{"id":116738,"date":"2024-11-02T17:09:36","date_gmt":"2024-11-02T15:09:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=116738"},"modified":"2024-11-02T10:21:08","modified_gmt":"2024-11-02T08:21:08","slug":"02-09-97","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=116738","title":{"rendered":"Tokarska-Bakir: Przeciw Izraelowi i za Pales Lewico, nie widzisz, jakie mog\u0105 by\u0107 skutki?"},"content":{"rendered":"

Reporter Avi Yemini konfrontuje si\u0119 z propalesty\u0144skim demonstrantem rozbijaj\u0105cym wiec przeciwnik\u00f3w nienawi\u015bci i antysemityzmu. Melbourne, maj 2024 r.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Tokarska-Bakir: Przeciw Izraelowi i za Pales Lewico, nie widzisz, jakie mog\u0105 by\u0107 skutki?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Joanna Tokarska-Bakir<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Czy lewicowy antysemityzm stanie si\u0119 now\u0105 mod\u0105, kt\u00f3ra w ko\u0144cu pozwoli progresywnym elitom zbrata\u0107 si\u0119 z ludem? Nie mo\u017cna tego wykluczy\u0107.<\/strong><\/h4>\n

.<\/p>\n

W Ameryce sp\u0119dzi\u0142am ubieg\u0142y rok akademicki. M\u00f3j punkt widzenia ch\u0119tnie nazwa\u0142abym uprzywilejowanym, skoro by\u0142o nim Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Tej jesieni by\u0142 to jeden z bardziej niefortunnych adres\u00f3w<\/span><\/p>\n

W ostatnim roku liczba atak\u00f3w antysemickich w USA wzros\u0142a czterokrotnie, wskutek czego wielu \u017byd\u00f3w zesz\u0142o do podziemia, zdejmuj\u0105c z drzwi mezuzy i g\u0142\u0119boko chowaj\u0105c kipy. Zrobili s\u0142usznie, zwa\u017cywszy, \u017ce m\u0142odzi Amerykanie deklarowali solidarno\u015b\u0107 nie z Palesty\u0144czykami, ale konkretnie z Hamasem.<\/span><\/p>\n

* * *<\/strong><\/h4>\n

Sobotnie przedpo\u0142udnie 7 pa\u017adziernika 2023 r. sp\u0119dza\u0142am w Bethesdzie pod Waszyngtonem w domu marcowych emigrant\u00f3w, dzieci polskich \u017byd\u00f3w ocala\u0142ych z Zag\u0142ady. \u015aniadanie przerywa\u0142y telefony z meldunkami o losie izraelskiej rodziny i znajomych. Wszyscy dopiero uczyli si\u0119 nazw zaatakowanych kibuc\u00f3w i twarzy zak\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re potem powraca\u0142y w wiadomo\u015bciach.<\/span><\/p>\n

Jak napisa\u0142 wybitny brytyjski historyk Simon Sebag Montefiore, atak Hamasu przypomina\u0142 \u015bredniowieczny najazd Mongo\u0142\u00f3w, morduj\u0105cych i zagarniaj\u0105cych ludzi w jasyr, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce by\u0142 to najazd streamingowany w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. W ci\u0105gu paru godzin zabito 10 proc. ludno\u015bci kibuc\u00f3w, w tym kibuc\u00f3w lewicowych, takich jak Be\u2019eri czy Kfar Aza, dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz porozumienia z Palesty\u0144czykami.<\/span><\/p>\n

Pomys\u0142y takie jak porywanie martwych cia\u0142 do Gazy, obcinanie palc\u00f3w staruszkom czy transmitowanie morderstwa przed kamer\u0105 zaraz po tym, gdy ofiar\u0119 zmuszono, by zadzwoni\u0142a do krewnych, tw\u00f3rczo poszerzy\u0142y historyczny katalog okrucie\u0144stw, kt\u00f3re jedni ludzie zgotowali innym. A tak\u017ce ich zwierz\u0119tom (by przypomnie\u0107 zastrzelenie czarnego labradora przyjacielsko machaj\u0105cego ogonem na widok terroryst\u00f3w).<\/span><\/p>\n

Od 7 pa\u017adziernika gorszy okaza\u0142 si\u0119 jednak 8 pa\u017adziernika, kiedy ruszy\u0142a kampania zaprzeczania. Zachodni pisarze, arty\u015bci, aktywi\u015bci \u2013 jedni pod szyldem humanitaryzmu i sprawiedliwo\u015bci, inni bez \u017cadnego szyldu \u2013 prze\u015bcigali si\u0119 w t\u0142umaczeniach, dlaczego mieli\u015bmy do czynienia ze zbrojnym oporem, a nie ludob\u00f3jstwem. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 przeszli do porz\u0105dku nad faktem, \u017ce palesty\u0144scy terrory\u015bci zabijali ka\u017cdego, kto si\u0119 nawin\u0105\u0142.<\/span><\/p>\n

Wkr\u00f3tce po 7 pa\u017adziernika profesor Uniwersytetu Cornell Russell J. Rickford wyzna\u0142 na platformie X, \u017ce \u00f3w atak napawa go \u201erado\u015bci\u0105 i energi\u0105”, a wyk\u0142adowca Columbii uzna\u0142 go za \u201eniesamowity wyczyn”. Wydawczyni lewicowego brytyjskiego pisma \u201eNovara” Rivkah Brown zatweetowa\u0142a, \u017ce 7 pa\u017adziernika \u201epowinien sta\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119tem zwolennik\u00f3w demokracji i praw cz\u0142owieka na ca\u0142ym \u015bwiecie”, a Janis Warufakis, eksminister i przyw\u00f3dca greckiej lewicy, og\u0142osi\u0142, \u017ce to nie Hamas, ale \u201eEuropejczycy” s\u0105 kryminalistami. Ameryka\u0144ska pisarka Najma Sharif przelicytowa\u0142a wszystkich: \u201eMy\u015bleli\u015bcie \u017ce dekolonizacja to dobre wibracje plus artyku\u0142y i eseje? Oj, przegrywy!”.<\/span><\/p>\n

Gdy uczestnicy pechowego rave party wci\u0105\u017c jeszcze chowali si\u0119 po krzakach przed terrorystami, nowojorski oddzia\u0142 Demokratycznych Socjalist\u00f3w Ameryki wraz z antysyjonistyczn\u0105 organizacj\u0105 \u017bydowski G\u0142os dla Pokoju urz\u0105dzi\u0142 na Times Square wiec poparcia \u201edla Gazy”. Na kolejnym przemawia\u0142a Susan Sarandon, niezapomniana gwiazda \u201eThelmy i Louise”, wyra\u017caj\u0105c satysfakcj\u0119, \u017ce teraz w ko\u0144cu r\u00f3wnie\u017c \u017bydzi \u201eodczuj\u0105, jak to jest by\u0107 muzu\u0142maninem w tym kraju”.<\/span><\/p>\n

Sami terrory\u015bci byli tym niespodziewanym wylewem uczu\u0107 troch\u0119 zdezorientowani i wydawali sprzeczne o\u015bwiadczenia.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Jedni zaprzeczali, \u017ce w og\u00f3le porwano jakich\u015b zak\u0142adnik\u00f3w, bo muzu\u0142manie nie prowadz\u0105 wojen z cywilami. Inni orzekali, \u017ce w Izraelu nie ma \u017cadnych cywil\u00f3w, bo wszyscy s\u0105 okupantami.<\/span><\/p>\n

