n Zwyczajny nasz cz\u0142owieczy l\u0119k.”<\/em> (“Kontratak”)<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Czytaj dalej tu: Szpilman, Szlengel, Gran… Poznaj artyst\u00f3w getta<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szpilman, Szlengel, Gran… Poznaj artyst\u00f3w getta Miko\u0142aj Gli\u0144ski Przed wojn\u0105 byli znani i lubiani. Pisali, \u015bpiewali, m\u00f3wili w jidysz albo po polsku. Kiedy trafili do warszawskiego getta, nie przestali by\u0107 artystami. W\u0142adys\u0142aw Szpilman w kawiarni \u201eSztuka\u201d akompaniowa\u0142 na pianinie Wierze Gran (por\u00f3\u017cni\u0105 ich po wojnie oskar\u017cenia wobec Gran o kolaboracj\u0119 z Niemcami), W\u0142adys\u0142aw Szlengel pisa\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11521"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11521"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11532,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11521\/revisions\/11532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}