Wszystko odbywa\u0142o si\u0119 przy og\u0142uszaj\u0105cym milczeniu organizacji humanitarnych i post\u0119powych, kt\u00f3re po zamordowaniu George\u2019a Floyda i wybuchu wojny w Ukrainie nie mog\u0142y nad\u0105\u017cy\u0107 z o\u015bwiadczeniami.<\/span><\/p>\n

Pojawiaj\u0105ce si\u0119 tu i \u00f3wdzie has\u0142a \u201eQueer for Palestine” kojarzy\u0142y si\u0119 silnie z t\u0119sknot\u0105 pieska z \u201eZimy Mumink\u00f3w” do prawdziwych wilk\u00f3w z lasu.<\/span><\/p>\n

Wojna na Bliskim Wschodzie. Wracajcie do Polski<\/strong><\/h4>\n

Has\u0142o \u201eGo back to\u00a0Poland<\/a>” rzucone przez liba\u0144ski Hezbollah zaraz po ataku Hamasu par\u0119 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wyp\u0105czkowa\u0142o na plakatach ameryka\u0144skich student\u00f3w protestuj\u0105cych przeciwko wojnie w Gazie. Konfrontowani z faktem, \u017ce ich postulaty spe\u0142niaj\u0105 definicj\u0119 kolonializmu \u2013 urz\u0105dzanie komu\u015b \u017cycia za morzem na cudzy koszt \u2013 z wy\u017cszo\u015bci\u0105 wzruszali ramionami.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce nie zetkn\u0119li si\u0119 dot\u0105d z pogl\u0105dem, \u017ce w chwili powstawania pa\u0144stwa Izrael przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w by\u0142a uchod\u017acami, a Palestyna ich ostoj\u0105 (refugium) powo\u0142an\u0105 do \u017cycia rezolucj\u0105 ONZ nr 181 z roku 1947. Pogl\u0105d ten nie przystawa\u0142 do narracji o osadnikach kolonizatorach w korkowych he\u0142mach, tak samo jak nie pasowa\u0142yby do niej historie pokancerowanych kibucnik\u00f3w w rodzaju Lili Szynow\u0142ogi, kole\u017canki Hanny Krall z sieroci\u0144ca w Otwocku, kt\u00f3ra cudem przetrwa\u0142a wojn\u0119 na cmentarzu w Ch\u0119cinach.<\/span><\/p>\n

W Uniwersytecie Stanforda pierwszy sit-in, studenck\u0105 wersj\u0119 strajku okupacyjnego, zorganizowano w po\u0142owie pa\u017adziernika ubieg\u0142ego roku, w klimacie napi\u0119cia poprzedzaj\u0105cego wkroczenie Izraela do Gazy. M\u0142odzie\u017c by\u0142a gniewna i stanowcza, co nie przeszkadza\u0142o jej zmiesza\u0107 wszystkiego ze wszystkim. Uzasadniaj\u0105c wyzwolicielsk\u0105 przemoc, z jednej strony powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na Franza Fanona, algierskiego pisarza i aktywist\u0119, kt\u00f3ry zaleca\u0142 kolonizowanym emancypacj\u0119 przez rozlew krwi, z drugiej jednak por\u00f3wnywa\u0142a Hamas do laureata pokojowego Nobla Nelsona Mandeli, a masakr\u0119 kibuc\u00f3w \u2013 do wojny obronnej prowadzonej przez Ukrain\u0119. We wsp\u00f3lnym o\u015bwiadczeniu 35 organizacji Uniwersytetu Harvarda jako jedynego winowajc\u0119 masakry wskazano Izrael.<\/span><\/p>\n

Wprawdzie na pocz\u0105tku listopada na demonstracjach w Nowym Jorku powiewa\u0142y ledwie pojedyncze flagi Hamasu i Hezbollahu, ale wkr\u00f3tce studenci Columbii og\u0142osili, \u017ce to oni s\u0105 Hamasem (\u201eWe are Hamas”, \u201eGlobalize intifada”, \u201eAbolish the settler state”, \u201eGlory to our martyrs”). Czerwony odwr\u00f3cony tr\u00f3jk\u0105t, kt\u00f3rym terrory\u015bci oznaczaj\u0105 swoje cele, a nazi\u015bci \u2013 w nieco odmiennym wydaniu \u2013 oznaczali w obozach komunist\u00f3w, zacz\u0105\u0142 si\u0119 pojawia\u0107 na \u017cydowskich i kierowanych przez \u017byd\u00f3w instytucjach (np. na Brooklyn Museum). Pewnego dnia pasa\u017cerowie nowojorskiego metra us\u0142yszeli od zamaskowanych aktywist\u00f3w co\u015b, co polscy \u017bydzi znali z roku 1968: \u201eSyjoni\u015bci, r\u0119ka do g\u00f3ry! Macie jeszcze szans\u0119 wysi\u0105\u015b\u0107”.<\/span><\/p>\n

Na Stanfordzie student\u00f3w wpuszczano do budynku dopiero wtedy, gdy wyrecytowali: \u201eFuck Israel, free Palestine”. \u017b\u0105dano akademickiego (i ka\u017cdego innego) bojkotu Izraela. Has\u0142a te zainicjowa\u0142 antyizraelski ruch Boycott, Divestment and Sanctions, tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce zdelegalizowany przez Trumpa, a obecnie ponownie w natarciu. Ostatnio oficjalnie popar\u0142a go organizacja antropolog\u00f3w ameryka\u0144skich American Anthropological Association, cho\u0107 przez wiele lat twardo mu si\u0119 opiera\u0142a (prezesk\u0105 by\u0142a wtedy c\u00f3rka ocala\u0142ego z pogromu w Jedwabnem).<\/span><\/p>\n

To, co opisa\u0142am, wygl\u0105da\u0142o tak, jakby rzeczywisto\u015b\u0107 nieudolnie na\u015bladowa\u0142a \u201eSpisek przeciwko Ameryce” Philipa Rotha. Ci\u0105g dalszy przywodzi\u0142 raczej ciemn\u0105 satyr\u0119 na uniwersytety \u2013 fabryki najt\u0119\u017cszych g\u0142\u00f3w \u015bwiata \u2013 rodem z filmu \u201eSocial Network”.<\/span><\/p>\n

\u201eWe don\u2019t want no two states! We want all of \u201948!” (Nie chcemy \u017cadnych dw\u00f3ch pa\u0144stw, chcemy powrotu do stanu z roku 1948!), wo\u0142ali studenci Stanforda, domagaj\u0105c si\u0119 przywr\u00f3cenia mi\u0119dzynarodowego porz\u0105dku sprzed izraelskiej wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Wojn\u0119 t\u0119, przypomn\u0119, podobnie jak wojny izraelsko-arabskie w 1967 i 1973 r., rozpocz\u0119li arabscy s\u0105siedzi Izraela. Odrzuciwszy rezolucj\u0119 ONZ o utworzeniu pa\u0144stw \u017cydowskiego i palesty\u0144skiego, napadali na to pierwsze, ale nie wygrali.<\/span><\/p>\n

\u201eWe are Stanford University! We control things!” (Jeste\u015bmy ze Stanfordu, my rz\u0105dzimy \u015bwiatem!), ca\u0142kiem serio zapewniali m\u0142odzi Amerykanie w kefijach. Zas\u0142aniali twarze z obawy, by nie zaszkodzi\u0107 sobie w przysz\u0142ej karierze, spo\u015br\u00f3d palety wielu dost\u0119pnych kamufla\u017cy wybieraj\u0105c ten najlepiej pasuj\u0105cy.<\/span><\/p>\n

Sugesti\u0119, \u017ce Henry David Thoreau, autor idei niepos\u0142usze\u0144stwa obywatelskiego, uwa\u017ca\u0142 dobrowolne poddanie si\u0119 karze za jego warunek, uznano zapewne za dziaderstwo. \u201eThe New York Times” nie znajdowa\u0142 s\u0142\u00f3w pot\u0119pienia dla kancelarii adwokackiej, kt\u00f3ra wycofa\u0142a ofert\u0119 pracy dla jednego ze student\u00f3w aktywist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nagle \u017bydzi znale\u017ali si\u0119 po niew\u0142a\u015bciwej stronie<\/strong><\/h4>\n

W Ameryce sp\u0119dzi\u0142am ubieg\u0142y rok akademicki. M\u00f3j punkt widzenia ch\u0119tnie nazwa\u0142abym uprzywilejowanym, skoro by\u0142o nim Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Tej jesieni by\u0142 to jeden z bardziej niefortunnych adres\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Francuski artysta uliczny Christian Guemy, znany jako C215, czy\u015bci zdewastowane skrzynki pocztowe ze swastykami zakrywaj\u0105cymi twarz zmar\u0142ej ocala\u0142ej z Holokaustu polityczki Simone Veil. Pary\u017c, 12 lutego 2019 r. Fot. Michel Euler \/ AP Photo \/ East News<\/em><\/span><\/p>\n

Przed gmach z piaskowca po\u0142o\u017cony przy waszyngto\u0144skim Mallu \u2013 zielonym obszarze z wa\u017cnymi instytucjami i pomnikami, stanowi\u0105cym pomnik ameryka\u0144skiej to\u017csamo\u015bci sam w sobie \u2013 nadal t\u0142umnie zaje\u017cd\u017ca\u0142y szkolne wycieczki. A jednak na pocz\u0105tku pa\u017adziernika budynek przypomina\u0142 dom, w kt\u00f3rym straszy. Windy muzeum, zaprojektowane tak, by przypomina\u0142y komory gazowe, psu\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c zwykle.<\/span><\/p>\n

Cie\u0144, jaki pad\u0142 na t\u0119 instytucj\u0119 po 7 pa\u017adziernika, wyrazi\u0142 si\u0119 w czuwaniu dla uczczenia zabitych i porwanych przez Hamas. Wzi\u0119\u0142a w nim udzia\u0142 garstka przezroczystych starc\u00f3w ocala\u0142ych z Zag\u0142ady. Po raz pierwszy w historii muzeum, ameryka\u0144skiej instytucji narodowej, ufundowanej w 1993 roku w celu \u201edokumentacji, bada\u0144 i interpretacji dziej\u00f3w Holocaustu”, z obawy o bezpiecze\u0144stwo podano tylko inicja\u0142y uczestnik\u00f3w czuwania, jakby byli sprawcami, nie ofiarami.<\/span><\/p>\n

Urz\u0119dowy optymizm od dziesi\u0119cioleci wpisany w misj\u0119 muzeum pomy\u015blanego jako \u201e\u017cywy pomnik Holocaustu”, po 7 pa\u017adziernika zawali\u0142 si\u0119 z \u0142oskotem. Nagle \u017bydzi znale\u017ali si\u0119 po niew\u0142a\u015bciwej stronie.<\/span><\/p>\n

Dy\u017curuj\u0105ca przy urywaj\u0105cym si\u0119 telefonie Rywka, krewna ocala\u0142ego z pogromu kieleckiego Anszela Pinkusewicza, zacz\u0119\u0142a rozwa\u017ca\u0107 odej\u015bcie.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Kryzys instytucji by\u0142 widoczny go\u0142ym okiem. W ci\u0105gu paru godzin po ataku g\u0142\u00f3wna wystawa muzeum, z has\u0142em \u201eNever Again”, sta\u0142a si\u0119 bole\u015bnie nieaktualna. W zestawieniu z wrzucanymi do sieci uj\u0119ciami z kamer nasobnych terroryst\u00f3w stare symbole, jak bydl\u0119cy wagon wioz\u0105cy \u017byd\u00f3w do Auschwitz, wypada\u0142y naprawd\u0119 s\u0142abo. Dla wielu zacz\u0119\u0142o si\u0119 co\u015b, co Henryk Grynberg okre\u015bli\u0142 jako \u201eWorse than Again” (Gorzej ni\u017c zn\u00f3w), a probierzem by\u0142a og\u0142uszaj\u0105ca cisza, w jakiej si\u0119 to odbywa\u0142o.<\/span><\/p>\n

To, \u017ce \u201eatak Hamasu by\u0142 pe\u0142en cytat\u00f3w z polskich pogrom\u00f3w” (Anna Zawadzka) i Zag\u0142ady, nie usz\u0142o uwagi niekt\u00f3rych jej badaczy. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego niemal natychmiast \u2013 w imi\u0119 nadu\u017cy\u0107 rz\u0105du Izraela \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 apele o niekojarzenie go z Holocaustem. Gdy pod apelami podpisywali si\u0119 wybitni historycy Zag\u0142ady, tacy jak Michael Rothberg, Omer Bartov czy Christopher Browning, wra\u017cenie stawa\u0142o si\u0119 niemal surrealistyczne.<\/span><\/p>\n

Obserwatorowi, kt\u00f3ry wie, jak funkcjonowa\u0142y stalinowskie czystki, przypomina\u0142 si\u0119 rytua\u0142 samokrytyki. Czy w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b sk\u0142adaj\u0105 j\u0105 dzi\u015b ludzie o nieczystych sumieniach wzbraniaj\u0105cy si\u0119 publicznie przed u\u017cyciem przemo\u017cnie narzucaj\u0105cego si\u0119 por\u00f3wnania? W wyg\u0142oszonym w Sztokholmie wyk\u0142adzie pt. \u201eTrudno mi wyobrazi\u0107 sobie \u015bwiat bez Izraela”, kasandrycznym zar\u00f3wno co do formy, jak i tre\u015bci, noblistka Herta M\u00fcller pr\u00f3bowa\u0142a rozbroi\u0107 \u00f3w zakaz za pomoc\u0105 czasownika \u201eewokowa\u0107”. Bez wi\u0119kszego odzewu.<\/span><\/p>\n

Skutkiem zakazu jest nakaz, dlatego wysyp metafor zalecanych nast\u0105pi\u0142 niemal natychmiast. Izraelska odpowied\u017a na terror? Zemsta ofiar i przymus powtarzania. Strefa Gazy? Powstanie w getcie warszawskim. Zdj\u0119cie \u017cydowskiego ch\u0142opca z r\u0119kami w g\u00f3rze? To dziecko palesty\u0144skie. Nazw\u0119 \u201eGaza” wymalowano nawet na pomniku Anny Frank w Amsterdamie.<\/span><\/p>\n

Ukoronowaniem by\u0142 esej \u201eThe Shoah after Gaza” indyjskiego pisarza Pankaja Mishry w \u201eLondon Review of Books”. Autor broni\u0142 ofiar Holocaustu przed z\u0142ymi syjonistami takimi jak Begin, Sharon czy Shamir, og\u0142aszaj\u0105c, \u017ce przecie\u017c na d\u0142ugo \u201eprzed Gaz\u0105 Szoa straci\u0142o centralne miejsce w naszej wyobra\u017ani”. Polscy na\u015bladowcy nie zasypiali gruszek w popiele, a nawet usi\u0142owali wnie\u015b\u0107 oryginalny wk\u0142ad do dyskursu. W \u201eKrytyce Politycznej” Monika Bobako zaleca\u0142a \u2013 pod groz\u0105 moralnych reperkusji \u2013 poszerzenie studi\u00f3w nad Zag\u0142ad\u0105 o konflikt izraelsko-palesty\u0144ski. Doprawdy by\u0142oby to godne zwie\u0144czenie trwaj\u0105cego od dekad procesu wymazywania \u017byd\u00f3w z Holocaustu.<\/span><\/p>\n

Dziennikarka \u201eSunday Timesa” Hadley Freeman podsumowa\u0142a ten proces z brytyjskim wisielczym humorem:<\/span><\/p>\n

\u201eDzie\u0144 Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie (Holocaust Rememberance Day) przypada co roku 27 stycznia, w rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz-Birkenau przez Sowiet\u00f3w. A jednak nie dotyczy on ju\u017c 6 milion\u00f3w \u017byd\u00f3w zabitych w Holocau\u015bcie, ale \u00bbwszystkich ofiar ludob\u00f3jstwa\u00ab, a ka\u017cdy \u017byd na tyle g\u0142upi, by zakwestionowa\u0107 t\u0119 zmian\u0119, jest przywo\u0142ywany do porz\u0105dku za wykluczanie. Prawdziwy problem z Zag\u0142ad\u0105 polega\u0142 niestety na tym, \u017ce by\u0142a ona niewystarczaj\u0105co inkluzywna”.<\/span><\/p>\n

Wstrz\u0105s tektoniczny<\/strong><\/h4>\n

Gdy pod wp\u0142ywem skarg zastraszanych \u017cydowskich student\u00f3w Republikanie zorganizowali w Kongresie przes\u0142uchania uniwersyteckich rektor\u00f3w, szefowa Harvardu Claudine Gay zapytana, czy na jej uczelni wolno nawo\u0142ywa\u0107 do ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w, odpowiedzia\u0142a: \u201eTo zale\u017cy”. Jej wahanie potwierdzi\u0142o istnienie podw\u00f3jnych standard\u00f3w, bo trudno sobie wyobrazi\u0107 analogiczn\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 w sprawie czarnych.<\/span><\/p>\n

Zaraz po ataku Hamasu na uniwersytetach rozgorza\u0142a dyskusja o granicach swobody wypowiedzi. \u017b\u0105danie radykalnej wolno\u015bci s\u0142owa by\u0142o troch\u0119 zaskakuj\u0105ce, skoro wysuwa\u0142o je pokolenie przywi\u0105zane do safe spaces, wychowane w przekonaniu, \u017ce w stosunku do mniejszo\u015bci niedozwolone s\u0105 nawet mikroagresje. Jak podsumowa\u0142a Hadley Freeman, masakra \u017byd\u00f3w przez Hamas by\u0142a najwyra\u017aniej \u201ezbyt mikro”, skoro narracja zmieni\u0142a si\u0119 o 180 stopni.<\/span><\/p>\n

Jak to wszystko jest mo\u017cliwe w kraju, w kt\u00f3rym przez tyle lat trwa\u0142o co\u015b, co nazwano \u201ez\u0142ot\u0105 er\u0105 ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w”? Czy\u017cby\u015bmy mylili si\u0119, umieszczaj\u0105c w samym sercu kultury ameryka\u0144skiej Philipa Rotha, Roberta Oppenheimera, Barbry Streisand, Susan Sontag, Betty Friedan, Ruth Bader Ginsburg, Woody\u2019ego Allena i Boba Dylana, postaci pomnikowe, hiperameryka\u0144skie, a zarazem po\u0142\u0105czone czym\u015b w rodzaju Jewish pride?<\/span><\/p>\n

\n

W ostatnim roku liczba atak\u00f3w antysemickich USA wzros\u0142a czterokrotnie (niewiele w zestawieniu z Wielk\u0105 Brytani\u0105, gdzie ten wzrost wyni\u00f3s\u0142 1350 proc.!), wskutek czego wielu \u017byd\u00f3w zesz\u0142o do podziemia, zdejmuj\u0105c z drzwi mezuzy i g\u0142\u0119boko chowaj\u0105c kipy.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Zrobili s\u0142usznie, zwa\u017cywszy, \u017ce m\u0142odzi Amerykanie deklarowali solidarno\u015b\u0107 bynajmniej nie z Palesty\u0144czykami, ale konkretnie z Hamasem. Dora Horn, autorka \u201ePeople Love Dead Jews”, wyja\u015bnia: \u201eOrganizatorzy ameryka\u0144skich manifestacji nieprzypadkowo nazywali je \u00bbpowodziami\u00ab, chodzi\u0142o im o analogi\u0119 do operacji \u00bbAl Aqsa Flood\u00ab, jak Hamas okre\u015bli\u0142 rze\u017a 7 pa\u017adziernika”.<\/span><\/p>\n

Czym wyt\u0142umaczy\u0107 rewolucyjn\u0105 zmian\u0119 postaw m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3rej rodzice rami\u0119 w rami\u0119 z \u017bydami wszelkich denominacji przez dekady walczyli o prawa obywatelskie? Antysemityzm to odpowied\u017a konieczna, ale nie wystarczaj\u0105ca. Poszukuj\u0105c dalszych, natkn\u0119\u0142am si\u0119 na wyja\u015bnienie Theo Bakera, studenta Stanfordu. Win\u0119 za agresj\u0119 upatruje on w z\u0142udzeniu sprawczo\u015bci, jak\u0105 przypisuj\u0105 sobie studenci, oraz \u2013 surprise! \u2013 w ich konformizmie.<\/span><\/p>\n

Elitarne uniwersytety przyci\u0105gaj\u0105 pewien typ ambitnych dzieciak\u00f3w, patrz\u0105cych na \u015bwiat jak na seri\u0119 pyta\u0144 testowych, bez rozgryzienia kt\u00f3rych nie trafisz na Harvard. Za czym jeste\u015b i przeciw czemu? Gdy\u015b ju\u017c si\u0119 tam dostaniesz, najpewniejszym sposobem utrzymania si\u0119 w siodle jest opowiedzenie si\u0119 po stronie wi\u0119kszo\u015bci – co oznacza pot\u0119pienie Izraela.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Tego oczekuje od ciebie post\u0119powa kadra i koledzy, nawet je\u015bli rodzice s\u0105 przeciw. W dawnych czasach nazywano to zewn\u0105trzsterowno\u015bci\u0105 (poj\u0119cie Davida Riesmana z \u201eSamotnego t\u0142umu”), dzi\u015b raczej przystosowaniem.<\/span><\/p>\n

Aktywistyczna mentalno\u015b\u0107, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, wroga my\u015blowym niuansom, odrzucaj\u0105ca lekcj\u0119 totalitaryzm\u00f3w, niszczy ameryka\u0144skie uniwersytety, kt\u00f3re sk\u0105din\u0105d samob\u00f3jczo do niej zach\u0119caj\u0105. Theo Baker: \u201eDzisiejsi studenci dorastali w erze Trumpa, w kt\u00f3rej agresywna retoryka sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 dyskursu politycznego, a aktywizm \u2013 \u0142atwiejszy ni\u017c kiedykolwiek. Wielu uzna\u0142o, \u017ce aby wywo\u0142a\u0107 zmian\u0119, wystarczy by\u0107 odpowiednio w\u015bciek\u0142ym”.<\/span><\/p>\n

Ta mentalno\u015b\u0107 idealnie wsp\u00f3\u0142brzmi z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi, kt\u00f3re s\u0105 jej tub\u0105. Co by\u0142o pierwsze: jajko czy kura? Media spo\u0142eczno\u015bciowe, wbrew nazwie i demokratycznej aurze, w jakiej si\u0119 objawi\u0142y, s\u0105 nastawione na dzielenie, a nie \u0142\u0105czenie ludzi. Zarabiaj\u0105 tym lepiej, im wi\u0119ksza polaryzacja i awantura.<\/span><\/p>\n

A by\u0142o tak pi\u0119knie: uniwersytety wprowadzi\u0142y programy DEI (Diversity, Equality and Inclusion) chroni\u0105ce przed dyskryminacj\u0105 ze wzgl\u0119du na kolor sk\u00f3ry, to\u017csamo\u015b\u0107 etniczn\u0105 i seksualn\u0105. Pot\u0119piono \u201ekultur\u0119 bia\u0142ej supremacji” z jej upodobaniem do s\u0142owa pisanego, bo istniej\u0105 te\u017c w ko\u0144cu inne formy komunikacji (sport?). Aby nikogo nie urazi\u0107, stosowano trigger warnings, ostrzeganie przed tre\u015bciami dra\u017cliwymi. Preferencje DEI dotyczy\u0142y ka\u017cdej grupy z wyj\u0105tkiem \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli po prostu siedzie\u0107 cicho, gdy ich obra\u017caj\u0105. Jak to wyja\u015bni\u0107?<\/span><\/p>\n

W rozpowszechnionym w USA uj\u0119ciu rasy jako widocznego pi\u0119tna przewa\u017ca pogl\u0105d, \u017ce dyskryminacji mog\u0105 podlega\u0107 tylko osoby niebia\u0142e. T\u0142umaczy\u0142oby to niefortunn\u0105 wypowied\u017a Whoopi Goldberg o Holocau\u015bcie, kt\u00f3ry jej zdaniem nie mia\u0142 absolutnie nic wsp\u00f3lnego z ras\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

Mimo wycieczek do Muzeum Holocaustu i obowi\u0105zkowego nauczania o Zag\u0142adzie antysemityzm uznano tu za problem Polak\u00f3w i by\u0107 mo\u017ce Niemc\u00f3w, ale na pewno nie post\u0119powych m\u0142odych Amerykan\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

O ile w pierwszych dekadach po zniesieniu systemu kwotowego (kt\u00f3ry na uniwersytetach Ivy League obowi\u0105zywa\u0142 do roku 1945) obecno\u015b\u0107 student\u00f3w \u017cydowskich w \u015brodowisku akademickim wyra\u017anie rzuca\u0142a si\u0119 w oczy, o tyle teraz zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi zasobna m\u0142odzie\u017c z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

Pod pozorem walki o r\u00f3wno\u015b\u0107 uprzywilejowani walcz\u0105 tu o popraw\u0119 wizerunku w\u0142asnej cnoty, kt\u00f3ra, jak pisze gdzie\u015b James Baldwin, prawie zawsze jest dwuznaczna. Wraz z upowszechnieniem teorii postkolonialnej, pot\u0119pieniem dla kapitalizmu i pogard\u0105 dla liberalnej pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci, na uniwersytetach rozkwit\u0142a \u015blepota na w\u0142asn\u0105 hipokryzj\u0119.<\/span><\/p>\n

Reminiscencja: \u201eSzata\u0144skie wersety”<\/strong><\/h4>\n

Atak Hamasu na izraelskie kibuce i b\u0119d\u0105ca jego skutkiem polaryzacja ods\u0142oni\u0142y kryzys, kt\u00f3ry d\u0142ugo narasta\u0142 w ukryciu. Uwa\u017cny obserwator m\u00f3g\u0142 jednak odczyta\u0107 jego symptomy, czego dowodzi esej angielskiego komika Davida Baddiela pt. \u201e\u017bydzi si\u0119 nie licz\u0105” (Jews Don\u2019t Count, 2022), momentami bardzo zabawny. Baddiel pisze, \u017ce przez d\u0142ugi czas \u201ew kr\u0119gach post\u0119powych antysemityzm w og\u00f3le nie uchodzi\u0142 za rasizm. Jeszcze gorzej jest dzi\u015b, w epoce gor\u0105czki medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych niemog\u0105cych obej\u015b\u0107 si\u0119 bez \u0142otr\u00f3w do natychmiastowej rozwa\u0142ki. Ludzie oburzaj\u0105 si\u0119, s\u0142ysz\u0105c, \u017ce idea zbiorowej odpowiedzialno\u015bci jest rasistowska. Kiedy to pisz\u0119 [2022], pewna brytyjsko-liba\u0144ska blogerka zach\u0119ca 11 mln \u015bledz\u0105cych j\u0105 w internecie, by przyszli zak\u0142\u00f3ci\u0107 m\u00f3j stand-up, z kt\u00f3rego \u2013 jej zdaniem \u2013 wynika, \u017ce jestem odpowiedzialny za nielegalne osadnictwo i zab\u00f3jstwa dokonywane przez armi\u0119 izraelsk\u0105”. Presja wywierana na \u017byd\u00f3w, aby odci\u0119li si\u0119 publicznie od Izraela lub \u201esyjonizmu”, ma \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142a\u015bnie w takim rasizmie.<\/span><\/p>\n

Propalesty\u0144scy demonstranci podczas zezna\u0144 Kevina Rachlina, dyrektora Nexus Leadership Project w Waszyngtonie. Przes\u0142uchanie Podkomisji S\u0105downictwa Izby Reprezentant\u00f3w ds. Konstytucji i Ograniczonego Rz\u0105du w sprawie antysemityzmu na kampusach uniwersyteckich. 15 maja 2024 r. Fot. Kent Nishimura \/ Getty Images<\/em><\/span><\/p>\n

Resentymenty antysemickie dawa\u0142y o sobie zna\u0107 w postaci teorii spiskowych po ataku na World Trade Center 11 wrze\u015bnia 2001 r. Na czo\u0142\u00f3wki gazet nie przebi\u0142a si\u0119 informacja o nietypowych reakcjach na ten atak, w tym o nieoczekiwanym wzro\u015bcie liczby ameryka\u0144skich konwersji na islam. W p\u00f3\u017aniejszych latach niewielu zwr\u00f3ci\u0142o te\u017c uwag\u0119, jak zr\u00f3\u017cnicowane \u2013 delikatnie ujmuj\u0105c \u2013 by\u0142y \u015bwiatowe reakcje na \u201eSzata\u0144skie wersety” Salmana Rushdiego.<\/span><\/p>\n

Jak pisarz stwierdzi\u0142 w \u201eJosephie Antonie”, zasada wolno\u015bci s\u0142owa, o kt\u00f3r\u0105 walczy\u0142 ca\u0142e \u017cycie, oko\u0142o roku 2010 by\u0142a ju\u017c w stanie rozk\u0142adu: \u201eDzia\u0142o si\u0119 tu co\u015b nowego: dochodzi\u0142a do g\u0142osu nowa nietolerancja. Rozprzestrzenia\u0142a si\u0119 po \u015bwiecie, ale nikt nie chcia\u0142 o tym s\u0142ucha\u0107. Stworzono nowe s\u0142owo, aby pom\u00f3c niewidomym zachowywa\u0107 \u015blepot\u0119: islamofobia (…). Miliard wiernych nie mo\u017ce si\u0119 myli\u0107, wi\u0119c to krytycy musz\u0105 by\u0107 tymi, kt\u00f3rzy ziej\u0105 ogniem nienawi\u015bci”.<\/span><\/p>\n

O tym, jak daleko zasz\u0142y sprawy, mo\u017cna si\u0119 by\u0142o przekona\u0107 w roku 2019, gdy zast\u0119pca redaktora naczelnego \u201eThe Independent”, brytyjskiego tabloidu centrolewicowego, napisa\u0142 o \u201eSzata\u0144skich wersetach”, \u017ce s\u0105 \u201eg\u0142upi\u0105, dziecinn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105”, kt\u00f3ra w \u015bwietle prawa zakazuj\u0105cego mowy nienawi\u015bci powinna zosta\u0107 zakazana, przy czym nie mia\u0142by nic przeciwko temu, aby zosta\u0142a publicznie spalona. Nast\u0105pi\u0142o pe\u0142ne odwr\u00f3cenie: czarne sta\u0142o si\u0119 bia\u0142e.<\/span><\/p>\n

Small talk na Olimpie<\/h4>\n

Jak to odwr\u00f3cenie si\u0119 odbywa, sprawdzi\u0142am na w\u0142asnej sk\u00f3rze, gdy dziesi\u0119\u0107 lat temu trafi\u0142am do stworzonego dla Alberta Einsteina Instytutu Studi\u00f3w Zaawansowanych w Princeton. Pewnego dnia przy lunchu przedmiotem small talku sta\u0142a si\u0119 moja ksi\u0105\u017cka \u201eLegendy o krwi. Antropologia przes\u0105du”, dotycz\u0105ca sandomierskich opowie\u015bci o \u017bydach i macy.<\/span><\/p>\n

Troch\u0119 si\u0119 zdziwi\u0142am, gdy dyrektor Szko\u0142y Nauk Spo\u0142ecznych, francuski antropolog i lekarz Didier Fassin okre\u015bli\u0142 m\u00f3j tytu\u0142owy \u201eprzes\u0105d” jako dyskryminuj\u0105c\u0105 kategori\u0119 klasistowsk\u0105 i przez d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 dywagowa\u0142, czy nie ma w nim jednak czego\u015b na kszta\u0142t prawdy. Zapad\u0142a cisza, wszyscy prze\u017cuwali w milczeniu, tylko siedz\u0105cy obok mnie Steven Lukes, specjalista od Durkheima, b\u0105kn\u0105\u0142 pod nosem, \u017ce co\u015b \u201ena kszta\u0142t” prawdy przejawia si\u0119 w istocie w ka\u017cdym twierdzeniu. No, no, pomy\u015bla\u0142am, us\u0142ysze\u0107 w Princeton to samo co w Sandomierzu to jednak do\u015b\u0107 perwersyjne.<\/span><\/p>\n

Wra\u017cenie pog\u0142\u0119bi\u0142o si\u0119 w trakcie wyk\u0142adu jednego z moich princeto\u0144skich koleg\u00f3w wyg\u0142oszonego w ramach seminarium o r\u00f3wno\u015bci. Kolega, teolog muzu\u0142ma\u0144ski, zachwala\u0142 wy\u017cszo\u015b\u0107 systemu imm\u012b, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego \u015bredniowieczny islam chroni\u0142 \u201eniewiernych”, nad koncepcj\u0105 tolerancji Johna Locke\u2019a. (System imm\u012b opiera\u0142 si\u0119 na pobieraniu haraczu przez kalifat, kt\u00f3ry koncentruj\u0105c si\u0119 na podboju \u201ezewn\u0119trznych obcych”, zostawia\u0142 w spokoju \u201eobcych wewn\u0119trznych”, czyli \u017byd\u00f3w i chrze\u015bcijan).<\/span><\/p>\n

Wyk\u0142adowi przys\u0142uchiwa\u0142o si\u0119 grono queerowo-feministyczne, barwne nawet jak na warunki ameryka\u0144skie. Kto\u015b zapyta\u0142, jak w takim razie rozumie\u0107 kamienowanie cudzo\u0142o\u017cnic w islamie. Prelegent zwali\u0142 wszystko na \u017byd\u00f3w: by\u0142a to wina konwertyty Abd Allah ibn Salama, kt\u00f3ry podszepn\u0105\u0142 Prorokowi, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie nakazuje Tora, a naiwny Prorok pos\u0142ucha\u0142. \u201eWcze\u015bniej by\u0142em za tolerancj\u0105, dzi\u015b jednak jestem raczej za imperium” \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 na zako\u0144czenie m\u00f3wca, niezra\u017cony tym, \u017ce Pa\u0144stwo Islamskie og\u0142osi\u0142o w\u0142a\u015bnie na Twitterze, i\u017c kalifat si\u0119 odrodzi\u0142.<\/span><\/p>\n

Wkr\u00f3tce potem wys\u0142annicy imperium zmasakrowali parysk\u0105 redakcj\u0119 \u201eCharlie Hebdo”, podrzynaj\u0105c gard\u0142a \u201ezewn\u0119trznym obcym”, kt\u00f3rzy odwa\u017cyli si\u0119 za\u017cartowa\u0107 z Proroka. Wtedy Princeton by\u0142o oburzone. Pami\u0119tam jednak przygn\u0119biaj\u0105cy nastr\u00f3j spotkania w najwi\u0119kszej auli uniwersyteckiej, gdzie antropolog i lekarz Didier Fassin t\u0142umaczy\u0142 zebranym, dlaczego zamiast si\u0119 oburza\u0107, powinni terroryst\u00f3w po prostu zrozumie\u0107.<\/span><\/p>\n

Nic nie rozumiecie<\/strong><\/h4>\n

Na odwrocie ok\u0142adki papierowego wydania \u201eLondon Review of Books” publikowane s\u0105 angielskie w stylu listy do redakcji. Czytelnicy ubli\u017caj\u0105 w nich wytwornie autorom, z kt\u00f3rymi si\u0119 nie zgadzaj\u0105, a redakcja z flegm\u0105 im to wszystko drukuje.<\/span><\/p>\n

Jak to wygl\u0105da od podszewki, dowiedzia\u0142am si\u0119 po ataku Hamasu na izraelskie kibuce, gdy w \u201eLRB” ukaza\u0142 si\u0119 tekst Judith Butler pt. \u201eCompass of Mourning” (Kompas \u017ca\u0142oby). T\u0142umacz\u0105c, \u017ce \u201erol\u0105 intelektualist\u00f3w jest umieszczanie zdarze\u0144 w kontek\u015bcie”, filozofka gender domaga\u0142a si\u0119 uwzgl\u0119dnienia historycznego t\u0142a masakry, czyli \u201eizraelskiej przemocy wobec Palesty\u0144czyk\u00f3w (…), podlegaj\u0105cych regu\u0142om apartheidu i w\u0142adzy kolonialnej”.<\/span><\/p>\n

Wys\u0142a\u0142am wtedy do \u201eLRB” list; nie zosta\u0142 opublikowany. Zawar\u0142am w nim sugesti\u0119 poszerzenia wspomnianego kontekstu o pogromy, kt\u00f3re po wojnie wygna\u0142y na Bliski Wsch\u00f3d tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w z Polski, a tak\u017ce te, kt\u00f3re w 1948 r., w latach 50. i 60. dotkn\u0119\u0142y mizrahim, \u017byd\u00f3w arabskich (600 tys. zosta\u0142o wygnanych z samego tylko Iraku). \u201e\u017bydzi do Palestyny!” \u2013 ten okrzyk t\u0142um\u00f3w zapami\u0119ta\u0142a bohaterka mojej ksi\u0105\u017cki \u201ePod kl\u0105tw\u0105” Henrietta Borensztajn, kt\u00f3ra prze\u017cywszy pogrom kielecki, zgodnie z \u017cyczeniem pogromszczyk\u00f3w uda\u0142a si\u0119 pod Tel Awiw. Jak\u017ceby si\u0119 zdziwi\u0142a, s\u0142ysz\u0105c, \u017ce \u017bydom sugeruje si\u0119 dzi\u015b podr\u00f3\u017c w odwrotnym kierunku!<\/span><\/p>\n

Wyst\u0119py Didiera Fassina w Princeton, podobnie jak \u201eKompas \u017ca\u0142oby” Judith Butler, wpisuj\u0105 si\u0119 w tradycj\u0119 ameryka\u0144skiej lewicy, po 11 wrze\u015bnia 2001 zainicjowan\u0105 przez Susan Sontag, kt\u00f3ra broni\u0105c binladenowskich zamachowc\u00f3w przed zarzutem tch\u00f3rzostwa, uzna\u0142a ich dzie\u0142o za konsekwencj\u0119 \u201eameryka\u0144skich dzia\u0142a\u0144 i sojuszy”. Ameryka w oczach Sontag by\u0142a sama sobie winna, tak samo jak Izrael w uj\u0119ciu Butler i zmasakrowana przez terroryst\u00f3w francuska redakcja w uj\u0119ciu Fassina.<\/span><\/p>\n

Do niedawna wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce obwinianie ofiar ma jednak granice. Zmieni\u0142a to dopiero reakcja lewicy na gwa\u0142ty, kt\u00f3rych dopu\u015bcili si\u0119 Palesty\u0144czycy 7 pa\u017adziernika.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Najpierw pojawi\u0142o si\u0119 zdj\u0119cie martwej kobiety w czarnej sukni ze spalon\u0105 twarz\u0105, wykonane przy drodze 232 ko\u0142o Gazy 8 pa\u017adziernika ubieg\u0142ego roku. Jak ustalono, Gal Abdush, uczestniczka festiwalu Nova, zosta\u0142a zgwa\u0142cona, a nast\u0119pnie zastrzelona. Ostatni\u0105 wiadomo\u015bci\u0105, jak\u0105 wys\u0142a\u0142a do rodziny, by\u0142o: \u201eNic nie rozumiecie”.<\/span><\/p>\n

Marcowy raport ONZ potwierdzi\u0142, \u017ce \u201epo wtargni\u0119ciu Palesty\u0144czyk\u00f3w do Izraela w r\u00f3\u017cnych lokalizacjach mia\u0142a miejsce zwi\u0105zana z konfliktem przemoc seksualna” wobec kobiet i m\u0119\u017cczyzn, obejmuj\u0105ca \u201egwa\u0142ty i gwa\u0142ty zbiorowe”, i \u017ce istniej\u0105 \u201ejasne i przekonuj\u0105ce doniesienia” o \u201egwa\u0142tach i torturach seksualnych” w stosunku do zak\u0142adniczek.<\/span><\/p>\n

\u015awiatowa lewica do tych doniesie\u0144 odnios\u0142a si\u0119 mniej wi\u0119cej tak, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki do pogromu kieleckiego: pot\u0119piaj\u0105c wszelk\u0105 przemoc, ale bez konkret\u00f3w. Tak wygadane zwykle Human Rights Watch i Amnesty International, nie m\u00f3wi\u0105c o #MeToo, wola\u0142y zachowa\u0107 milczenie, a organizacji ONZ do spraw kobiet zaj\u0119\u0142o osiem tygodni, by da\u0142a wyraz swojemu \u201ezaniepokojeniu”.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Film \u201eBearing Witness” (Da\u0107 \u015bwiadectwo), zmontowany przez Izraelczyk\u00f3w z fragment\u00f3w drastycznych nagra\u0144, przyjmowany by\u0142 z niedowierzaniem. Na pokazie w Los Angeles kto\u015b krzykn\u0105\u0142 z sali: \u201ePoka\u017ccie gwa\u0142ty!”, a jeden z wra\u017cliwszych dziennikarzy skar\u017cy\u0142 si\u0119, \u017ce zosta\u0142 projekcj\u0105 niepotrzebnie straumatyzowany. 140 ameryka\u0144skich badaczek feministycznych, w tym ikona z okresu wojny wietnamskiej Angela Davis, wypowiedzia\u0142o si\u0119 przeciwko manipulowaniu przemoc\u0105 seksualn\u0105 (pod listem podpisa\u0142o si\u0119 \u0142\u0105cznie 1,8 tys. os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w). Jedna z nich podzieli\u0142a si\u0119 odczuciem, \u017ce opisy gwa\u0142t\u00f3w nie budz\u0105 zaufania jako skrajnie fetyszystyczne \u2013 jakby fetyszyzm nie nale\u017ca\u0142 do samej istoty gwa\u0142tu. Has\u0142a \u201eBelieve Women” i \u201eSilence Is Violence” jak za dotkni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki przesta\u0142y obowi\u0105zywa\u0107.<\/span><\/p>\n

Judith Butler zareagowa\u0142a na to wszystko tak, jak przeci\u0119tny policjant na zg\u0142oszenie gwa\u0142tu w latach 50.: \u017c\u0105daj\u0105c dowod\u00f3w. Izraelska socjolo\u017cka i feministka Eva Illouz skomentowa\u0142a to nast\u0119puj\u0105co: \u201eJudith Butler zbudowa\u0142a swoj\u0105 karier\u0119 na kwestionowaniu obiektywno\u015bci, esencji i tego, co istnieje naprawd\u0119. Jednocze\u015bnie to w\u0142a\u015bnie Butler zdoby\u0142a si\u0119 na rozes\u0142anie listu bior\u0105cego w obron\u0119 przyjaci\u00f3\u0142k\u0119 oskar\u017con\u0105 o molestowanie, cho\u0107 nie mia\u0142a dowod\u00f3w jej niewinno\u015bci [chodzi o Avital Ronell, profesork\u0119 New York University, zawieszon\u0105 po tym, gdy w 2017 r. doktorant oskar\u017cy\u0142 j\u0105 o molestowanie]. Obecnie zmienia zdanie. (…) Gdyby jej dostarczono dowody, mo\u017ce i pot\u0119pi\u0142aby te gwa\u0142ty, bo ma mi\u0119kkie serce. Butler profanuje pami\u0119\u0107 kobiet torturowanych, gwa\u0142conych, zastrzelonych lub zad\u017aganych, co dyskwalifikuje j\u0105 jako feministk\u0119”.<\/span><\/p>\n

Natalia Mehlman Petrzela, historyczka z New School w Nowym Jorku, uwa\u017ca, \u017ce lewicowy negacjonizm w sprawie gwa\u0142t\u00f3w wynika z opisanej ju\u017c przeze mnie pora\u017cki ameryka\u0144skich program\u00f3w antydyskryminacyjnych \u2013 tak\u017ce tu chodzi o niedopuszczaln\u0105 bia\u0142o\u015b\u0107 ofiar. Przemoc seksualna wobec bia\u0142ych kobiet by\u0142a w przesz\u0142o\u015bci pretekstem rasizmu prowadz\u0105cego do lincz\u00f3w, tote\u017c dzisiejsi obro\u0144cy Hamasu por\u00f3wnuj\u0105 terroryst\u00f3w do Emmetta Tilla, czarnego 14-latka zamordowanego w roku 1955 w Missisipi za to, \u017ce zagwizda\u0142 na pewn\u0105 m\u0119\u017catk\u0119. Problem w tym, \u017ce te dwa zdarzenia r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zasadniczo, a my, os\u0142abieni przez relatywizm \u00e0 la Judith Butler, mamy coraz mniej narz\u0119dzi, aby t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 uchwyci\u0107.<\/span><\/p>\n

Dehumanizacja antysemity<\/strong><\/h4>\n

Czy lewicowy antysemityzm stanie si\u0119 now\u0105 mod\u0105, kt\u00f3ra w ko\u0144cu pozwoli progresywnym elitom zbrata\u0107 si\u0119 z ludem? Nie mo\u017cna tego wykluczy\u0107, tym bardziej \u017ce przemawia za tym historyczny mechanizm, kt\u00f3remu od paru tysi\u0119cy lat dajemy si\u0119 wodzi\u0107 za nos. Zgodnie z najlepsz\u0105 definicj\u0105 antysemityzmu, jak\u0105 znam, zaproponowan\u0105 przez Davida Nirenberga w ksi\u0105\u017cce \u201eAntyjudaizm” (2015), antysemityzm nie polega na takim czy innym my\u015bleniu o \u017bydach, tylko na my\u015bleniu \u201eza pomoc\u0105 \u017byd\u00f3w”.<\/span><\/p>\n

Od zamierzch\u0142ych czas\u00f3w r\u00f3\u017cne kultury, w tym religie takie jak chrze\u015bcija\u0144stwo czy islam, definiowa\u0142y si\u0119 przez opozycj\u0119 do tego, jak postrzega\u0142y judaizm. Nie mia\u0142o to nic wsp\u00f3lnego z tym, czym judaizm by\u0142, za to wszystko z pragnieniem unikni\u0119cia z\u0142a, za kt\u00f3re uchodzi\u0142.<\/span><\/p>\n

W epoce pobo\u017cno\u015bci Izrael by\u0142 blu\u017anierc\u0105 i niedowiarkiem. Gdy w mod\u0119 wesz\u0142a \u015bwiecko\u015b\u0107, \u017bydami pogardzano jako \u201eczarn\u0105 reakcj\u0105”. W kapitalizmie t\u0119piono ich jako komunist\u00f3w, a w komunizmie jako kapitalistycznych wyzyskiwaczy. Tak\u017ce nacjonalizmy nie pozostawa\u0142y wobec nich oboj\u0119tne, bo przykleja\u0142y im \u0142atk\u0119 kosmopolityzmu, a przygasaj\u0105cy nacjonalizm pozwala napi\u0119tnowa\u0107 zbiorowo \u017byd\u00f3w jako oszala\u0142ych szowinist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142anie tej zasady mo\u017cemy obserwowa\u0107 tak\u017ce dzi\u015b. W czasach gdy tak cenimy prawa cz\u0142owieka, Izrael ponownie sta\u0142 si\u0119 czarnym charakterem, a my z podziwu godn\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 staramy si\u0119 przekona\u0107 samych siebie, \u017ce znajdujemy si\u0119 po w\u0142a\u015bciwej stronie.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Dzie\u0144 w dzie\u0144 post\u0119powe gazety \u2013 \u201eThe New York Times”, \u201eWyborcza” czy portal OKO Press \u2013 pog\u0142\u0119biaj\u0105 kryzys na Bliskim Wschodzie, przeciwstawiaj\u0105c sobie wszechmocny Izrael i wyzutych ze sprawczo\u015bci Palesty\u0144czyk\u00f3w. Tymczasem Hamas i Hezbollah bardziej ni\u017c przez \u017byd\u00f3w \u2013 kt\u00f3rzy nawet je\u015bli ich nienawidz\u0105, musz\u0105 si\u0119 mierzy\u0107 z codziennymi, \u017cyciowymi konsekwencjami ich dzia\u0142ania \u2013 s\u0105 dehumanizowane przez tych, kt\u00f3rzy traktuj\u0105 je jak czynniki pozaludzkie, jak \u017cywio\u0142 albo katastrof\u0119 naturaln\u0105, od kt\u00f3rych nie spos\u00f3b wymaga\u0107 odpowiedzialno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Opowiadanie si\u0119 za spraw\u0105 palesty\u0144sk\u0105 sta\u0142o si\u0119 dzi\u015b dla polityki lewicowej r\u00f3wnie kluczowe jak wegetarianizm, sprzeciw wobec paliw kopalnych czy wspieranie prawa do aborcji. Lewica \u0142aknie prostego sposobu patrzenia na \u015bwiat i potrzebuje grupy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna bezkarnie nienawidzi\u0107 oraz tej do bombardowania mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi lewicy nie potrzebuj\u0105, bo wbrew temu, co o nich m\u00f3wi\u0105 antysemici, s\u0105 zbiorowo\u015bci\u0105 antyofiar \u2013 po najwi\u0119kszej katastrofie w dziejach wykorzystali historyczn\u0105 szans\u0119 i odbudowali zbiorowe \u017cycie. W\u0142a\u015bnie dlatego nigdy im nie wybaczymy tego, co\u015bmy im zrobili.<\/span><\/p>\n

\n

Esej Joanny Tokarskiej-Bakir<\/strong> “T\u0119sknota pieska za wilkiem z lasu<\/strong>” ukaza\u0142 si\u0119 w “Ksi\u0105\u017ckach. Magazynie do Czytania” nr 5\/2024. Tytu\u0142 internetowy od redakcji.<\/i><\/span><\/p>\n

\n

<\/i>Joanna Tokarska-Bakir<\/strong> – <\/a>Ur. w 1958 r., antropolo\u017cka kultury i religioznawczyni, prof. zwyczajny w Instytucie Slawistyki PAN. Niedawno ukaza\u0142a si\u0119 jej dwutomowa monografia “Kocia muzyka. Ch\u00f3ralna historia pogromu krakowskiego” (Czarna<\/em><\/span> Owca).<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Reporter Avi Yemini konfrontuje si\u0119 z propalesty\u0144skim demonstrantem rozbijaj\u0105cym wiec przeciwnik\u00f3w nienawi\u015bci i antysemityzmu. Melbourne, maj 2024 r. Tokarska-Bakir: Przeciw Izraelowi i za Pales Lewico, nie widzisz, jakie mog\u0105 by\u0107 skutki? Joanna Tokarska-Bakir Czy lewicowy antysemityzm stanie si\u0119 now\u0105 mod\u0105, kt\u00f3ra w ko\u0144cu pozwoli progresywnym elitom zbrata\u0107 si\u0119 z ludem? Nie mo\u017cna tego wykluczy\u0107. . […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116738"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=116738"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":116758,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116738\/revisions\/116758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=116738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=116738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=116738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}